Tiết 25 :Từ tượng hình, từ tượng thanh
A/ Mục tiêu:
-Giúp HS khắc sâu khái niệm từ tượng hình, từ tượng thanh, biết nhận diện
đúng từ tượng hình, từ tượng thanh, vận dụng chúng phù hợp vào các tình
huống giao tiếp.
B/ Nội dung:
I/ Kiến thức cơ bản:
1. Cho HS nhắc lại khái niệm từ tượng hình, từ tượng thanh.Lấy ví dụ.
2. Tác dụng của từ tượng hình, từ tượng thanh trong diễn đạt.
II/ Luyện tập:
Bài 1:Tìm các từ tượng thanh gợi tả:
- Tiếng nước chảy
- Tiếng gió thổi
- Tiếng cười nói
- Tiếng bước chân
Bài 2: Đọc một bài học trong SGK Toán, Vật lý hoặc Sinh học và cho biết trong
các bài học đó có nhiều từ tượng hình và tượng thanh không, tại sao?
( Không, vì chúng có khả năng gợi hình ảnh và âm thanh, có tính biểu cảm nên
ít được dùng trong các loại văn bản đòi hỏi tính trung hòa về biểu cảm như văn
bản khoa học, hành chính…)
Bài 3:
Trong các từ sau đây, từ nào là từ tượng hình,từ nào là từ tượng thanh:réo
rắt, dềnh dàng,dìu dặt, thập thò, mấp mô, sầm sập, ghập ghềnh, đờ đẫn, ú ớ , rộn
ràng , thườn thượt , lọ mọ ,lạo xạo, lụ khụ .
Bài 4 ; T ìm các từ tượng hình trong đoạn thơ sau đây và cho biết giá trị gợi
cảm của các từ :
“ Bác Hồ đó, ung dung châm lửa hút
Trán mênh mông, thanh thản một vùng trời
Không gì vui bằng mắt Bác Hồ cười
Quên tuổi già, tươi mãi đôi mươi !
Ngưòi rực rỡ một mặt trời cách mạng
Mà đế quốc là loài dơi hốt hoảng
Đêm tàn bay chập choạng dưới chân Người.”
( Tố Hữu)
( *các từ : ung dung, mênh mông, thanh thản, rực rỡ,hốt hoảng, chập choạng
này đặt trong ngữ cảnh gắn liền với sự vật, hành động làm cho sự vật, hành
động trở nên cụ thể hơn, tác động vào nhận thức của con người mạnh mẽ hơn)
Bài 5 Viết một đoạn văn ngắn khoảng 5- 7 câu tả cảnh sân trường giờ ra chơi
trong đó có sử dụng 3 từ tượng hình, 3 từ tượng thanh.