Vai trò của thông tin khoa học và công nghệ trong xã hội thông tin

Chia sẻ: Tathimu Tathimu | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

0
23
lượt xem
5
download

Vai trò của thông tin khoa học và công nghệ trong xã hội thông tin

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết "Vai trò của thông tin khoa học và công nghệ trong xã hội thông tin" trình bày về khái niệm thông tin và xã hội thông tin, lịch sử của hoạt động thông tin Vai trò của thông tin khoa học và công nghệ trong xã hội thông tin. Để biết rõ hơn về nội dung chi tiết, mời các bạn cùng tham khảo.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Vai trò của thông tin khoa học và công nghệ trong xã hội thông tin

VAI TRÒ C A THÔNG TIN KHOA H C VÀ CÔNG NGH<br /> TRONG XÃ H I THÔNG TIN<br /> TS. Nguy n Ti n Hi n *<br /> 1. Khái ni m thông tin và xã h i thông tin<br /> 1.1. Khái ni m thông tin<br /> Ngày nay, thông tin ã tr thành m t lĩnh v c ư c nhi u ngư i quan tâm và luôn nh c<br /> n trong xã h i phát tri n. V y thông tin là gì?<br /> Có nhi u khái ni m khác nhau v thông tin:<br /> - Trong bách khoa toàn thư c a Liên Xô xu t b n l n 3, T. 10 ã vi t: Thông tin là tin t c ư c<br /> truy n i b i con ngư i b ng l i nói, ch vi t, ho c các phương ti n khác.<br /> - Trong t i n Oxford English Dictionary ưa khái ni m: Thông tin là i u mà ngư i ta ánh giá,<br /> ho c nói n, là tri th c, là tin t c.<br /> - Trong tiêu chu n Vi t nam 5453- 1991 ã vi t: “Thông tin là n i dung mà con ngư i gán cho d<br /> li u v i các quy ư c (ký hi u) ã bi t, ư c s d ng trong vi c trình bày chúng”...<br /> Nhi u ngư i còn cho r ng: thông tin là s chuy n giao tri th c làm tăng thêm s hi u bi t<br /> c a nhân lo i.<br /> Thông tin ư c hình thành trong quá trình giao ti p, m i ngư i u có th nh n thông tin<br /> t nhi u ngu n khác nhau như: qua giao ti p, c báo , nghe ài, xem phim nh...<br /> Thông tin là nhu c u cơ b n không th thi u c a m i ngư i, m i t ch c, m i qu c gia.<br /> Ngu n l c thông tin khác h n v i các ngu n l c khác trong m i qu c gia, các ngu n l c<br /> khác như: than, s t, thép, ti n t càng dùng nhi u càng mau h t. Ngư c l i ngu n l c thông tin<br /> càng dùng nhi u, càng phong phú và nhi u thêm vì m i ngư i dùng thông tin l i t o ra thông tin<br /> m i.<br /> Ngày nay, ngư i ta cho r ng thông tin là ngu n l c c a m i qu c gia, nư c nào s h u<br /> ư c nhi u thông tin h u ích, nư c ó s thành công. Nh t là thông tin khoa h c và công ngh ã<br /> tr thành hàng hóa trao i buôn bán gi a các nư c.<br /> 1.2. Khái ni m xã h i thông tin<br /> T th p k 70 c a th k 20, khái ni m “xã h i thông tin” ã ư c s d ng và gây tranh cãi<br /> trên di n àn. Nhà khoa h c M Daniel Bell trong công trình “Xã h i h u công nghi p ang t i”<br /> ã vi t: “xã h i công nghi p d a trên n n công ngh cơ khí, xã h i h u công nghi p d a vào công<br /> ngh trí tu . N u như tư b n và lao ng là hai c trưng c a xã h i công nghi p, thì thông tin và<br /> tri th c là hai c trưng thay th chúng trong xã h i h u công nghi p”. Xã h i h u công nghi p<br /> còn ư c g i là xã h i thông tin.<br /> *<br /> <br /> Nguyên Trư ng khoa Thư vi n – Thông tin Trư ng<br /> <br /> i h c Văn hóa Hà N i.<br /> <br /> Nick Moore- giáo sư thu c vi n nghiên c u chính sách c a Anh ã khái quát xã h i thông<br /> tin có ba c trưng sau:<br /> Th nh t, thông tin ư c s d ng như m t ngu n l c kinh t . Các t ch c s d ng nhi u<br /> thông tin hơn<br /> làm tăng năng l c c a c a t ch c mình, khuy n khích vi c i m i và làm tăng<br /> hi u qu c nh tranh c a h , thư ng là thông qua các c i ti n v ch t lư ng hàng hóa và d ch v do<br /> t ch c, cơ quan t o ra, mang l i l i ích cho toàn b n n kinh t c a nư c nhà.<br /> Th hai, s ngư i s d ng thông tin ngày càng tăng v i các m c ích khách nhau; như<br /> thăm dò các quy n h n c a h v các d ch v công c ng,<br /> có th ki m soát t t hơn cu c s ng<br /> riêng c a mình. M i ngư i còn s d ng thông tin v i vai trò th c hi n nh ng quy n h n và trách<br /> nhi m c a ngư i công dân... Ngoài ra các h th ng thông tin ngày càng phát tri n s làm tăng<br /> áng k cơ h i ti p c n c a qu n chúng v i các cơ s văn hóa và giáo d c.<br /> c tính th ba c a xã h i thông tin là: vi c phát tri n m t ngành thông tin ngay trong<br /> n n kinh t . Ch c năng c a thông tin là ph i áp ng nhu c u chung v các phương ti n và d ch<br /> v thông tin.<br /> Tuy nhiên, ngư i ta ngày càng nh n th y rõ hơn s c n thi t cho vi c phát tri n m t ngành<br /> công nghi p s n sinh ra chính thông tin và các dòng tin ư c truy n t i trên các m ng: ó là các<br /> nhà cung c p n i dung thông tin.<br /> H u như t t c các xã h i thông tin, khu v c thông tin phát tri n nhanh hơn nhi u so v i<br /> toàn b n n kinh t . Liên oàn Vi n thông Qu c t ư c tính r ng, nh ng năm cu i c a th k 20,<br /> khu v c thông tin toàn c u ã tăng trư ng v i t l cao hơn 5%, trong khi toàn b n n kinh t th<br /> gi i ch tăng chưa y 3%.<br /> 2. L ch s c a ho t ng thông tin<br /> Ho t ng thông tin có l ch s phát tri n chưa lâu, m i hơn m t th k nay. L ch s ho t<br /> ng c a thông tin, g n li n v i l ch s c a truy n thông và vi n thông. Ho t ng thông tin ư c<br /> hình thành như m t ngành khoa h c c l p t nh ng năm 60 c a th k 20. Trong quá trình hình<br /> thành có nhi u khái ni m và tên g i khác nhau:<br /> Năm 1905 nhà bác h c ngư i B là Pole Other, l n u tiên trên th gi i, ông s d ng<br /> thu t ng “documentation” nghĩa là “tư li u h c” bao hàm không ch có sách, báo c a thư vi n, c<br /> tư li u lưu tr và hi n v t c a b o tàng. Nghĩa là theo quan i m c a ông lúc b y gi : tư li u h c<br /> bao hàm c thư vi n, thông tin, lưu tr và b o tàng.<br /> Vào nh ng năm 60 c a th k 20, M thu t ng “documentation” trư c ây nay ư c i<br /> thành “information”, nghĩa là thông tin,<br /> ch các ho t ng nghiên c u quy lu t dòng tin,<br /> phương ti n x lý tin b ng máy tính i n t . Nhà bác h c M , Jertori, coi nhi m v c a thông tin<br /> là nghiên c u d báo trong hình th c d ki n... c bi t là k thu t tính, l p trình cho máy tính<br /> i nt .<br /> <br /> Năm 1963, l n u tiên h c vi n công ngh Georgia M , ưa môn thông tin vào gi ng<br /> d y, cho n nay r t nhi u trư ng c a nhi u nư c, nhi u ngành ngh ã ưa môn thông tin vào<br /> gi ng d y chính khóa b t bu c.<br /> Ho t ng thông tin ra i trong b i c nh khoa h c k thu t phát tri n, công ngh thông tin<br /> phát tri n, nên thông tin ã nhanh chóng ng d ng công ngh thông tin vào ho t ng c a mình,<br /> ã mang l i hi u qu to l n.<br /> Nhi u ngư i chia ho t ng thông tin ra làm 3 giai o n sau:<br /> - Giai o n 1: ho t ng thông tin xu t hi n cùng v i s xu t hi n i n tín, i n tho i,<br /> truy n thanh... vào cu i th k 19.<br /> - Giai o n 2: ho t ông thông tin phát tri n cùng v i s phát minh ra vi m ch, cáp s i<br /> quang và v tinh a tĩnh vào nh ng năm 70 c a th k 20.<br /> - Giai o n 3: t năm 1985 n nay, nhân lo i ang trong k nguyên thông tin toàn c u,<br /> truy n thông qu c t và s d ng m ng internet.<br /> 3. Vai trò c a thông tin khoa h c và công ngh trong xã h i thông tin<br /> Như trên ta ã nói v<br /> c i m c a xã h i thông tin là xã h i mà m i ngư i u s d ng<br /> thông tin trong các ngành ngh , lĩnh v c công tác c a mình<br /> em l i hi u qu l n hơn, nên các<br /> cơ quan thông tin ph i nhi u hơn, s n ph m thông tin cũng ph i a d ng hơn, thi t th c hơn.<br /> Thông tin khoa h c và công ngh có các vai trò to l n và a d ng,<br /> ti n nghiên c u ta có th c<br /> th hóa 3 lĩnh v c sau:<br /> 3.1. Thông tin khoa h c và công ngh là nhân t thúc y kinh t , xã h i phát tri n.<br /> Ngày nay nhân lo i u th a nh n: v t ch t, năng lư ng và thông tin là nh ng y u t quan<br /> tr ng, quy t nh s t n t i và phát tri n kinh t xã h i c a m i qu c gia. c bi t, trong i u ki n<br /> mà cu c cách m ng khoa h c và công ngh ang di n ra v i quy mô r ng l n. Khoa h c và công<br /> ngh ngày càng tr thành l c lư ng s n xu t tr c ti p c a xã h i, thì thông tin khoa h c và công<br /> ngh th c s tr thành ngu n l c quan tr ng không th thi u ư c trong xã h i thông tin, vì thông<br /> tin khoa h c và công ngh là cơ s c a các phương pháp m i ho c s n ph m m i ưa l i l i<br /> nhu n cho nh ng ai s h u chúng.<br /> 3.2. Vai trò c a thông tin trong lãnh o và qu n lý<br /> Ngh quy t 37 NQ/TW c a B chính tri v chính sách khoa h c k thu t, ngày 20/4/1981<br /> ã nêu: “Công tác thông tin ph i góp ph n tích c c rút ng n quá trình t nghiên c u n s n xu t,<br /> nâng cao ch t lư ng qu n lý và lãnh o”. Lãnh o, qu n lý là s tác ng có ý th c c a ch th<br /> lên khách th qu n lý, nh m t ư c m c ích c a nhà qu n lý. Ch th qu n lý<br /> ây ta hi u là<br /> i ngũ cán b lãnh o, còn khách th ta hi u là i ngũ công nhân viên c a cơ quan ó.<br /> Có ngư i cho r ng: qu n lý là m t d ng tương tác c bi t c a con ngư i i v i môi<br /> trư ng xung quanh. Quá trình qu n lý ư c xác nh như m t lo t các ho t ng nh hư ng theo<br /> <br /> m c tiêu, ch ng h n l p k ho ch, ra quyêt nh, t ch c th c hi n k ho ch. Không có thông tin<br /> chính xác, s không th l p k ho ch, và ra quy t nh m t cách t i ưu, khoa h c và kh thi.<br /> Ngư i ta ví nhà lãnh o có thông tin như là ngư i i có ngư i d n ư ng.<br /> 3.3. Vai trò c a thông tin trong giáo d c và ào t o<br /> Báo cáo chính tr c a Ban ch p hành Trung Ương ng C ng S n khóa 8 ã ch rõ “phát<br /> tri n giáo d c và ào t o là m t trong nh ng ng l c quan tr ng thúc y s nghi p công nghi p<br /> hóa, hi n i hóa, là i u ki n<br /> phát huy ngu n l c con ngư i- y u t cơ b n<br /> phát tri n xã<br /> h i, tăng trư ng kinh t nhanh và b n v ng”. Chính vì v y, công tác giáo d c và ào t o óng vai<br /> trò r t quan tr ng trong vi c phát tri n ngu n nhân l c và b i dư ng nhân tài cho t nư c. u tư<br /> cho giáo d c là u tư cho phát tri n.<br /> Giáo d c và ào t o là ho t ng xã h i, nh m th c hi n ch c năng thông tin chuy n giao<br /> tri th c gi a các th h . Giáo d c là nhân t hàng u c a s phát tri n.<br /> Trong xã h i thông tin, nhu c u v thông tin c a nhân lo i càng gia tăng áng k , h òi<br /> h i thông tin sâu hơn, chính xác hơn và a d ng hơn. Nh t là trong giáo d c và ào t o là quá<br /> trình chuy n giao tri th c, quá trình ti p nh n thông tin, s n xu t thông tin, nên òi h i th y cũng<br /> ph i c nhi u, bi t nhi u, trò cũng ph i t<br /> c, t nghiên c u nhi u<br /> c p nh t ki n th c, s n<br /> xu t thông tin.<br /> Trong giáo d c và ào t o, thông tin ư c ti p nh n t nhi u kênh khác nhau như: qua bài<br /> gi ng c a th y, qua c tài li u, qua th c t , th c nghi m, tr c quan...<br /> Trong các trư ng hi n nay, nh t là các trư ng i h c, các thư vi n ho c trung tâm thông tin thư<br /> vi n ư c xem như m t b ph n quan tr ng c u thành nhà trư ng, không có thư vi n thông tin,<br /> không<br /> i u ki n m trư ng, thông tin thư vi n không m b o, không ư c m ngành m i, c p<br /> b c m i v.v... H c i h c là t h c, t nghiên c u là chính, th y ch là ngư i hư ng d n cách ti p<br /> c n khoa h c nên ph i có trung tâm thông tin thư vi n t t sinh viên h c t p, nghiên c u.<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản