Bé C«ng Th−¬ng
Trung t©m Th«ng tin C«ng nghiÖp vµ Th−¬ng m¹i
---o0o---
§Ò TµI
X©y dùng quy tr×nh ®iÒu tra, thu thËp sè
liÖu, tÝnh to¸n vµ c«ng bè chØ sè gi¸ xuÊt
khÈu, nhËp khÈu phôc vô ho¹t ®éng kinh
doanh cña doanh nghiÖp vµ ®iÒu hµnh qu¶n
lý Nhµ n−íc vÒ th−¬ng m¹i
M· sè:
§¬n vÞ chñ tr×: Trung t©m Th«ng tin C«ng nghiÖp vµ Th−¬ng m¹i
C¬ quan chñ qu¶n: Bé C«ng Th−¬ng
Chñ nhiÖm ®Ò tµi: TrÇn Xu©n Thµnh
7068
19/01/2009
Hµ Néi, th¸ng 11 n¨m 2008
- 2 -
Môc lôc
TableofContents
PhÇn më ®Çu......................................................................................................8
CH¦¥NG 1: NH÷NG VÊN §Ò Lý LUËN C¥ B¶N.......................................13
1.1. CHØ Sè GI¸ XUÊT NHËP KHÈU TH¦¥NG M¹I...................................13
1.1.1. Kh¸i niÖm vÒ chØ sè gi¸ xuÊt nhËp khÈu ............................................. 13
1.1.2. Kh¸i niÖm chØ sè gi¸ xuÊt, nhËp khÈu Th−¬ng m¹i.............................13
1.1.2.1. Kh¸i niÖm chØ sè gi¸ xuÊt, nhËp khÈu th−¬ng m¹i....................... 13
1.1.2.2. Mét sè kh¸i niÖm liªn quan.......................................................... 14
1.2. CHØ Sè GI¸ XUÊT NHËP KHÈU TH¦¥NG M¹I §èI VíI ho¹t
®éng KINH DOANH XUÊT NHËP KHÈU vµ §IÒU HµNH QU¶N Lý nhµ
n−íc vÒ TH¦¥NG M¹I HIÖN NAY.................................................................15
1.2.1. ChØ sè gi¸ xuÊt nhËp khÈu th−¬ng m¹i ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh 15
1.2.1.1. Nhu cÇu ®−îc th«ng tin ................................................................ 15
1.2.1.2. Th«ng tin lµ mét trong nh÷ng yÕu tè ®Çu vµo cña s¶n xuÊt kinh
doanh ................................................................................................................. 15
1.2.1.3. BiÕn ®éng nhanh cña mÆt hµng, thÞ hiÕu tiªu dïng trªn thÞ tr−êng
thÕ giíi............................................................................................................... 15
1.2.2. ChØ sè gi¸ xuÊt nhËp khÈu th−¬ng m¹i ®èi víi ®iÒu hµnh qu¶n lý nhµ
n−íc vÒ th−¬ng m¹i ............................................................................................... 15
1.2.2.1. C©n ®èi, ®iÒu hµnh xuÊt khÈu vµ nhËp khÈu................................. 15
1.2.2.2. §iÒu tiÕt, x©y dùng chÝnh s¸ch mÆt hµng, thÞ tr−êng ................... 16
1.2.2.3. Ph©n tÝch, ph¸t hiÖn, t×m kiÕm nh÷ng mÆt hµng míi, cã triÓn väng
®Ó cã nh÷ng chÝnh s¸ch ph¸t triÓn phï hîp....................................................... 16
1.2.2.4. §Þnh h−íng ®Çu t−, ph¸t triÓn s¶n xuÊt, kinh doanh .................... 16
1.3. C¸c kh¸i niÖm vÒ thu thËp, tÝnh to¸n chØ sè gi¸ xuÊt
nhËp khÈu..........................................................................................................16
1.3.1. Giíi thiÖu s¬ bé vÒ ®iÒu tra thèng kª gi¸ ............................................16
1.3.2. Dµn mÉu tæng thÓ ................................................................................ 18
1.3.3. Dµn mÉu ®¹i diÖn ................................................................................ 19
- 3 -
1.3.4. Lùa chän mÉu (c¸ch chän mÉu sau khi thiÕt kÕ xong dµn mÉu tæng
thÓ)......................................................................................................................... 20
1.3.5. Thu thËp gi¸......................................................................................... 20
1.3.6. Kh¸i niÖm vÒ quy tr×nh tÝnh chØ sè gi¸................................................ 20
KÕT LUËN ch−¬ng 1.....................................................................................21
CH¦¥NG 2: THùC TR¹NG QUY TR×NH THU THËP GI¸ hµng hãa
xuÊt khÈu, nhËp khÈu Vµ TÝNH CHØ Sè GI¸ hµng hãa xuÊt
khÈu, nhËp khÈu hiÖn nay ......................................................................22
2.1. THùC TR¹NG QUY TR×NH THU THËP GI¸ XUÊT khÈu, NHËP
KHÈU CñA TæNG CôC THèNG K£ HIÖN NAY.............................................22
2.2.1. CÊu tróc cña chØ sè gi¸ ........................................................................ 22
2.1.2. ThiÕt kÕ dµn mÉu................................................................................. 22
2.1.2.1 Dµn mÉu tæng thÓ .......................................................................... 22
2.1.2.2. Dµn mÉu ®¹i diÖn ......................................................................... 23
2.1.3. Lùa chän mÉu (c¸ch chän mÉu sau khi thiÕt kÕ xong dµn mÉu tæng
thÓ)......................................................................................................................... 25
2.1.3.1. Giai ®o¹n 1: Lùa chän mÉu nhãm - mÆt hµng c¬ së vµ mÆt hµng
thu thËp gi¸........................................................................................................ 25
2.1.3.2. Giai ®o¹n 2: Lùa chän mÉu doanh nghiÖp ®¹i diÖn ..................... 27
2.1.3.3. BiÓu mÉu ®iÒu tra ......................................................................... 28
2.1.4. Thu thËp gi¸......................................................................................... 28
2.1.5. B¶o d−ìng mÉu vµ chu kú chän mÉu ®iÒu tra ..................................... 29
2.1.5.1. B¶o d−ìng mÉu............................................................................. 29
2.1.5.2. Chu kú chän mÉu ®iÒu tra ............................................................31
2.1.5.3. §iÒu tra gi¸................................................................................... 31
2.2. THùC TR¹NG QUY TR×NH TÝNH CHØ Sè GI¸ XUÊT khÈu, NHËP
KHÈU CñA TæNG CôC THèNG K£ HIÖN NAY.............................................32
2.2.1. Quy tr×nh tÝnh chØ sè gi¸...................................................................... 32
2.2.2. Ph−¬ng ph¸p tÝnh chØ sè gi¸ ................................................................ 32
2.3. NhËn xÐt vÒ thùc tr¹ng thu thËp, tÝnh to¸n vµ c«ng bè
chØ sè gi¸ cña Tæng côc Thèng kª hiÖn nay ...................................34
2.3.1. VÒ quy tr×nh thu thËp gi¸.....................................................................34
- 4 -
2.3.2. VÒ quy tr×nh tÝnh to¸n chØ sè gi¸.........................................................35
2.3.3. VÒ c«ng bè chØ sè gi¸..........................................................................35
2.4. NH÷NG ®Æc ®iÓm MíI TRONG QUY TR×NH THU THËP GI¸ hµng
hãa xuÊt khÈu, nhËp khÈu Vµ TÝNH CHØ Sè GI¸ XUÊT khÈu,
NHËP KHÈU TH¦¥NG M¹I, SO VíI QUY TR×NH CñA TæNG CôC THèNG
K£ HIÖN NAY .......................................................................................................35
2.4.1. Yªu cÇu míi trong quy tr×nh thu thËp gi¸ ........................................... 35
2.4.1.1. VÒ ph©n tæ hÖ thèng chØ sè gi¸..................................................... 35
2.4.1.2. VÒ quy tr×nh thu thËp gi¸ ............................................................. 35
2.4.1.3. VÒ ®ång tiÒn tÝnh chØ sè gi¸ .........................................................36
2.4.1.4. VÒ c«ng bè chØ sè gi¸...................................................................37
2.4.2. Yªu cÇu míi trong quy tr×nh tÝnh chØ sè gi¸........................................ 37
KÕT LUËN ch−¬ng 2.....................................................................................37
CH¦¥NG 3: QUY TR×NH THU THËP GI¸ hµng hãa xuÊt khÈu,
nhËp khÈu Vµ TÝNH CHØ Sè GI¸ XUÊT khÈu, NHËP KHÈU
TH¦¥NG M¹I......................................................................................................38
3.1. QUY TR×NH THU THËP GI¸ ...................................................................38
3.1.1. ThiÕt kÕ dµn mÉu ®iÒu tra gi¸ xuÊt nhËp khÈu .................................... 38
3.1.1.1. Dµn mÉu tæng thÓ ......................................................................... 39
3.1.1.2. Ph−¬ng ph¸p thiÕt kÕ dµn mÉu tæng thÓ .......................................39
3.1.1.3. Dµn mÉu ®¹i diÖn ......................................................................... 41
3.1.1.4. Ph−¬ng ph¸p chän dµn mÉu ®¹i diÖn ........................................... 42
3.1.2. Ph−¬ng ph¸p tÝnh vµ quyÒn sè cña chØ sè gi¸ xuÊt nhËp khÈu...................... 52
3.1.2.1. Ph−¬ng ph¸p tÝnh hµng th¸ng....................................................... 52
3.1.2.2. Ph−¬ng ph¸p tÝnh tham kh¶o, 10 ngµy/lÇn:.................................. 58
3.1.2.3. QuyÒn sè cña chØ sè gi¸ xuÊt nhËp khÈu...................................... 59
3.1.3. VÒ xö lÝ c¸c bÊt th−êng trong tÝnh chØ sè gi¸ ...................................... 59
3.1.3.1. VÊn ®Ò mÆt hµng thay ®æi chÊt l−îng .......................................... 59
3.1.3.2. VÊn ®Ò mÆt hµng ®éc nhÊt............................................................ 59
3.1.3.3. VÊn ®Ò mÆt hµng v¾ng mÆt do thêi vô vµ mÆt hµng kh«ng xuÊt
hiÖn liªn tôc kh¸c............................................................................................... 60
- 5 -
3.1.3.4. VÊn ®Ò tÝnh gi¸ xuÊt nhËp khÈu cña mét hµng ho¸ cña c«ng ty
xuyªn quèc gia .................................................................................................. 60
3.1.3.5. VÊn ®Ò tÝnh gi¸ xuÊt khÈu vµ nhËp khÈu trong tµi kho¶n quèc gia .. 60
3.1.4. B¶o d−ìng mÉu vµ chu kú chän mÉu ®iÒu tra ..................................... 61
3.1.4.1. B¶o d−ìng mÉu............................................................................. 61
3.1.4.2. Chu kú chän mÉu ®iÒu tra ............................................................62
3.2. QUY TR×NH TÝNH CHØ Sè GI¸ ...............................................................63
3.2.1. §iÒu tra thu thËp th«ng tin vÒ gi¸ xuÊt khÈu vµ gi¸ nhËp khÈu hµng ho¸
cña c¸c mÆt hµng xuÊt khÈu vµ nhËp khÈu so s¸nh ®−îc ...................................... 64
3.2.2. Thu thËp th«ng tin vµ tÝnh to¸n quyÒn sè, tøc lµ tÝnh quyÒn sè kú b¸o
c¸o cña chØ sè gi¸ th¸ng b¸o theo c«ng thøc Pasche (pnqn): ................................ 64
3.2.3. LËp b¶ng gi¸ b×nh qu©n ®Ó tÝnh chØ sè gi¸ xuÊt-nhËp khÈu:................... 65
3.2.4. ThiÕt lËp quyÒn sè kú b¸o c¸o:............................................................ 73
3.2.5. TÝnh chØ sè gi¸:.................................................................................... 75
3.2.5.1. TÝnh chØ sè gi¸ theo c«ng thøc Laspeyre...................................... 75
3.2.5.2. TÝnh chØ sè gi¸ theo c«ng thøc Pasche ......................................... 76
3.2.5.3. TÝnh chØ sè gi¸ theo c«ng thøc Fisher .......................................... 77
3.2.6. Thêi gian tÝnh to¸n vµ c«ng bè sè liÖu chØ sè gi¸ xuÊt nhËp khÈu
th−¬ng m¹i............................................................................................................. 77
3.3. Quy tr×nh c«ng bè chØ sè gi¸.......................................................77
3.3.1. H×nh thøc c«ng bè............................................................................... 77
3.3.2. Néi dung c«ng bè sè liÖu .................................................................... 77
3.3.3. M« h×nh ph©n tÝch chØ sè gi¸............................................................... 78
3.3.3.1. NhËn ®Þnh chung t×nh h×nh gi¸ xuÊt khÈu th¸ng b¸o c¸o............. 78
3.3.3.2. C¸c yÕu tè gi¸ ¶nh h−ëng tíi biÕn ®éng gi¸ chung......................80
3.3.3.3. Ph©n tÝch mèi t−¬ng quan gi÷a chØ sè gi¸ xuÊt khÈu vµ chØ sè gi¸
nhËp khÈu: ......................................................................................................... 84
KÕt luËn ............................................................................................................85
Tµi liÖu tham kh¶o ....................................................................................87
