10 Người đàn bà làm chấn động thế giới
Cléopatre (tt)
Câu chuyện lâm trận trốn chạy
Năm 36 trước công nguyên, Cléopatre 33 tuổi cùng Antony khởi binh tiến
đánh Ba Tư. Khi quân đội tiến vào đến sông Euphrates, Cléopatre bỏ kế hoạch tiến
quân, bởi bà đang mang thai. Mùa thu năm ấy bà hạ sinh đứa con thứ ba của bà và
Antony, đặt tên là Portlermaios. Mùa đông, Antony một mình xuất binh đánh Ba
Tư, phái người cầu viện Nữ hoàng Ai Cập, bởi vì quân đội của ông bị người Ba
Tư đánh tan. Tàn binh bại tướng chạy đến bờ biển Syria, đợi tiếp viện của Nữ
hoàng. Nữ hoàng Cléopatre lập tức mang tiền, lương thực, vũ khí, theo đường thủy
đem binh cứu viện, đón Antony trở về Ai Cập. Như thế, tình cảm của Antony đối
với Cléopatre càng thêm sâu nặng.
Để báo đáp và lấy lòng vị Nữ hoàng Ai Cập, Antony lập Lyon – con trai
của Caesar và Cléopatre làm Thái tử. Ông tuyên bố Cléopatre là Nữ hoàng Ai Cập,
Sip(21) và Stria. Đem hai vùng đất Almenia và Media tặng cho Alexander Thái
Dương – con trai của Cléopatre và ông. Còn vùng Phoenicia, Syria, Hy Lạp tặng
cho Portlermaios - đứa con nhỏ của Cléopatre và ông. Antony là một người vũ
dũng, nhưng thiếu đầu óc của một nhà chính trị. Ông lấy những thứ vốn thuộc về
La Mã dâng tặng cho Nữ hoàng Ai Cập và con cái của Nữ hoàng, khiến cho địa vị
của ông bị lung lay trong cuộc đấu tranh quyền lực ở La Mã. Thêm vào đó ông bỏ
rơi chị của Octavian - người đã kết hôn cùng ông, khiến cho nhân dân La Mã phẫn
nộ. Để kích thích thêm sự oán hận của người La Mã đối với Antony, Octavian
vạch rõ di chúc của Antony để trong điện thần, công kích Antony muốn lấy
Alessandria làm thủ đô của La Mã là "muốn lấy toàn bộ La Mã dâng tặng cho kẻ
phản nghịch ma nữ sông Nile".
Nữ hoàng Cléopatre biết được ý đồ của Octavian, biết được kẻ địch chính
thức của bà chính là con nuôi của Caesar - người từ La Mã điều khiển các vùng
đất phía Tây. Bà dùng đủ phương kế thuyết phục, khẩn khoản giục giã Antony tập
trung sức lực đánh Octavian - là kẻ thù chính. Bà thuyết phục Antony sử dụng hai
biện pháp: Thứ nhất, ra tuyên bố chính thức ly dị chị của Octavian; thứ hai, ra lệnh
cho quân đội vượt qua biển Aegea(22) tiến vào Hy Lạp, vào năm 32 trước công
nguyên, đã bất ngờ tiến đánh Octavian. Lúc này, thế lực của Nữ hoàng Cléopatre
đạt đến đỉnh cao nhất. Quốc vương của các nước dọc theo bờ Địa Trung Hải xưng
thần cống nạp cho bà; người Athenes(23) cung kính hoan hô bà, trên vệ thành
Athenes đã đắp tượng bà, kính trọng phong bà làm nữ thần Afrodidi. Phương sách
hệ thống này của Cléopatre và Antony đã chọc tức Octavian; vì thế bắt đầu cuộc
chiến tranh giữa hai bên.
Tiến hành quyết chiến trận này ở trên biển và đất liền vùng phụ cận góc
biển Aktiumu ở bờ biển phía Tây Hy Lạp. Vốn dĩ, ưu thế đội quân chiến đấu trên
đất liền của Antony rất lớn so với đội quân chiến đấu trên biển, rất nhiều người
yêu cầu Antony ở trên đất liền đọ sức cùng Octavian. Nhưng Nữ hoàng Cléopatre
lại kiên quyết muốn đội thuyền phía Ai Cập tham gia chiến đấu trên biển, cho rằng
hạm đội của Antony và Ai Cập kết hợp với nhau sẽ mạnh hơn lực lượng hạm đội
của Octavian, và khả năng chiến thắng càng lớn. Một vài vị tướng của Antony
kiên quyết phản đối Nữ hoàng tham chiến, Eibabers cho binh sĩ dùng lời thô tục
phản đối Nữ hoàng tham chiến và phao tin chiến tranh La Mã là do một thái giám
và các nữ nô bộc của bà lo liệu. Bà càng thêm phẫn nộ, kiên quyết phải tham gia
chiến đấu trên biển, bà nổi giận nói một câu khá triết lý: "Đánh vào chổ yếu của
La Mã, để cho những kẻ địch phản đối chúng ta không còn thêu dệt thêm chuyện!
Hiện nay chúng ta đang chịu đựng sự chỉ trích trong chiến tranh, là chúa tể vương
quốc, tôi muốn làm một người đàn ông, xuất hiện ở chiến trường La Mã!".
Chính vì thế, xế chiều ngày 2 tháng 9 năm 31 trước công nguyên, Antony
và Nữ hoàng Cléopatre thống lỉnh 10 vạn đại quân, 500 chiến thuyền; còn
Octavian thống lĩnh 8 vạn bộ binh, 12000 kỵ binh và 250 chiến thuyền, chiến đấu
ở vùng phụ cận góc biến Aktiumu ở bờ biển phía Tây Hy Lạp. Cuộc chiến đấu sẽ
tiến hành cùng lúc ở đất liền và trên biển, tuy nhiên chiến trường chủ yếu là ở trên
biển.
Bắt đầu vào cuộc chiến, thực lực quân đội hai bên tương đương nhau, hai
bên còn đang giằng co. Thuyền chiến của Antony và Ai Cập cao lớn hơn; còn
thuyền chiến của Octavian thì nhỏ thấp. Thuyền nhỏ muốn chiến thắng thuyền lớn
rất khó khăn, Octavian bèn sử dụng chiến thuật du kích linh hoạt, phái rất nhiều
thuyền nhỏ vây tấn công thuyền lớn của Antony và Nữ hoàng, dùng hỏa công đốt.
Thuyền lớn cũng có nhược điểm, hình dáng cồng kềnh, không linh hoạt, khi công
kích thuyền nhỏ, thuyền nhỏ núp tránh khéo léo, khiến cho thuyền lớn của Antony
và Nữ hoàng ở trong hoàn cảnh quay tròn. Nhưng số lượng thuyền chiến của
Antony và Nữ hoàng gấp đôi số lượng thuyền chiến của Octavian, nên tình thế
toàn chiến trường hoàn toàn bất lợi cho Antony.
Nhưng bỗng nhiên Nữ hoàng thống lĩnh hạm đội rút khỏi hàng ngũ chiến
đấu, cho thuyền chạy ngược về hướng Ai Cập. Sự việc quá đột ngột, Antony hoàn
toàn bất ngờ. Bố cục tổng thể chiến dịch của Antony hoàn toàn náo loạn, tay chân
ông luống cuống, mất đi lý trí và sự bình tĩnh, vội vàng sang một chiếc thuyền nhỏ,
chạy theo hạm đội của Nữ hoàng Cléopatre.
Trước tình cảnh ấy, các thuộc hạ của Antony nói: "Trái tim của Antony là
nhịp đập trong cơ thể của Cléopatre". Antony đuổi theo Cléopatre, khiến cho quân
đội của Antony mất thống soái, nhưng các bộ tướng của ông vẫn ngoan cường
chiến đấu. Mãi đến nữa đêm, cuộc chiến đấu trên biển mới kết thúc. Bộ binh và kỵ
binh của Antony ở trên đất liền vẫn không nhục chí vì sự bỏ trốn của chủ soái, họ
ngoan cường, dũng mãnh chiến đấu với đoàn binh trên đất liền của Octavian, kiên
trì suốt 7 ngày, cuối cùng hết sức, tuyệt lương mà đầu hàng.
Thuyền nhỏ của Antony, nhanh chóng đuổi kịp hạm thuyền Ai Cập của Nữ
hoàng Cléopatre, Cléopatre không muốn thấy Antony đuổi theo. Antony gắt gỏng
nói rằng: không ngờ thấy lại được bộ mặt của bà. Nhưng sau khi lên đất liền ở
Tarsus, vùng chính Nam Hy Lạp, hai người hòa giải. Tiếp đó, Cléopatre và
Antony từ Tarsus trở về Libia(24) ở bờ biển phía Bắc châu Phi, Cléopatre lại từ đó
trở về Alessandria, Antony ở Libia một thời gian, sau mới đến Alessandria.
Đối với chiến dịch có tính quyết định ở chiến trường Aktiumu, Antony và
Cléopatre đã để lại vô số câu đó không giải được cho mọi người: Vì sao Antony có
binh lực lục quân ưu thế lại muốn để cho chiến dịch này chủ yếu xảy ra trên biển?
Vì sao Cléopatre có năng lực chiến đấu trên biển lớn mạnh, trong tình huống chiến
cục còn chưa rõ ràng lại vội vàng thống lĩnh hạm đội của mình lui ra khỏi chiến
trường? Vì sao chính Antony làm chủ soái chiến dịch này lại bỏ mặc đại quân, chỉ
riêng mình lên thuyền đuổi theo Cléopatre? Đối với nhiều câu hỏi này, các nhà
lịch sử học vẫn còn phân tích và tranh luận. Có người cho rằng đây là sự phản ánh
tính hai mặt của Cléopatre, đã muốn hiển thị chính mình, kiên quyết muốn tham
chiến, lại lo thất bại, lo Antony đánh không lại Octavian và từ trong ý thức tinh
tưởng rằng Antony sẽ bại trận. Có người cho rằng do sự lo sợ của bà, bà chưa từng
chỉ huy tác chiến, không có đủ lòng tin thắng lợi; đối với lý do bà trốn tránh trách
nhiệm, chỉ là nhẹ nhàng xin lỗi bằng cách đối đãi không lời đối với Antony. Tuy
