TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA VẬT LÝ
NGUYỄN VIỆT TUẤN
ẢNH HƢỞNG CỦA PHA TẠP Nb VÀ Ủ
NHIỆT LÊN CẤU TRÚC VÀ TÍNH CHẤT TỪ
CỦA HỢP KIM TỪ CỨNG NỀN Co-Zr-B CHẾ
TẠO BẰNG PHƢƠNG PHÁP NGUỘI NHANH
VÀ NGHIỀN CƠ NĂNG LƢỢNG CAO
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
CHUYÊN NGÀNH: VẬT LÝ CHẤT RẮN
Hà Nội, tháng 5 năm 2018
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA VẬT LÝ
ẢNH HƢỞNG CỦA PHA TẠP Nb VÀ Ủ
NHIỆT LÊN CẤU TRÚC VÀ TÍNH CHẤT TỪ
CỦA HỢP KIM TỪ CÚNG NỀN Co-Zr-B CHẾ
TẠO BẰNG PHƢƠNG PHÁP NGUỘI NHANH
VÀ NGHIỀN CƠ NĂNG LƢỢNG CAO
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
CHUYÊN NGÀNH: VẬT LÝ CHẤT RẮN
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Tuấn
Giảng viên hƣớng dẫn: ThS. Nguyễn Văn Dƣơng
Mã sinh viên: 145D1402110151
Khóa: 40
Hà Nội, 2018
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới ThS. Nguyễn Văn Dƣơng đã giúp đỡ, chỉ
bảo tận tình trong suốt quá trình thực hiện khóa luận này.
Tôi xin chân thành cảm ơn tới GS.TS Nguyễn Huy Dân viện Khoa học Vật
liệu, Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và ThS Nguyễn Mẫu Lâm đã
tạo điều kiện thuận lợi về trang thiết bị cũng nhƣ giúp đỡ trong quá trình làm thực
nghiệm và hoàn thành khóa luận này.
Tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc đến các thầy, cô giáo trong khoa Vật lý
trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội 2 đã trang bị cho tôi những kiến thức cần thiết để
thực hiện khóa luận này.
Tuy nhiên đây là lần đầu tiên làm quen với việc nghiên cứu khoa học, tôi rất
mong đƣợc sự góp ý của quý thầy, cô giáo và các bạn sinh viên để khóa luận của tôi
đƣợc hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 05 năm 2018
Sinh viên
Nguyễn Việt Tuấn
LỜI CAM ĐOAN
Khóa luận tốt nghiệp: “Ảnh hƣởng của pha tạp Nb và ủ nhiệt lên cấu trúc
và tính chất từ của hợp kim từ cứng nền Co-Zr-B chế tạo bằng phƣơng pháp
nguội nhanh và nghiền cơ năng lƣợng cao” là kết quả nghiên cứu của riêng tôi
dƣới sự hƣớng dẫn của ThS. Nguyễn Văn Dƣơng.
Khóa luận này không trùng với kết quả của các tác giả khác.
Tôi xin cam đoan những điều trên đây là đúng sự thật, nếu sai tôi xin hoàn
toàn chịu trách nhiệm.
Hà Nội, tháng 05 năm 2018
Sinh viên
Nguyễn Việt Tuấn
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .............................................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài .............................................................................................................1
Chƣơng 1. TỔNG QUAN VỀ VẬT LIỆU TỪ CỨNG KHÔNG CHỨA ĐẤT HIẾM
NỀN Co-Zr-B.......................................................................................................................3
1.1. Cấu trúc và tính chất từ của hệ hợp kim Co-Zr-B không pha tạp ....................... 3
1.1.1. Cấu trúc và tính chất từ của hệ hợp kim Co80Zr20-xBx (x = 0 - 4) chế tạo
bằng phƣơng pháp thiêu kết xung điện Plasma (SPS) .............................................3
1.1.2. Cấu trúc và tính chất từ của hệ hợp kim Co72Zr8B20 .....................................5
1.1.3. Cấu trúc và tính chất từ của hệ hợp kim Co80Zr20-xBx (x = 0 - 4) chế tạo
bằng phƣơng pháp phun băng nguội nhanh ..............................................................7
1.2. Cấu trúc và tính chất từ của hệ hợp kim Co-Zr-B có pha tạp .............................. 11
1.2.1. Hệ hợp kim Co80Zr18-xMxB2 (x = 0 - 2) M = C, Cu, Ga, Al và Si ............ 11
1.2.2. Hệ hợp kim Co86,5Hf11,5-xZrxB2 (x = 0, 1, 2, 3 và 5) ................................... 14
1.2.3. Hệ hợp kim Co80Zr18-xTixB2 (x = 0 - 4) ........................................................ 16
1.2.4. Hệ hơp kim Co80-xZr18CrxB2 (x = 0, 2, 3 và 4) ............................................ 19
1.2.5. Hệ Hợp kim Co80Zr18-xNbxB2 (x = 0 - 4) ..................................................... 23
1.2.6. Hệ hợp kim Co80Zr18-xMoxB2 (x = 0 - 4) ..................................................... 27
Chƣơng 2. KỸ THUẬT THÍ NGHIỆM ........................................................................ 31
2.1. Các phƣơng pháp chế tạo mẫu ................................................................................. 31
2.1.1. Chế tạo mẫu hợp kim Co-Zr-Nb-B bằng lò hồ quang ............................... 31
2.1.2. Chế tạo băng hợp kim bằng phƣơng pháp nguội nhanh ............................ 32
2.1.3. Chế tạo mẫu hợp kim Co-Zr-Nb-B bằng phƣơng pháp nghiền cơ năng
lƣợng cao .................................................................................................................... 34
2.1.3.1. Cấu tạo máy nghiền SPEX 8000D ........................................................... 35
2.1.3.2. Nguyên tắc hoạt động ................................................................................. 36