2/6/2015
1
Chương 3: TĨNH HỌC VẬT RẮN
Chủ đề 1: Vật chịu tác dụng của 2,3 lực cân bằng
Chủ đề 2: Momen ngẫu lực
Chủ đề 3: Quy tắc hợp lực song song
Chủ đề 4: Các dạng cân bằng
Chủ đề 5: Chuyểnđộng tịnh tiến, chuyển động quay
Vu Dinh Hoang - lophocthem.com - vuhoangbg@gmail.com -
01689.996.187
2/6/2015
2
I. Kiến thức:
1. Điều kiện cân bằng:
Muốn cho một vật chịu tác dụng của hai lực ở trạng thái cân bằng thì hai lực đó phải cùng
giá,cùng độ lớn và ngược chiều.
2. Các cách xác định trọng tâm của một vật phẳng,mỏng bằng phương pháp thực
nghiệm:
- đối với những vật phẳng,mỏng và có dạng hình học đối xứng thì trọng tâm nằm ở tâm đối
xứng của vật
- đối với những vật phẳng mỏng và có dạng bất kì thì trọng tâm được xác định bằng phương
pháp thực nghiệm
3. Quy tắc tổng hợp hai lực có giá động quy;
Muốn tổng hợp hai lực có giá đồng quy tác dụng lên một vật rắn,trước hết ta phải trượt hai véc
tơ lực đó trên giá của chúng đến điểm đồng quy,rồi áp dụng quy tắc hình bình hành để tìm hợp
lực
4. Điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của ba lực không song song:
Muốn cho một vật chịu tác dụng của ba lực không song song ở trạng thái cân bằng thì:
- ba lực đó phải có giá đồng phẳng và đồng quy.
- hợp lực của hai lực phải cân bằng với lực thứ ba.
Vu Dinh Hoang - lophocthem.com - vuhoangbg@gmail.com -
01689.996.187
2/6/2015
3
Chủ đề 1: VẬT CHỊU TÁC DỤNG CỦA 2,3 LỰC CÂN BẰNG
II. CÁC DẠNG BÀI TẬP
VÍ DỤ MINH HOẠ
VD1.
Một quả cầu đồng chất có trọng lượng 40N được treo vào tường nhờ
một sợi dây (hình 17.7).Dây làm với tường một góc α = 30
0
.
Bỏ qua ma sát
ở chổ tiếp xúc của quả cầu với tường.Hãy xác
định lực căng của dây và
lực của tường tác dụng lên quả cầu.
HD.
phân tích các lực tác dụng lên vật: vật chịu tác dụng của 3 lực trọng lực,
lực căng của dây và phản
lực của tường(
, ,
P T N
)
+ áp dụng điều kiện cân bằng :
T N Q P
+ = = −
+ áp dụng mối liên hệ toán học:
0
tan tan 40 tan 30 23( )
N
N P N
P
α α
=⇒= = ≈
0
23
sin 46( )
sin sin 30
N N
T N
T
α
α
=⇒= = =
Vu Dinh Hoang - lophocthem.com - vuhoangbg@gmail.com -
01689.996.187
2/6/2015
4
Chủ đề 1: VẬT CHỊU TÁC DỤNG CỦA 2,3 LỰC CÂN BẰNG
II. CÁC DẠNG BÀI TẬP
VÍ DỤ MINH HOẠ
VD
2
. Một vật có khối lượng m = 2 kg được giữ yên trên một mặt phẵng
nghiêng bởi một sợi dây song song với đường dốc chính. Biết góc nghiêng
α = 30
0
, g = 9,8 m/s
2
và ma sát không đáng kể. Xác định lực căng của sợi
dây và phản lực của mặt phẵng nghiêng lên vật.
Vu Dinh Hoang - lophocthem.com - vuhoangbg@gmail.com -
01689.996.187
2/6/2015
5
Chủ đề 1: VẬT CHỊU TÁC DỤNG CỦA 2,3 LỰC CÂN BẰNG
II. CÁC DẠNG BÀI TẬP
VÍ DỤ MINH HOẠ
VD
3
. Một quả cầu đồng chất có khối lượng 5 kg đư
ợc treo vào tường nhờ
một sợi dây. Dây làm với tường một góc α = 20
0
. Bỏ qua ma sát ở chổ tiếp
xúc giữa quả cầu
với tường. Hãy xác định lực căng của dây và phản lực
của tường tác dụng lên quả cầu. Lấy g = 9,8 m/s
2
.
HD. Quả cầu chịu tác dụng của các lực: Trọng lực
→
P
, phản lực
→
N
và sức căng
→
T
của sợi dây (điểm đặt của các lực được đưa về trọng tâm của vật).
Điều kiện cân bằng:
→
P
+
→
N
+
→
T
=
→
0
.
Chiếu lên trục Oy, ta có:
P - Tcosα = 0 T =
αα
cos
cos
mgP =
= 52 N.
Chiếu lên trục Ox, ta có:
N - Tsinα = 0 N = Tsinα = 17,8 N.
Vu Dinh Hoang - lophocthem.com - vuhoangbg@gmail.com -
01689.996.187