Bài giảng Cơ sở dữ liệu quan hệ: Chương 1 - Giới thiệu chung về cơ sở dữ liệu

Trong kỷ nguyên số hóa hiện nay, dữ liệu trở thành một tài nguyên vô cùng quý giá, là nền tảng cho mọi hoạt động từ kinh doanh đến nghiên cứu khoa học. Sự bùng nổ của thông tin đòi hỏi các phương pháp lưu trữ, tổ chức và truy xuất hiệu quả. Cơ sở dữ liệu, đặc biệt là cơ sở dữ liệu quan hệ, đã và đang đóng vai trò trung tâm trong việc giải quyết thách thức này. Tài liệu này nhằm giới thiệu tổng quan về các khái niệm cơ bản, nguyên lý hoạt động và tầm quan trọng của hệ thống cơ sở dữ liệu, giúp người đọc nắm vững nền tảng cần thiết để làm việc với dữ liệu hiệu quả.

Sinh viên ngành Công nghệ thông tin, Kỹ thuật phần mềm, Quản trị hệ thống thông tin; người mới bắt đầu tìm hiểu về cơ sở dữ liệu và các chuyên gia muốn ôn lại kiến thức cơ bản về quản lý dữ liệu.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng thể về cơ sở dữ liệu (CSDL), bắt đầu bằng việc định nghĩa dữ liệu và thông tin, sau đó đi sâu vào khái niệm cốt lõi của CSDL như một tập hợp dữ liệu có liên quan, được tổ chức theo một mô hình nhất định. Nó nhấn mạnh các ưu điểm vượt trội của CSDL như khả năng giảm trùng lặp, đảm bảo tính nhất quán và toàn vẹn dữ liệu, cũng như khả năng truy xuất và chia sẻ thông tin linh hoạt. Các đặc tính quan trọng của CSDL, bao gồm tính tự mô tả, tính độc lập giữa chương trình và dữ liệu, tính trừu tượng dữ liệu và tính nhất quán, cũng được phân tích chi tiết để làm rõ cách CSDL giải quyết các vấn đề quản lý dữ liệu phức tạp. Ngoài ra, tài liệu còn giới thiệu về Hệ quản trị cơ sở dữ liệu (DBMS) – phần mềm đóng vai trò trung gian trong việc tạo lập, quản lý và truy xuất dữ liệu, cùng với kiến trúc ba mức của nó (mức vật lý, khái niệm và khung nhìn). Cuối cùng, các vai trò khác nhau của người dùng hệ thống CSDL, từ quản trị viên, thiết kế viên đến người dùng cuối, cũng được trình bày, làm nổi bật trách nhiệm và sự tương tác của họ với hệ thống. Nội dung này đặt nền móng vững chắc cho việc hiểu ngôn ngữ thao tác dữ liệu, ràng buộc toàn vẹn và thiết kế, chuẩn hóa CSDL trong các phần tiếp theo.