Bài giảng Khí cụ điện: Chương 2 - Khí cụ điện hạ áp

Trong bối cảnh phát triển không ngừng của các hệ thống điện hiện đại, khí cụ điện hạ áp đóng vai trò nền tảng, đảm bảo vận hành an toàn và hiệu quả của các mạch điện. Chúng là những thiết bị thiết yếu cho việc điều khiển, bảo vệ và giám sát các quy trình công nghiệp cũng như dân dụng. Tài liệu này cung cấp cái nhìn tổng quan về hai loại khí cụ điện cơ bản và quan trọng bậc nhất: công tắc (switch) và nút nhấn (push button). Việc hiểu rõ về cấu tạo, nguyên lý hoạt động và các thông số kỹ thuật của chúng là cực kỳ cần thiết để thiết kế, lắp đặt và bảo trì các hệ thống điện một cách chính xác và đáng tin cậy.

Sinh viên, kỹ thuật viên, kỹ sư và những người quan tâm đến lĩnh vực điện, điện tử, tự động hóa, đặc biệt là trong việc thiết kế, vận hành và bảo trì các hệ thống điều khiển sử dụng khí cụ điện hạ áp.

Tài liệu này đi sâu vào tìm hiểu hai loại khí cụ điện hạ áp cơ bản: công tắc và nút nhấn. Đối với công tắc, bản chất của chúng là thiết bị dùng để đóng/ngắt hoặc đổi nối mạch điện bằng tay, hoạt động trong dải điện áp và dòng điện nhất định (ví dụ: U < 500V). Nội dung trình bày chi tiết về cấu tạo với các tiếp điểm đóng mở trên đế nhựa và lò xo, cùng với vỏ cách điện và các tiếp điểm động và tĩnh làm từ vật dẫn điện. Nguyên lý hoạt động được giải thích rõ ràng dựa trên sự tiếp xúc và tách rời của các tiếp điểm để cho phép hoặc ngăn dòng điện. Tài liệu cũng phân loại đa dạng các loại công tắc như công tắc gạt, hành trình, xoay, nhấn và có khóa, đồng thời đưa ra các thông số định mức quan trọng như điện áp và dòng điện định mức, cùng với tiêu chí lựa chọn phù hợp với mạch điện và nguồn sử dụng. Tương tự, phần về nút nhấn mô tả chúng là khí cụ điện dùng để điều khiển đóng ngắt từ xa và chuyển đổi các mạch điều khiển. Cấu tạo chung bao gồm hệ thống lò xo, tiếp điểm và vỏ bảo vệ. Nguyên lý hoạt động dựa trên việc chuyển trạng thái của tiếp điểm (thường đóng/thường mở) khi có tác động, và trở về trạng thái ban đầu nhờ lò xo khi không còn tác động. Cuối cùng, tài liệu phân loại nút nhấn theo chức năng (đơn, kép) và hình dạng bên ngoài (loại hở, bảo vệ, chống nước, chống bụi, chống nổ), nhấn mạnh tính ứng dụng rộng rãi của chúng trong các hệ thống điều khiển điện và tự động hóa. Việc nắm vững những kiến thức này giúp người đọc lựa chọn và sử dụng hiệu quả các khí cụ điện hạ áp trong thực tiễn.