1Phần 1
Bài giảng
Chương 5: Máy điện đồng bộ3 pha
TS. Nguy
ễ
n Quang Nam
2013 – 2014, HK 2
http://www4.hcmut.edu.vn/~nqnam/lecture.php
nqnam@hcmut.edu.vn
2Phần 1
Dòng AC ch
ạ
y trong ph
ầ
n
ứ
ng (th
ườ
ng n
ằ
m trên stato), và
kích thích DC
đặ
t vào dây qu
ấ
n kích t
ừ (
th
ườ
ng n
ằ
m trên
rôto). Rôto c
ự
c
ẩ
n th
ườ
ng dùng cho máy phát tuabin, còn k
ế
t
c
ấ
u c
ự
c l
ồ
i thích h
ợ
p cho máy phát th
ủ
y
đ
i
ệ
n.
Công su
ấ
t kích t
ừ
(kho
ả
ng vài % công su
ấ
t
đị
nh m
ứ
c)
th
ườ
ng
đượ
c cung c
ấ
p thông qua m
ộ
t vành tr
ượ
t t
ừ
m
ộ
t máy
phát DC, g
ắ
n vào tr
ụ
c c
ủ
a máy
đồ
ng b
ộ
. Các máy phát l
ớ
n
dùng máy kích thích AC k
ế
t h
ợ
p v
ớ
i b
ộ
ch
ỉ
nh l
ư
u bán d
ẫ
n.
Máy điện đồng bộ– Tổng quan
3Phần 1
Máy phát đồng bộcung cấp công suất cho tải sẽ đóng vai trò
một nguồn áp có tần sốxác định bởi động cơ sơ cấp của nó.
Dòng điện và hệsốcông suất được xác định bởi từ trường kích
từvà trởkháng của máy phát và tải.
Tuy nhiên, máy đồng bộ thường được nối vào hệthống điện
gồm có nhiều máy đồng bộkhác. Điện áp và tần số ở đầu cực
phần ứng do hệthống xác định.
Khi tải các dòng nhiều pha cân bằng, phần ứng tạo ra một từ
trường trong khe hởquay ởtốc độ đồng bộxác định bởi tần sốhệ
thống.
Tổng quan (tt)
4Phần 1
Để
t
ạ
o ra mômen
ổ
n
đị
nh
đơ
n h
ướ
ng, các t
ừ trườ
ng stato
và rôto ph
ả
i quay cùng t
ố
c
độ
, do
đ
ó rôto c
ũ
ng ph
ả
i quay
ở
t
ố
c
độ đồ
ng b
ộ
. Do
đ
ó, m
ộ
t
độ
ng c
ơ
đồ
ng b
ộ
n
ố
i vào m
ộ
t
ngu
ồ
n áp t
ầ
n s
ố không đổ
i s
ẽ
ho
ạ
t
độ
ng
ở
t
ố
c
độ
xác l
ậ
p là
m
ộ
t h
ằ
ng s
ố
, b
ấ
t ch
ấ
p t
ả
i.
B
ả
n thân
độ
ng c
ơ
đồ
ng b
ộ
không có mômen kh
ở
i
độ
ng và
c
ầ
n
đượ
c kh
ở
i
độ
ng b
ằ
ng ch
ế độ độ
ng c
ơ
không
đồ
ng b
ộ
đế
n t
ố
c
độ đồ
ng b
ộ
, nh
ờ
dây qu
ấ
n m
ở
máy.
Tổng quan (tt)
5Phần 1
Mômen điệ
n t
ừ
(tác
độ
ng theo chi
ề
u kéo các t
ừ trườ
ng
th
ẳ
ng hàng) c
ủ
a máy
đồ
ng b
ộ
cho b
ở
i
Tổng quan (tt)
( )
rrsr FpT
δ
π
sin
2
2Φ= (N.m)
Ở điề
u ki
ệ
n thông th
ườ
ng,
điệ
n áp r
ơ
i trên
đ
i
ệ
n tr
ở
ph
ầ
n
ứ
ng không
đ
áng k
ể
, và t
ừ
thông t
ả
n ph
ầ
n
ứ
ng là nh
ỏ
so v
ớ
i
t
ừ
thông khe h
ở
Φ
sr
.
Đ
i
ệ
n áp c
ả
m
ứ
ng b
ở
i Φ
sr
xem như cân
b
ằ
ng v
ớ
i
đ
i
ệ
n áp
đầ
u c
ự
c U
t
.
phdq
t
sr
Nfk
U
44,4
=Φ
(Wb)