Bài giảng Nhập môn lập trình: Chương 3 - ThS Nguyễn Thị Bích Ngân

Trong lĩnh vực khoa học máy tính, khả năng kiểm soát luồng thực thi của chương trình là một yếu tố then chốt để xây dựng các ứng dụng linh hoạt và mạnh mẽ. Các cấu trúc điều khiển chương trình, đặc biệt là các lệnh rẽ nhánh và lặp, đóng vai trò nền tảng trong việc cho phép phần mềm đưa ra quyết định và thực hiện các hành động lặp lại dựa trên những điều kiện cụ thể. Tài liệu này giới thiệu tổng quan về tầm quan trọng của các cấu trúc này, tập trung vào việc đặt nền móng vững chắc cho người học trong việc hiểu và vận dụng chúng để thiết kế các thuật toán hiệu quả.

Sinh viên ngành Công nghệ thông tin, Kỹ thuật phần mềm hoặc những người mới bắt đầu học lập trình muốn nắm vững kiến thức cơ bản về cấu trúc điều khiển.

Tài liệu này là một phần thiết yếu của khóa học Nhập môn lập trình, tập trung sâu vào các cấu trúc điều khiển chương trình – những thành phần cơ bản quyết định luồng hoạt động của một ứng dụng. Nội dung bao quát các lệnh rẽ nhánh, cụ thể là lệnh `if` và `if-else`, giải thích chi tiết cách chúng thay đổi trình tự thực thi mã dựa trên các biểu thức điều kiện. Phương pháp trình bày được thiết kế rõ ràng với cú pháp chuẩn, sơ đồ luồng minh họa trực quan và các ví dụ thực tiễn như kiểm tra tính chẵn lẻ của số nguyên hay tính nghịch đảo. Mỗi ví dụ đều kèm theo phân tích các bước thực hiện, giúp người đọc dễ dàng nắm bắt logic. Ngoài ra, tài liệu còn giới thiệu về các loại lệnh lặp phổ biến bao gồm `for`, `while` và `do-while`, mặc dù phần chi tiết về chúng có thể được trình bày sâu hơn ở các chương sau. Việc thành thạo các cấu trúc điều khiển này là vô cùng quan trọng, không chỉ giúp các lập trình viên xây dựng chương trình có khả năng xử lý nhiều kịch bản khác nhau mà còn là nền tảng để phát triển tư duy thuật toán và giải quyết vấn đề hiệu quả trong lập trình. Đây là kiến thức cốt lõi để viết mã linh hoạt, dễ bảo trì và tối ưu.