10/6/2015
1
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
BỘ MÔN KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ
PHƯƠNG PHÁP TRÌNH BÀY
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Phạm Văn Hùng
Nguyễn Thị Dương Nga
Hồ Ngọc Ninh
2
NỘI DUNG
1. Viết nghiên cứu KHOA HỌC
2. Trích dẫn tài liệu và tài liệu tham khảo theo qui
định của VNUA
3. Thuyết trình kết quả nghiên cứu
3
3
1. Viết nghiên cứu KHOA HỌC
1.1. Đề cương nghiên cứu
1.2. Báo cáo khoa học
- Báo khoa học
- các loại báo cáo
- Sách chuyên khảo khoa học
10/6/2015
2
4
• Viết là một phương pháp trình bày nghiên cứu khoa học
• Mỗi đối tượng khác nhau thì đòi hỏi phương pháp viết
khác nhau
• Tùy theo yêu cầu của:
– Cơ quan tài trợ
– Cơ quan chủ quản
– Cơ quan cấp trên
– Nhà xuất bản, v.v
1. Viết nghiên cứu KHOA HỌC
5
5
1.1. Đề cương nghiên cứu
• Có nhiều loại đề cương khác nhau:
- đề cương nghiên cứu KHCN cấp trường, cấp bộ,
cấp tỉnh
- Đề cương đề tài dự án quốc tế
- Đề cương đề tài thực nghiệm
- Đề cương luận văn, luận án
6
6
Đề cương nghiên cứu
1. Tên đề tài
2. Lý do nghiên cứu (Vì sao tôi nghiên cứu?)
3. Lịch sử nghiên cứu (Ai đã làm gì?)
4. Mục tiêu nghiên cứu (Tôi sẽ làm gì?)
5. Phạm vi nghiên cứu (Tôi làm đến đâu)
6. Mẫu khảo sát (Tôi làm ở đâu)
7. Câu hỏi (Vấn đề) nghiên cứu (Tôi cần trả lời câu hỏi nào trong nghiên
cứu/Tôi cần giải quyết vấn đề gì trong nghiên cứu của tôi)
8. Giả thuyết khoa học (Luận điểm của tôi ra sao?)
9. Phương pháp chứng minh luận điểm Tôi chứng minh luận điểm của tôi
bằng cách nào?)
10. Dự kiến nội dung nghiên cứu (luận cứ nào để chứng minh?)
1) Nội dung về lý luận và thực tiễn
2) Nội dung khảo sát thực tế
3) Nội dung dự báo
Các vấn đề khác
(Xem phụ lục 1: Đề cương nghiên cứu,
Phụ lục 2: Thuyết minh đề tài nghiên cứu của bộ GD & ĐT
10/6/2015
3
7
7
1.2. Viết báo khoa học
* 5 LOẠI BÀI BÁO Vấn
đề
Luận
điểm
Luận
cứ
Phương
pháp
Công bố ý tưởng khoa học x x o o
Công bố kết quả nghiên cứu (x) (x) x x
Đề dẫn thảo luận khoa học x (x) o o
Tham luận khoa học (x) (x) x x
Thông báo khoa học o o o o
8
• Suy nghĩ những kết luận chính của nghiên cứu là gì?
Đây là “thông điệp” mà chúng ta muốn gửi tới người đọc.
• Đã có tất cả số liệu/thông tin, các bảng, hình, đồ thị để
minh chứng cho các kết luận trên?
Nếu có thể suy nghĩ cấu trúc trình bày NÓI về kết quả. Nó sẽ giúp
cho ta biết, cần phải đưa vào những nội dung nào, thiếu phần nào,
tính logic của vấn đề
Nguyên tắc viết: Trước khi bắt đầu viết, tự hỏi:
“Mình muốn nói cái gì?”
• Sau khi hoàn thành viết, tự hỏi:
“Liệu mình đã nói đầy đủ điều đó?”
1.2. Viết báo cáo khoa học
9
1.3. Viết báo cáo nghiên cứu
* Các loại báo cáo:
• Báo cáo không công bố của các cơ sở đào tạo
(luận án)
• Các báo cáo được phổ biến qua kênh truyền
thông (báo cáo định kỳ)
• Các báo cáo thông qua hệ thống Internet
• Báo cáo trao đổi kỹ thuật
• Bài báo cho các tạp chí không thẩm định
• Bài báo cho tạp chí thẩm định
• Sách chuyên khảo
10/6/2015
4
10
Những gợi ý cơ bản khi viết báo cáo khoa học
• Cần có tất cả các bảng, sơ đồ, đồ thị (bản nháp) khi viết?
• Suy nghĩ những điểm chính cần phải viết từ các bảng, sơ đồ,
đồ thị. Tập trung vào các giả thuyết đã chứng minh?
• Quyết định về định dạng của báo cáo NC
• Có thể viết các nội dung chính cần có (gạch đầu dòng)
– Rất khó có thể viết hoàn thiện các câu, đoạn ngay lần đầu tiên
• Thứ tự viết – tùy loại báo cáo (một số báo cáo NC có thể
viết phần phương pháp và kết quả NC trước)
• Viết phần sau xem lại phần trước để thể hiện tính gắn kết
11
Cấu trúc của báo cáo
- Lý do nghiên cứu
- Mục tiêu nghiên cứu
- Giả thuyết và câu hỏi
nghiên cứu
- Đối tượng, phạm vi, nội
dung nghiên cứu
• Tổng quan tài liệu NC
• Phương pháp và qui trình NC
• Kết quả NC và thảo luận
• Kết luận
• Phụ lục
• Tài liệu tham khảo
Đây chỉ là định hướng, không phải cấu trúc luận án hay báo cáo cụ thể
Nội dung báo cáo
Trang bìa
Lời cảm ơn
Trang mục lục
Danh mục bảng, đồ thị, sơ đồ
Tóm tắt
12
2. Trích dẫn khoa học
2.1. Ý nghĩa của trích dẫn khoa học:
• Ý nghĩa khoa học
• Ý nghĩa trách nhiệm
• Ý nghĩa pháp lý
• Ý nghĩa đạo đức
2.2. Một số suy nghĩ cần tránh khi trích dẫn
(Zuckerman):
• Người trẻ muốn nhanh chóng nổi danh
• Các bậc “lão làng” muốn níu kéo ánh hào quang
đã tắt
• Tâm lý đố kỵ, mặc cảm bị thua kém người được
mình trích dẫn
10/6/2015
5
13
2.3. Nguyên tắc chung trích dẫn tài liệu
- Tất cả các nội dung, kiến thức của người/cơ quan/tài liệu khác
đều phải trích dẫn
- Trừ những kiến thức cơ bản trong sách giáo khoa (Text books)
- Nếu trong văn bản có tên (nguồn) thì mục tài liệu tham khảo
cũng có và ngược lại
- Danh mục tài liệu tham khảo phải đầy đủ - người đọc hay người
quan tâm có khả năng tìm được
• Trích dẫn trực tiếp (Quotation):
- Trích dẫn toàn bộ đoạn văn, có thể có định dạng khác với văn
bản
- Cần phải chứng minh là mình đã hiểu đoạn văn và có khả năng
tóm tắt cũng như trình bày
• Trích dẫn nội dung (Citation):
- Trích dẫn ý tưởng/kết luận của người khác
- Cuối câu cần phải trích nguồn gồm tên tác giả (tên họ surname)
và năm công bố công trình. (Pindyck, 2001)
14
Ví dụ:
Trong nông nghiệp, đa dạng hoá, theo nghĩa hẹp, có
nghĩa là tăng chủng loại sản phẩm nông nghiệp hoặc dịch
vụ do nông dân làm ra. Trong nhiều năm, đa dạng hoá đã
là một chiến lược truyền thống của các nông hộ để đối
phó với các rủi ro và duy trì an toàn lương thực (Ahmad
và Isvilanonda, 2003).
Nguồn: Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, 2006. Thúc đẩy công cuộc phát triển
nông thôn ở Việt Nam: Tăng trưởng, Công bằng và Ða dạng hóa. Phần 4: Ða
dạng hóa nông nghiệp ở Việt Nam. Trang 6
15
2.4. Cách trình bày tài liệu tham khảo
* các khối tiếng :
Tiếng Việt
1.
...
97.
Tiếng Anh
98.
...
105
Tiếng Nga
106
• Các thông tin kèm theo phần
trích dẫn phải bảo đảm các yếu
tố để người đọc có thể tìm được
tài liệu gốc khi cần.
• Chỉ được phép đưa vào danh
mục TLTK khi luận văn có sử
dụng tham khảo.
Các yếu tố cơ bản của một tài liệu tham khảo
Tên tác giả: người, cơ quan,...
Năm công bố tài liệu
Tên tài liệu
Cơ quan công bố: NXB, Tạp chí.
Địa danh NXB