Bài giảng tật khúc xạ: Tổng quan và các phương pháp điều trị

TẬT KHÚC XẠ

 Cận thị  Viễn thị  Loạn thị

 Là một trong các tật

khi trưởng thành

 Hậu quả giống nhau  Mắt không nhìn rõ  Gây các triệu chứng khó chịu ở mắt  Làm giảm khả năng học tập  Giới hạn các lựa chọn nghề nghiệp

Tật khúc xạ

 Nhìn không rõ khi ngồi xa nên thích

ngồi gần bảng, tivi.

 Khi đọc sách hay viết bài phải cúi

sát.

 Hay mỏi mắt, nhức đầu, nheo mắt,

dụi mắt.

 Học hành giảm sút, hay chép bài

sai.

 Không thích các hoạt động cần thị

giác xa.

Triệu chứng của tật khúc xạ

Những dấu hiệu cảnh báo của TKX

Mỏi mắt, nhức đầu

Hay dụi mắt

Nheo mắt hoặc nghiêng đầu

 Mắt có cấu tạo tương tự

máy chụp hình

 Ánh sáng bị khúc xạ qua hệ

thống hội tụ và rọi lên màng cảm nhận

 Hệ thống hội tụ có thể tăng

giảm công suất

Mắt và Hiện tượng khúc xạ

 Nhờ hoạt động của nhiều bắp cơ nhỏ (cơ thể mi), mắt có

thể tăng công suất hội tụ

 Hoạt động này giống như khi ta chỉnh ống kính

để hình chụp được rõ

 Nhờ có hiện tượng điều tiết, mắt có thể nhìn gần được

(nhìn xa không cần điều tiết)

 Khả năng điều tiết giảm nhiều khi đến tuổi 40,

và gây ra lão thị

 Khi nhìn không rõ, mắt sẽ cố gắng điều tiết,

làm cho dễ bị mỏi

Hiện tượng điều tiết

 Hệ thống hội tụ của mắt bao gồm giác mạc

và thủy tinh thể.

 Khi hệ thống này hoàn hảo, hình ảnh của vật

ở xa hiện rõ lên võng mạc, tức là mắt nhìn xa rõ, mà không cần điều tiết.

 Khi mắt chính thị nhìn gần, vẫn có sự điều tiết.

Mắt chính thị

 Do công suất của hệ thống hội tụ cao  Hoặc do nhãn cầu dài hơn bình thường  Hệ quả là ánh sáng hội tụ TRƯỚC võng mạc, và hình

ảnh rọi lên võng mạc không sắc nét

 Khi nhìn xa, mắt thấy mờ  Khi nhìn gần, không cần điều tiết vẫn rõ

Tật cận thị

 Do công suất hội tụ thấp.  Hoặc do nhãn cầu ngắn hơn bình thường.  Ánh sáng hội tụ SAU võng mạc, do đó hình rọi lên võng mạc không sắc nét.  Nhìn xa không rõ, nếu độ viễn thị thấp, mắt sẽ điều tiết để sẽ thấy rõ vật ở xa.  Nhìn gần kém, mắt sẽ điều tiết mạnh hơn

để cố gắng nhìn rõ.

 Do điều tiết liên tục, mắt rất hay mỏi.

Tật viễn thị

Mắt viễn thị

 Giác mạc (1 trong 2 thành phần hội tụ), nếu:

 Tròn đều: ánh sáng hội tụ thành 1 điểm duy nhất  Không tròn đều: ánh sáng hội tụ thành 2 hàng điểm

không cắt nhau, ta có mắt loạn thị.

 Hệ quả

 Mắt loạn thị luôn luôn có thành phần cận

hay viễn.

Loạn thị

 Phương pháp chủ quan

 Bệnh nhân nhìn mặt đồng hồ parent để chỉ ra đường

đậm nhất và mờ nhất.

 Đường đậm là đường gân với võng mạc.

 Phương pháp khách quan

 

Sủ dụng javal kế, đĩa placido, skiascopie, topography Soi bóng đồng tử

Chẩn đoán loạn thị

Mắt loạn thị

Mặt đồng hồ Parent’s

Soi bóng đồng tử (skiascopy – retinoscopy)

 Tật khúc xạ là do ánh sáng không hội tụ đúng trên võng mạc

Tóm lại

 Do mắt giảm khả năng điều tiết khi qua tuổi 40.

 Nếu mắt chính thị: nhìn gần khó khăn, nhìn xa tốt.

 Nếu mắt cận thị: nhìn gần dễ dàng, nhìn xa kém.

 Nếu mắt viễn thị: nhìn xa vẫn phải điều tiết, nhìn gần rất

khó khăn, mau mỏi mắt, chảy nước mắt.

 Điều chỉnh: mang kính hội tụ.

Lão thị

Khi có dấu hiệu nghi ngờ

Đo thị lực

Cách đo thị lực

 Bảng thị lực có các chữ cái.  Bảng đặt cách bệnh nhân 4 hoặc 5 m tùy loại.

 Miếng che mắt có 1 đầu đục lỗ.

Cần có

 Treo bảng lên tường, ngang tầm mắt bệnh nhân.

 Phòng có đủ ánh sáng.

 Cho bệnh nhân ngồi trên ghế, mắt bệnh nhân cách bảng 5

mét

 Yêu cầu bệnh nhân che mắt TRÁI vì ta đo thị lực mắt

PHẢI trước, yêu cầu bệnh nhân đọc từ trên xuống dưới, hàng chữ nào nhỏ nhất mà bệnh nhân đọc được, ta ghi hàng đó là thị lực.

 Ví dụ bệnh nhân đọc được hàng thứ 8 từ trên xuống, ta

ghi thị lực mắt phải là 8/10.

Tiến hành

 Bây giờ yêu cầu bệnh nhân che mắt PHẢI và dùng mắt

TRÁI đọc chữ. Ghi thị lực mắt trái.

 Lưu ý: nếu bệnh nhân đọc đúng được 4 chữ trong một hàng

(5 chữ), ta coi như đọc được cả hàng, nếu đọc sai 2 chữ, ta

coi như không đọc được hàng đó và lấy hàng chữ kế phía

trên để ghi thị lực.

Tiếp tục

 Nếu thị lực của bất kỳ mắt nào từ 7/10 trở xuống,

ta thử lại thị lực với kính lỗ. Ví dụ: mắt phải 9/10/,

mắt trái 6/10, ta yêu cầu BN che mắt phải, còn mắt trái nhìn qua miếng

có lỗ và đọc chữ lại. Ghi nhận thị lực

khi nhìn qua lỗ và ghi vô kết quả như sau.

 TL phải 9/10

 TL trái 7/10, kính lỗ (ghi thị lực qua kính lỗ)

 Những bệnh nhân co ùthị lực dưới 8/10 cần được

cho đi khám mắt. Ở độ tuổi học sinh, vần đề mắt hay gặp nhất

là tật khúc xạ.

Thị lực

BẢNG THỊ LỰC

Bệnh nhân ngồi cách bảng 5m. Xác định hàng thị lực tối đa. Nếu thị lực 10/10

Xác định thị lực chủ quan

Thị lực   chính thị, Thị lực không đổi  viễn thị

 Chính thị hoặc viễn thị nhẹ  Kính cầu + 0.5D

Nếu thị lực <10/10

Thị lực   TKX Không tăng  bệnh lý thực thể

 Tật khúc xạ hoặc tổn thương thực thể  Kính lỗ

Nếu bệnh nhân không thấy hàng chữ to

nhất (TL<1/10)  Bệnh nhân tiến gần đến bảng thử hoặc tìm

khoảng cách tối đa mà bệnh đếm được ngón tay

 Nếu bóng bàn tay (-) thì thử với ánh sáng

đèn pin.

Kính lỗ

Các cách điều chỉnh tật khúc xạ

Đeo kính

Điều trị tật khúc xạ

 Kính gọng  Kính tiếp xúc Laser excimer

 PRK  LASIK

Phẫu thuật  Nội nhãn

Kính tiền phòng Kính hậu phòng

Rạch nan hoa Đặt vòng chu biên

 Giác mạc

ĐEO KÍNH GỌNG

 Là kính có tròng và gọng.  Ưu điểm:

 Rẻ, dễ mua, dễ bảo quản, an toàn.

 Nhược điểm:

 Thẩm mỹ, nặng, dễ quên, dễ hư.

Đeo kính

KÍNH TIẾP XÚC

 Miếng nhựa dẻo, trong, có độ như kính gọng.

 Áp sát vô giác mạc.  Ưu điểm:

 Thẩm mỹ, kín đáo, có nhiều màu.

 Nhược điểm:

 Mắc, phải thay thường xuyên, dễ gãy,

nhiễm trùng mắt.

Kính áp tròng

Kính có công suất lớn nhất cho thị lực tối

đa.  Cận thị : kính phân kỳ (-) số nhỏ nhất  Viễn thị : kính hội tụ (+) số lớn nhất

Nguyên tắc điều chỉnh kính

Loạn thị :

 Nguyên tắc SACS : Sphère  Axe 

Cylindre  Sphère Điều chỉnh kính cầu để đạt thị lực tối đa Xác định trục với mặt đồng hồ parent’s Điều chỉnh trục của kính tru Kiểm tra lại công suất kính cầu ban đầu.

 MP : +2,5 (-1 x 90) 10/10  MT : +2,25 (-1,5 x 0) 10/10  Add : +1  PD : 65mm / 62mm

Giải thích toa kính

(-1 x 90) + (1- x 0) = -1 (-1 x90) + (+3 x 90) = (+2 x 90)

• +2,5 (-1,5 x 90) • (+2,5 x 0) + (+2,5 x 90) + (-1,5 x 90) • (+2,5 x 0) + (+1 x 90) : LT viễn kép nghịch • +3 (-1,5 x 0) • (+3 x 90) + (+3 x 0) + (-1,5 x 0) • (+3 x 90) + (+1,5 x 0) : LT viễn kép thuận

 Chỉnh sửa hình dạng của giác mạc.  Thay thuỷ tinh thể tự nhiên bằng thuỷ tinh thể nhân

tạo.

 Chỉ áp dụng cho người trên 18 tuổi và độ cận không

tăng nữa.

Các biện pháp phẫu thuật

Laser điều trị tật khúc xạ

PRK