Bài giảng Linux: Tìm hiểu hệ điều hành Linux

Lý Minh Thuận

ầ Các ph n chính

ớ ệ i thi u Linux

ữ ặ Cài đ t Linux ử ụ S d ng Linux ệ ề H đi u hành Linux So sánh gi a Linux và Windows

Ph n Iầ Gi Ph n IIầ ầ Ph n III Ph n IVầ Ph n Vầ

Lý Minh Thuận

PHẦN I GiỚI THIỆU LINUX

LINUX là gì?

a)  Linux laø moät HDH daïng UNIX chaïy treân maùy PC vôùi boä ñieàu khieån trung taâm (CPU) Intel 80386 hoaëc caùc theá heä sau ñoù, hay caùc boä vi xöû lyù trung taâm töông thích nhö AMD, Cyrix.

ụ

ứ

ệ

 Linux là m t h đi u hành có ng d ng đ c bi

ả

ặ ủ ệ ố

ể t dùng đ ầ ả

ệ

i dùng ướ

ụ ở

ồ

ề ủ ổ ứ

ộ ệ ề ố ề qu n lý,đi u ph i các tài nguyên c a h th ng(c ph n ề ầ ứ c ng và ph n m m). ệ ề ệ ề ả b n quy n c a t

 Linux là h đi u hành đa nh m, đa tác v ,đa ng ườ  Linux là h đi u hành v i mã ngu n m và mi n phí d ễ ớ ch c GNU

Lý Minh Thuận

ể ủ

ử

ị

b) L ch s phát tri n c a Linux

ườ

• Năm 1991, Linus Torvalds, sinh viên tr ầ

ạ

ứ ớ ộ

ử

ạ ọ ổ ng đ i h c t ng ộ ắ ầ ợ h p Helsinki Ph n lan b t đ u xem xét Minix, m t phiên ụ ả ủ ớ b n c a UNIX làm ra v i m c đích nghiên c u cách t o ra ạ ộ ệ ề m t h đi u hành UNIX ch y trên PC v i b i vi s lý Intel 80386.

•

ề ự ị

ề

trên comp.os.minix v d đ nh c a mình v Linux.

•

ớ

Ngày 25/8/1991, Linus cho ra version 0.01 và thông báo ủ 1/1992, Linus cho ra version v i shell và trình biên d ch

ạ ệ ề

ữ ể

ầ

ị

ệ ề

ủ

ặ

ị i h đi u ủ

C. Linux không c n minix n a đ phiên d ch l hành c a mình, Linus đã đ t tên h đi u hành c a mình la Linux.

ứ

ượ

  1994, phiên b n chính th c 1.0 đ ả

c phát hành

Lý Minh Thuận

c) Đặc điểm của Linux

• Linux là một hệ điều hành cho nhiều nền máy tính khác nhau nhưng trước tiên là cho PC , hoàn toàn không lệ phụ thuộc vào phần mềm nào có đăng ký tác quyền nào, và cả thế giới đều có thể sử dụng thoải mái.

•

• Tính đa nhiệm thực ( preemptive multitasking ) của Linux giúp chương trình của bạn chạy được nhiều chương trình cùng lúc, và mỗi chương trình như thế có thể tự chạy liên tục. Với Linux, bạn có thể cùng lúc thực hiện một số chương trình như sau: chuyển tập tin, in hồ sơ, sao chép đĩa mềm,sử dụng CD-ROM, và chơi trò chơi.

Lý Minh Thuận

• Linux là hệ điều hành hoàn toàn multiuser ( đa người dùng), nghĩa là nhiều người có thể cùng đăng nhập và cùng lúc sử dụng hệ thống.

• Linux cung cấp cho bạn đọc một cơ hội

học tập mà hiện nay chưa có hệ điều hành so sánh được. Đó chính là mã nguồn mở

Lý Minh Thuận

• Linux là hệ điều hành phát hành miễn phí,

phát triển trên mạng Internet

• Linux là hệ diều hành có hệ năng cao,

trong tất cả các máy tính có cấu hình cao nhất hay thấp nhất. Hệ điều hành này hỗ trợ các máy tính sử dụng 32 cũng như 64 bit và rất nhiều phần mền khác nhau.

Lý Minh Thuận

ầ

Ặ

Ph n II

CÀI Đ T LINUX

1) YÊU CẦU VỀ PHẦN CỨNG:

CPU: pentium MMX trở lên Ram: 32 MB Ổ cứng >= 2GB Card đồ họa >= 2M

Lý Minh Thuận

Ph n II…ầ

2) PHÂN VÙNG ĐĨA TRONG LINUX

Khi cài đặt Linux bắt buộc phải có tối thiểu 2partition

 Partition chính chứa thư mục gốc (/) và hạt

nhân gọi là Linux Native Partition.

 Partition swap được dùng làm không gian hóan đổi dữ liệu khi vùng nhớ chính đầy. Thông thường kích thước của nó bằng kích thước của vùng nhớ chính.

Lý Minh Thuận

Ph n II…ầ

3) CÀI ĐẶT: Có đến 4 cách cài đặt Linux  Cài đặt từ CD  Cài đặt từ NFS  Cài đặt từ FTP  Cài đặt từ ổ cứng

Lý Minh Thuận

ổ ế

ấ ph bi n nh t

ặ ừ

 Cài đ t t

CD:

Phải khởi đầu từ DOS Gõ lệnh [ổ CD]:\do sutil Trong đó [ổ CD] là tên ổ CD trên máy tính. Nếu đã có sẵn một phân vùng trống ,bạn có thể cài đặt Linux bên cạnh hệ thống hiện hành. những gì bạn cần là 1 ổ đĩa CD,một phân

vùng và 1 đãi mồi.

Lý Minh Thuận

ặ ừ

 Cài đ t t

NFS

ạ

ướ ế

ầ Yêu c u b n tr

c h t ph i l p ráp Logic (mount)

ậ

ệ ố

ồ ạ

ở ộ

ệ

ỉ ủ ệ ố ặ

ủ

ế

ả ắ ấ ổ CD vào 1 máy tính ch p nh n h th ng ISO ầ ớ 9660 v i ph n m r ng RookRide,r i b n công ệ ố ệ ố b h th ng t p qua NFS. B n ph i bi ế ị ả ạ t đ a ch c a h th ng t p này,cũng ủ ỉ ư ị nh đ a ch IP c a máy, ho c tên c a máy n u có DNS

Lý Minh Thuận

ặ ừ

 Cài đ t t

FTP

Việc cài đặt từ FTP yêu cầu phải có đĩa mồi và

đĩa phụ trợ

Cài đặt từ ổ đĩa cứng

cũng cần đĩa mồi và các đĩa phụ trợ. Trước tiên phải tạo ra thư mục mang tên Linux ,sau đó sao chép thư mục tương ứng từ CD cùng với tất cả các thư mục cấp vào Linux

Lý Minh Thuận

ầ

Ử Ụ

Ph n III

S D NG LINUX

I. SỬ DỤNG GIAO DiỆN DÒNG

LỆNH

II. DỬ DỤNG GIAO DiỆN ĐỒ HỌA

Lý Minh Thuận

Ệ

I. GIAO DI N DÒNG L NH

ệ

ủ ệ ư Giao di n dòng l nh trong Linux CLI, cũng ố

ạ ư ấ ữ ẽ

ế ầ

ừ ạ i m nh m và r t h u ích khi ợ ế i quy t nh ng s c máy tính. N u c n tr ể ử Internet ho c h i ai đó, b n có th s

ể ạ

ệ ả ạ ả ầ ả gi ng nh DOS c a Windows ,nh ng kh ạ ủ năng c a CLI l ự ố ữ ả gi ặ ỏ giúp t ệ ụ d ng giao di n dòng l nh đ giúp b n mà không c n ph i n p các trình qu n lý GUI

Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

ơ ả

ệ

ơ ả M t s l nh c b n trong linux Cú pháp l nh c b n trong linux nh sau

ủ

ươ

(l nh hay tên c a ch

ố

ệ trình) mà ta mu n thi hành. ọ ủ ệ

ả

ọ

option :các tùy ch n c a l nh,tùy ch n ph i đi theo b i ở

ấ d u ““

ố ố ủ ệ

command [option] [arguments] trong đó command l nh ệ

argument: các đ i s c a l nh. • Chú ý:trong linux có phân bi

ữ ữ t ệ ch hoa,ch

ngườ .. ộ ệ ố

ư 17 ệ • m t l nh đang ch y n u ta mu n ng ng ngang ạ ế ấ ổ ợ nh n t thi hành l nh thì h p phím Ctrl+C.

Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

M t s l nh…

• l nh ệ man :tr giúp các l nh trong Linux

ợ Ví d :#ụ man ệ ls

ệ ủ ặ • Exit: đ thoát kh i phiên làm vi c c a linux ho c

ỏ ể ấ ổ ợ h p phím Ctrl+D.

halt

ệ ạ ệ ố ở ộ • đ shutdown h th ng ta dùng l nh: ệ ố • đ shutdown r i kh i đ ng l ồ i h th ng ta dùng

nh n t ể ể l nh ệ reboot.

Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

M t s l nh…

ự ộ ỗ

i ng đ

ườ ị ẽ

ự ư ệ

nh l nh

reboot

ắ

shutdown [option] time [warningmessage] • trong đó warningmesassage là m t chu i ký t ượ ử ớ c g i t i dùng . • đ i s ệ ố ố time xác đ nh th i gian s shutdown h ờ ố th ng .

r :kh i đ ng l ạ i máy tính t h: t ươ ng t

ng t ự ư ệ haft

• các tùy ch n cho ph n ọ ở ộ t máy t ầ option nh :ư ươ nh l nh

Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

M t s l nh…

ậ ứ ệ Vi d :ụ ể ạ ở ộ i máy ngay l p t c,ta dùng l nh:

shutdown –r +0

ờ ử ớ ườ đ kh i đ ng l đ t t máy sau 5 phút, đ ng th i g i t

ế ồ ườ i ng ế ố i i dùng đang k t n i,ta

ể ắ dùng thông báo đ n ng dùng l nh:ệ

shutdown –h+5 ”may se tat sau 5 phut”

Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

M t s l nh…

ề ậ ệ ẫ

ư ụ

ệ

 xem đ

ng d n hi n hành hay th m c hi n hành:

 m t s l nh v t p tin ộ ố ệ ườ #pwd ổ

ư ụ

ệ

 Thay đ i th m c hi n hành:

ậ

l nhệ cd cú pháp: cd [L/P] dir  dir : là th m c mu n chuy n t ể ớ ố ư ụ i  P: chuy n đ n th m c theo c u trúc v t lý thay vì theo ấ ư ụ ế ể

symbol link

ư ụ

ể

 L: cho phép chuy n đ n th m c theo symbol link. ế

Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

M t s l nh…

ộ 2) ư ụ t kê n i dung th m c

ườ

ấ ả

t kê t

ủ ệ ậ ẫ ] ng_d n/file ư ộ ố option c a l nh này nh sau : ư ư ụ t c các t p tin,th m c con có trong th

ọ

 Ngoài ra còn tùy ch n :

–r,l

ệ li l nh ệ cú pháp : ls [option] [đ m t s  a :li ệ m cụ

Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

M t s l nh…

 

ườ

ng_dãn/file

]

ậ

ủ

ộ 3) Xem n i dung t p tin ệ more l nh cú pháp :more [option] [đ ị ộ ể ể ừ

ấ

ộ ậ ệ l nh này dùng đ hi n th n i dung c a m t t p ể tin, trong lúc xem t ng trang màn hình thì có th nh n phím : ỏ ệ q :thoát h i l nh more ế ế ậ t sang trang k ti p f :l ướ ở ề c b :tr v trang tr

Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

c màn hình –numdòng (ví

M t s l nh… ủ ệ các option c a l nh này :  num :xác đ nh kích th ướ ị ể

ộ ầ

ị ụ d : 8 là hi n th 8 dòng m t l n)

ẽ ắ ầ

ứ

ỉ ể ạ

ữ

ớ

 +linenum :dòng th linenume s b t đ u hi n th . ị  s :xóa b t các dòng tr ng, ch đ l ắ ắ

ể i gi a dòng tr ng

ọ

ữ

gi a các đ an l nhệ less

ẫ ng_d n/file ] ư

ườ ự ư ệ

ươ

ớ

ng t

ự

ệ

ể

ỗ

•

4)  cú pháp :less [option] [đ  l nh less t ệ nh l nh more nh ng khác v i ở ỗ more ch nó cho phép th c hi n duy chuy n lên ằ ố xu ng b ng các mu i tên. Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

M t s l nh…

ể ể ể ị ộ ậ ậ ọ ậ

5) l nh ệ cat  l nh ệ cat dùng đ hi n th n i dung t p tin ạ ả d ng văn b n . Đ xem t p tin,ta ch n tên t p ố ố tin làm đ i s .  cú pháp: cat [tên_t p_tin]  ví d :ụ cat /mnt/ploppydisk/baitap.txt

ậ

Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

M t s l nh…

ể ố ậ

Ngoài ra l nh ệ ố mu n n i thêm t p tin baitap1.txt vào t p tin

ớ

: cat dùng đ n i t p tin ậ ậ ố ậ baitap2.txt thành t p tin m i có tên là ự baitap.txt,ta th c hi n h sau:

ể ọ ả ộ ả c dùng đ s an th o m t văn b n

ệ ư VD: #cat baitap1.txt baitap2.txt >baitap.txt L nh cat đ ệ ờ ạ ượ m i d ng text:

ậ Cú pháp:cat >

Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

M t s l nh…

– –

cp [option] source dest cp [option] source ....directory

ư ụ ậ 6) Sao chép t p tin th m c  l nhệ cp

c dùng đ sao chép các t p tin

ậ ư ụ

ề ậ

ặ ư ụ ể ượ ệ l nh cp đ ế ậ ư ụ source đ n t p tin/th m c và th m c ế dest,ho c sao chép nhi u t p tin source đ th m c directory.

Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

M t s l nh…

ủ

ộ ố option c a tùy ch n này nh :

ọ ậ

ạ

ậ

ệ ờ

ướ

ậ

ớ ẫ ắ i nh c tr

ở

ặ dest ho c các

ậ ớ ơ ở

ở

• m t s • l :tao hard link cho các t p tin thay vì sao chép • s :t o các symbol link thay vì sao chép các t p tin • r, R :sao chép các th m c ,k c th m c con. ư ụ ể ả ư ụ • p :các t p tin m i v n không thay đ i thông tin ổ • i :xu t hi n l ấ c khi ghi đè lên t p tin hi n cóệ ỉ ậ t p tin

• u :ch sao chép các t p tin không có source là m i h n

dest.

Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

M t s l nh…

ẽ

ỏ ộ ậ

ắ

ể c khi xóa.

ự

ệ

ậ

c khi xóa tâp tin.

cú pháp: rm [option] file…. ệ l n này đ xóa b m t t p tin .nó s nh c ta ướ tr ư ộ ố option tùy ch n nh ọ m t s o f :không thông báo khi th c hi n xóa t p tin. o ướ ắ i :nh c tr Ví d : #ụ rm –f mydoc.txt

ỏ ậ 7) Xóa b t p tin  l nh ệ rm – –

Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

M t s l nh…

ậ

ể

ổ

l nh ệ mv cú pháp:

mv [option] source dest mv [option] source …directory ổ

ự

ạ

ặ

ư ụ

ệ ể

8) Di chuy n/đ i tên t p tin • • • • ự ệ l nh này th c hi n đ i tên t p tin source thành dest ,ho c th c hi n di chuy n các t p tin source vào th m c directory

ậ ọ ự

ủ ướ

ệ

ệ ư ộ m t sô option c a tùy ch n này nh : • •

ậ

ở

ặ dest ho c các t p

ở

ấ

dest. ắ i nh c tr

• •

ướ ỗ ậ

ự ệ

th m c

ạ ậ ướ

ắ c khi th c hi n ghi đè i :nh c tr ỉ ậ ể u :ch di chuy n các t p tin không có ớ ơ ở source là m i h n tin ệ ệ ờ c khi th c hi n ghi đè. f :không xu t hi n l ở ư ụ b :t o t p tin sao l u c a m i t p tin hi n có đích tr 30

ư ủ ị c khi b ghi đè

Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

M t s l nh…

ụ ể ấ ả ệ ự Ví d : sao đây th c hi n di chuy n t

ầ

ụ t c các ư ở ộ ậ t p tin có ph n tên m r ng là .tar trong th ư ụ m c hi n hành vào th m c backup:

ệ #rm *.tar /backup

Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

M t s l nh…

ư ụ ạ 9) T o th m c  l nhệ mkdir:

ộ ố

cú pháp:mkdir [option] directory m t s option c a l nh này :

ư ụ

ế

ủ ệ ạ ả ư ụ

ư ụ

ạ

ớ

p :cho phép t o c th m c cha n u th m c cha ch a có. ư Ví dụ :sao đây cho phép t o cây th m c m i docs/xls/priv trong th

ụ

m c /mnt đã có:

ươ

ớ

ệ ng v i 3 l nh sau :

#mkdir –p /mnt/docs/xls/priv ệ ng đ l nh trên t #mkdir /mnt/docs/ #mkdir /mnt/docs/xls/ #mkdir /mnt/docs/xls/priv

Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

M t s l nh…

10) Xóa th m c :  l nh ệ

ư ụ rmdir ;

ư ụ

cú pháp : rmdir [option] directory ệ l nh này cho phép xóa th m c:

• m t sộ ố option c a l nh này :

ủ ệ ỏ ả

ư ụ

ả ư ụ

ỗ

ế

ươ

ng nhau

ng đ

p :cho phép xóa b c cây th m c(xóa c th m c cha n u nó r ng) Ví dụ :hai l nh sau đây t ệ o #rmdir –p a/b/c o #rmdir a/b/c a/b a

Lý Minh Thuận

ộ ố ệ

M t s l nh…

ậ ị ươ ị 11)Xác đ nh v trí t p tin ch ệ ng trình h

th ng:ố

ị ươ l nhệ whereis ụ ể ví d : đ xác đ nh v trí c a t p tin ch ng

ệ ệ ủ ậ ị trình ipchains,ta th c hi n l nh:

ự #whereis ipchains ipchains: /sbin/ipchains

Lý Minh Thuận

ệ ồ ọ

II Giao di n đ h a

ệ 1) Giao di n GNOME ệ 2) Giao di n KDE

Lý Minh Thuận

ệ 1) Giao di n GNOME

ớ i. Gi ệ i thi u

ệ

ớ ộ

ề

ừơ ả ươ ụ ng qu n lí thông

ấ ồ ọ ườ ệ i GNOME là giao di n đ h a thân thi n ng ể ề ườ ng đi n khi n “nhìn là dùng,v i m t môi tr ấ ề ấ ng th y – look and feel”cung c p nhi u ph ứ ể ứ ể ươ ng tác, đi u khi n các ng d ng th c đ t ộ gnome là m t trong hai môi tr ụ d ng nh t trong linux.

Lý Minh Thuận

1) GNOME…

ệ ố ậ ii . Đăng nh p (login)vào h th ng:

ướ ố ử ụ

c tiên mu n s d ng giao di n gnome ố ử ụ c môi

ả ệ ượ c đăng

ườ ậ ệ ố tr hay nói chung mu n s d ng đ ướ ề ng linux đi u ph i qua b tr nh p h th ng.

Lý Minh Thuận

ể

ả

ậ

ọ

Ch n tài kho n đ đăng nh p

Lý Minh Thuận

Nhập mật mã để đăng nhập tài khỏan đã chọn.

Lý Minh Thuận

Sao đó chọn ngôn ngữ cho phiên làm việc

Lý Minh Thuận

ộ ấ

ủ

ệ

ẽ

Sau khi login thành công,m t màn hình chào c a gnome s xu t hi n.

Lý Minh Thuận

Kế tiếp,chúng ta sẽ xem xét về cách sử dụng giao diên này.

Lý Minh Thuận

ệ

ồ

• Giao di n gnome g m v đ h a có

ỏ ồ ọ tên là nautilus đây là thành ph n ầ ủ chính c a gnome.

ấ

ả

ế

ể ư ụ

ứ

• Chu ng trình này cung c p cách đ n ả gi n đ xem ,qu n lý tùy bi n ệ file,th m c và ch c năng duy t web.

Lý Minh Thuận

ở ỉ

ữ ụ

ươ

ữ

ỏ ượ

ể

ạ

ợ

ọ đ nh và đáy màn hìnhg i là GNOME panel bao ng trình c tích h p vào panel .b n có th duy chuy n các panel

ủ

ắ

ạ

kh p 4 c nh c a màn hình theo ý thích

Hai thanh dài ồ g m các menu và applet h u d ng,applet là nh ng ch ể nh đ .

GNOME panel

Lý Minh Thuận

Nút có hình chiếc nón màu đỏ với chú thích application gọi là menu hệ thống chính. giống như start của windows

men u

Lý Minh Thuận

nautilus

Chương trình nautilus:chứa các tùy chọn cho việc quản lý file và thư mục.

Lý Minh Thuận

Slide bar :hiển thị thông tin về file hay thư mụchiện hành ở đây còn có nhiều tab hổ trợ thêm các thông tin sau:

Lý Minh Thuận

Thanh status:hiển thị thông tin về menu chính. Panel chính:là nơi hiển thị các thông tin duyệt được .

Lý Minh Thuận

Main system menu: Menu hệ thống chính trên linux họat động như start menu ở Microsoft-windows .nhắp trên biểu tượng chiếc nòn màu đỏ sẽ hiển thị nhiều tùy chọn sau:accessories:chứa một số chương trình tiện ích như:calculator,text editor,…………..

Lý Minh Thuận

•Ngoài ra còn có một panel khi người dùng nhấp chuột phải lên màn hình desktop,nội dung panel này như sau:

Lý Minh Thuận

ạ ộ ử ổ ớ ấ

i s d ng t

ố ố

ạ th ng cho phép ng th ng thông qua giao di n dòng l nh. ớ ng t

ố ắ ể ạ t đ nhanh

ộ ọ ố

• Oper terminal:t o ra m t c a s v i d u nh c h ắ ệ ươ ớ ệ ườ ử ụ ng tác v i h ệ ệ • Crate folder:t o m i m t th m c ư ụ ạ ộ • Create laucher:t ự ư ứ ươ nh ch c năng t o shot ứ ủ cut c a Microsoft windows ch c năng này cho ể ượ i t phép t o ra m t bi u t ộ ứ ch ng kích h at m t ng d ng. ớ ỗ

ắ ng l ụ • Crate document:t o m i m t file r ng. ộ ạ • Cleanup by name :s p x p l ế ạ i các item trên

desktop theo tên.

ề ọ • User default backgrourd:ch n hình n n cho

desktop

Lý Minh Thuận

Thoát kh i giao di n gnome

ể

ạ

ỏ

ỏ ệ

ệ ằ

: ọ

B n có th thóat kh i giao di n gnome b ng cách ch n action “

ạ

ọ

T i đây cho phép b n ch n các tùy ch n:logout.shut down,retart

logout” the

ọ computer.

Lý Minh Thuận

2) GIAO DIỆN KDE

a) Giới thiệu giao diện : KDE là môi

trường giao diện đồ họa được sử dụng trên linux tương tự như GNOME .Nếu đăng nhập thành công ta sẽ thấy màn hình chào của KDE.

Lý Minh Thuận

2) GIAO DIỆN KDE

b) Sử dụng một vài thành phần cơ bản trên

Kmenu

desktop

taskba r 54

KDE :

Lý Minh Thuận

2) GIAO DIỆN KDE…

Desktop.

– Công cụ cấu hình KDE sẽ xuất hiện,nhấp

chọn thẻ Uultiple Desktop.

Ta có thể thay đổi số lượng và tên các màn hình trên KDE, thực hiện theo hai cách sau: – nhấp chuột phải trên màn hình chọn Confique

Lý Minh Thuận

2) GIAO DIỆN KDE…

Chọn nền

deskto p

Hình nền

Lý Minh Thuận

2) GIAO DIỆN KDE…

Thoát khỏi KDE có 2 cách: • từ Kmenu:chọn logout • từ màn hình:nhấp phải chuột chọn logout.

Lý Minh Thuận

PHẦN IV HỆ ĐiỀU HÀNH LINUX

KiẾN TRÚC CỦA HỆ ĐIỀU HÀNH LINUX

II. CẤU TRÚC HỆ THỐNG TẬP TIN III. HỆ THỐNG TiẾN TRÌNH TRONG

LINUX

IV. MẠNG TRONG LINUX V. QuẢN LÝ NGƯỜI SỬ DỤNG

Lý Minh Thuận

I. Kiến trúc hệ điều hành Linux

TIEÄN ÍCH

Ngöôøi Duøng

Kernel

Shell Öùng dụng

Phaàn Cöùng

Lý Minh Thuận

1/ Haït Nhaân (Kernel )  Laø trung taâm cuûa ñieàu khieån

cuûa heä ñieàu haønh Linux, chöùa caùc maõ ñieàu khieån hoaït ñoäng toaøn boä heä thoáng.

 Haït nhaân ñöôïc phaùt trieån

khoâng ngöøng, thöôøng coù hai phieân baûn môùi nhaát, moät phieân baûn daïng phaùt trieån môùi nhaát vaø moät baûn oån ñònh nhaát.

Lý Minh Thuận

 Kernel ñöôïc thieát keá theo daïng modul, do vaäy kích thöôùc thaät cuûa kernel raát nhoû. Chuùng chæ taûi nhöõng boä phaän caàn thieát leân boä nhôù, caùc boä phaän khaùc seõ ñöôïc taûi leân neáu caàn thieát. Linux khoâng söû duïng laõng phí boä nhớ.

 Kernel ñöôïc xem laø traùi tim cuûa

heä ñieàu haønh Linux .

Lý Minh Thuận

2 Shell

 Shell cung caáp taäp leänh cho ngöôøi duøng thao taùc vôùi kernel ñeå thöïc hieän coâng vieäc.

 Ngoaøi ra shell cung caáp moät soá

ñaëc tính khaùc nhö chuyeån höôùng xuaát nhaäp, ngoân ngöõ leänh ñeå taïo caùc taäp tin töông töï taäp tin bat trong DOS.

Lý Minh Thuận

3. Caùc Tieän Ích

• Caùc tieän ích ñöôïc ngöôøi duøng

thöôøng xuyeân söû duïng. Noù ñöôïc duøng cho nhieàu thöù nhö thao taùc taäp tin, ñóa neùn, sao löu taäp tin…

• Tieän ích trong Linux coù theå laø caùc leänh thao taùc hay chöông trình giao dieän ñoà hoïa. Haàu heát caùc tieän ích trong Linux laø saûn phaåm cuûa chöông trình GNU.

Lý Minh Thuận

ấ

ề

• Linux còn r t nh u ti n ích nh ờ

trình gôõ

ươ

ị

ệ ng trình biên d ch, ch loãi, so nạ vaên baûn…

•Moät soá tieän ích ñöôïc xem laø chuaån trong heä thoáng Linux nhö passwd, ls, ps, vi…

Lý Minh Thuận

4. Caùc Chöông Trình ngỨ Duïng.

Text editor:Phần mềm soạn thảo văn bản đơn giản

oopen office.org writer(chương trình sọan thảo văn bản )

open office.org calc(chương trình bảng tính )

Các chương trình đọc file(PDF viewer , KPDF)

Multimedia-các chương trình xử lý âm thanh

Lý Minh Thuận

II. Cây thư mục trong Linux

1) Một số tập tin cơ bản trong Linux 2) Cấu trúc cây thư mục trong Linux 3) Sử dụng tập tin,thư mục trong Linux

Lý Minh Thuận

1) một số loại tập tin cơ bản:

Trong Linux, tập tin dùng cho việc lưu trữ

dữ liệu:

Bao gồm thư mục và thiết bị lưu trữ.Một tập tin dữ liệu hay một thư mục đều xem là tập tin.

các thiết bị máy in,đĩa cứng…ngay cả bộ nhớ chính cũng được coi là một tập tin.

Lý Minh Thuận

1.1) Tập tin nén và lưu trữ

Là các tập tin có đuôi là:  .z:tập tin được nén  .tar: tập tin lưu trữ  .gz:tập tin nén  .tgz:tập tin vừa được lưu trữ,vừa

được nén

Lý Minh Thuận

1.2) Tập tin hệ thống:

Là các tập tin có đuôi là:  .rpm: chứa gói phần mềm cài đặt  .conf: tập tin cấu hình  .a: tập tin lưu trữ của hệ thống

Lý Minh Thuận

1.3) Các tập tin chương trình và script: Là các tập tin có đuôi là:  .h : tập tin header trong ngôn ngự lập trình

C/C++

 .c: tập tin mã nguồn viết bằng ngôn ngữ C  .cc hoặc .cpp: tập tin có mã nguồn viết bằng

ngôn ngữ C++

 .o : tập tin đối tượng(object) chương trình  .pl :Perl script  .tcl : TCL script  .sc: tập tin thư viện

Lý Minh Thuận

1.4) Các tập tin đã được định dạng

Là các tập tin ảnh, âm thanh,tài liệu điện tử  .txt :tập tin ASCII  .html/htm : tập tin viết bằng ngôn ngữ

HTML

 .ps: tập tin PostScript được định dạng cho

in ấn.

 .au , .wav :tập tin âm thanh  .pdf :tập tin tài liệu điện tử PDF

Lý Minh Thuận

Liên kết tập tin:

ậ

ạ

ế

ứ

ồ

ậ

c nhân lên nhi u l n ấ ỳ ự

ộ

ậ ở ộ ậ

ế ậ

ưở

ề m t t p tin s nh h

ng ngay đ n t p tin

ộ ậ ậ

ố ạ ằ

ư ụ

ử ụ

ộ ậ Link (liên k t): t o ra m t t p tin th hai cho t p tin •cú pháp : $ln <đích> ệ ạ ề ầ ượ ứ Vi c t o link t c là t p tin đ ư nh ng các t p tin đ u là m t. Do đó b t k s thay ẽ ả ổ đ i nào i.ạ còn l ụ Ví d : ta có m t t p tin /usr/bill/testfile, mu n t o ố ộ ậ m t t p tin gi ng v y trong th m c /usr/tim b ng cách s d ng link nh sau: Ln /usr/bill/testfile

/usr/tim/testfile

Lý Minh Thuận

• coù 2 hình thöùc link hoaøn toaøn khaùc nhau, ñoù laø hard link vaø symbolic link. ộ ủ ậ

ố i luôn gi ng nhau.Khi

ổ ộ ậ

ế Hard link: n i dung c a t p tin hardlink và ế ớ ậ t p tin mà nó liên k t t ậ thay đ i n i dung t p tin hardlink thì t p tin ổ mà nó liên k t cũng thay đ i

ỉ ứ ủ Symbolic link:là m t t p tin ch ch a tên c a ộ ậ

ố

ư ế ế ỉ

ủ ậ t p tin khác.Nó gi ng nh shortcut c a ậ Windows,Nó ch tham chi u đ n tên t p tin mà nó liên k t.ế

Lý Minh Thuận

2) Cấu trúc cây thư mục:

Hệ thống tập tin Linux được tổ chức theo dạng tree (cây). Có một vị trí khởi điểm, gọi là root (gốc).

Khi hệ thống Linux/Unix khởi động (startup), thông qua tiến trình init - nó sẽ tự động mount (gắn) các system files và system directories vào root (/).

Đây là điểm bắt đầu để gắn (mount point) tất cả các phần tử còn lại như hệ thống disks, partions, CDROM v.v... vào hệ thống Linux/Unix.

/(root)

sbin

usr

dev

var

mnt

etc

home

hda1

hda2

sbin

bin

lib

man

User01

User02

Lý Minh Thuận

/usr

home

etc

usr

/home

Local

bin

/usr/local

ổ đĩa vật lý

Cấu trúc logic hệ thống tập tin

Lý Minh Thuận

ử ụ

ỉ ư ụ ủ ệ •Linux, khoâng coù khaùi nieäm caùc oå ñóa. Toaøn boä caùc thö muïc vaø taäp tin ñöôïc “gaén” leân (mount) vaø taïo thaønh moät heä thoáng taäp tin thoáng nhaát, baét ñaàu töø goác ‘/’ .Linux s d ng s d ng ử ụ ỉ ấ ệ ấ d u “.” ch th m c hi n hành và d u “..” ch ư ụ ư ụ th m c cha c a th m c hi n hành.

Lý Minh Thuận

Các thư mục cơ bản trong Linux

Lý Minh Thuận

/: thư mục cao nhất,là thư mục gốc

/bin: chứa các file chương trình thực thi dạng nhị phân) và file khởi động cho hệ thống.

Lý Minh Thuận

/boot: các file Image của Kernel dùng cho quá trình khởi động thường đặt trong thư mục này.

/dev: thư mục này chứa các file thiết bị.Trong Linux,các thiết bị phần cứng được xem như là file.Đĩa cứng và các phân vùng cũng là các file như:hda1,hda2,…, đĩa mềm mang tên fd0..

Lý Minh Thuận

/etc:chứa các file cấu hình toàn cục của hệ thống bao gồm các tập tin cấu hình của hệ thống.

/home: chứa các thư mục con đại diên cho mọi user đang nhập.

/lib: chứa các thư viện .so hoặc .a.Các thư viện C và các thư viện liên kết động cần cho chương trình khi chạy và cho toàn hệ thống.Tương tự như thư mục System32 của Windows.

Lý Minh Thuận

/mnt: chứa các thư mục kết gán tạm thời đến các ổ đĩa và thiết bị.

/sbin: chứa các file hay chương trình thực thi của hệ thống thường chỉ cho phép sử dụng bởi người quản trị.

Lý Minh Thuận

/tmp: thư mục tạm dùng để chứa các file tạm mà chương trình sử dụng chỉ trong quá trình chạy. Chúng sẽ dọn dẹp nếu không cần dùng đến nữa.

Lý Minh Thuận

/usr:chứa các tập tin có thể dùng chung trên toàn bộ hệ thống.Trong /usr chứa nhiều thư mục con như /usr/bin chứa các tập tin thi hành, /usr/etc chứa các tập tin cấu hình, /usr/game dành cho các trò chơi, /usr/lib chứa các tập tin thư viện

Lý Minh Thuận

/var:lưu các tập tin có kích thước thay đổi bất thường ,có lúc lớn ,có lúc nhỏ.Điển hình là các file dùng hàm đợichứa dữ liệu cần đưa ra máy in hoặc hàng đợi chứa mail.

Lý Minh Thuận

Nautilus- File Manager Natilus giống như Window explore trong MS Window. Đây là một môi trường tích hợp hầu hết các chức năng mà một hệ thống có thể làm được: duyệt hệ thống file, cấu hình desktop, cấu hình hệ thống, truy nhập tài nguyên mạng, v.v.

Để chạy Natilus như một file manager: double click vào biểu tượng Home directory. Với Natilus, bạn có thể tạo thư mục, copy hay xoá, sửa đổi file và thư mục một cách dễ dàng giống y như đối với Window explore. Tuy nhiên Natilus còn mạnh hơn với khả năng thao tác với nhiều kiểu tài liệu khác nhau được tích hợp trong Natilus. Lý Minh Thuận

 trên màn hình Desktop: chọn thư mục root ( / ),cây thư mục trong Linux sẽ hi nệ ra

Lý Minh Thuận

Thư mục gốc

 trên màn hình Desktop: chọn thư mục root ( / ),cây thư mục trong Linux sẽ hiên ra

Lý Minh Thuận

Thanh menu:chứa các tùy chọn cho việc quản lý file và thư mục.

Lý Minh Thuận

Thanh toobar:cung cấp cho người dùng khả năng duyệt và tìm kiếmthông tin trên máy tính,trên web.

Lý Minh Thuận

Thanh location :người dùng có thể nhập đường dẫn để truy cập file,thư mục trên máy tính,hay đường dẫn trên web

Lý Minh Thuận

cho phép người dùng chọn cách để hiển thị ở dạng danh sách hay biểu tượng (item).

Lý Minh Thuận

Cấu trúc cây thư mục trong Linux

windows

Lý Minh Thuận

3) sử dụng tập tin hay thư mục trong Linux

Click phải chuột vào bất cứ tập tin hay thư mục nào trong Linux :

Lý Minh Thuận

Thông tin

Trợ giúp

thoát

Chọn DFM for X11

Lý Minh Thuận

Tạo gắn kết (mount) của thư mục với hệ thống tập tin

Lý Minh Thuận

Với hệ điều hành Window, các phân vùng đĩa được gán tĩnh thành các ổ đĩa ngay khi khởi động, được gán cho các tên theo thứ tự A, C, D … và được truy xuất thông qua tên của các ổ đĩa này Với Linux, bạn sẽ truy cập thông qua một thư mục trên hệ thống cây thư mục của Linux. Chẳng hạn thông thường là các thư mục trong /mnt. Ở đây không có khái niệm ổ đĩa trên hệ thống file như trong MS Window.

Lý Minh Thuận

Mount ổ đĩa: • Trước hết, bạn có thể tạo một số thư mục trong thư

mục /mnt

• Ví dụ: /mnt/c , /mnt/d tương ứng với các ổ đĩa C, D

,A,CDROM.

• Ví dụ phân vùng đầu tiên fat32 dành cho window là /dev/hda1 , tương ứng ổ C, bạn mount vào như sau:

• # mount /dev/hda1 /mnt/c • Với RedHat 8.0, thường bạn không cần định nghĩa kiểu file hệ thống cho việc mount. Tuy nhiên trong một số trường hợp bạn phải khai báo cụ thể với tuỳ chọn –t để Linux biết rõ đó là kiểu filesystem gì.

• #mount –t vfat /dev/hda1 /mnt/c • Các kiểu file system thông dụng: Linux Native là ext2

hoặc ext3, fat32 là vfat

umount ổ đĩa: • Bạn dùng lệnh unmount để tháo gỡ việc kết phân vùng ổ

cứng. Ví dụ: • # umount /mnt/c

Lý Minh Thuận

Mở tập tin hay thư mục

Lý Minh Thuận

Tùy chọn

Lý Minh Thuận

Tạo tập tin hay thư mục

Tạo thư mục

Tạo tập tin

100

Lý Minh Thuận

Xóa tập tin hay thư mục

Xóa tt hay tm

101

Lý Minh Thuận

Sắp xếp các tập tin hay thư mục

102

Lý Minh Thuận

Xem chế độ dòng lệnh từ thư mục

Click chọn thư mục đó rồi ,click phài chọn lệnh open rồi chọn Xtem

103

Lý Minh Thuận

Nhấp phải thư mục:

linux

104 windows

Lý Minh Thuận

Nói thêm

105

Lý Minh Thuận

Ế

III. H TH NG Ti N TRÌNH Ệ Ố TRONG LINUX:  Ñònh nghóa : Tieán trình (process) laø moät chöông trình ñôn chaïy treân khoâng gian ñòa chæ aûo cuûa noù . Caàn phaân bieät tieán trình vôùi leänh vì moät doøng leänh treân shell coù theå sinh ra nhieàu tieán trình.

106

Lý Minh Thuận

 Doøng leänh : • nroff -man ps.1 | grep kill | more • seõ sinh ra 3 tieán trình khaùc nhau.

Tieán trình vôùi ñoái thoaïi

(Interactive processes) : laø tieán trình khôûi ñoäng vaø quaûn lyù bôûi shell, keå caû tieán trình forthground hoaëc background.

Tieán trình batch (Batch processes) : Tieán trình khoâng gaén lieàn ñeán baøn ñieàu khieån (terminal) vaø ñöôïc naèm trong haøng ñôïi ñeå laàn löôït thöïc hieän.

107

Tieán trình aån treân boä nhôù

Lý Minh Thuận

(Daemon processes) : Laø caùc tieán trình chaïy döôùi neàn (background).

Các lệnh xử lý tiến trình

108

Ñeå hieån thò taát caû caùc process, ta coù theå söû duïng leänh ps –a Leänh kill : Döøng moät tieán trình Leänh at : cho pheùp thöïc hieän caùc tieán trình ôû caùc thôøi ñieåm mong muoán. Leänh at cho pheùp thöïc hieän moät tieán trình vaøo thôøi ñieåm nhaäp trong doøng leänh.

Lý Minh Thuận

Leänh batch : ñeå cho heä thoáng töï quyeát ñònh khi naøo tieán trình ñöôïc thöïc hieän döïa treân möùc ñoä taûi cuûa heä thoáng

• Cuù phaùp cuûa batch nhö sau : • $ batch • Leänh top cho pheùp hieån thò söï hoaït

109

ñoäng cuûa caùc tieán trình, ñaëc bieät laø caùc thoâng tin veà taøi nguyeân heä thoáng cuõng nhö vieäc söû duïng taøi nguyeân ñoù cuûa töøng tieán trình. . Leänh top coøn cho pheùp theo doõi xem coù tieán trình naøo chieám duïng quaù nhieàu thôøi gian CPU cuõng nhö truy caäp ñóa khoâng.

Lý Minh Thuận

IV. MẠNG TRONG LINUX

1. Nối mạng: hướng dẫn nối mạng qua đường bradband

( xDSL) theo giao thức PPPoE – Đăng nhập với account ‘penguin’ – Khởi động Terminal – Dùng lệnh su để trở thành root – Dùng lệnh /sbin/adsl-setup – Phần login name:đăng nhập tên User do nhà ISP

cung cấp

– Phần Interface: để như mặc định,nhấn Enter – Nó hỏi có muốn nối mạng thường xuyên hay chỉ nối

khi cần thiết ,chon ‘stay up’

110

Lý Minh Thuận

1) Nối mạng …

– continuously’ bằng cách nhập no và Enter – Phần DNS: thông ISP để DNS là dynamic, nhập ‘server’ và

Enter

– Phần Password : nhập Password do nhà ISP cung cấp – Phần Userctrl : nhập ‘yes’ và Enter – Phần FireWalling: nhập ‘1’ và Enter – Tiếp theo nhập ‘yes’ và Enter để máy tự nối mạng mỗi lần khởi

động.

– Cuối cùng nhập ‘y’ để save lại những thông tin vừa rồi. – Dùng lệnh /sbin/iup pppo để bắt đầu nối mạng – Dùng lệnh /sbin/adsl-status/etc/sysconfig/network-scrips /ifcfg-

pppo để kiểm tra đã nối mạng chưa.

111

Lý Minh Thuận

2) Cập nhật:

Cập nhật các gói (packets) mới nhất là việc cần làm ngay .Để update ,cách đơn giản nhất là dùng tiện ích yum .Muốn biết cách dùng yum gõ man yum.

• • •

•

Đăng nhập với account penguin , khởi động ‘terminal’ Thực hiện lệnh ‘su’ để trở thành root. Thực hiện lệnh yum update để chương trình yum tự động download và cài đặt những gói mới nhất .Khi hỏi là có đồng ý hay không thì gõ ‘y’ và nhấn Enter. Bạn phải đợi từ 30->45’ để yum cập nhật mọi thứ

112

Lý Minh Thuận

2) Cập nhật…

113

• Chú ý: sau khi cập nhật ,bạn khởi động lại hệ thống .trong danh sách của boot loader (grup) có thể tồn tại nhiều loại Linux với các phiên bản khác nhau.Đây là kết quả của Kernel bởi yum .Bạn hãy chọn kernel mới nhất ( có số version cao nhất). Sauk hi boot xong bạn có thể xóa bỏ Kernel cũ bằng tiện ích rpm

Lý Minh Thuận

V. Quaûn lyù ngöôøi söû duïng : • Moãi user ñöôïc löu trong moät

doøng goàm 7 coät.

• Coät 1 : teân ngöôøi söû duïng • Coät 2 : PASSWORD,chæ coù root

môùi coù quyeàn ñoïc.

• Coät 3:4 : user ID:group ID • Coät 5: Teân ñaày ñuû cuûa ngöôøi

114

söû duïng.

• Coät 6: thö muïc caù nhaân • Coät 7: chöông trình seõ chaïy ñaàu

Lý Minh Thuận

tieân sau khi login (thöôøng laø shell)

cho user

Taïo user (account) môùi :

115

Ñeå taïo moät moät account, baïn coù theå söû duïng leänh adduser (hoaëc useradd tuøy vaøo phieân baûn). Taát nhieân laø baïn phaûi laøm thao taùc naøy döôùi quyeàn root (daáu nhaéc #)

Lý Minh Thuận

Xoùa user (account) :

Leänh userdel duøng ñeå xoùa moät

116

user. Baïn cuõng coù theå xoùa moät user baèng caùch xoùa ñi doøng döõ lieäu töông öùng trong taäp tin /etc/passwd.

Lý Minh Thuận

PHẦN V SO SÁNH GiỮA LINUX VÀ WINDOWS

I GiỐNG NHAU: Chế độ hiển thị:

+ Dos và Linux có chế độ hiển thị là ký

tự

+ x_windows và windows có chế độ đồ

họa

117

Lưu trữ dữ liệu: theo dạng cấu trúc cây

Lý Minh Thuận

I. Giống nhau..

 lưu trữ dữ liệu: dưới dạng cấu trúc

cây.Cả hai đều có khả năng xử lý các thao tác:liệt kê,tìm kiếm,xóa,sửa,di chuyển…

Khởi động chương trình: từ dòng lệnh

hoặc kích chuột vào biểu tượng.

Trong môi trường đồ họa: có khả năng

118

phóng to,thu nhỏ,di chuyển và đóng cửa sổ,tạo ra các thành phần giao diện đồ họa thân thiện như nút ấn,menu…

Lý Minh Thuận

II. Khác nhau:

1. Reliability - Độ ổn định

b. Windows Server. • Dễ dàng cấu hình và quản lý điều này có nghĩa khả năng ổn định tốt hơn. - Chuẩn hoá các công cụ quản trị cơ bản. - Cung cấp những công cụ rất mạnh giúp các nhà quản trị có khả năng tuỳ biến đáp ứng các yêu cầu công việc và sự thay đổi trong tương lai.

• Thêm vào đó, Windows Server

•

a. Red Hat Enterprise. • Không đủ các gói. • Trong thực tế khi quản trị hệ thống sẽ cần cài đặt các bản vá lỗi, nâng cấp bảo mật và thay đổi nhiều thứ trong hệ thống nhằm đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp. Quản trị hệ thống Linux yêu cầu sử dụng nhiều công cụ quản lý và tốn nhiều thời gian hơn.

được thử nghiệm rất nhiều trong các hãng phần cứng. Khả năng tương thích và tối ưu hoá phần cứng cũng như được sự hỗ trợ từ các hãng phần cứng tốt hơn.

119

Lý Minh Thuận

II. KHÁC NHAU…

2. Security - Bảo mật a. Red Hat Enterprise. Tất cả mọi người có

thể xem các đoạn mã viết chương trình cho Linux .

Linux thiếu sự hỗ trợ

bảo mật từ các hãng bảo mật lớn.

b. Windows Server Bảo mật cao hơn. Tổ chức công nghệ thông tin sẽ được nâng cao bảo vệ với các công nghệ của Windows Server, với giải pháp quản trị, quản lý theo quy chuẩn và dễ dàng

120

Lý Minh Thuận

II KHÁC NHAU …

B)Microsoft cung cấp nhiều lựa chọn hơn cho mỗi nền tảng máy chủ.

- Với hàng nghìn ứng dụng

3. Choice – lựa chọn a. Red Hat Enterprise. • Trong thực tế thì vẫn ít tổ chức IT nào lựa chọn hệ điều hành và các ứng dụng trong Linux để đáp ứng tất cả các hoạt động kinh doanh thương mại của họ.

- 750.000 đối tác trên khắp thế giới - Có hơn 450.000 Kỹ sư trên nền tảng Microsoft (MCSE) - Có hơn 6 triệu nhà phát triển - Một hãng sản xuất phần mềm độc lập lớn nhất thế giới Hệ điều hành của Microsoft vẫn đang thống trị ngành IT của thế giới.

121

Lý Minh Thuận

II KHÁC NHAU …

4. Manageability - Quản lý a. Red Hat Enterprise. Quản lý không chỉ đơn thuần là

nâng cấp các công cụ. Các tổ chức IT luôn đưa ra vấn đề khi lựa chọn hệ thống đó là thời gian và tiền của bỏ ra. Với việc quản lý client và server đem lại nhiều thuận lợi hơn.

Red Hat bao gồm công cụ cập

b. Windows Server. Windows Server và các công cụ quản lý như Microsoft System Center đáp ứng đơn giản trong quản lý và tốn ít thời gian. Dynamic System Intiative (DSI) là một công nghệ của Microsoft cho các sản phẩm và giải pháp giúp doanh nghiệp tối ưu trong thương mại.

Windows Server cũng hỗ trợ

nhiều chuẩn, nhiều ứng dụng cũng được phát triển trên nền Microsoft.

nhật Yum giúp bạn download các gói và các phần mềm, nhưng không phải nhà quản trị nào cũng cần. Và cái họ cần có khi lại khác đó là mail, dữ liệu thương mại, và các ứng dụng

122

Lý Minh Thuận

Ử Ụ

LÔÏI ÍCH KHI S D N G LIN UX  Linux là trong soá nhöõng heä ñieàu

haønh thoâng duïng nhaát hieän nay.  Linux laø heä ñieàu haønh mieãn phí ñöôïc nhieàu ngöôøi söû duïng nhaát hieän nay .

 baûn thaân Linux cuõng coù saün

123

toaøn boä nghi thöùc maïng TCP/IP, giuùp baïn deã daøng keát noái Internet vaø guûi thö ñieän töû.

Lý Minh Thuận

 Linux cuõng coù Xfree86, moät giao dieän ñoà hoaï GUI ñaày ñuû, caên cöù treân heä X Windows

LÔÏI ÍCH …

khaû naêng thích öùng cuûa caùc heä

môû: khaû naêng thích öùng cuûa heä ñieàu haønh giuùp baïn chuyeån noù töø moät neàn naøy sang neàn khaùc maø vaãn hoaït ñoäng toát.

124

 Nhöõng heä naøy coù theå hoaït

Lý Minh Thuận

ñoäng maø khoâng caàn boå xung theâm baát cöù giao dieän thöông mại ñaét tieàn naøo, maø thoâng thöôøng baïn phaûi moùc tieàn tuùi ra mua sau khi mua nhöõng heä ñieàu haønh khaùc.

LÔÏI ÍCH…

o Linux coù haøng ngaøn öùng duïng, bao goàm caùc chöông trình baûng bieåu, cô sôû döõ lieäu, söû lyù vaên baûn, phaùt trieån öùng duïng, vieát baènng nhieàu ngoân ngöõ ñieän toaùn, chöa keå nhöõng phaàn meàn vieãn thoâng troïn goùi.

125

o ngoaøi ra Linux cuõng coù haøng

loaït caùc troø chôi giải trí treân neàn vaên baûn hoaëc ñoà hoaï

Lý Minh Thuận

LÔÏI ÍCH …

lôïi ích cho giôùi chuyeân nghieäp

ñieän toaùn.

Linux cuõng taïo cho baïn ñieàu

kieän cho baïn lieân laïc vôùi caùc heä vaên phoøng coâng ty baïn. Neáu baïn laø quaûn trò vieân maïng UNIX , Linux coù theå giuùp baïn laøm vieäc taïi nhaø.

126

Linux có heä thoáng môû ( open

Lý Minh Thuận

system) vaø khaû naêng hoaït ñoäng lieân thoâng (interoperability)

BAÁT TIEÄN KHI S ÖÛ D UÏN G LIN UX  Coù leõ baát tieän lôùn nhaát khi söû duïng Linux chính laø khoâng coù moät coâng ty naøo chòu traùch nhieäm phaùt trieån heä ñieàu haønh naøy.

127

Lý Minh Thuận

 Thieáu Trôï Giuùp Kyõ Thuaät  Caùc Vaán Ñeà Veà Phaàn Cöùng: ï Linux khoâng deã caøi ñaët vaø raát nhieàu khi khoâng töông thích vôùi moät vaøi phaàn cöùng naøo ñó

BAÁT TIEÄN …

 Linux khoâng theå chaïy treân taát caû moïi neàn phaàn cöùng cuûa PC hieän nay.

 Noùi cho cuøng thì Linux laø moät heä

128

thoáng daønh cho daân hacker.

Lý Minh Thuận

Taïi sao laïi söû duïng Linux ? • Linux laø mieãn phí (free). • Linux raát oån ñònh. Linux töø nhöõng

phieân baûn ñaàu tieân caùch ñaây 5-6 naêm ñaõ raát oån ñònh. Ngay caû server Linux phuïc vuï nhöõng maïng lôùn (haøng traêm maùy traïm) cuõng hoaït ñoäng raát oån ñònh.

129

• Linux ñaày ñuû. Taát caû nhöõng gì baïn thaáy ôû IBM, SCO, Sun … ñeàu coù ôû Linux. C compiler, perl interpeter, shell , TCP/IP, proxy, firewall, taøi lieäu höôùng daãn ... ñeàu raát ñaày ñuû vaø coù chaát löôïng. Heä thoáng caùc chöông trình tieän ích cuõng raát ñaày ñuû .