BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
HỌC VIỆN Y DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM
BỘ MÔN CHÂM CỨU
NGUYỄN KIM DƠN
TIỂU LUẬN MÔN CHÂM CỨU
THỜI CHÂM CỨU ỨNG DỤNG
TRONG ĐIỀU TRỊ MÀY ĐAY
HÀ NỘI, 2023
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
HỌC VIỆN Y DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM
BỘ MÔN CHÂM CỨU
NGUYỄN KIM DƠN
TIỂU LUẬN MÔN CHÂM CỨU
THỜI CHÂM CỨU ỨNG DỤNG
TRONG ĐIỀU TRỊ MÀY ĐAY
Họ tên học viên : Nguyễn Kim Dơn
Chuyên ngành : Bác Sĩ Nội Trú Y Học Cổ Truyền
Mã học viên : 20BSNTY01
Khóa : 2020 – 2023
HÀ NỘI, 2023
MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ ................................................................................................ 1
CHƯƠNG 1: TỐNG QUAN VỀ THỜI SINH HỌC ...................................... 2
1.1. Thời sinh học ............................................................................................ 2
1.1.1. Định nghĩa ......................................................................................... 2
1.1.2. Phân loại các nhịp sinh học ............................................................... 2
1.1.2.1. Nhịp sinh học có tần số cao ........................................................... 2
1.1.2.2. Nhịp sinh học có tần số trung bình ................................................ 2
1.1.2.3. Nhịp sinh học có tần số thấp .......................................................... 3
1.2. Thời sinh lý học........................................................................................ 3
1.2.1. Nhịp chủ nhật .................................................................................... 3
1.2.2. Nhịp các tháng trong năm ................................................................. 5
1.2.3. Nhịp mùa ........................................................................................... 7
1.3. Thời bệnh học........................................................................................... 8
CHƯƠNG 2: LINH QUY BÁT PHÁP ........................................................... 9
2.1. Tổng quan về Linh quy bát pháp ............................................................. 9
2.2. Các huyệt ứng dụng trong Linh quy bát pháp ......................................... 9
2.3. Tác dụng của Bát huyệt giao hội ........................................................... 10
2.4. Dịch lý trong Linh quy bát pháp ............................................................ 10
2.4.1. Bát pháp .............................................................................................. 11
2.4.2. Bát mạch giao hội bát huyệt ............................................................... 12
2.4.3. Ý nghĩa phối hợp huyệt với kỳ kinh bát mạch .................................... 13
2.5. Cách tính giờ mở huyệt theo giờ ............................................................ 14
2.5.1. Tính số can chi của ngày ..................................................................... 14
2.5.2. Tính số can chi của giờ ....................................................................... 14
2.5.3. Tính giờ mở huyệt ............................................................................... 15
CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG THỜI CHÂM CỨU ĐIỀU TRỊ MÀY ĐAY ... 17
3.1. Quan điểm về Mày đay theo Y học hiện đại .......................................... 17
3.1.1. Khái niệm ........................................................................................ 17
3.1.2. Phân loại Mày đay ........................................................................... 17
3.1.3. Cơ chế bệnh sinh ............................................................................. 17
3.1.4. Chẩn đoán xác định ......................................................................... 18
3.1.5. Điều trị ............................................................................................. 19
3.2. Quan điểm về Mày đay theo Y học cổ truyền ....................................... 21
3.2.1. Bệnh danh ........................................................................................ 21
3.2.2. Bệnh nguyên và bệnh cơ ................................................................. 21
3.2.3. Phân thể điều trị ............................................................................... 22
3.2.3.1. Phong hàn ..................................................................................... 22
3.2.3.2. Phong nhiệt................................................................................... 23
3.2.3.3. Huyết hư phong táo ...................................................................... 24
3.3. Ứng dụng thời châm cứu trong điều trị Mày đay .................................. 24
3.3.1. Phong hàn ........................................................................................ 27
3.3.2. Phong nhiệt ...................................................................................... 27
3.3.3. Huyết hư phong táo ......................................................................... 28
KẾT LUẬN ................................................................................................... 29
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 30
1
ĐẶT VẤN ĐỀ
Nền y học cổ truyền nói chung và châm cứu nói riêng là những tinh hoa
mà ông cha để lại cho nền y học nước nhà. Thuật châm cứu luôn chú trọng tới
rất nhiều yếu tố: huyệt vị châm cứu, phối hợp huyệt châm cứu, sự vận hành khí
huyết tại đường kinh. Để có thể đạt được hiệu quả điều trị, người thầy thuốc yêu
cầu cần phải châm đúng huyệt vị và vận dụng sử dụng huyệt trong từng bệnh
khác nhau. Ngoài ra, cần kỹ thuật châm đúng và phương pháp bổ tả, điều khí
dẫn khí theo ý muốn của thầy thuốc để đạt hiệu quả điều trị.
Thời sinh học là những hiện tượng có tính chất nhịp điệu, chu kỳ lặp đi
lặp lại từng ngày hoặc từng tuần trăng, hoặc từng năm,... Đây là những lý luận
giúp việc châm cứu trở nên hiệu quả hơn bằng việc sáng tạo ra các cách thức
châm theo quy luật âm dương, bát quái, ngũ hành. Người xưa dùng hệ số can chi
để ghi chép và tính toán năm, tháng, ngày, giờ theo các quy luật vận chuyển của
mặt trời, mặt trăng, trái đất đã tính được chu kỳ thời tiết, dùng hệ can chi để tính
sự vận chuyển của Bát quái (tức là số của quái) tương ứng với ngày, giờ... để từ
đó tìm ra sự hoạt động của của Bát quái để sử dụng các huyệt đó ở các thời điểm
thích hợp nâng cao hiệu quả điều trị bệnh.Việc trong Tý Ngọ Lưu Chú, các quy
luật âm dương, ngũ hành được thể hiện một cách đầy đủ; còn trong Linh Quy
Bát Pháp những quy luật cấu thành lý và số được vận dụng nhiều hơn. Để làm rõ
cách thức vận dụng thời châm cứu ứng dụng trong thực tiễn. Tôi xin làm tiểu
luận với chủ đề “THỜI CHÂM CỨU VÀ ỨNG DỤNG TRONG ĐIỀU TRỊ
MÀY ĐAY” với 2 nội dung:
1. Tổng quan về thời sinh học và phương pháp thời châm theo Linh quy
bát pháp.
2. Ứng dụng thời châm cứu trong trong điều trị bệnh Mày đay.