Báo cáo khoa học:
Ảnh hưởng của khẩu phần protein thấp được bổ
sung dư,l-metionin và hcl-lyzin đến sức sản xuất của
đàn gà hyline brown bố mẹ giai đoạn 27-40 tuần tuổi
¶nh h−ëng cña khÈu phÇn protein thÊp ®−îc bæ sung d,l-metionin
vµ hcl-lyzin ®Õn søc s¶n xuÊt cña ®µn gµ hyline brown bè mÑ
giai ®o¹n 27-40 tuÇn tuæi
Effects of low protein diets supplemented with D,L-methionine and HCl - lysine on
performance of Hyline Brown breeder hens during the period from 27
th
to 40
th
week of age
§Æng Th¸i H¶i
1
SUMMARY
An experiment was conducted to observe the effect of low-protein diets
supplemented with methionine and lysine on performance of Hyline Brown breeder hens
during the period from 27
th
to 40
th
week of age. Three iso-energetic diets containing 17%
(control), 16%, and 15% CP were used. Beside the content of CP, all the diets were
formulated in such a way to satisfy the requirement of the essential amino acids to the
standard set by the Commission of Farm Animal Nutrition, Czech Academy of Sciences.
Results showed that the low-protein diets supplemented with methionine and lysine had
no significant effect on laying rate, egg production, egg weight and egg quality of the
hens (P>0.05). There were no significant differences in hatchability and percentage of
embryonated eggs among the three groups (P>0.05); however, the low-protein diets
supplemented with methionine and lysine significantly affected the hatching rate. There
were no significant differences in hatching rate between the control group and the group
fed with the 16% CP diet (P>0.05), but the difference in the parameter between the control
and the group fed with 15% CP diet were significant (P<0.05). There were no significant
differences in feed conversion ratio (FCR) per 10 hatchable eggs among the three groups
(P>0.05), but the low-protein diets reduced the cost of feed/10 hatchable eggs by 1.9%
and 2.8%, respectively, in comparison with the control (P<0.05).
Key words: Low-protein diet, breeder hens, methionine, lysine, hatchability.
1. §ÆT VÊN §Ò
Trao ®æi protein ë ®éng vËt cã nh÷ng nÐt
kh¸c víi trao ®æi gluxit vµ lipit: l−îng axit
amin hÊp thu v−ît qu¸ nhu cÇu kh«ng ®−îc dù
tr÷ l¹i trong c¬ thÓ mµ sÏ bÞ ph©n gi¶i. Trong
thùc tÕ, khi x©y dùng khÈu phÇn ¨n cho gia
cÇm, ®Ó c¸c axit amin thiÕt yÕu kh«ng bÞ thiÕu
hôt, møc protein khÈu phÇn th−êng cao, g©y
l·ng phÝ v× sÏ thõa mét sè axit amin.
Trong khi ®ã, thøc ¨n chiÕm tíi 70-75%
tæng chi phÝ trong ch¨n nu«i gia cÇm. Trong
c¸c n¨m gÇn ®©y, c¸c nguyªn liÖu thøc ¨n, ®Æc
biÖt lµ c¸c lo¹i cung cÊp protein ngµy cµng ®¾t
®· thóc ®Èy c¸c nhµ s¶n xuÊt t×m c¸ch gim
chi phÝ thøc ¨n. Gi¶m tû lÖ protein khÈu phÇn,
®ång thêi bæ sung mét sè axÝt amin kh«ng
thay thÕ lµ mét trong nh÷ng biÖn ph¸p cã c¬
së khoa häc, nh»m môc ®Ých trªn. Bïi §øc
Lòng vµ céng sù (1995) cho biÕt: ®Ó gi¶m
l−îng protein ®éng vËt vµ gi¶m hµm l−îng
protein th« trong khÈu phÇn ¨n, cã thÓ bæ sung
D,L-metionin (Met) vµ L-lyzin (Lys) ®Ó c©n
b»ng sù thiÕu hôt hai axit amin nµy. NhiÒu
nghiªn cøu vÒ khÈu phÇn protein thÊp trªn gµ
thÞt (Fort vµ Huncl, 1998; §Æng Th¸i H¶i vµ
Blaha, 1998; NguyÔn Phøc H−ng, 2003) ®·
cho kÕt qu tèt. T¹i Slovakia, Kociova vµ céng
1
Khoa Ch¨n nu«i - Thuû s¶n, §¹i häc N«ng nghiÖp I.
T¹p chÝ KHKT N«ng nghiÖp 2007: TËp V, Sè 2: 36-40 §¹i häc N«ng nghiÖp I
sù (1992) ®· bæ sung Met vµ Lys vµo khÈu
phÇn protein thÊp (15,1% CP) cho gµ ®Î trøng
th−¬ng phÈm Hisex Brown. ë ViÖt Nam, L·
V¨n KÝnh vµ céng sù (1997) th«ng b¸o r»ng
c¸c ®µn gµ Hyline ®Î trøng th−¬ng phÈm nhËn
khÈu phÇn 18% CP vµ 16% CP ®−îc bæ sung
Met ®· cã tû lÖ ®Î vµ n¨ng suÊt trøng t−¬ng
®−¬ng nhau. Trªn c¬ së nh÷ng nhËn thøc ®ã,
®Ò tµi nghiªn cøu trªn ®−îc tiÕn hµnh nh»m
gi¶m chi phÝ thøc ¨n vµ h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm
ch¨n nu«i.
2. PH¦¥NG PH¸P NGHI£N CøU
ThÝ nghiÖm ®−îc tiÕn hµnh trªn gµ Hyline
Brown bè mÑ giai ®o¹n 27-40 tuÇn tuæi, t¹i
tr¹i Quang Trung §¹i häc N«ng nghiÖp I, thêi
gian tõ th¸ng 9/2004 ®Õn th¸ng 2/2005.
B¶ng 1. CÊu tróc vµ thµnh phÇn dinh d−ìng cña khÈu phÇn thÝ nghiÖm
Nguyªn liÖu T¡ (%) L« 1 L« 2 L« 3
Ng« 58,66 60,97 61,54
C¸m g¹o 8,27 7,44 9,36
Kh« ®Ëu t−¬ng 43% CP 20,95 19,72 17,97
Bét c¸ 60% CP 3,00 2,00 1,00
D,L- Metionin 0,09 0,13 0,15
Lyzin.HCl - - 0,03
Muèi ¨n 0,19 0,29 0,33
DCP 0,26 1,39 1,36
Bét ®¸ nghiÒn 8,33 7,81 8,01
Premix 0,25 0,25 0,25
Thµnh phÇn dinh d−ìng cña khÈu phÇn thÝ nghiÖm (g/kg)
ME (MJ/kg) 11,5 11,5 11,5
Protein th« (CP) 170 160 150
X¬ th« 34,83 34,00 35,28
Arg 10,67 9,96 9,27
Lys 8,85 8,08 7,50
Met 3,95 4,06 4,15
Thr 6,50 6,08 5,63
Trp 1,85 1,72 1,58
Met + Cys 6,80 6,80 6,80
P tiªu ho¸ 3,45 5,0 5,0
Ca 35 35 35
Na 1,5 1,5 1,5
Sè gµ thÝ nghiÖm 405 con ®−îc chia thµnh
9 « (mçi « 45 con), cø 3 « lµ 1 l« (lÆp l¹i 3
lÇn). Mçi l« nhËn 1 lo¹i thøc ¨n hçn hîp t−¬ng
øng chøa 17; 16 vµ 15% CP. C¸c khÈu phÇn
protein thÊp ®−îc bæ sung D,L-metionin vµ
lyzin.HCl cho ®ñ nhu cÇu CAZV (1993).
Thøc ¨n nguyªn liÖu ®−îc ph©n tÝch ®Ó
x¸c ®Þnh VCK vµ protein th«; nh÷ng sè liÖu
nµy ®−îc dïng ®Ó tÝnh l−îng c¸c axÝt amin
kh«ng thay thÕ theo Degussa (1996). C¸c khÈu
phÇn ¨n cho gµ x©y dùng nhê phÇn mÒm
Optimix theo tiªu chuÈn CAZV (1993). CÊu
tróc vµ gi¸ trÞ dinh d−ìng cña c¸c khÈu phÇn
thÝ nghiÖm ®−îc bè trÝ nh− B¶ng 1.
Gµ ®−îc nu«i trªn nÒn cã líp ®én b»ng
trÊu. Thøc ¨n ®−îc cung cÊp 100-125
g/con/ngµy; n−íc uèng tù do. Tû lÖ
trèng/m¸i, mËt ®é nu«i, nhiÖt ®é, thêi gian
chiÕu s¸ng theo quy tr×nh nu«i d−ìng gµ ®Î
trøng gièng.
Tû lÖ nu«i sèng; tû lÖ ®Î, n¨ng suÊt vµ
khèi l−îng trøng; sù thu nhËn vµ hiÖu qu
chuyÓn hãa T¡ qua c¸c tuÇn ®Î; c¸c chØ tiªu
vÒ chÊt l−îng trøng vµ c¸c chØ tiªu Êp në
®−îc x¸c ®Þnh theo c¸c ph−¬ng ph¸p th−êng
qui. Gi¸ thµnh thøc ¨n hçn hîp vµ chi phÝ
thøc ¨n ®−îc x¸c ®Þnh nhê gi¸ c¸c lo¹i thøc
¨n nguyªn lÖu vµ hiÖu qu¶ chuyÓn ho¸ thøc
¨n.
Hµm l−îng VCK ®−îc x¸c ®Þnh theo
TCVN-4326-86. Hµm l−îng protein th« d−îc
x¸c ®Þnh theo TCVN-4327-86.
Sè liÖu thu ®−îc trong thÝ nghiÖm ®−îc xö
lý b»ng ph−¬ng ph¸p thèng kª sinh häc nhê
phÇn mÒm Statgraphics, vesion 5.0 (1991)
3. KÕT QU¶ Vµ TH¶O LUËN
3.1. Tû lÖ nu«i sèng
ë tÊt c¶ c¸c tuÇn theo dâi, tû lÖ nu«i sèng
cña c¸c l« ®Òu ®¹t kh¸ cao. Tû lÖ nu«i sèng
giai ®o¹n 27- 40 tuÇn tuæi ë c¸c l« 1, l« 2 vµ l«
3 ®¹t t−íng øng lµ 94,81; 95,56 vµ 96,30% víi
P > 0,05 (B¶ng 2). Nh− vËy, c¸c khÈu phÇn
protein thÊp ®−îc bæ sung Met vµ Lys ®·
kh«ng ¶nh h−ëng ®Õn tû lÖ nu«i sèng cña c¸c
®µn gµ. NguyÔn B¸ Thä (1996) cho r»ng, tû lÖ
nu«i sèng giai ®o¹n 18 -70 tuÇn tuæi ë gµ
Hyline Brown bè, mÑ ®Òu ®¹t 91%. Nh− vËy,
c¸c l« trong thÝ nghiÖm nµy ®Òu cã tû lÖ nu«i
sèng kh¸ cao.
3.2. Tû lÖ ®Î, n¨ng suÊt vµ khèi l−îng trøng
Tû lÖ ®Î ë c¸c l« thÝ nghiÖm ®Òu t¨ng qua
c¸c tuÇn tuæi vµ t−¬ng ®èi æn ®Þnh (B¶ng 2).
TÝnh trung b×nh 14 tuÇn, tû lÖ ®Î l« 2 ®¹t cao
nhÊt (82,73%), l« 3 thÊp nhÊt (82,05%), cßn l«
1 cã tû lÖ ®Î n»m ë kho¶ng gi÷a hai l« trªn
(82,36%). Tuy nhiªn, sù kh¸c nhau gi÷a c¸c l«
kh«ng cã ý nghÜa (P>0,05).
KÕt qu¶ nµy phï hîp víi kÕt qu¶ ®· c«ng
bè cña §ç V¨n Quang vµ céng sù (1997) vÒ tû
lÖ ®Î cña c¸c ®µn gµ Bovans Brown vµ Bovans
Nera bè mÑ h−íng trøng ®−îc nu«i d−ìng
b»ng c¸c khÈu phÇn 18% CP (®èi chøng);
16,5% CP + Met vµ 14,5% CP + Met + Lys.
B¶ng 2. KÕt qu¶ theo dâi trªn c¸c l« thÝ nghiÖm giai ®o¹n 27- 40 tuÇn tuæi
ChØ tiªu L« 1
(17% CP)
L« 2
(16% CP)
L« 3
(15% CP)
Tû lÖ nu«i sèng; tû lÖ ®Î, n¨ng suÊt trøng vµ khèi l−îng trøng:
Tû lÖ nu«i sèng (%) 94,81 ± 0,74 95,56 ± 0,00 96,30 ± 0,74
Tû lÖ ®Î (%) 82,36 ± 0,24 82,73 ± 0,27 82,05 ± 0,11
N¨ng suÊt trøng (qu/m¸i) 80,71 81,08 80,41
Khèi l−îng trøng (g) 60,28 ± 0,24 60,16 ± 0,18 60,12 ± 0,22
Mét sè chØ tiªu vÒ chÊt l−îng trøng:
ChØ sè h×nh d¹ng 1,32 ± 0,03 1,33 ± 0,01 1,32 ± 0,03
Tû lÖ lßng tr¾ng (%) 59,05 ± 0,15 58,77 ± 0,17 58,99 ± 0,14
Tû lÖ lßng ®á (%) 30,12 ± 0,15 30,17 ± 0,20 30,24 ± 0,31
Tû lÖ vá (%) 10,82 ± 0,10 11,06 ± 0,11 10,76 ± 0,15
§é dµy vá (mm) 0,33 ± 0,004 0,32 ± 0,005 0,33 ± 0,005
§¬n vÞ Haugh 90,24 ± 0,19 90,32 ± 0,92 90,12 ± 0,75
Mét sè chØ tiªu Êp në:
Tû lÖ trøng gièng (%) 91,21 ± 0,10 91,15 ± 0,51 90,19 ± 0,62
Tû lÖ trøng cã ph«i (%) 92,52
a
± 0,20 92,89
a
± 0,16 91,56
b
± 0,47
Tû lÖ në/trøng Êp (%) 83,85
a
± 0,06 84,37
ab
± 0,08 82,59
c
± 0,27
Gi¸ thµnh thøc ¨n vµ chi phÝ thøc ¨n:
Gi¸ thµnh T¡HH (®/kg) 3182,21 3146,44 3061,42
Tiªu tèn T¡/10 trøng gièng (g) 1724,71 ± 7,88 1711,47 ± 17,30 1742,64 ± 5,19
Tiªu tèn protein/10 trøng gièng (g) 293,20
a
± 1,51 273,84
b
± 1,96 261,40
c
± 0,78
Chi phÝ T¡/10 trøng gièng (VN§) 5488,39
a
± 28,88 5385
ab
± 38,47 5334,95
b
± 15,90
a, b, c (P < 0,05): Trong cïng mét hµng, sù sai kh¸c gi÷a c¸c gi¸ trÞ trung b×nh cã mét ch÷ c¸i kh¸c nhau
lµ cã ý nghÜa.
§Æng Th¸i H¶i
N¨ng suÊt trøng: cã xu h−íng nh− tû lÖ
®Î, còng kh«ng cã sù sai kh¸c cã ý nghÜa gi÷a
c¸c l« thÝ nghiÖm. Qua 14 tuÇn theo dâi, n¨ng
suÊt trøng/m¸i ®¹t 80,71; 81,08 vµ 80,41 qu¶
t−¬ng øng l« 1; l« 2 vµ l« 3 (P>0,05).
Khèi l−îng trøng: KÕt qu¶ cho thÊy c¸c
khÈu phÇn protein thÊp ®−îc bæ sung Met vµ
Lys ®· kh«ng ¶nh h−ëng ®Õn khèi l−îng trøng
trung b×nh cña c¸c ®µn gµ Hyline Brown. C¸c
l« 1; 2 vµ 3 cã khèi l−îng trøng hÇu nh−
ngang b»ng nhau vµ cã gi¸ trÞ t−¬ng øng ®¹t
60, 28; 60,16 vµ 60,12 g (P>0,05).
3.3. Mét sè chØ tiªu vÒ chÊt l−îng trøng
ChÊt l−îng trøng liªn quan chÆt chÏ ®Õn
tû lÖ Êp në vµ chÊt l−îng gia cÇm con. KÕt qu¶
kh¶o s¸t mét sè chØ tiªu vÒ chÊt l−îng trøng ë
30 tuÇn tuæi ®· cho thÊy, c¸c khÈu phÇn
protein thÊp ®−îc bæ sung Met vµ Lys ®Òu
kh«ng ¶nh h−ëng ®Õn c¸c chØ tiªu vÒ chÊt
l−îng trøng (P>0,05) (B¶ng 2).
3.4. Tû lÖ trøng gièng vµ mét sè chØ tiªu Êp
në
Tû lÖ trøng gièng cña c¸c l« ®Òu t¨ng dÇn
vµ kh¸ æn ®Þnh. Xu h−íng ë c¸c l« ®Òu t−¬ng
tù nh− tû lÖ ®Î. L« 2 cã tû lÖ trøng gièng trung
b×nh cña 14 tuÇn theo dâi ®¹t (91,74%) cao
h¬n so víi l« 1 (91,459%) vµ l« 2 (90,79%).
Tuy nhiªn, sù sai kh¸c gi÷a c¸c l« lµ kh«ng râ
rÖt (P>0,05). Nãi chung, tû lÖ chän trøng
gièng phï hîp víi kÕt qu theo dâi vÒ khèi
l−îng trøng. So víi kÕt qu¶ c«ng bè cña §ç
V¨n Quang vµ céng sù (1997) trªn c¸c ®µn
Bovans Brown vµ Bovans Nera nhËn khÈu
phÇn thÊp (tû lÖ trøng Êp kho¶ng 90%), chØ
tiªu nµy trong thÝ nghiÖm cña chóng t«i trªn
gµ Hyline Brown ë c¶ ba l« ®Òu ®¹t cao h¬n.
Nguyªn nh©n lµ do tû lÖ ®Î cña c¸c l« thÝ
nghiÖm cña chóng t«i ®¹t cao h¬n.
Tû lÖ trøng cã ph«i: KÕt qu¶ ë b¶ng 2 cho
thÊy c¸c khÈu phÇn cã møc protein kh¸c nhau
®· ¶nh h−ëng ®Õn tû lÖ trøng cã ph«i cña c¸c
l« thÝ nghiÖm (P<0,05). Kh«ng cã sù sai kh¸c
gi÷a tû lÖ ph«i cña l« 1 (92,52%) víi l« 2
(92,89%), song sù kh¸c nhau gi÷a l« 3
(91,56%) víi hai l« 1 vµ 2 lµ râ rÖt víi P<0,05.
Nh− vËy, l« nhËn khÈu phÇn 16% CP ®−îc bæ
sung Met cho tû lÖ trøng cã ph«i cao nhÊt.
Tû lÖ Êp në: Tû lÖ në/ph«i ë l« 2 (90,84%)
còng ®¹t cao h¬n l« 1 (90,64%) vµ l« 3
(90,21%). Tuy nhiªn, sù sai kh¸c gi÷a c¸c l« lµ
kh«ng râ rÖt (P>0,05). L« 2 cho tû lÖ në/trøng
Êp (84,37%) còng cao h¬n so víi l« 1 (83,85%)
vµ l« 3 (82,59%). Sù kh¸c nhau gi÷a l« 2 víi l«
1 vµ l« 2 víi l« 3 lµ cã ý nghÜa (P<0,05).
3.5. Chi phÝ thøc ¨n
Tiªu tèn thøc ¨n/10 trøng gièng: Trung
b×nh trong c¶ 14 tuÇn theo dâi, tiªu tèn thøc
¨n/10 trøng gièng cña l« 1, l« 2 vµ l« 3 t−¬ng
øng lµ 1724,71; 1711,47 vµ 1742,64 g
(P>0,05). Hai l« nhËn khÈu phÇn protein thÊp
®−îc bæ sung Met vµ Lys ®Òu chuyÓn ho¸ thøc
¨n tèt nh− l« ®èi chøng.
Tiªu tèn protein/10 trøng gièng: ®−îc
tÝnh to¸n dùa vµo tû lÖ protein trong c¸c khÈu
phÇn vµ hiÖu qu¶ chuyÓn ho¸ thøc ¨n. ë c¸c
tuÇn theo dâi, tiªu tèn protein/10 trøng gièng
®Òu tû lÖ thuËn víi møc protein khÈu phÇn.
ChØ tiªu nµy ë c¸c l« nhËn khÈu phÇn protein
thÊp ®Òu nhá h¬n râ rÖt so víi ®èi chøng
(P<0,05). Nguyªn nh©n lµ do tû lÖ c¸c
nguyªn liÖu thøc ¨n giµu protein nh− bét c¸,
kh« ®Ëu t−¬ng trong c¸c khÈu phÇn protein
thÊp gi¶m ®i.
Chi phÝ thøc ¨n/10 trøng gièng: KÕt qu¶
cho thÊy chi phÝ thøc ¨n ®· gi¶m ®¸ng kÓ ë
nh÷ng l« nhËn khÈu phÇn protein thÊp. Cho 10
trøng gièng, l« 1 trung b×nh cÇn 5488,39®, cao
h¬n 1,9% (víi P>0,05) so víi l« 2 (5385,05®)
vµ cao h¬n 2,8% so víi l« 3 (5334,95®) víi
P<0,05. Tuy nhiªn, sù sai kh¸c gi÷a l« 2 vµ l«
3 kh«ng cã ý nghÜa (P>0,05).
Nguyªn nh©n chi phÝ thøc ¨n ë c¸c khÈu
phÇn protein thÊp ®¹t thÊp h¬n lµ do tû lÖ
nguyªn liÖu cung cÊp protein nh− bét c¸, kh«
®Ëu t−¬ng ë c¸c khÈu phÇn nµy gi¶m (B¶ng 1).
Khi gi¶m tû lÖ bét c¸ (tõ 3% xuèng 2% vµ
1%) vµ kh« ®Ëu t−¬ng (tõ 20,95% xuèng
19,72% vµ 17,97%) ®· lµm h¹ gi¸ thµnh thøc
¨n hçn hîp. B¶ng 2 cho thÊy gi¸ thµnh thøc ¨n
®· gi¶m ®−îc 1,13% vµ 3,8% ë l« 2 vµ l« 3 so
víi ®èi chøng.