Tình hình chăn nuôi trâu bò và áp dụng tiến bộ kỹ thuật tại huyện Vĩnh Tường

Tình hình chăn nuôi và áp dụng các tiến bộ kỹ thuật

trong nuôi dưỡng trâu bò tại huyện vĩnh tường - vĩnh

phúc

T¹p chÝ KHKT N«ng nghiÖp, TËp 1, sè 4/2003

302

t×nh h×nh ch¨n nu«i vµ ¸p dông c¸c tiÕn bé kü thuËt trong

nu«i d−ìng tr©u bß t¹i huyÖn vÜnh t−êng - vÜnh phóc

The present status of buffalo and catlle husbandry and application of technological

advances in ruminant feeding in Vinh Tuong district of Vinh Phuc province

Bïi Quang TuÊn

vµ NguyÔn Xu©n Tr¹ch

Summary

A survey was carried out in three communes of Vinh Tuong district (Vinh Phuc province) to

investigate the current status of buffalo and cattle husbandry as well as the level of application

of technological advances in ruminant feeding. Results showed that the population of buffalo

and especially cattle increased over the recent years, in spite of the fact that the role of buffalo

as draft power was declined. The scales of production were small. The natural grass lands were

limited. Instead, crop residues were abundant and could be utilised for ruminant feeding.

However, the actual level of utilisation of crop residues as feeds was still low and farmers were

not well aware of and trained in new technologies for improved ruminant feeding. It is therefore

suggested that the extension services should take appropriate measures to introduce new

technologies for improved utilisation of crop residues, especially rice straw and maize stover, as

feeds for cattle and buffalo.

Keywords: Cattle, buffalo, feeding, crop residues, VinhPhuc.

1. §Æt vÊn ®Ò1

NhiÒu cuéc kh¶o s¸t cho thÊy vµo vô ®«ng

xu©n khi thøc ¨n xanh khan hiÕm ®µn tr©u bß

n−íc ta thiÕu thøc ¨n trÇm träng, kh«ng Ýt con

bÞ ®æ ng@ do ph¶i lµm viÖc nhiÒu trong khi c¬

thÓ suy yÕu. Trong khi ®ã nguån phô phÈm

n«ng nghiÖp ë n−íc ta l¹i rÊt dåi dµo. §@ cã

nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu nh»m n©ng cao

hiÖu qu¶ sö dông c¸c nguån phô phÈm n«ng

nghiÖp lµm thøc ¨n cho tr©u bß (Nguyen Xuan

Trach, 1998; Bïi Quang TuÊn vµ céng sù,

1999; Vò Duy Gi¶ng vµ céng sù, 2001; Ph¹m

Kim C−¬ng vµ céng sù, 2001), song viÖc ¸p

dông c¸c tiÕn bé kü thuËt nµy trong thùc tÕ

s¶n xuÊt cßn rÊt h¹n chÕ. V× vËy viÖc ®iÒu tra

Bé m«n Thøc ¨n- Vi sinh-§ång cá, Khoa CNTY

Bé m«n Ch¨n nu«i chuyªn khoa, Khoa CNTY

kh¶o s¸t mét c¸ch cã hÖ thèng, toµn diÖn thùc

tr¹ng t×nh h×nh ch¨n nu«i tr©u bß, t×nh h×nh sö

dông c¸c nguån phô phÈm n«ng nghiÖp, kh¶

n¨ng tiÕp cËn c¸c tiÕn bé kü thuËt cña ng−êi

n«ng d©n, ®iÒu kiÖn ¸p dông c¸c tiÕn bé kü

thuËt... vµ tõ ®ã ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p nh»m

®Èy m¹nh ph¸t triÓn ch¨n nu«i tr©u bß, mang

l¹i lîi Ých cho x@ héi lµ cÇn thiÕt.

2. Néi dung vµ ph−¬ng ph¸p

nghiªn cøu

2.1. Néi dung ®iÒu tra

Tæng ®µn tr©u bß cña huyÖn vµ qui m«

ch¨n nu«i cña c¸c hé ch¨n nu«i,

C¸c nguån thøc ¨n th« xanh cho tr©u bß,

T×nh h×nh sö dông c¸c nguån phô phÈm

n«ng nghiÖp lµm thøc ¨n cho tr©u bß,

t×nh h×nh ch¨n nu«i vµ ¸p dông c¸c tiÕn bé kü thuËt...

303

T×nh h×nh ¸p dông c¸c tiÕn bé kü thuËt

ch¨n nu«i cña c¸c hé ch¨n nu«i.

2.2. Ph−¬ng ph¸p ®iÒu tra

Cuéc ®iÒu tra ®−îc tiÕn hµnh t¹i 3 x@ Vò

Di, VÜnh ThÞnh, Cao §¹i. Mçi x@ ®iÒu tra 3

th«n, mçi th«n ®iÒu tra tõ 25-35 hé gia ®×nh

®−îc chän ngÉu nhiªn. ViÖc ®iÒu tra ®−îc tiÕn

hµnh theo phiÕu ®iÒu tra ®−îc chuÈn bÞ tr−íc.

Thêi gian ®iÒu tra lµ th¸ng 3 vµ 4 n¨m 2002.

3. KÕt qu¶ vµ th¶o luËn

3.1. Sè l−îng tr©u bß

VÜnh T−êng lµ huyÖn ®¹i diÖn tiªu biÓu

cho ®iÒu kiÖn tù nhiªn- x@ héi cña tØnh VÜnh

Phóc, lµ mét huyÖn b¸n trung du víi diÖn tÝch

®Êt tù nhiªn 14.180 ha (trong ®ã ®Êt n«ng

nghiÖp 9.925 ha), cã nÒn s¶n xuÊt n«ng

nghiÖp hµng ho¸, ch¨n nu«i kh¸ ph¸t triÓn. Sè

liÖu vÒ tæng ®µn tr©u bß cña huyÖn ®−îc tr×nh

bµy trong b¶ng 1.

Do cã sù c¬ giíi ho¸ trong n«ng nghiÖp vµ

sù thu hÑp dÇn diÖn tÝch canh t¸c mµ vai trß

cµy kÐo cña con tr©u gi¶m. Tuy v©y, mÊy n¨m

gÇn ®©y, ch¨n nu«i tr©u chuyÓn sang phôc vô

môc ®Ých lÊy thÞt lµ chÝnh (40-50 tÊn thÞt

tr©u/n¨m). ThÞt tr©u ®−îc tiªu thô tèt, mang

l¹i lîi nhuËn cao cho ng−êi ch¨n nu«i nªn sè

l−îng ®µn tr©u ®@ cã xu h−íng phôc håi vµ

t¨ng (n¨m 2001 t¨ng 14,4% so víi n¨m 2000).

Môc ®Ých cña ch¨n nu«i bß chñ yÕu lµ ®Ó

lÊy thÞt nªn viÖc c¬ giíi ho¸ trong n«ng

nghiÖp kh«ng cã ¶nh h−ëng ®Õn sè l−îng ®Çu

con. Sè l−îng ®µn bß cña VÜnh T−êng t¨ng

trung b×nh mçi n¨m 6,1%, ®Æc biÖt trong hai

n¨m 2000 vµ 2001 t¨ng 12,4%. C«ng t¸c

gièng còng ®−îc quan t©m (Sind ho¸ ®µn bß)

®Ó t¹o ®µn bß nu«i thÞt cã tÇm vãc to, sinh

tr−ëng nhanh. S¶n l−îng thÞt bß n¨m 2001 cña

huyÖn ®¹t 115 tÊn.

Bß s÷a ®@ b¾t ®Çu ®−îc ph¸t triÓn ë VÜnh

T−êng víi 51 con n¨m 2000 vµ t¨ng lªn 230

con n¨m 2001. Theo qui ho¹ch, VÜnh T−êng

sÏ trë thµnh trung t©m ch¨n nu«i bß s÷a víi

qui m« lín ®Ó cung cÊp nguyªn liÖu cho nhµ

m¸y chÕ biÕn s÷a.

VÒ quy m« ch¨n nu«i, kÕt qu¶ ®iÒu tra 400

hé nu«i tr©u bß ®−îc tr×nh bµy trong b¶ng 2.

§¹i ®a sè c¸c hé ch¨n nu«i tr©u bß chØ nu«i tõ

1-2 con. §iÒu nµy cã thÓ lµ do ng−êi ch¨n

nu«i bÞ h¹n chÕ vÒ vèn, diÖn tÝch canh t¸c

(kh«ng ®ñ ®Êt ®Ó trång cá cho ch¨n nu«i).

3.2. Nguån thøc ¨n th« xanh nu«i d−ìng

tr©u bß

ViÖc −íc tÝnh nhu cÇu thøc ¨n th« xanh

cña ®µn tr©u bß dùa trªn c¬ së: tr©u bß cã thÓ

thu nhËn l−îng vËt chÊt kh« (VCK) b»ng 2,5-

3% thÓ träng. KÕt qu¶ cho thÊy tæng l−îng

thøc ¨n th« xanh cÇn cho ®µn tr©u bß cña toµn

huyÖn lµ 50.739 tÊn VCK/n¨m. Do nguån cá

cã h¹n, thøc ¨n th« cho tr©u bß dùa chñ yÕu

vµo phô phÈm n«ng nghiÖp. L−îng phô phÈm

n«ng nghiÖp cã thÓ −íc tÝnh tõ diÖn tÝch hoÆc

tõ s¶n phÈm chÝnh cña c¸c lo¹i c©y trång. C¬

cÊu c©y trång vµ nguån phô phÈm n«ng

nghiÖp cña huyÖn VÜnh T−êng ®−îc tr×nh bµy

B¶ng 1. Tæng ®µn tr©u bß cña huyÖn VÜnh T−êng qua c¸c n¨m gÇn ®©y

N¨m 1997 1998 1999 2000 2001

Tr©u (con) 1909 1738 1741 1820 2082

Bß (con) 10.902 11.210 11.652 13.037 14.831

Bß s÷a (con) - - - 51 230

Bïi Quang TuÊn, NguyÔn Xu©n Tr¹ch

304

trong b¶ng 3a vµ b¶ng 3b. Nh− vËy, nguån

phô phÈm n«ng nghiÖp cã thÓ sö dông lµm

thøc ¨n cho tr©u bß ë huyÖn VÜnh T−êng

t−¬ng ®èi phong phó vµ cã khèi l−îng rÊt lín.

NÕu tËn dông tèt th× nguån phô phÈm nµy cã

thÓ cho phÐp t¨ng gÊp r−ìi ®µn tr©u bß hiÖn t¹i

cña huyÖn.

Cá tù nhiªn ®−îc c¾t vÒ lµ ®Ó cho tr©u bß

¨n (86,0%), sè cßn l¹i lµ ®Ó lµm chÊt ®én

chuång lîn hoÆc cho xuèng ao c¸. Kho¶ng

mét nöa sè r¬m cña c¸c hé ®iÒu tra ®−îc sö

dông lµm thøc ¨n cho tr©u bß. C¸c nguån phô

phÈm n«ng nghiÖp kh¸c nh− th©n c©y ng« sau

thu b¾p, th©n l¸ ®Ëu t−¬ng, th©n l¸ l¹c hÇu nh−

kh«ng ®−îc sö dông cho môc ®Ých ch¨n nu«i.

HÇu hÕt d©y khoai lang ®−îc sö dông cho

ch¨n nu«i, trong ®ã phÇn lín cho ch¨n nu«i

lîn, chØ kho¶ng 30% sè d©y khoai lang ®−îc

B¶ng 2. Qui m« ®µn tr©u bß cña c¸c hé gia ®×nh huyÖn VÜnh T−êng

Tr©u Bß

Bß thÞt & bß cµy kÐo Bß s÷a

Qui m«

(con/hé)

Sè hé nu«i

% Sè hé nu«i % Sè hé nu«i %

1 7 58,3 161 62,9 2 10,0

2 2 16,7 68 26,6 8 40,0

3 3 25,0 14 5,5 5 25,0

4 - - 5 2,0 2 10,0

5 - - 2 0,8 1 5,0

6 - - - - 2 10,0

Lóa n−íc 13.328 12.779

Khoai lang 539 661

§Ëu t−¬ng 1.973 2.179

Lo¹i phô phÈm N¨m 2000 N¨m 2001

R¬m lóa 55.200 52.360

Tæng céng 83.218 76.668

t×nh h×nh ch¨n nu«i vµ ¸p dông c¸c tiÕn bé kü thuËt...

305

3.3. T×nh h×nh ¸p dông c¸c tiÕn bé kü thuËt

B¶ng 5 cho thÊy tuy VÜnh t−êng lµ mét

huyÖn cã nÒn ch¨n nu«i t−¬ng ®èi ph¸t triÓn

so víi c¸c khu vùc kh¸c ë miÒn B¾c, kh«ng

n¾m b¾t c¸c tiÕn bé kü thuËt trong nu«i d−ìng

thÊy c«ng t¸c khuyÕn n«ng cña huyÖn cÇn

ph¶i ®−îc ®Èy m¹nh h¬n n÷a ®Ó mang c¸c

th«ng tin vÒ khoa häc kü thuËt trong n«ng

HÇu nh− c¸c tiÕn bé kü thuËt trong trong

ch−a thùc sù phï hîp víi ®iÒu kiÖn, qui m«

ch¨n nu«i cña c¸c n«ng hé. MÆt kh¸c, ph−¬ng

ph¸p khuyÕn n«ng cña huyÖn còng cã thÓ

ch−a phï hîp, ch−a cã sù tham gia trùc tiÕp

bß trong huyÖn, nh−ng ®ã lµ kÕt qu¶ cña Dù

¸n bß s÷a Hµ Néi (hîp t¸c ViÖt Nam - BØ)

4. kÕt luËn vµ ®Ò nghÞ

4.1. KÕt luËn

T−êng t−¬ng ®èi æn ®Þnh vµ cã xu h−íng t¨ng,

®Æc biÖt lµ ®µn bß.

B¶ng 4. T×nh h×nh sö dông thøc ¨n th« cña huyÖn VÜnh T−êng

§@ sö dông cho ch¨n nu«i

Lo¹i thøc ¨n

Khèi l−îng

T¡ (tÊn) Khèi l−îng (tÊn)

Cá tù nhiªn 452,9 452,9 100,00 86,0

R¬m lóa 624,0 395,1 63,31 97,4

Tªn tiÕn bé kü thuËt Kh«ng ®−îc biÕt (%) Cã ®−îc biÕt (%) §ang ®−îc ¸p dông (%)

ñ r¬m 51 49 0

MUB (t¶ng liÕm) 65 35 0

ñ ngän l¸ s¾n 75 25 0

Báo cáo khoa học: Tình hình chăn nuôi và áp dụng các tiến bộ kỹ thuật trong nuôi dưỡng trâu bò tại huyện vĩnh tường - vĩnh phúc

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

Xác nhận đăng nhập

Đăng nhập từ tài khoản này?

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi