vai trß cña c¸c tμi liÖu h−íng dÉn m«n häc,
c¸c lo¹i s¸ch tham kh¶o cña c¸c m«n khoa
häc m¸c lª nin, t− t−ëng Hå ChÝ Minh ®èi víi
qu¸ tr×nh häc tËp cña sinh viªn hiÖn nay
ThS. Ph¹m v¨n th¬i
Bé m«n T− t−ëng Hå ChÝ Minh
Khoa M¸c – Lªnin, t− t−ëng Hå ChÝ Minh
Tr−êng §¹i häc GTVT
Tãm t¾t: Gi¸o tr×nh kh«ng thÓ lμm s¸ng tá hÕt mäi vÊn ®Ò cña ch−¬ng tr×nh häc tËp v× khèi
l−îng kiÕn thøc khoa häc mμ sinh viªn cÇn n¾m t¨ng lªn rÊt nhiÒu, trong khi ®ã sè l−îng giê
gi¶ng cã h¹n, kh«ng thÓ ®¸p øng ®−îc. Trong ®iÒu kiÖn ®ã tμi liÖu h−íng dÉn häc tËp, s¸ch
tham kh¶o cña c¸c m«n khoa häc M¸c Lªnin, t− t−ëng Hå ChÝ Minh ®· ®−îc xuÊt b¶n. C¸c tμi
liÖu nμy ®ãng vai trß th«ng tin bæ sung: gióp sinh viªn cã kiÕn thøc s©u h¬n trong lÜnh vùc khoa
häc x· héi, båi d−ìng kü n¨ng nghiªn cøu s¸ng t¹o cho sinh viªn, gióp hä tæ chøc tù häc tèt,
ph©n tÝch c¸c ph¹m trï, c¸c kh¸i niÖm lÇn ®Çu tiªn xuÊt hiÖn trong bμi häc.
Summary: Course books can - not clarify all the matters incorporated in a curriculum as
the amount of scientific knowledge students are required to acquire is growing despite of the
limitted number of lecturing periods. In this situation guidance materials and reference books
on science of Marxism - Leninism and Ho Chi Minh's ideology play an information
supplementing role which helps students enhance their knowledge of sociology fields. They
also train students' skills in creative research, self - study organization, analysing categories
and concepts first introduced in lessons.
KT-ML
i. ®Æt vÊn ®Ò
Theo quyÕt ®Þnh sè 04/1999/Q§-BGD & §T
ngµy 11/02/1999, trong ®ã quy ®Þnh "sinh viªn
kÓ tõ khãa tuyÓn sinh n¨m 2002 trë ®i ®Òu
ph¶i dù thi cuèi khãa c¸c m«n khoa häc M¸c -
Lª nin, t− t−ëng Hå ChÝ Minh"
Néi dung thi gåm 2 phÇn:
- PhÇn kiÕn thøc c¬ b¶n: C¸c kh¸i niÖm,
ph¹m trï, nguyªn lý, quy luËt cña mét trong
c¸c m«n khoa häc M¸c - Lªnin, t− t−ëng Hå
ChÝ Minh theo gi¸o tr×nh.
- PhÇn vËn dông tæng hîp: Liªn hÖ víi
thùc tiÔn vÒ ®Êt n−íc vµ ngµnh häc. Víi
nh÷ng néi dung thi tæng hîp nh− trªn rÊt cÇn
cã tµi liÖu h−íng dÉn vµ s¸ch tham kh¶o.
Nh÷ng n¨m gÇn ®©y, nhiÒu tµi liÖu h−íng
dÉn häc tËp, s¸ch tham kh¶o cña c¸c m«n
khoa häc M¸c Lªnin, t− t−ëng Hå ChÝ Minh ®·
®−îc xuÊt b¶n. C¸c tµi liÖu nµy ®ãng vai trß
th«ng tin bæ sung: gióp sinh viªn cã kiÕn thøc
s©u h¬n trong lÜnh vùc khoa häc x· héi, båi
d−ìng kü n¨ng nghiªn cøu s¸ng t¹o cho sinh
viªn, gióp hä tæ chøc tù häc tèt, ph©n tÝch c¸c
ph¹m trï, c¸c kh¸i niÖm lÇn ®Çu tiªn xuÊt hiÖn
trong bµi häc, chØ cho sinh viªn biÕt ý nghÜa
cña bµi häc nµy hoÆc bµi häc kia ®èi víi cuéc
®Êu tranh cña giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n
d©n lao ®éng, ®èi víi viÖc gi¶i quyÕt nh÷ng
nhiÖm vô thùc tiÔn cña sù nghiÖp CNH - H§H
theo ®Þnh h−íng CNXH ë n−íc ta.
Gi¸o tr×nh kh«ng thÓ lµm s¸ng tá hÕt mäi
vÊn ®Ò cña ch−¬ng tr×nh häc tËp v× khèi l−îng
kiÕn thøc khoa häc mµ sinh viªn cÇn n¾m
t¨ng lªn rÊt nhiÒu, trong khi ®ã sè l−îng giê
gi¶ng cã h¹n, kh«ng thÓ ®¸p øng ®−îc. Thùc
tÕ nhiÒu m«n häc kh«ng thÓ gi¶ng hÕt c¸c bµi
cña m«n häc.
Trong ®iÒu kiÖn thêi gian cã h¹n, tµi liÖu
th× ngµy cµng nhiÒu vµ phøc t¹p, viÖc tù häc
cµng cã ý nghÜa lín vµ c¸c tµi liÖu h−íng dÉn
häc tËp cµng hç trî nhiÒu cho viÖc tæ chøc tù
häc, còng nh− c¸c h×nh thøc häc tËp kh¸c (lªn
líp, th¶o luËn, phô ®¹o, viÕt chuyªn ®Ò). C¸c
tµi liÖu h−íng dÉn häc tËp cÇn g©y høng thó
cho sinh viªn ®èi víi m«n häc vµ kÝch thÝch
nhu cÇu tù häc cña sinh viªn.
ii. vai trß cña c¸c tμi liÖu h−íng dÉn
m«n häc, c¸c lo¹i s¸ch tham kh¶o
cña c¸c m«n khoa häc m¸c lªnin, t−
t−ëng hå chÝ minh ®èi víi qu¸ tr×nh
häc tËp cña sinh viªn hiÖn nay
KT-ML
C¸c tµi liÖu h−íng dÉn häc tËp giíi thiÖu
mét c¸ch cô thÓ viÖc nghiªn cøu vµ qu¸n triÖt
c¸c v¨n kiÖn, t¸c phÈm, cÇn ®äc theo tr×nh tù
nµo, cÇn chó ý ®Õn ®iÓm nµo, ®Õn vÊn ®Ò
nµo, t×m nh÷ng t− liÖu thùc tÕ vµ cô thÓ ë ®©u
vµ b»ng c¸ch nµo. Lµ ph−¬ng tiÖn chØ dÉn vÒ
mÆt ph−¬ng ph¸p cho sinh viªn tæ chøc tù
häc, c¸c tµi liÖu h−íng dÉn häc tËp cßn ®ång
thêi ®ãng vai trß quan träng trong viÖc bæ
sung kiÕn thøc cho sinh viªn. Nªn nhí r»ng,
mét sè gi¸o tr×nh vµ s¸ch tham kh¶o l¹c hËu
rÊt nhanh, do ®ã lµm gi¶m phÇn nµo høng thó
cña sinh viªn khi tù nghiªn cøu tµi liÖu häc
tËp. V× vËy, c¸c tµi liÖu h−íng dÉn häc tËp
ph¶i tr×nh bµy ng¾n gän nh÷ng vÊn ®Ò mµ
trong c¸c s¸ch gi¸o khoa ch−a lµm s¸ng tá,
giíi thiÖu nh÷ng t− liÖu míi ®Ó minh häa cho
c¸c nguyªn lý vµ giíi thiÖu s¸ch míi.
Ngoµi ra, tµi liÖu h−íng dÉn häc tËp cßn
tr×nh bµy tãm t¾t nh÷ng vÊn ®Ò phøc t¹p nhÊt,
gióp sinh viªn lµm quen víi tõng luËn ®iÓm,
tõng ®Þnh nghÜa trong gi¸o tr×nh. Tµi liÖu
h−íng dÉn võa bæ sung thªm kiÕn thøc, võa lµ
ph−¬ng tiÖn quan träng gióp sinh viªn vÒ mÆt
ph−¬ng ph¸p trong khi tù häc, ®ång thêi gióp
cho sinh viªn cã kh¶ n¨ng duy tr× tÝnh nhÊt
qu¸n l«gic trong viÖc xem xÐt c¸c vÊn ®Ò cña
nh÷ng bµi häc kh¸c nhau khi nghiªn cøu c¸c
m«n häc M¸c - Lªnin, t− t−ëng Hå ChÝ Minh.
Sinh viªn cã thÓ sö dông tµi liÖu h−íng dÉn
häc tËp ®−îc biªn so¹n theo ch−¬ng tr×nh hiÖn
nay cña bé m«n vµo viÖc lµm ®Ò c−¬ng ph¸t
biÓu trong c¸c buæi th¶o luËn.
Kinh nghiÖm cña mét sè tr−êng ®¹i häc
chuyªn ngµnh M¸c - Lªnin, t− t−ëng Hå ChÝ
Minh kÓ c¶ c¸c tr−êng thuéc khèi khoa häc tù
nhiªn, cho biÕt r»ng: c¸c tµi liÖu h−íng dÉn
häc tËp ®· ®¸p øng ®−îc yªu cÇu cña sinh
viªn vµ sinh viªn tho¶ m·n h¬n trong c¸c
phÇn, c¸c ch−¬ng mµ ngoµi viÖc h−íng dÉn
vÒ mÆt ph−¬ng ph¸p cßn tr×nh bµy ng¾n gän
nh÷ng vÊn ®Ò phøc t¹p nhÊt kÓ c¶ nh÷ng vÊn
®Ò trong gi¸o tr×nh kh«ng ®Ò cËp tíi.
CÊu tróc cña c¸c tµi liÖu h−íng dÉn, s¸ch
tham kh¶o ®−îc xuÊt b¶n trong nh÷ng n¨m
võa qua gåm nh÷ng phÇn:
1. C¸c ®Ò c−¬ng tãm t¾t bµi gi¶ng; 2.
S¸ch cÇn ®äc; 3. Nh÷ng h−íng dÉn, chØ dÉn
vµ khai triÓn nh÷ng vÊn ®Ò quan träng nhÊt
cña mçi bµi häc. Trong sè s¸ch nãi trªn cã
mét sè quyÓn cã nh÷ng ®o¹n ng¾n nãi vÒ tÇm
quan träng vµ vÞ trÝ cña mçi bµi, chØ dÉn vÊn
®Ò ®ang häc cã ®−îc nãi tíi trong t¸c phÈm
nµo cña c¸c nhµ kinh ®iÓn chñ nghÜa
M¸c - Lªnin, cã nh÷ng ®o¹n ng¾n nãi vÒ môc
®Ých vµ yªu cÇu cña bµi häc, x¸c ®Þnh ý nghÜa
lý luËn vµ thùc tiÔn cña bµi häc.
Khi quy ®Þnh danh môc s¸ch cÇn ph¶i
®äc, tham kh¶o, cÇn ph¶i xÐt ®Õn nh÷ng ®iÒu
kiÖn vµ kh¶ n¨ng thùc tÕ cã h¹n cña sinh viªn.
Ph¶i thÊy r»ng ngoµi c¸c s¸ch tham kh¶o,
sinh viªn cßn cÇn nghiªn cøu c¸c s¸ch gi¸o
tr×nh vµ bµi gi¶ng. §èi víi sinh viªn hÖ t¹i
chøc, theo chóng t«i, sè l−îng tµi liÖu tham
kh¶o cÇn ph¶i ®äc nªn Ýt h¬n so víi sinh viªn
häc chÝnh quy. Quy ®Þnh ®äc qu¸ nhiÒu tµi liÖu sÏ
lµm ph©n t¸n sù chó ý cña sinh viªn ®èi víi m«n
häc vµ lµm gi¶m chÊt l−îng tiÕp thu kiÕn thøc.
Bëi vËy rÊt cÇn quy ®Þnh mét sè l−îng tèi
thiÓu c¸c tµi liÖu mµ sinh viªn b¾t buéc ph¶i
®äc vµ lµm tãm t¾t.
Trong cuèn nghiªn cøu gi¸o dôc t− t−ëng
Hå ChÝ Minh trong qu¸ tr×nh ®æi míi do
TS. NguyÔn V¨n S¸u chñ biªn, NXB ChÝnh trÞ
quèc gia xuÊt b¶n n¨m 2005, ngoµi danh môc
s¸ch cÇn ®äc ®èi víi tõng bµi, nãi chung cßn
cã sè l−îng tèi thiÓu c¸c tµi liÖu tham kh¶o do
bé m«n quy ®Þnh cho mçi sinh viªn. C¸c gi¶ng
viªn cña bé m«n trong suèt n¨m häc ph¶i
theo dâi ®−îc viÖc ®äc c¸c tµi liÖu tham kh¶o
cña sinh viªn.
Kinh nghiÖm cña c¸c tr−êng ®¹i häc ®·
sö dông c¸c tµi liÖu h−íng dÉn häc tËp cho
biÕt r»ng cÇn ph¶i chØnh lý vµ hoµn thiÖn c¸c
tµi liÖu ®ã. Tµi liÖu h−íng dÉn häc tËp vÒ tÊt
c¶ c¸c m«n häc cña khoa cã thÓ ®−îc biªn
so¹n vµ xuÊt b¶n riªng. C¸c tµi liÖu h−íng
dÉn nµy cÇn cung cÊp cho sinh viªn cïng mét
lóc víi ®Ò c−¬ng m«n häc, chuyªn ®Ò...
Nh÷ng tr−êng ®¹i häc ch−a cã kh¶ n¨ng biªn
so¹n nh÷ng tµi liÖu h−íng dÉn ®ã th× nªn mua
®ñ sè l−îng tµi liÖu h−íng dÉn do c¸c tr−êng
®¹i häc lín: Häc viÖn ChÝnh trÞ quèc gia
Hå ChÝ Minh, §¹i häc quèc gia Hµ Néi, §¹i
häc Kinh tÕ quèc d©n ... biªn so¹n cho sinh
viªn häc c¸c m«n khoa häc M¸c - Lªnin, t−
t−ëng Hå ChÝ Minh. C¸c tµi liÖu cña c¸c
tr−êng ®ã ®−îc ban khoa gi¸o TW, Bé GD-§T
cho phÐp ph¸t hµnh.
Ngoµi nh÷ng tµi liÖu c¬ b¶n, gåm nh÷ng
t¸c phÈm cña c¸c nhµ kinh ®iÓn chñ nghÜa
M¸c - Lªnin, t− t−ëng Hå ChÝ Minh, c−¬ng lÜnh
cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, c¸c nghÞ quyÕt
cña §¶ng vµ Nhµ n−íc, c¸c v¨n kiÖn cña c¸c
héi nghÞ BCH TW §¶ng. Trong c¸c tµi liÖu
h−íng dÉn, cßn giíi thiÖu danh môc nh÷ng tµi
liÖu tham kh¶o cho sinh viªn.
C¸c tµi liÖu h−íng dÉn còng cÇn chØ râ:
®iÓm nµo cÇn chó ý khi tù häc, cã thÓ t×m thÊy
c©u gi¶i ®¸p cho nh÷ng vÊn ®Ò chÝnh cña bµi
häc trong s¸ch b¸o nµo, trong t¸c phÈm kinh
®iÓn nµo cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin, t− t−ëng
Hå ChÝ Minh còng nh− liªn hÖ bµi häc víi thùc
tÕ hiÖn nay nh− thÕ nµo. Nh− vËy, khi sö dông
c¸c tµi liÖu h−íng dÉn, sinh viªn cã thÓ bæ
sung ®−îc kiÕn thøc.
KT-ML
ViÖc nghiªn cøu c¸c m«n khoa häc M¸c
Lªnin, t− t−ëng Hå ChÝ Minh kh«ng thÓ tho¸t
ly cuéc sèng. V× vËy, c¸c tµi liÖu h−íng dÉn
cÇn h−íng sinh viªn vµo viÖc th−êng xuyªn
®äc nh÷ng s¸ch b¸o hµng ngµy vÒ c¸c vÊn ®Ò
quan träng nhÊt cña sù ph¸t triÓn kinh tÕ vµ
chÝnh trÞ hiÖn ®¹i vµ h−íng dÉn sinh viªn lùa
chän c¸c cuèn s¸ch nh− nghÞ quyÕt cña §¶ng
vµ Nhµ n−íc, c¸c bµi, c¸c t¹p chÝ v.v..., ®Ó
nghiªn cøu c¸c chñ ®Ò cã liªn quan ®Õn m«n
häc cña bé m«n.
III. kÕt luËn
1. HiÖn nay theo quyÕt ®Þnh cña Ban
khoa gi¸o Trung −¬ng, Bé GD&§T c¸c tr−êng
kh«ng ®−îc biªn so¹n gi¸o tr×nh c¸c m«n häc
M¸c Lªnin, t− t−ëng Hå ChÝ Minh. Tuy nhiªn
xuÊt ph¸t tõ vai trß quan träng cña s¸ch
h−íng dÉn c¸c m«n khoa häc M¸c Lªnin, t−
t−ëng Hå ChÝ Minh, c¸c bé m«n cÇn ph¶i biªn
so¹n mét sè s¸ch h−íng dÉn m«n häc cña bé
m«n m×nh, víi néi dung vµ yªu cÇu nh− phÇn
II ®· nªu trªn, t¹o ®iÒu kiÖn cho sinh viªn hiÓu
s©u h¬n, kü h¬n, ®¹t kÕt qu¶ cao h¬n, khi
chóng ta ¸p dông ®æi míi ph−¬ng ph¸p gi¶ng
d¹y vµ ph−¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ thi.
2. S¸ch h−íng dÉn «n thi tèt nghiÖp c¸c
m«n khoa häc M¸c Lªnin, t− t−ëng Hå ChÝ
Minh rÊt cÇn cho sinh viªn. V× ®Ò thi lµ ®Ò thi
tæng hîp, sinh viªn kh«ng thÓ chØ ®äc gi¸o
tr×nh vµ bµi gi¶ng, vµ ®äc hÕt ®−îc néi dung
cña 5 m«n thi tèt nghiÖp khi ®ã sinh viªn rÊt
cÇn ®Õn s¸ch h−íng dÉn «n thi tèt nghiÖp vµ
tµi liÖu tham kh¶o. Khoa vµ bé m«n chØ ®¹o
ngay viÖc biªn so¹n s¸ch h−íng dÉn «n thi tèt
nghiÖp c¸c m«n khoa häc M¸c Lªnin, t− t−ëng
Hå ChÝ Minh cho sinh viªn.
3. Khoa, bé m«n t×m hiÓu kü c¸c tµi liÖu
h−íng dÉn m«n häc, s¸ch tham kh¶o ®· xuÊt
b¶n xem s¸ch nµo cÇn, néi dung ch−a l¹c hËu
®Ó ®Ò nghÞ nhµ tr−êng mua vÒ phôc vô cho
sinh viªn.