BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
*********
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM NGÔN NGỮ TRONG HỘI THOẠI ĐÀM
PHÁN TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT
Mã số: CS20 – 50
Chủ nhiệm đề tài: ThS. Hoàng Thu Ba
Thành viên: ThS. Nguyễn Thị Thủy Chung
Hà Nội, Tháng 3/ 2021
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM NGÔN NGỮ TRONG HỘI THOẠI ĐÀM
PHÁN TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT
Mã số: CS20 – 50
Chủ nhiệm đề tài: ThS. Hoàng Thu Ba
Thành viên: ThS. Nguyễn Thị Thủy Chung
Xác nhận của Trường Đại học
Thương mại
Chủ nhiệm đề tài
ThS. Hoàng Thu Ba
Hà Nội, 03/ 2021
i
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện và hoàn thiện đề tài nghiên cứu khoa học, nhóm nghiên
cứu đã nhận được sự giúp đỡ tận tình, nghiêm túc và sự góp ý quý báu các thầy cô giáo
trong Khoa tiếng Anh, Bộ môn Lý thuyết tiếng Anh – Trường Đại học Thương mại.
Chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các quý thầy cô, bạn bè, đồng nghiệp
Chúng tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban giám hiệu Nhà trường, Phòng
khoa học, lãnh đạo Khoa Tiếng Anh Trường Đại học Thương mại đã tạo điều kiện cho
chúng tôi hoàn thành đề tài nghiên cứu cấp trường này.
Nhóm nghiên cứu xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 31 tháng 3 năm 2021
Chủ nhiệm đề tài
Hoàng Thu Ba
ii
TÓM TẮT
Nghiên cứu về ngôn ngữ đàm phán dưới lăng kính của ngữ dụng học nhằm phân
tích và chỉ rõ những hành động ngôn từ được sử dụng chủ yếu trong các tình huống đàm
phán kinh doanh, kêu gọi đầu tư của các Startup ở Việt Nam và Mỹ qua ngữ liệu chương
trình truyền hình thực tế. Áp dụng phương pháp phân tích thể loại, phân tích diễn ngôn,
hội thoại và phương pháp miêu tả, nhóm nghiên cứu thu thập ngữ liệu bằng cách ghi
chép 10 cuộc đàm phán tiếng Việt và 10 cuộc đàm phán tiếng Anh trên truyền hình thực
tế Shark Tank America và Thương vụ bạc tỷ để phân tích cấu trúc thể loại chương trình,
phân tích các hành động ngôn từ được nhà đầu tư và người kêu gọi đầu tư sử dụng. Từ
đó, nhóm nghiên cứu tổng kết và đối chiếu so sánh các đặc điểm ngôn ngữ đàm phán
trong tiếng Anh Mỹ và tiếng Việt bằng phương pháp đối chiếu so sánh. Kết quả nghiên
cứu chỉ ra những nét tương đồng và khác biệt trong cấu trúc hội thoại đàm phán, hành
động ngôn từ được sử dụng trong thể loại đàm phán tiếng Anh Mỹ và tiếng Việt, đồng
thời các kết quả cũng mang tới nhiều ý nghĩa và đóng góp cho nội dung giảng dạy học
phần Nguyên lý giao tiếp, Ngữ dụng học nói riêng và ngôn ngữ đàm phán nói chung. Do
đó, nghiên cứu cũng gợi ý một số hướng áp dụng kết quả nghiên cứu vào giảng dạy và
thực hành đàm phán trong các học phần liên quan.
iii
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN .................................................................................................................. i
TÓM TẮT .......................................................................................................................ii
MỤC LỤC ..................................................................................................................... iii
DANH MỤC BẢNG BIỂU ............................................................................................ v
THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI NCKH CẤP TRƯỜNG ........... vi
PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài .................................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu............................................................................................ 1
3. Đối tượng nghiên cứu .......................................................................................... 2
4. Phạm vi nghiên cứu.............................................................................................. 2
5. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................... 2
6. Ý nghĩa của nghiên cứu ....................................................................................... 3
7. Kết cấu nghiên cứu .............................................................................................. 3
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI ...................................... 4
1.1 Tình hình nghiên cứu đặc điểm ngôn ngữ đàm phán trên thế giới. ................ 4
1.2 Tình hình nghiên cứu đặc điểm ngôn ngữ đàm phán trong nước. .................. 6
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN ................................................................................... 9
2.1 Đàm phán và hội thoại đàm phán ...................................................................... 9
2.2 Xác định đàm phán là một thể loại................................................................... 11
2.3 Lý thuyết hội thoại ............................................................................................. 14
2.4 Lý thuyết về hành động ngôn từ ....................................................................... 15
2.4.1 Khái niệm về hành động ngôn từ ............................................................... 15
2.4.2 Phân loại hành động ngôn từ ..................................................................... 17
2.5 Chiến lược thuyết phục...................................................................................... 19
2.6 Chiến lược từ chối .............................................................................................. 20
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ................................... 23
3.1 Đặc điểm ngôn ngữ đàm phán biểu hiện qua phần giới thiệu sản phẩm/ dịch
vụ .............................................................................................................................. 23
3.2 Đặc điểm ngôn ngữ đàm phán biểu hiện qua phần trao đổi hỏi đáp ............ 30
3.3 Đặc điểm ngôn ngữ trong phần thương lượng ................................................ 37