
19
TP CHÍ KHOA HC, ði hc Hu, S 65, 2011
MÔ HÌNH HÀNG ð"I PHÂN TÍCH %NH HƯ'NG C(A S) K*T H"P ð+NH
TUY*N L/CH HƯ0NG VÀ B3 ð/M FDL TRONG GI%I QUY*T T8C
NGH9N TRÊN MNG CHUY;N MCH CHÙM QUANG
ðng Thanh Chương
Trưng ði hc Khoa hc, ði hc Hu
TÓM T8T
Bài toán tc nghn trong mng chuy n mch chùm quang (OBS) ñư(c xem là bài toán
l-n c.n gi/i quyt. S1 tc nghn chùm trong mng OBS có th xu3t hi4n khi hai chùm quang d7
li4u t8 hai c9ng vào khác nhau c; gng ñi ra trên cùng m=t c9ng ra ti cùng m=t thi ñi m. Các
gi/i pháp cho vi4c x? lý tc nghn là: s? dCng ñưng trD quang (FDL); chuy n ñ9i bư-c sóng
và ñInh tuyn l4ch hư-ng. Tuy nhiên, nu ñInh tuyn l4ch hư-ng ñư(c s? dCng, các FDL c.n
thit ñư(c s? dCng ñ bù vào s1 thiu hCt thi gian offset do s1 tăng thêm ñ= dài ñưng ñi l4ch
hư-ng.
Vi4c phân tích ưu, như(c ñi m cOa mPi phương pháp, cũng như kt h(p chúng thưng
ñư(c th1c hi4n qua mô hình hàng ñ(i. Bài báo nhUm ñV xu3t m=t mô hình hàng ñ(i ñ phân tích
vi4c s? dCng kW thuXt ñInh tuyn l4ch hư-ng kt h(p v-i vi4c s? dCng FDL trong gi/i quyt bài
toán tc nghn ñ;i v-i mng OBS. Kt qu/ phân tích cho th3y có s1 c/i thi4n xác su3t tc nghn
so v-i các mô hình ñã ñV xu3t trư-c ñó.
1. Gi?i thiAu
Chuyn mch chùm quang (OBS) trong mng quang WDM ñưc ñ xu!t g"n
ñây ñã ñưc xem là công ngh) ñ"y trin v,ng ñ-i v.i mng Internet th0 h) sau, b4i vì
nó có nhiu li th0 h!p d9n như t-c ñ: nhanh và hi)u su!t băng thông cao hơn nhiu so
v.i chuyn mch kênh quang [1]. Ti nút biên cDa mng OBS, nhEng dE li)u vào
(chFng hn các luHng IP) có cùng ñích ñ0n (và cùng l.p dKch vL QoS) ñưc tNp hp
trong m:t chùm quang dE li)u (data burst), ñưc lNp lKch (scheduling) và ñưc g4i vào
bên trong mng OBS theo sau gói ñiu khin chùm quang (BCP) m:t khoOng thPi gian
offset. KhoOng thPi gian offset này ñưc tính toán sao cho gói ñiu khin có th kKp ñRt
trư.c và c!u hình các tài nguyên ti các nút mà chùm quang dE li)u sS ñi qua. BTng
cách ñó, mng OBS ñã loi bU ñưc yêu c"u c"n sV dLng các vùng ñ)m quang, m:t
trong nhEng hn ch0 mà công ngh) quang hi)n nay chưa th vưt qua ñưc. Ti các nút
lõi bên trong mng OBS, chùm quang ñơn giOn ñưc chuyn mch (forward) theo
hư.ng ñ0n nút ñích như ñã c!u hình. Khi ñ0n nút biên ra, các luHng IP sS ñưc khôi
phLc li tX chùm quang dE li)u này.

20
Do s[ bùng n\ t[ nhiên cDa mng dE li)u, t]c nghSn chùm có th xu!t hi)n khi
hai hoRc nhiu gói ñiu khin c- g]ng dành trư.c m:t kênh bư.c sóng ti cùng m:t thPi
ñim, tX ñó có th gây ra m!t chùm. Vì vNy, v!n ñ giOi quy0t t]c nghSn chùm là r!t
quan tr,ng trong vi)c giOm b.t xác xu!t m!t chùm toàn mng OBS [2]. T]c nghSn
chùm có th ñưc giOi quy0t bTng m:t vài phương pháp, như chuyn ñ\i bư.c sóng, sV
dLng vùng ñ)m dE li)u d[a trên ñưPng tr_ quang (FDL) hoRc ñKnh tuy0n l)ch hư.ng.
M:t phương pháp khác là phân ñon chùm, giOi quy0t t]c nghSn bTng cách chia các
chùm bK t]c nghSn thành các ph"n nhU hơn, g,i là các ñon, sao cho chb m:t vài ñon bK
rơi thay vì toàn b: chùm.
Trong phương pháp ñ"u tiên, chùm bK t]c nghSn ñưc g4i ñi trên bư.c sóng
khác thông qua b: chuyn ñ\i bư.c sóng. V.i phương pháp thc hai, chùm ñưc chuyn
ñ0n m:t ñưPng tr_ FDL, tX ñó có th làm tr_ chùm trong m:t vài ñơn vK thPi gian c-
ñKnh ñ tránh khUi t]c nghSn [4]. ð-i v.i phương pháp ñKnh tuy0n l)ch hư.ng, các
chùm bK t]c nghSn sS ñưc g4i t.i c\ng ra khác cDa nút và sau ñó ñưc ñKnh tuy0n trên
m:t tuy0n khác ñ ñ0n ñích. ðKnh tuy0n l)ch hư.ng là m:t hư.ng giOi quy0t t]c nghSn
ñang thu hút nhiu s[ quan tâm trong mng OBS, b4i vì nó không c"n thêm chi phí v
các thành ph"n vNt lý và sV dLng min ph\ quang sgn có. Tuy nhiên, khi lưu lưng
mng tăng lên, ñKnh tuy0n l)ch hư.ng có th làm giOm hi)u su!t và tính \n ñKnh cDa
mng.
Nhiu phương pháp ñKnh tuy0n l)ch hư.ng ñã ñưc ñ xu!t, như ñKnh tuy0n l)ch
hư.ng sV dLng offset b\ sung và ñKnh tuy0n ñưPng ñi ng]n nh!t [4]. Trong phương
pháp ñKnh tuy0n l)ch hư.ng thông thưPng, chb m:t chùm ñưc chuyn ñi theo tuy0n
ng]n nh!t (tuy0n chính), còn chùm t]c nghSn sS ñưc ñKnh tuy0n l)ch hư.ng sang tuy0n
m.i (tuy0n l)ch hư.ng). Tuy nhiên, khi cO tuy0n l)ch hư.ng m.i cũng không sgn có thì
chùm ñó sS bK hDy.
MRc dù các k0t quO nghiên ccu ñã chcng minh rTng ñKnh tuy0n l)ch hư.ng có
th làm giOm ñáng k vi)c m!t chùm, tuy nhiên, nó cũng làm tăng ñ: tr_ ñ"ulcu-i b4i vì
l: trình l)ch hư.ng thưPng dài hơn l: trình ban ñ"u. Vì vNy, trong mng OBS, thưPng
k0t hp ñKnh tuy0n v.i các phương pháp khác (như truyn li, sV dLng FDL, chuyn ñ\i
bư.c sóng,…). ð phân tích và ñánh giá các lưc ñH ñKnh tuy0n l)ch hư.ng có k0t hp
v.i các phương pháp khác, mô hình lý thuy0t hàng ñi thưPng ñưc sV dLng ñ l[a
ch,n phương án t-i ưu. MLc tiêu cDa bài báo là nghiên ccu v!n ñ cng dLng mô hình
hàng ñi Markov ñ phân tích và ñánh giá các hư.ng giOi quy0t t]c nghSn trong mng
OBS d[a trên phương pháp chính là ñKnh tuy0n l)ch hư.ng, k0t hp v.i vi)c sV dLng
ñưPng tr_ quang FDL.
N:i dung ti0p theo cDa bài báo bao gHm: ph"n 2 gi.i thi)u mô hình hàng ñi ñ
phân tích ñKnh tuy0n l)ch hư.ng k0t hp v.i sV dLng b: ñ)m FDL; ph"n 3 phân tích k0t
quO v.i m:t s- mô hình khác; và cu-i cùng là ph"n k0t luNn.

21
2. Mô hình hàng ñHi phân tích kM thuNt lAch hư?ng v?i viAc sS dUng ñưVng trX
quang FDL
Mô hình mng OBS ñưc nghiên ccu 4 ñây (hình 1) sV dLng giao thcc báo hi)u
m:t chiu JET và giao thcc lNp lKch tài nguyên LAUC_VF [5]. Gói ñiu khin sS ñưc
g4i trên kênh bư.c sóng ñiu khin tách bi)t và ñưc xV lý (hoàn toàn trong min ñi)n
tV) ti các nút trung gian ñ dành trư.c tài nguyên bư.c sóng cho chùm. Sau khi gói
ñiu khin ñã ñRt trư.c bư.c sóng trên toàn tuy0n tX nguHn ñ0n ñích thì chùm sS ñưc
phát ñi. Vi)c phân tích mô hình mng hàng ñi áp dLng cho ñKnh tuy0n l)ch hư.ng xét
tX nút lõi D.
Hình 1. Mô hình mng OBS
Xét v.i trưPng hp truyn chùm dE li)u giEa cRp nút AlE (hình 1). ðRt H là s-
chRng (hop) tX nút A ñ0n nút E, δ là thPi gian xV lý t-i ña cDa gói ñiu khin ti m|i
chRng. T\ng thPi gian tr_ cDa gói ñiu khin d,c theo ñưPng ñi không l.n hơn giá trK }
= H*δ, vì vNy offset có giá trK t-i thiu là T=}. Trong hình 1, ñưPng ñi ban ñ"u giEa A
và E là AlBlClE. N0u T = 3*δ, chùm sS ñ0n nút E sau khi gói ñiu khin ñã ñưc xV lý.
N0u gói ñiu khin không thành công ñRt trư.c băng thông ti m:t s- chRng trư.c (ví
dL, ti chRng ClE), gói ñiu khin sS không th ñ0n nút E. H) quO là chùm ñ0n nút C sS
bK rơi. Trong trưPng hp này, ñKnh tuy0n l)ch hư.ng có th ñưc sV dLng ti nút bK t]c
nghSn. L: trình l)ch hư.ng giEa nút t]c nghSn C và nút ñích E là ClDlE, vì vNy chùm
sS ñưc ñKnh tuy0n li tX C qua D ñ0n E. Rõ ràng l: trình l)ch hư.ng dài hơn l: trình
ban ñ"u, vì vNy thPi gian offset ban ñ"u sS không ñD ñ có th xV lý vi)c ñRt trư.c tài
nguyên.
Xét trưPng hp chùm bK t]c nghSn ti C và ñưc l)ch hư.ng sang D ñ ñ0n ñích.
ðRt h là s- chRng ñưc thêm vào so v.i l: trình ban ñ"u ñ l)ch hư.ng. N0u offset ban
ñ"u là T = H*δ, và h>0 thì chùm ñưc l)ch hư.ng ñi qua H chRng cDa ñưPng ñi và ñ0n

22
D trư.c khi băng thông giEa D và E ñưc d[ trE. Vì vNy, ñ ngăn trưPng hp chùm bK
rơi, c"n cung c!p thêm m:t thPi gian offset b\ sung bTng h*δ. Trong thPi gian offset m4
r:ng ñó, gói ñiu khin có th ñRt trư.c băng thông trên ñưPng ñi D ñ0n E. Có m:t vài
phương pháp ñã ñưc ñ xu!t ñ giOi quy0t v!n ñ này [4], 4 ñây chúng tôi xem xét
phương pháp sV dLng các ñưPng tr_ quang FDL ti nút ti0p theo nút bK t]c nghSn (ví dL
nút D) ñ bù thêm khoOng thPi gian offset m4 r:ng này (bù s[ thi0u hLt thPi gian offset
do s[ tăng thêm cDa ñ: dài ñưPng ñi l)ch hư.ng) [5].
Trong bài báo này, mô hình ñưc ñ xu!t trên cơ s4 cDa các mô hình ñã ñ nghK
trong [4, 5]. Trong ñó, ngoài vi)c sV dLng các FDL ñ bù thPi gian offset tăng thêm do
ñKnh tuy0n l)ch hư.ng, các chùm ñưc l)ch hư.ng cũng sS ñưc c!p phát trên các bư.c
sóng riêng ñ làm giOm t]c nghSn và cOi ti0n hi)u su!t mng. Ngoài ra, các FDL còn li
cũng ñưc sV dLng cho các chùm không l)ch hư.ng ñ làm tr_ chùm n0u có s[ tranh
ch!p bư.c sóng giEa chùm l)ch hư.ng và chùm không l)ch hư.ng.
M:t s- giO thi0t trong mô hình:
l Có ω bư.c sóng trên m|i k0t n-i si quang ra, tương cng m:t tNp Λ = {λ
1
, λ
2
,
… λ
ω
};
l ð: dài chùm ñưc phân b- theo hàm mũ v.i giá trK trung bình L = 1/ˆ; trong
ñó, các chùm ñu ñưc phLc vL v.i t-c ñ: trung bình ˆ.
l S- chRng m4 r:ng trung bình ñ-i v.i các chùm ñưc l)ch hư.ng là h;
l ThPi gian xV lý t-i ña ñ-i v.i gói ñiu khin ti m|i chRng là δ;
l S- FDL ti nút ñang xét là n; trong ñó n
d
FDL ñưc thi0t k0 dành cho các chùm
ñưc l)ch hư.ng trong giai ñon 1, và (n]n
d
) FDL còn li dành cho các chùm 4 giai
ñon 2.
l Có ω bư.c sóng trong b: ñ)m FDL, thPi gian offset m4 r:ng trung bình ñ-i v.i
các chùm l)ch hư.ng, bTng 1/ˆ
d
.δ; do ñó s- FDL /o ñ-i v.i các chùm ñưc l)ch hư.ng
là v
d
= n
d
.ω
l Mô hình ñơn giOn chb xét ti m:t c\ng ra cDa nút OBS v.i chb m:t k0t n-i ra, 4
ñó cO các chùm ñưc l)ch hư.ng và không l)ch hư.ng ñ0n ñu theo phân b- Poisson
v.i t-c ñ: trung bình l"n lưt là λ
d
và λ
f
;
l Lưu lưng ñ0n tương cng là A = a
1
+ a
2
, trong ñó, a
1
= λ
f
/d là lưu lưng tOi
vào chùm không l)ch hư.ng, và a
2
= λ
d
/ˆ là lưu lưng vào cDa chùm ñưc l)ch hư.ng.
l ð duy trì thPi gian offset vXa ñD giEa gói ñiu khin và chùm dE li)u ngay sau
l)ch hư.ng, m|i chùm l)ch hư.ng ñưc làm tr_ trong FDL trư.c khi nó ñưc phLc vL.
l ð: tr_ ñưc cung c!p b4i các FDL ít nh!t bTng thPi gian offset m4 r:ng ñưc
yêu c"u sao cho chùm dE li)u không ñ0n trư.c gói ñiu khin cDa nó. ThPi gian offset
m4 r:ng này có th ñưc tính toán bTng cách xét thêm s- chRng mà chùm phOi ñi qua

23
do l)ch hư.ng.
Mô hình ñưc ñ xu!t 4 ñây là mô hình hàng ñi Markovain M/M/c/c, gHm 3
giai ñon ti m:t nút OBS (hình 2). Giai ñon ñ"u tiên tương cng v.i các ñưPng tr_
quang FDL ñ cung c!p thPi gian offset m4 r:ng cho các chùm ñưc l)ch hư.ng. Giai
ñon thc 2 cng v.i k bư.c sóng (trong s- ω bư.c sóng) trên k0t n-i si quang ra ñưc
ưu tiên c!p phát chb cho các chùm ñưc l)ch hư.ng. Giai ñon thc 3 cng v.i s- bư.c
sóng còn li trên k0t n-i ra (ω]k) ñưc chia s‰ cho các chùm không l)ch hư.ng và các
chùm l)ch hư.ng không thành công tX giai ñon 2 và (n]n
d
).ω FDL “/o”. Ti giai ñon
này, các chùm ñưc l)ch hư.ng tX giai ñon 2 ñưc cho quyn ưu tiên cao hơn so v.i
các chùm không l)ch hư.ng. N0u t!t cO các bư.c sóng ñu bNn, các chùm (l)ch hư.ng
và không l)ch hư.ng) sS ñưc làm tr_ tm thPi b4i (n]n
d
) ñưPng tr FDL còn li.
Hình 2. Mô hình 3 giai ñon cOa node lõi OBS ñang xét
Giai ñon ñ"u tiên là mô hình h) th-ng hàng ñi M/M/v
d
/v
d
ñ-i v.i các chùm
ñưc l)ch hư.ng ñi vào n
d
FDL, trong ñó, D
i
, v.i i = 1, 2,…, v
d
, xác ñKnh FDL thc i
ñưc thi0t k0 cho các chùm l)ch hư.ng, v.i t-c ñ: phLc vL trung bình i
d
= 1/(δ.h), δ là
thPi gian xV lý t-i ña cDa gói ñiu khin ti m:t nút và h là s- chRng trung bình ñưc
c:ng thêm trên l: trình ñ0n ñích. Xác su!t t]c nghSn (PB
1
) ti giai ñon này có th ñưc
tính tX công thcc t\n th!t cDa Erlang (Erlang’s loss formula) [6]:
(
)
( )
∑
=
=
d
d
v
k
k
dd
d
v
dd
k
v
PB
0
1
!//
!//
λ
λ
(1)

