19
TP CHÍ KHOA HC, ði hc Hu, S 65, 2011
MÔ HÌNH HÀNG ð"I PHÂN TÍCH %NH HƯ'NG C(A S) K*T H"P ð+NH
TUY*N L/CH HƯ0NG VÀ B3 ð/M FDL TRONG GI%I QUY*T T8C
NGH9N TRÊN MNG CHUY;N MCH CHÙM QUANG
ðng Thanh Chương
Trưng ði hc Khoa hc, ði hc Hu
TÓM T8T
Bài toán tc nghn trong mng chuy n mch chùm quang (OBS) ñư(c xem bài toán
l-n c.n gi/i quyt. S1 tc nghn chùm trong mng OBS có th xu3t hi4n khi hai chùm quang d7
li4u t8 hai c9ng vào khác nhau c; gng ñi ra trên cùng m=t c9ng ra ti cùng m=t thi ñi m. Các
gi/i pháp cho vi4c x? tc nghn là: s? dCng ñưng trD quang (FDL); chuy n ñ9i bư-c sóng
ñInh tuyn l4ch hư-ng. Tuy nhiên, nu ñInh tuyn l4ch hư-ng ñư(c s? dCng, các FDL c.n
thit ñư(c s? dCng ñ vào s1 thiu hCt thi gian offset do s1 tăng thêm ñ= dài ñưng ñi l4ch
hư-ng.
Vi4c phân tích ưu, như(c ñi m cOa mPi phương pháp, cũng như kt h(p chúng thưng
ñư(c th1c hi4n qua mô hình hàng ñ(i. Bài báo nhUm ñV xu3t m=t mô hình hàng ñ(i ñ phân tích
vi4c s? dCng kW thuXt ñInh tuyn l4ch hư-ng kt h(p v-i vi4c s? dCng FDL trong gi/i quyt bài
toán tc nghn ñ;i v-i mng OBS. Kt qu/ phân tích cho th3y có s1 c/i thi4n xác su3t tc nghn
so v-i các mô hình ñã ñV xu3t trư-c ñó.
1. Gi?i thiAu
Chuyn mch chùm quang (OBS) trong mng quang WDM ñưc ñ xu!t g"n
ñây ñã ñưc xem công ngh) ñ"y trin v,ng ñ-i v.i mng Internet th0 h) sau, b4i
nhiu li th0 h!p d9n như t-c ñ: nhanh và hi)u su!t băng thông cao hơn nhiu so
v.i chuyn mch kênh quang [1]. Ti nút biên cDa mng OBS, nhEng dE li)u vào
(chFng hn các luHng IP) cùng ñích ñ0n (và cùng l.p dKch vL QoS) ñưc tNp hp
trong m:t chùm quang dE li)u (data burst), ñưc lNp lKch (scheduling) ñưc g4i vào
bên trong mng OBS theo sau gói ñiu khin chùm quang (BCP) m:t khoOng thPi gian
offset. KhoOng thPi gian offset này ñưc tính toán sao cho gói ñiu khin th kKp ñRt
trư.c c!u hình các tài nguyên ti các nút chùm quang dE li)u sS ñi qua. BTng
cách ñó, mng OBS ñã loi bU ñưc yêu c"u c"n sV dLng các vùng ñ)m quang, m:t
trong nhEng hn ch0 mà công ngh) quang hi)n nay chưa th vưt qua ñưc. Ti các nút
lõi bên trong mng OBS, chùm quang ñơn giOn ñưc chuyn mch (forward) theo
hư.ng ñ0n nút ñích như ñã c!u hình. Khi ñ0n nút biên ra, các luHng IP sS ñưc khôi
phLc li tX chùm quang dE li)u này.
20
Do s[ bùng n\ t[ nhiên cDa mng dE li)u, t]c nghSn chùm th xu!t hi)n khi
hai hoRc nhiu gói ñiu khin c- g]ng dành trư.c m:t kênh bư.c sóng ti cùng m:t thPi
ñim, tX ñó th gây ra m!t chùm. vNy, v!n ñ giOi quy0t t]c nghSn chùm r!t
quan tr,ng trong vi)c giOm b.t xác xu!t m!t chùm toàn mng OBS [2]. T]c nghSn
chùm th ñưc giOi quy0t bTng m:t vài phương pháp, như chuyn ñ\i bư.c sóng, sV
dLng vùng ñ)m dE li)u d[a trên ñưPng tr_ quang (FDL) hoRc ñKnh tuy0n l)ch hư.ng.
M:t phương pháp khác phân ñon chùm, giOi quy0t t]c nghSn bTng cách chia các
chùm bK t]c nghSn thành các ph"n nhU hơn, g,i các ñon, sao cho chb m:t vài ñon bK
rơi thay vì toàn b: chùm.
Trong phương pháp ñ"u tiên, chùm bK t]c nghSn ñưc g4i ñi trên bư.c sóng
khác thông qua b: chuyn ñ\i bư.c sóng. V.i phương pháp thc hai, chùm ñưc chuyn
ñ0n m:t ñưPng tr_ FDL, tX ñó th làm tr_ chùm trong m:t vài ñơn vK thPi gian c-
ñKnh ñ tránh khUi t]c nghSn [4]. ð-i v.i phương pháp ñKnh tuy0n l)ch hư.ng, các
chùm bK t]c nghSn sS ñưc g4i t.i c\ng ra khác cDa nút sau ñó ñưc ñKnh tuy0n trên
m:t tuy0n khác ññ0n ñích. ðKnh tuy0n l)ch hư.ng m:t hư.ng giOi quy0t t]c nghSn
ñang thu hút nhiu s[ quan tâm trong mng OBS, b4i không c"n thêm chi phí v
các thành ph"n vNt sV dLng min ph\ quang sgn có. Tuy nhiên, khi lưu lưng
mng tăng lên, ñKnh tuy0n l)ch hư.ng th làm giOm hi)u su!t tính \n ñKnh cDa
mng.
Nhiu phương pháp ñKnh tuy0n l)ch hư.ng ñã ñưc ñ xu!t, như ñKnh tuy0n l)ch
hư.ng sV dLng offset b\ sung ñKnh tuy0n ñưPng ñi ng]n nh!t [4]. Trong phương
pháp ñKnh tuy0n l)ch hư.ng thông thưPng, chb m:t chùm ñưc chuyn ñi theo tuy0n
ng]n nh!t (tuy0n chính), còn chùm t]c nghSn sS ñưc ñKnh tuy0n l)ch hư.ng sang tuy0n
m.i (tuy0n l)ch hư.ng). Tuy nhiên, khi cO tuy0n l)ch hư.ng m.i cũng không sgn t
chùm ñó sS bK hDy.
MRc các k0t quO nghiên ccu ñã chcng minh rTng ñKnh tuy0n l)ch hư.ng
th làm giOm ñáng k vi)c m!t chùm, tuy nhiên, nó cũng làm tăng ñ: tr_ ñ"ulcu-i b4i
l: trình l)ch hư.ng thưPng dài hơn l: trình ban ñ"u. vNy, trong mng OBS, thưPng
k0t hp ñKnh tuy0n v.i các phương pháp khác (như truyn li, sV dLng FDL, chuyn ñ\i
bư.c sóng,…). ð phân tích ñánh giá các lưc ñH ñKnh tuy0n l)ch hư.ng k0t hp
v.i các phương pháp khác, mô hình lý thuy0t hàng ñi thưPng ñưc sV dLng ñ l[a
ch,n phương án t-i ưu. MLc tiêu cDa bài báo nghiên ccu v!n ñcng dLng hình
hàng ñi Markov ñphân tích ñánh giá các hư.ng giOi quy0t t]c nghSn trong mng
OBS d[a trên phương pháp chính ñKnh tuy0n l)ch hư.ng, k0t hp v.i vi)c sV dLng
ñưPng tr_ quang FDL.
N:i dung ti0p theo cDa bài báo bao gHm: ph"n 2 gi.i thi)u hình hàng ñi ñ
phân tích ñKnh tuy0n l)ch hư.ng k0t hp v.i sV dLng b: ñ)m FDL; ph"n 3 phân tích k0t
quO v.i m:t s- mô hình khác; và cu-i cùng là ph"n k0t luNn.
21
2. hình hàng ñHi phân tích kM thuNt lAch ?ng v?i viAc sS dUng ñưVng trX
quang FDL
hình mng OBS ñưc nghiên ccu 4 ñây (hình 1) sV dLng giao thcc báo hi)u
m:t chiu JET giao thcc lNp lKch tài nguyên LAUC_VF [5]. Gói ñiu khin sS ñưc
g4i trên kênh bư.c sóng ñiu khin tách bi)t ñưc xV (hoàn toàn trong min ñi)n
tV) ti các nút trung gian ñ dành trư.c tài nguyên bư.c sóng cho chùm. Sau khi gói
ñiu khin ñã ñRt trư.c bư.c sóng trên toàn tuy0n tX nguHn ñ0n ñích thì chùm sS ñưc
phát ñi. Vi)c phân tích hình mng hàng ñi áp dLng cho ñKnh tuy0n l)ch hư.ng xét
tX nút lõi D.
Hình 1. Mô hình mng OBS
Xét v.i trưPng hp truyn chùm dE li)u giEa cRp nút AlE (hình 1). ðRt H s-
chRng (hop) tX nút A ñ0n nút E, δ thPi gian xV lý t-i ña cDa gói ñiu khin ti m|i
chRng. T\ng thPi gian tr_ cDa gói ñiu khin d,c theo ñưPng ñi không l.n n giá trK }
= H*δ, vì vNy offset giá trK t-i thiu T=}. Trong hình 1, ñưPng ñi ban ñ"u giEa A
và E là AlBlClE. N0u T = 3*δ, chùm sS ñ0n nút E sau khi gói ñiu khin ñã ñưc xV lý.
N0u gói ñiu khin không thành công ñRt trư.c băng thông ti m:t s- chRng trư.c (ví
dL, ti chRng ClE), gói ñiu khin sS không th ñ0n nút E. H) quO là chùm ñ0n nút C sS
bK rơi. Trong trưPng hp y, ñKnh tuy0n l)ch hư.ng th ñưc sV dLng ti nút bK t]c
nghSn. L: trình l)ch hư.ng giEa nút t]c nghSn C nút ñích E ClDlE, vNy chùm
sS ñưc ñKnh tuy0n li tX C qua D ñ0n E. Rõ ràng l: trình l)ch hư.ng dài hơn l: trình
ban ñ"u, vNy thPi gian offset ban ñ"u sS không ñD ñ th xV lý vi)c ñRt trư.c tài
nguyên.
Xét trưPng hp chùm bK t]c nghSn ti C và ñưc l)ch hư.ng sang D ñ ñ0n ñích.
ðRt h s- chRng ñưc thêm vào so v.i l: trình ban ñ"u ñ l)ch hư.ng. N0u offset ban
ñ"u T = H*δ, h>0 thì chùm ñưc l)ch hư.ng ñi qua H chRng cDa ñưPng ñi ñ0n
22
D trư.c khi băng thông giEa D E ñưc d[ trE. vNy, ñ ngăn trưPng hp chùm bK
rơi, c"n cung c!p thêm m:t thPi gian offset b\ sung bTng h*δ. Trong thPi gian offset m4
r:ng ñó, gói ñiu khin th ñRt trư.c băng thông trên ñưPng ñi D ñ0n E. m:t vài
phương pháp ñã ñưc ñ xu!t ñ giOi quy0t v!n ñ này [4], 4 ñây chúng tôi xem xét
phương pháp sV dLng các ñưPng tr_ quang FDL ti nút ti0p theo nút bK t]c nghSn (ví dL
nút D) ñ thêm khoOng thPi gian offset m4 r:ng y (bù s[ thi0u hLt thPi gian offset
do s[ tăng thêm cDa ñ: dài ñưPng ñi l)ch hư.ng) [5].
Trong bài báo y, mô nh ñưc ñxu!t trên s4 cDa các nh ñã ñ nghK
trong [4, 5]. Trong ñó, ngoài vi)c sV dLng các FDL ñ thPi gian offset tăng thêm do
ñKnh tuy0n l)ch hư.ng, các chùm ñưc l)ch hư.ng cũng sS ñưc c!p phát trên các bư.c
sóng riêng ñ làm giOm t]c nghSn cOi ti0n hi)u su!t mng. Ngoài ra, các FDL còn li
cũng ñưc sV dLng cho các chùm không l)ch .ng ñ làm tr_ chùm n0u s[ tranh
ch!p bư.c sóng giEa chùm l)ch hư.ng và chùm không l)ch hư.ng.
M:t s- giO thi0t trong mô hình:
l ω bư.c sóng trên m|i k0t n-i si quang ra, tương cng m:t tNp Λ =
1
, λ
2
,
… λ
ω
};
l ð: dài chùm ñưc phân b- theo hàm v.i giá trK trung bình L = 1/ˆ; trong
ñó, các chùm ñu ñưc phLc vL v.i t-c ñ: trung bình ˆ.
l S- chRng m4 r:ng trung bình ñ-i v.i các chùm ñưc l)ch hư.ng là h;
l ThPi gian xV lý t-i ña ñ-i v.i gói ñiu khin ti m|i chRng là δ;
l S- FDL ti nút ñang xét là n; trong ñó n
d
FDL ñưc thi0t k0 dành cho các chùm
ñưc l)ch hư.ng trong giai ñon 1, và (n]n
d
) FDL còn li dành cho các chùm 4 giai
ñon 2.
l Có ω bư.c sóng trong b: ñ)m FDL, thPi gian offset m4 r:ng trung bình ñ-i v.i
các chùm l)ch hư.ng, bTng 1/ˆ
d
.δ; do ñó s- FDL /o ñ-i v.i các chùm ñưc l)ch hư.ng
v
d
= n
d
.ω
l Mô hình ñơn giOn chb xét ti m:t c\ng ra cDa nút OBS v.i chb m:t k0t n-i ra, 4
ñó cO các chùm ñưc l)ch hư.ng không l)ch hư.ng ñ0n ñu theo phân b- Poisson
v.i t-c ñ: trung bình l"n lưt là λ
d
và λ
f
;
l Lưu lưng ñ0n tương cng A = a
1
+ a
2
, trong ñó, a
1
= λ
f
/d lưu lưng tOi
vào chùm không l)ch hư.ng, và a
2
= λ
d
/ˆ là lưu lưng vào cDa chùm ñưc l)ch hư.ng.
l ð duy trì thPi gian offset vXa ñD giEa gói ñiu khin và chùm dE li)u ngay sau
l)ch hư.ng, m|i chùm l)ch hư.ng ñưc làm tr_ trong FDL trư.c khi nó ñưc phLc vL.
l ð: tr_ ñưc cung c!p b4i các FDL ít nh!t bTng thPi gian offset m4 r:ng ñưc
yêu c"u sao cho chùm dE li)u không ñ0n trư.c gói ñiu khin cDa nó. ThPi gian offset
m4 r:ng này th ñưc tính toán bTng cách xét thêm s- chRng chùm phOi ñi qua
23
do l)ch hư.ng.
hình ñưc ñ xu!t 4 ñây hình hàng ñi Markovain M/M/c/c, gHm 3
giai ñon ti m:t nút OBS (hình 2). Giai ñon ñ"u tiên tương cng v.i các ñưPng tr_
quang FDL ñ cung c!p thPi gian offset m4 r:ng cho các chùm ñưc l)ch hư.ng. Giai
ñon thc 2 cng v.i k .c sóng (trong s- ω bư.c sóng) trên k0t n-i si quang ra ñưc
ưu tiên c!p phát chb cho các chùm ñưc l)ch hư.ng. Giai ñon thc 3 cng v.i s- bư.c
sóng còn li trên k0t n-i ra (ω]k) ñưc chia s‰ cho các chùm không l)ch hư.ng các
chùm l)ch hư.ng không thành công tX giai ñon 2 (n]n
d
).ω FDL /o”. Ti giai ñon
này, các chùm ñưc l)ch hư.ng tX giai ñon 2 ñưc cho quyn ưu tiên cao hơn so v.i
các chùm không l)ch hư.ng. N0u t!t cO các bư.c sóng ñu bNn, các chùm (l)ch hư.ng
và không l)ch hư.ng) sS ñưc làm tr_ tm thPi b4i (n]n
d
) ñưPng tr FDL còn li.
Hình 2. Mô hình 3 giai ñon cOa node lõi OBS ñang xét
Giai ñon ñ"u tiên hình h) th-ng hàng ñi M/M/v
d
/v
d
ñ-i v.i các chùm
ñưc l)ch hư.ng ñi vào n
d
FDL, trong ñó, D
i
, v.i i = 1, 2,…, v
d
, xác ñKnh FDL thc i
ñưc thi0t k0 cho các chùm l)ch hư.ng, v.i t-c ñ: phLc vL trung bình i
d
= 1/(δ.h), δ là
thPi gian xV t-i ña cDa gói ñiu khin ti m:t nút h s- chRng trung bình ñưc
c:ng thêm trên l: trình ñ0n ñích. Xác su!t t]c nghSn (PB
1
) ti giai ñon này có th ñưc
tính tX công thcc t\n th!t cDa Erlang (Erlang’s loss formula) [6]:
(
)
( )
=
=
d
d
v
k
k
dd
d
v
dd
k
v
PB
0
1
!//
!//
λ
λ
(1)