Ô TÔ HYBRID CỠ NHỎ, PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG
CÁ NHÂN TƯƠNG LAI PHÙ HỢP VỚI ĐIỀU KIỆN
VIỆT NAM
SMALL SIZE HYBRID CAR, APPROPRIATE FUTURE INDIVIDUAL
VEHICLE IN VIETNAM
BÙI VĂN GA
Đại học Đà Nẵng
HỒ SĨ XUÂN DIỆU
NCS khoá 2004-2007, Ngành Kỹ thuật Động cơ Nhiệt
NGUYỄN QUÂN
NCS khoá 2005-2008, Ngành Kỹ thuật Động cơ Nhiệt
TÓM TẮT
Việt Nam bắt đầu áp dụng tiêu chuẩn khí thải EURO2 từ ngày 1 tháng 7 năm 2007. Mặc dù
đây là tiêu chuẩn rất thấp nhưng cũng đã đặt ra nhiều vấn đề khó khăn về nhiên liệu, công
nghệ,... Dưới áp lực ngày càng tăng của công tác bảo vệ môi trường, tiêu chuẩn khí thải của
nước ta chắc chắn sẽ ngày càng được siết chặt thêm. Bài báo phân tích viễn ảnh phát triển
của phương tiện cơ giới và năng lượng trên thế giới để đề xuất mô hình phương tiện giao
thông cá nhân phù hợp với Việt Nam cũng như những kết quả nghiên cứu bước đầu về loại
phương tiện này.
ABSTRACT
EURO 2 regulation will be applied in Vietnam from the 1st July 2007. Although it is an easy
regulation, it raises a lot of problems in terms quality of fuel and technology. Under pressure of
environment protection laws, emission regulation in our country should certainly be more and
more strict. Based on the analysis of development of future vehicles and perspective of energy
resources in the world, this paper suggests a model of appropriate individual car for Vietnam
and presents some initial results in the study of this vehicle.
1. Giíi thiÖu
Sù ph¸t triÓn c¸c ph¬ng tiÖn giao th«ng ë
c¸c khu vùc trªn thÕ giíi nãi chung kh«ng gièng
nhau nhng ®Òu cã xu thÕ chung lµ tõng bíc « t«
hãa dÇn c¸c qu·ng ®êng dÞch chuyÓn. C¸c chuyªn
gia kinh tÕ cho r»ng thÞ trêng « t« tiÒm n¨ng trong
thÕ kû 21 sÏ dÞch chuyÓn tõ c¸c níc §«ng ©u vµ
Ch©u Mü La Tinh sang c¸c níc §«ng Nam ¸,
Trung ¸ vµ cuèi cïng lµ Ch©u Phi. Theo dù b¸o, sè
lîng « t« ë Ch©u ¸ Th¸i B×nh D¬ng sÏ t¨ng tõ 0,7
chiÕc/1000 ngêi d©n n¨m 1985 ®Õn 10 chiÕc/1000
ngêi d©n n¨m 2020 vµ 20 chiÕc/1000 ngêi d©n
vµo n¨m 2060. Sè lîng « t« phô thuéc vµo thu
nhËp ®Çu ngêi. Thêng thÞ trêng « t« b¾t ®Çu ph¸t
triÓn khi GDP cña vïng l·nh thæ kho¶ng 2000 USD
trë lªn (h×nh 1).
0 10
20
30
40
50
900
800
700
600
500
400
300
200
100
0
Hoa Kú
ó
c
ý
Anh
T©y Ban Nha
Aix
-
§µi Loan
H
µn Quèc
Brazil
Trung Quèc
H
µ Lan
§ an M¹ ch
Na Uy
Thôy SÜ
NhËt B¶n
§øc
Ph¸ p
GDP/ng êi d©n/1000 (USD)
Sè « t«/1000 d©n (chiÕc)
H×nh 1. Quan hÖ gi÷a GDP vµ sè lîng « t«
Sù gia t¨ng mËt ®é « t« dÉn ®Õn hai vÊn ®Ò lín cÇn gi¶i quyÕt ®ã lµ sù qu¸ ti cña c¬ së h¹ tÇng
vµ « nhiÔm m«i trêng. Sù ph¸t triÓn ngµnh giao th«ng vËn t¶i vµ c«ng nghiÖp chÕ t¹o « t« cña hÇu hÕt
c¸c níc ®Òu ®îc thùc hiÖn theo ®Þnh híng lµm gi¶m nhÑ sù t¸c ®éng cña hai vÊn ®Ò nµy ®Õn kinh tÕ-
x· héi.
Gi¶i quyÕt vÊn ®Ò c¬ së h¹ tÇng giao th«ng mét mÆt liªn quan ®Õn c«ng t¸c qui ho¹ch ®« thÞ,
n©ng cÊp hÖ thèng giao th«ng, më réng ®êng, thiÕt kÕ tèt c¸c nót giao th«ng, x©y dùng c¸c b·i ®Ëu
xe... vµ mÆt kh¸c, cÇn ph¶i lùa chän kÝch cì « t« phï hîp.
KÝch cì vµ kiÓu d¸ng « t« ®· cã sù thay ®æi rÊt ®¸ng kÓ trong
thÕ kû qua vµ dêng nhtheo qui luËt "®êng xo¾n tr«n èc".
ThËt vËy ngµy nay ngêi ta l¹i t×m thÊy nh÷ng « t« míi nhÊt
cã kiÓu d¸ng nh « t« "2 chevaux" (thêng gäi lµ xe con cãc)
kÝch thíc nhá gän cña c¸c h·ng « t« næi tiÕng trªn thÕ giíi
s¶n xuÊt. Ngêi ta u tiªn chän « t« nhá bëi lÏ chóng gän
nhÑ, chiÕm Ýt kh«ng gian trong garage vµ thuÕ lu hµnh thÊp.
ChÝnh v× vËy, nh÷ng chñng lo¹i xe nh Peugeot 205, Renault
Twingo, Ford KA, BMW "2 chevaux"... thuéc lo¹i « t« b¸n
ch¹y nhÊt ë Ch©u ¢u. Míi ®©y trªn thÞ trêng « t« thÕ giíi
xuÊt hiÖn nh÷ng chñng lo¹i « t« cã kÝch thíc rót gän hai chç
ngåi SMART (h×nh 2). Trªn thÞ trêng Ch©u ¸, c¸c nhµ chÕ
t¹o « t« còng rÊt quan t©m ®Õn viÖc s¶n xuÊt c¸c lo¹i « t« cì
nhá. ¤ t« Matiz cña Daewoo lµ mét vÝ dô ®iÓn h×nh.
VÒ mÆt h¹n chÕ « nhiÔm
m«i trêng, c¸c nhµ s¶n xuÊt « t«
kh«ng ngõng nghiªn cøu n©ng cao
chÊt lîng s¶n phÈm cña m×nh ®Ó
thÝch nghi víi c¸c tiªu chuÈn ph¸t
th¶i « nhiÔm ngµy cµng trë nªn
nghiªm ngÆt. C¸c níc ph¸t triÓn
hiÖn ®ang ¸p dông tiªu chuÈn ph¸t
th¶i « nhiÔm EURO4 vµ ®ang
híng vÒ tiªu chuÈn EURO5,
nghiªm ngÆt h¬n. Níc ta tõ tríc
®Õn giê cha qui ®Þnh tiªu chuÈn cô
thÓ. KÓ tõ ngµy 1 th¸ng 7 n¨m
2007, níc ta ¸p dông tiªu chuÈn
EURO2 (h×nh 3). MÆt dï tiªu
chuÈn nµy cßn rÊt thÊp nhng viÖc
¸p dông nã còng ®· ®Æt ra nhiÒu
vÊn ®Ò vÒ nhiªn liÖu vµ kü thuËt
®éng c¬. Gi¶ sö r»ng c¸c ph¬ng tiÖn c¬ giíi cña chóng ta ®¹t ®îc tiªu chuÈn khÝ th¶i nµy th× møc ®é
ph¸t « nhiÔm cña chóng còng cßn rÊt cao so víi c¸c níc ph¸t triÓn. V× vËy cÇn ph¶i nghiªn cøu c¸c
gi¶i ph¸p vÒ ph¬ng tiÖn giao th«ng “s¹ch” kh¶ dÜ h¹n chÕ møc ®é ph¸t th¶i mµ kh«ng cÇn ®Õn c¸c lo¹i
®éng c¬ thÕ hÖ míi.
2. Xu híng ph¸t triÓn « t« s¹ch
¤ t« s¹ch kh«ng g©y « nhiÔm (Zero emission) lµ môc tiªu híng tíi cña c¸c nhµ nghiªn cøu vµ
chÕ t¹o « t« ngµy nay. Cã nhiÒu gi¶i ph¸p ®· ®îc c«ng bè trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, tËp trung vµo viÖc
hoµn thiÖn qu¸ tr×nh ch¸y ®éng c¬ Diesel, sö dông c¸c lo¹i nhiªn liÖu kh«ng truyÒn thèng cho « t« nh
LPG, khÝ thiªn nhiªn, methanol, ethanol, biodiesel, ®iÖn, pin nhiªn liÖu, n¨ng lîng mÆt trêi, « t« lai
(hybrid). Xu híng ph¸t triÓn « t« s¹ch cã thÓ tæng hîp nh sau:
+
Hoµn thiÖn ®éng c¬ diesel:
HC g/km
0,98
0,71
0,
56
0,30
0,025
0,
0
5
0,
0
8
0,
25
0,
50
0,
63
0,
87
NOx g/km
CO g/km
1.06
0,64
0,50
H¹ t r¾n g/km
2,88
EURO 1
EURO 2
EURO 3
EURO 4
---- EURO 5
H×nh 3. Tiªu chuÈn ph¸t th¶i « nhiÔm cña « t«
H×nh 2. ¤ t« cì nhá cña h·ng Smart
C¸c kü thuËt míi ®Ó hoµn thiÖn ®éng c¬ diesel ®· cho phÐp n©ng cao râ rÖt tÝnh n¨ng cña nã
bao gåm ¸p dông hÖ thèng phun ray chung (common rail) ®iÒu khiÓn ®iÖn tö, läc bå hãng vµ xö lý khÝ
trªn ®êng x¶ b»ng bé xóc t¸c ba chøc n¨ng, hoÆc n©ng cao chÊt lîng nhiªn liÖu, sö dông nhiªn liÖu
diesel cã hµm lîng lu huúnh cùc thÊp. ViÖc dïng ®éng c¬ diesel sö dông ®ång thêi nhiªn liÖu khÝ vµ
nhiªn liÖu láng (dual fuel) còng lµ mét gii ph¸p n©ng cao tÝnh n¨ng cña ®éng c¬ diesel.
+ ¤ t« ch¹y b»ng c¸c lo¹i nhiªn liÖu láng thay thÕ:
C¸c lo¹i nhiªn liÖu láng thay thÕ quan t©m hiÖn nay lµ cån, colza,... cã nguån tõ thùc vËt. Do
thµnh phÇn C trong nhiªn liÖu thÊp nªn qu¸ tr×nh ch¸y sinh ra Ýt chÊt « nhiÔm cã gèc carbon, ®Æc biÖt lµ
gi¶m CO2, chÊt khÝ g©y hiÖu øng nhµ kÝnh. Ngµy nay viÖc øng dông c¸c lo¹i nhiªn liÖu láng thay thÕ
trªn ph¬ng tiÖn vËn t¶i nãi chung vµ trªn xe buýt nãi riªng vÉn cßn rÊt h¹n chÕ do gi¸ thµnh cña nhiªn
liÖu cßn cao. Tuy nhiªn gi¶i ph¸p nµy cã lîi ë nh÷ng n¬i mµ nguån nhiªn liÖu nµy dåi dµo hoÆc c¸c lo¹i
nhiªn liÖu trªn ®îc chiÕt xuÊt tõ c¸c chÊt th¶i cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt c«ng nghiÖp.
Mét lo¹i nhiªn liÖu láng thay thÕ kh¸c míi ®©y ®îc c«ng bè lµ Dimethyl ether (DME) ®îc
chÕ t¹o tõ khÝ thiªn nhiªn. §©y lµ lo¹i nhiªn liÖu thay thÕ cùc s¹ch cã thÓ dïng cho ®éng c¬ diesel gièng
nh LPG. Thö nghiÖm trªn « t« cho thÊy, « t« dïng DME cã møc ®é ph¸t « nhiÔm thÊp h¬n nhiÒu so
víi tiªu chuÈn « t« ph¸t « nhiÔm cùc thÊp California ULEV. NÕu viÖc s¶n xuÊt DME trªn qui m« c«ng
nghiÖp thµnh hiÖn thùc th× trong t¬ng lai nã sÏ lµ nhiªn liÖu láng lý tëng nhÊt v× khÝ thiªn nhiªn ph©n
bè ®Òu kh¾p trªn tr¸i ®Êt vµ cã tr÷ lîng t¬ng ®¬ng dÇu má.
+ ¤ t« ch¹y b»ng khÝ thiªn nhiªn:
Sö dông « t« ch¹y b»ng khÝ thiªn nhiªn lµ mét chÝnh s¸ch rÊt h÷u Ých vÒ n¨ng lîng thay thÕ
trong t¬ng lai, ®Æc biÖt vÒ ph¬ng diÖn gi¶m « nhiÔm m«i trêng trong thµnh phè. Cho tíi nay cã hai
gi¶i ph¸p sö dông khÝ thiªn nhiªn trªn xe buýt, ®ã lµ khÝ thiªn nhiªn díi d¹ng khÝ vµ khÝ thiªn nhiªn
díi d¹ng láng. Mét trong nh÷ng khã kh¨n khiÕn cho nguån n¨ng lîng nµy cha ®îc ¸p dông réng
r·i trªn ph¬ng tiÖn vËn t¶i lµ vÊn ®Ò lu tr÷ khÝ thiªn nhiªn (d¹ng khÝ hay d¹ng láng) trªn « t«. Ngµy
nay viÖc chÕ t¹o b×nh chøa khÝ thiªn nhiªn ®· ®îc c¶i thiÖn nhiÒu c¶ vÒ c«ng nghÖ lÉn vËt liÖu, ch¼ng
h¹n sö dông b×nh chøa composite gia cè b»ng sîi carbon.
+ ¤ t« ch¹y b»ng khÝ dÇu má hãa láng LPG:
KhÝ dÇu má hãa láng LPG ngµy cµng trë nªn lµ lo¹i nhiªn liÖu a chuéng ®Ó ch¹y « t« ngoµi
nh÷ng ®Æc ®iÓm næi bËt vÒ gi¶m « nhiÔm m«i trêng nã cßn cã lîi thÕ vÒ sù thuËn tiÖn trong chuyÓn ®æi
hÖ thèng nhiªn liÖu. ViÖc chuyÓn ®æi « t« ch¹y b»ng nhiªn liÖu láng sang dïng LPG cã thÓ ®îc thùc
hiÖn theo ba híng: sö dông duy nhÊt nhiªn liÖu LPG, sö dông hoÆc x¨ng hoÆc LPG, sö dông ®ång thêi
diesel vµ LPG (dual fuel). ViÖc t¹o hçn hîp LPG kh«ng khÝ cã thÓ thùc hiÖn b»ng bé chÕ hoµ khÝ kiÓu
Venturie th«ng thêng hay phun LPG trªn ®êng n¹p. Nh÷ng hÖ thèng phun míi ®ang ®îc nghiªn cøu
ph¸t triÓn lµ phun LPG d¹ng láng trong buång ch¸y ®Ó t¨ng tÝnh n¨ng c«ng t¸c cña lo¹i ®éng c¬ nµy.
Còng nh c¸c lo¹i nhiªn liÖu khÝ kh¸c, viÖc lu tr÷ LPG trªn « t« lµ vÊn ®Ò g©y nhiÒu khã kh¨n nhÊt
mÆc dï ¸p suÊt hãa láng cña LPG thÊp h¬n rÊt nhiÒu so víi khÝ thiªn nhiªn hay c¸c lo¹i khÝ kh¸c. C¸c
lo¹i b×nh chøa nhiªn liÖu LPG còng ®îc c¶i tiÕn nhiÒu nhê vËt liÖu vµ c«ng nghÖ míi.
+ ¤ t« ch¹y b»ng ®iÖn:
¤ t« ch¹y ®iÖn vÒ nguyªn t¾c lµ « t« s¹ch tuyÖt ®èi (zero emission) ®èi víi m«i trêng kh«ng
khÝ trong thµnh phè. Nguån ®iÖn dïng ®Ó ch¹y « t« ®îc n¹p vµo accu do ®ã qu·ng ®êng ho¹t ®éng
®éc lËp cña « t« phô thuéc vµo kh¶ n¨ng tÝch ®iÖn cña accu. NÕu nguån ®iÖn ®îc s¶n xuÊt tõ c¸c
nguån n¨ng lîng t¸i sinh (thñy ®iÖn, pin mÆt trêi...) th× « t« dïng ®iÖn lµ lo¹i ph¬ng tiÖn lý tëng nhÊt
vÒ mÆt « nhiÔm m«i trêng. Tuy nhiªn nÕu nguån ®iÖn ®îc s¶n xuÊt tõ nhiªn liÖu hãa th¹ch th× u
®iÓm nµy bÞ h¹n chÕ nÕu xÐt vÒ møc ®é ph¸t « nhiÔm tæng thÓ. Ngµy nay « t« ch¹y b»ng accu ®· ®¹t
®îc nh÷ng tÝnh n¨ng vËn hµnh cÇn thiÕt gièng nh « t« sö dông nhiªn liÖu láng truyÒn thèng.
+ ¤ t« ch¹y b»ng pin nhiªn liÖu:
Mét trong nh÷ng gi¶i ph¸p cña nguån n¨ng lîng s¹ch cung cÊp cho « t« trong t¬ng lai lµ pin
nhiªn liÖu. Pin nhiªn liÖu lµ hÖ thèng ®iÖn hãa biÕn ®æi trùc tiÕp hãa n¨ng trong nhiªn liÖu thµnh ®iÖn
n¨ng. Pin nhiªn liÖu tríc ®©y chØ ®îc nghiªn cøu ®Ó cung cÊp ®iÖn cho c¸c con tµu kh«ng gian nhng
ngµy nay pin nhiªn liÖu ®· bíc vµo giai ®o¹n th¬ng m¹i hãa ®Ó cung cÊp n¨ng lîng cho « t«. Do
kh«ng cã qu¸ tr×nh ch¸y x¶y ra nªn s¶n phÈm ho¹t ®éng cña pin nhiªn liÖu lµ ®iÖn, nhiÖt vµ h¬i níc.
V× vËy cã thÓ nãi « t« ho¹t ®éng b»ng pin nhiªn liÖu lµ « t« s¹ch tuyÖt ®èi theo nghÜa ph¸t th¶i chÊt «
nhiÔm trong khÝ x¶. ¤ t« ch¹y b»ng pin nhiªn liÖu kh«ng n¹p ®iÖn mµ chØ n¹p nhiªn liÖu hydrogen. Khã
kh¨n v× vËy liªn quan ®Õn lu tr÷ hydro díi ¸p suÊt cao hoÆc trong vËt liÖu hÊp thô trªn ph¬ng tiÖn
vËn ti.
+ ¤ t« lai (hybrid):
¤ t« lai lµ lo¹i « t« sö dông Ýt nhÊt hai nguån søc kÐo bæ sung cho nhau. Trong khi c¸c gii
ph¸p sö dông « t« ch¹y hoµn toµn b»ng ®iÖn cßn nhiÒu bÊt cËp th× « t« lai sö dông ®éng c¬ ®iÖn vµ ®éng
c¬ nhiÖt tá ra cã nhiÒu u thÕ nhÊt. ¤ t« lai d¹ng
nµy sö dông ®éng c¬ ®iÖn mét chiÒu ch¹y b»ng
accu ®îc n¹p ®iÖn b»ng ®iÖn líi khi « t« dõng
vµ n¹p ®iÖn bæ sung tõ côm ®éng c¬ nhiÖt-m¸t
ph¸t ®iÖn mét chiÒu bè trÝ trªn xe. ¤ t« lai ®îc
nghiªn cøu tõ nh÷ng n¨m 1990. §Õn n¨m 1997,
chiÕc « t« lai ®Çu tiªn Toyota Prius ra ®êi t¹i NhËt
B¶n. HiÖn nay trªn thÞ trêng thÕ giíi ®· xuÊt hiÖn
« t« lai víi c¸c nh·n hiÖu kh¸c nhau: Honda
Insight, Honda Civic, Toyota Prius... víi gi¸ c¶
c¹nh tranh víi « t« truyÒn thèng.
§éng c¬ nhiÖt sö dông trªn « t« lai chØ cung cÊp
n¨ng lîng bæ sung nªn cã c«ng suÊt bÐ. §éng c¬
nhiÖt ë ®©y cã thÓ lµ ®éng c¬ Diesel hiÖn ®¹i víi
hÖ thèng läc bå hãng vµ xö lý khÝ x¶ hay ®éng c¬
sö dông nhiªn liÖu khÝ (khÝ thiªn nhiªn, khÝ dÇu
má ho¸ láng LPG). Lý tëng nhÊt lµ « t« lai sö
dông ®éng c¬ ®iÖn mét chiÒu vµ ®éng c¬ nhiÖt
n¹p ®iÖn bæ sung ch¹y b»ng nhiªn liÖu khÝ (khÝ thiªn nhiªn hay khÝ dÇu má hãa láng) víi bé xóc t¸c ba
chøc n¨ng l¾p trªn ®êng x¶.
3. ¤ t« c¸ nh©n ë ViÖt Nam
Theo ®¸nh gi¸ cña c¸c nhµ chuyªn m«n, tiÒm n¨ng ph¸t triÓn « t« ë níc ta lµ rÊt lín, ®Æc biÖt
lµ c¸c lo¹i « t« cã gi¸ c¶ ë møc ®é thÊp vµ trung b×nh. Trong ®iÒu kiÖn c¬ së h¹ tÇng phôc vô cho giao
th«ng ë níc ta cha ®îc ph¸t triÓn, nhµ ë thµnh phè chËt hÑp, b·i ®Ëu xe cha ®îc x©y dùng, c¸c
lo¹i « t« c¸ nh©n cì lín sÏ g©y nhiÒu phiÒn hµ cho c«ng t¸c tæ chøc giao th«ng còng nh cho ngêi sö
dông. V× vËy viÖc x¸c ®Þnh mét kiÓu d¸ng xe phï hîp víi c¬ së h¹ tÇng vµ tháa m·n c¸c tiªu chÝ vÒ møc
®é ph¸t « nhiÔm ë níc ta lµ rÊt cÇn thiÕt. ¤ t« c¸ nh©n ë níc ta tríc hÕt ph¶i lµ ph¬ng tiÖn ®i l¹i
th«ng dông cã thÓ thay thÕ xe g¾n m¸y. V× vËy « t« ph¶i gän nhÑ cã tèc ®é vµ qu·ng ®êng ho¹t ®éng
t¬ng ®¬ng víi xe g¾n m¸y nhng an toµn vµ tiÖn nghi h¬n, ®Æc biÖt lµ tr¸nh ma n¾ng vµ bôi trªn
®êng. Gi¸ thµnh cña xe ph¶i thÊp ®Ó ®¹i bé phËn ngêi d©n cã nhu cÇu cã thÓ mua s¾m. Trong bèi
c¶nh ®ã th× « t« cì nhá hai chç ngåi lµ phï hîp víi níc ta nhÊt.
VÒ hÖ thèng ®éng lùc cña « t«, tõ nh÷ng ph©n tÝch trªn ®©y chóng ta thÊy xu thÕ ph¸t triÓn
t¬ng lai cña « t« lµ híng vÒ « t« sinh th¸i, trong ®ã « t« lai kÕt hîp dÉn ®éng gi÷a ®éng c¬ ®¸nh löa
cìng bøc vµ ®éng c¬ ®iÖn cã u thÕ lín nhÊt hiÖn nay. §Ó ®ãn ®Çu sù ph¸t triÓn nµy, chóng ta chän hÖ
thèng ®éng lùc cña « t« ViÖt Nam theo kiÓu lai ®iÖn-nhiÖt, trong ®ã ®éng c¬ ®iÖn ch¹y b»ng accu vµ
®éng c¬ nhiÖt ch¹y b»ng khÝ thiªn nhiªn (NGV) hay khÝ gas hãa láng (LPG).
Sö dông hÖ thèng ®éng lùc nh trªn ®èi víi « t« c¸ nh©n ë níc ta sÏ mang l¹i lîi Ých vÒ nhiÒu
mÆt. ThËt vËy, phÇn lín ®iÖn n¨ng cña chóng ta ®îc s¶n xuÊt b»ng thñy ®iÖn (n¨ng lîng t¸i sinh)
kh«ng cã khÝ th¶i g©y « nhiÔm. KhÝ thiªn nhiªn, khÝ dÇu má ho¸ láng lµ s¶n phÈm cña qu¸ tr×nh khai
H×nh 4. Xu híng ph¸t triÓn « t« s¹ch
th¸c dÇu khÝ. Tr÷ lîng dÇu th« cña níc ta kh«ng lín nhng tr÷ lîng khÝ thiªn nhiªn cßn rÊt dåi dµo.
HiÖn nay chóng ta ®· khai th¸c c¸c má khÝ thiªn nhiªn ë phÝa nam ®Ó s¶n xuÊt ®iÖn, ®¹m. Chóng ta cã
nhµ m¸y s¶n xuÊt ga Dinh Cè vµ nhµ m¸y läc dÇu sè 1 ë Dung Quèc sÏ ho¹t ®éng trong nh÷ng n¨m tíi.
V× vËy kh¶ n¨ng ®éc lËp nhiªn liÖu khÝ cña chóng ta sÏ rÊt lín.
4. KÕt qu¶ nghiªn cøu bíc ®Çu vÒ « t« hybrid hai chç ngåi ë ViÖt Nam
Nhãm nghiªn cøu “ph¬ng tiÖn giao th«ng s¹ch” cña §¹i häc §µ N½ng ®· tiÕn hµnh nghiªn cøu
l¾p ®Æt hÖ thèng ®éng lùc cho « t« hybrid hai chç ngåi ®îc cung cÊp n¨ng lîng tõ hai nguån: ®éng c¬
®iÖn ch¹y b»ng accu vµ ®éng c¬ nhiÖt ch¹y b»ng khÝ dÇu má hãa láng LPG. S¬ ®å hÖ thèng ®éng lùc
nh tr×nh bµy trªn h×nh 5.
H×nh 5. S¬ ®å hÖ thèng ®éng lùc « t« hybrid ®iÖn-LPG hai chç ngåi
Trªn s¬ ®å h×nh 5, ®éng c¬ ®iÖn cã c«ng suÊt 3kW ®îc cung cÊp ®iÖn tõ nguån accu cã søc
®iÖn ®éng 48V. §éng c¬ nhiÖt cã dung tÝch xi lanh 125cm3 nguyªn thñy l¾p trªn xe g¾n m¸y tay ga
®îc chuyÓn ®æi sang ch¹y b»ng LPG nhê bé phô kiÖn chuyÓn ®æi nhiªn liÖu GA-6. Hai nguån ®éng
lùc trªn cã thÓ cung cÊp cho cÇu chñ ®éng cña « t« mét c¸ch riªng rÏ hay phèi hîp. Tèc ®é cùc ®¹i cña
« t« ®¹t 35km/h khi chØ ch¹y b»ng ®éng c¬ ®iÖn, ®¹t 45km/h khi chØ ch¹y b»ng ®éng c¬ LPG vµ ®¹t
65km/h khi ch¹y b»ng c¶ hai nguån ®éng lùc. H×nh 6 giíi thiÖu ¶nh chôp hÖ thèng ®éng lùc cña « t«
hybrid sau khi l¾p ®Æt xong. H×nh 7 lµ ¶nh chôp cña xe khi ®ang ch¹y thö nghiÖm.
C¸c tÝnh n¨ng cña « t« nh trªn phï hîp víi ®iÒu kiÖn vËn hµnh trong thµnh phè. Møc ®é ph¸t «
nhiÔm cña « t« ®¹t ®Õn møc lý tëng: « t« hoµn toµn kh«ng ph¸t « nhiÔm khi ch¹y b»ng ®iÖn vµ khi ch¹y
b»ng LPG, møc ®é ph¸t « nhiÔm cña xe chØ b»ng kho¶ng 20% møc ®é ph¸t « nhiÔm cña mét xe g¾n m¸y.
§éng c¬
®iÖn
§éng c¬
nhiÖt LPG
Hép
vi sai
Accu
LPG
H×nh 6. L¾p ®Æt hÖ thèng ®éng lùc lªn « t« hybrid hai
chç ngåi
H×nh 7. Ch¹y thö « t« hybrid 2 chç ngåi