BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐÀ LẠT
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI KHOA HỌC SINH VIÊN NĂM 2021
NGUYÊN TẮC SUY ĐOÁN VÔ TỘI TRONG
TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM
Thuộc nhóm ngành khoa học: Luật học
Lâm Đồng, tháng 5 /2021
139
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐÀ LẠT
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI KHOA HỌC SINH VIÊN NĂM 2021
NGUYÊN TẮC SUY ĐOÁN VÔ TỘI
TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM
Thuộc nhóm ngành khoa học: Luật học
Sinh viên thực hiện: Phạm Thị Ngọc Trâm Nam, Nữ: Nữ
Dân tộc: Kinh
Lớp, khoa: LHK42C Năm thứ: 3 /Số năm đào tạo: 4
Ngành học: Luật học
Người hướng dẫn: Phó trưởng khoa Luật học, Thạc sĩ Trần Thị Ngọc Kim
Lâm Đồng, tháng 5 /2021
140
MỤC LỤC
MỤC TỪ VIẾT TẮT ..................................................................................................... 1
THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI ........................................... 2
THÔNG TIN VỀ SINH VIÊN ...................................................................................... 4
MỞ ĐẦU ......................................................................................................................... 5
CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGUYÊN TẮC SUY ĐOÁN VÔ TỘI
THEO LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM ....................................................... 9
1.1. Khái niêm - nội dung - phạm vi áp dụng - ý nghĩa của nguyên tắc suy đoán vô
tội .................................................................................................................................. 9
1.1.1. Khái niệm của nguyên tắc suy đoán vô tội. .................................................... 9
1.1.2. Nội dung của nguyên tắc suy đoán vô tội. ................................................... 11
1.1.3. Phạm vi áp dụng .......................................................................................... 14
1.1.4. Ý nghĩa của nguyên tắc ................................................................................. 15
2.2. Mối quan hệ giữa nguyên tắc suy đoán vô tội với các nguyên tắc khác trong luật
tố tụng hình sự Việt Nam ........................................................................................... 16
2.2.1. Nguyên tắc SĐVT và nguyên tắc bảo đảm quyền bình đẳng của mọi công
dân trước pháp luật ................................................................................................. 17
2.2.2. Nguyên tắc SĐVT và nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa của người bị tạm
giữ, bị can, bị cáo .................................................................................................... 17
2.2.3. Nguyên tắc SĐVT và Nguyên tắc Thẩm phán và Hội đồng xét xử độc lập và
chỉ tuân theo pháp luật ............................................................................................ 18
CHƯƠNG 2: PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VỀ NGUYÊN TẮC SUY ĐOÁN VÔ TỘI
....................................................................................................................................... 20
2.1. Pháp luật quốc tế về nguyên tắc suy đoán vô tội ............................................... 20
2.2. Pháp luật một số nước quy định về nguyên tắc suy đoán vô tội ......................... 22
2.2.1. Nguyên tắc suy đoán vô tội trong pháp luật Liên Bang Nga ........................ 22
2.2.2. Nguyên tắc quy đoán vô tội trong pháp luật Nhật Bản ................................ 24
2.2.3. Nguyên tắc suy đoán vô tội trong pháp luật của Cộng hòa Liên bang Đức . 25
CHƯƠNG 3: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ NGUYÊN TẮC
SUY ĐOÁN VÔ TỘI. NHỮNG BẤT CẬP TRONG THỰC TIỄN ÁP DỤNG,
GIẢI PHÁP VÀ ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ. ................................................................ 26
141
3.1. Các quy định của pháp luật liên quan đến nguyên tắc suy đoán vô tội trong
BLTTHS 2015. ........................................................................................................... 26
3.1.1. Nguyên tắc suy đoán vô tội trong quy định của Hiến pháp và BLTTHS
2003 - BLTTHS 2015 ............................................................................................. 26
3.1.1.1. Nguyên tắc suy đoán vô tội trong Hiến pháp 1992 và BLTTHS 2003 ..
............................................................................................................ 26
3.1.1.2. Nguyên tắc suy đoán vô tội trong Hiến pháp 2013 và BLTTHS 2015 ..
............................................................................................................ 28
3.1.2. Các quy định trong BLTTHS 2015 có liên quan đến nguyên tắc SĐVT .....
................................................................................................................... 29
3.2. Thực tiễn áp dụng và những bất cập trong quy định của nguyên tắc suy đoán
vô tội .......................................................................................................................... 33
3.2.1. Bất cập trong một số quy định của pháp luật ............................................ 33
3.2.2. Trong quá trình áp dụng thực tiễn ................................................................ 34
3.3. Giải pháp hoàn thiện nguyên tắc suy đoán vô tội trong BLTTHS Việt Nam ..... 39
3.4. Đề xuất, kiến nghị ............................................................................................... 40
KẾT LUẬN .................................................................................................................. 42
BÁO CÁO KẾT QUẢ TỰ ĐÁNH GIÁ ..................................................................... 43
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................... 47
142
1
MỤC TỪ VIẾT TẮT
1. BLTTHS: Bộ luật Tố tụng hình sự
2. ĐƯQT: Điều ước quốc tế
3. HĐXX: Hội đồng xét xử
4. SĐVT: Suy đoán vô tội
5. TAND: Tòa án nhân dân
6. TTHS: Tố tụng hình sự
7. VKS: Viện kiểm sát
8. VKSND: Viện kiểm sát nhân dân
9. XHCN: Xã hội chủ nghĩa
143