Bé kÕ ho¹ch vµ ®Çu t−
ViÖn khoa häc thèng kª
B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi cÊp c¬ së
Nghiªn cøu kh¶ n¨ng tÝnh to¸n
chØ tiªu GDP xanh ë viÖt nam
Chñ nhiÖm ®Ò tµi: ks . ®inh thÞ thóy ph−¬ng
6664
20/11/2007
hµ néi - 2007
môc lôc
Trang
Danh môc c¸c ch÷ viÕt t¾t
Danh môc b¶ng, ®å thÞ, s¬ ®å
§Æt vÊn ®Ò 1
PhÇn 1. mét sè vÊn ®Ò vÒ chØ tiªu GDP vµ sù cÇn thiÕt tÝnh
chØ tiªu GDP xanh ë ViÖt Nam
3
1. C¬ së lý luËn chØ tiªu GDP vµ thùc tÕ ¸p dông chØ tiªu GDP ë ViÖt Nam 3
2. Sù cÇn thiÕt tÝnh chØ tiªu GDP xanh ë ViÖt Nam 5
PhÇn 2. Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn chung vÒ ph−¬ng ph¸p tÝnh
chØ tiªu GDP xanh
9
1. Kh¸i niÖm GDP xanh 9
2. Ph−¬ng ph¸p tÝnh chØ tiªu GDP xanh 10
2.1. Ph−¬ng ph¸p tÝnh GDP trong hÖ thèng tµi kho¶n quèc gia 10
2.2. Ph−¬ng ph¸p tÝnh GDP xanh trong SEEA 12
2.3. Mét sè ®iÓm kh¸c biÖt gi÷a tÝnh GDP trong SNA vµ trong SEEA 15
3. Ph−¬ng ph¸p tÝnh GDP xanh xuÊt ph¸t tõ m« h×nh I/O më réng 20
4. Kinh nghiÖm cña NhËt B¶n vµ Trung Quèc tÝnh to¸n chØ tiªu GDP xanh 25
4.1. TÝnh chØ tiªu GDP xanh cña NhËt B¶n 26
4.2. TÝnh chØ tiªu GDP xanh cña Trung Quèc 32
PhÇn 3. ®Ò xuÊt kh¶ n¨ng tÝnh chØ tiªu GDP xanh ë viÖt nam. 40
1. Thùc tr¹ng sè liÖu thèng kª phôc vô tÝnh chØ tiªu GDP xanh 40
2. Nh÷ng yªu cÇu ®Æt ra ®èi víi tÝnh chØ tiªu GDP xanh 41
3. §iÒu kiÖn vµ kh¶ n¨ng ®¶m b¶o tÝnh kh¶ thi ®Ó tÝnh chØ tiªu GDP xanh 42
3.1. Ph−¬ng ph¸p luËn tÝnh chØ tiªu GDP xanh 42
3.2. §ßi hái kh¸ch quan tÝnh chØ tiªu GDP xanh ë ViÖt Nam trong t−¬ng lai 42
3.3. §iÒu kiÖn vµ kh¶ n¨ng tÝnh chi phÝ chi tiªu dïng tµi nguyªn vµ mÊt m¸t vÒ m«i
tr−êng do c¸c ho¹t ®éng kinh tª g©y ra.
43
3.4. N©ng cao n¨ng lùc tr×nh ®é c¸n bé thùc hiÖn tÝnh GDP xanh 46
3.5. §Çu t− tµi chÝnh vµ thêi gian ®Ó tiÕn hµnh tÝnh chØ tiªu GDP xanh 46
4. Kh¶ n¨ng tÝnh chØ tiªu GDP xanh ë ViÖt Nam 46
4.1. X¸c ®Þnh nguån th«ng tin vµ tæ chøc thu thËp th«ng tin chñ yÕu phôc vô tÝnh chi
phÝ chi tiªu dïng tµi nguyªn
48
4.2. X¸c ®Þnh nguån th«ng tin vµ tæ chøc thu thËp th«ng tin chñ yÕu phôc vô tÝnh mÊt
m¸t, thiÖt h¹i vÒ m«i tr−êng do c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ g©y ra.
49
5. Thö nghiÖm x¸c ®Þnh c¸c nguån th«ng tin ®Ó tÝnh chi phÝ kh¾c phôc hËu qu¶
m«i tr−êng xÊu ®i do s¶n xuÊt C«ng nghiÖp g©y ra.
51
5.1. C¸c nguån th«ng tin ®Ó tÝnh VA ban ®Çu theo ph−¬ng ph¸p s¶n xuÊt. 51
5.2. TÝnh thö nghiÖm gi¸ trÞ t¨ng thªm xanh cña ngµnh c«ng nghiÖp: 56
KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ 59
Danh môc chuyªn ®Ò 61
Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 62
Phô lôc
1
§Æt vÊn ®Ò.
T¨ng tr−ëng kinh tÕ bÒn v÷ng lµ sù kÕt hîp gi÷a: Kinh tÕ, x· héi vµ m«i tr−êng
vµ ®ang trë thµnh xu thÕ phæ biÕn ë hÇu hÕt c¸c quèc gia trªn thÕ giíi. Nh÷ng nghiªn
cøu gÇn ®©y ®Òu cho thÊy t¨ng tr−ëng kinh tÕ cã liªn quan ®Õn « nhiÔm m«i tr−êng
vµ sö dông tµi nguyªn. YÕu tè tµi nguyªn vµ m«i tr−êng chÝnh lµ mét trong nh÷ng
tiªu chÝ ®¸nh gi¸ chÊt l−îng t¨ng tr−ëng.
HiÖn nay tr−íc thùc tr¹ng c¸c quèc gia ®ang t×m mäi biÖn ph¸p ph¸t triÓn
nhanh nÒn kinh tÕ cña m×nh ®Ó t¹o ra ®êi sèng x· héi kh«ng ngõng n©ng lªn. Nh−ng
thùc tÕ bªn c¹nh sù giÇu cã cña mçi quèc gia t¨ng lªn, th× toµn cÇu, trong ®ã cã c¶
c¸c n−íc giÇu, c¸c n−íc ®ang ph¸t triÓn vµ c¸c n−íc nghÌo ®Òu ph¶i g¸nh chÞu hËu
qu¶ xÊu vÒ m«i tr−êng thiªn nhiªn, søc khoÎ vµ bÖnh tËt do ph¸t triÓn s¶n xuÊt b»ng
mäi gi¸ g©y ra. Bëi vËy c¸c nhµ kinh tÕ häc ®· kh«ng dõng l¹i ë viÖc ®¸nh gi¸ t¨ng
tr−ëng s¶n xuÊt b»ng viÖc t¹o ra khèi l−îng tæng s¶n phÈm trong n−íc (GDP) ®¬n
thuÇn, mµ cÇn ph¶i ®¸nh gi¸ b»ng chØ tiªu chÊt l−îng h¬n ®ã lµ chØ tiªu GDP phÇn
cßn l¹i sau khi GDP ®· trõ ®i chi phÝ tiªu dïng tµi nguyªn vµ mÊt m¸t vÒ m«i tr−êng
do c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ g©y ra, gäi ®ã lµ chØ tiªu GDP xanh.
Trong thùc tÕ, ®Ó tÝnh to¸n ®−îc chØ tiªu GDP xanh lµ hÕt søc khã kh¨n, mÆc
dï Liªn Hîp quèc ®· ®−a ra ph−¬ng ph¸p tÝnh chØ tiªu GDP xanh vµ trong thùc tÕ ®·
cã mét sè n−íc b−íc ®Çu ®· cã nh÷ng nghiªn cøu c¬ b¶n tÝnh to¸n thö nghiÖm chØ
tiªu GDP xanh nh− Trun
g
Quèc, NhËt B¶n vµ Indonexia.
ë ViÖt Nam cã mét sè nhµ nghiªn cøu vµ c¬ quan còng ®· quan t©m ®Õn chØ
tiªu GDP xanh. Tuy nhiªn ®øng trªn gi¸c ®é thèng kª, tÝnh to¸n chØ tiªu GDP xanh,
nguån thu thËp th«ng tin ®Ó phôc vô tÝnh phÇn chi phÝ tiªu dïng tµi nguyªn vµ mÊt
m¸t vÒ m«i tr−êng do c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ g©y ra nh− thÕ nµo ? th× ch−a ®−îc ®Ò
cËp ®Õn, do vËy ®©y lµ lý do t¸c gi¶ lùa chän ®Ò tµi “Nghiªn cøu kh¶ n¨ng tÝnh to¸n
chØ tiªu GDP xanh ë ViÖt Nam” ®Ó nghiªn cøu.
Môc ®Ých nghiªn cøu cña ®Ò tµi.
§Ò xuÊt ph−¬ng ph¸p tÝnh chØ tiªu GDP xanh ë ViÖt Nam vµ c¸c ®iÒu kiÖn ®Ó
triÓn khai øng dông trong thùc tÕ, trªn c¬ së vËn dông c¸ch tÝnh cña Thèng kª Liªn
hîp Quèc vµ tham kh¶o kinh nghiÖm tÝnh chØ tiªu GDP xanh ë mét sè n−íc.
2
Néi dung nghiªn cøu.
- Thùc tr¹ng tÝnh chØ tiªu GDP hiÖn nay ë ViÖt Nam;
- Nghiªn cøu c¬ së lý luËn vµ ph−¬ng ph¸p luËn tÝnh chØ tiªu GDP xanh;
- Nghiªn cøu kinh nghiÖm tÝnh chØ tiªu GDP xanh NhËt B¶n vµ Trung Quèc;
- Nghiªn cøu vµ ®Ò xuÊt mét sè ®iÒu kiÖn chñ yÕu phôc vô tÝnh chØ tiªu GDP
xanh ë ViÖt Nam;
- Nghiªn cøu nguån th«ng tin vµ tÝnh thö nghiÖm chØ tiªu gi¸ trÞ t¨ng thªm (VA)
xanh trong ngµnh C«ng nghiÖp ë ViÖt Nam.
Sau mét n¨m nghiªn cøu víi sù phèi hîp vµ gióp ®ì cña mét sè Anh (ChÞ) Vô
HÖ thèng Tµi kho¶n Quèc gia, Vô Thèng kª C«ng nghiÖp vµ x©y dùng vµ mét sè c¸n
bé nghiªn cøu cña ViÖn Khoa häc Thèng kª, ®Ò tµi ®· hoµn thµnh n¨m b¸o c¸o
chuyªn ®Ò khoa häc1. Dùa vµo kÕt qu¶ nghiªn cøu cña c¸c chuyªn ®Ò khoa häc, Ban
chñ nhiÖm ®Ò tµi ®· tæng hîp vµ hÖ thèng ho¸ l¹i thµnh b¸o c¸o tæng hîp vµ b¸o c¸o
tãm t¾t kÕt qu¶ nghiªn cøu. B¸m s¸t môc tiªu vµ néi dung nghiªn cøu ®Ò tµi ®−a ra,
ngoµi lêi më ®Çu, kÕt luËn, danh môc tµi liÖu tham kh¶o vµ phÇn phô lôc, kÕt cÊu ®Ò
tµi gåm 3 phÇn:
PhÇn I. Thùc tÕ ¸p dông chØ tiªu GDP vµ sù cÇn thiÕt tÝnh chØ tiªu GDP xanh ë ViÖt
Nam
PhÇn II. Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn chung vÒ ph−¬ng ph¸p tÝnh chØ tiªu GDP xanh vµ kinh
nghiÖm tÝnh chØ tiªu GDP xanh ë NhËt B¶n vµ Trung Quèc.
PhÇn III. §Ò xuÊt kh¶ n¨ng tÝnh chØ tiªu GDP xanh ë ViÖt Nam.
Nghiªn cøu kh¶ n¨ng tÝnh to¸n chØ tiªu GDP xanh ë ViÖt Nam lµ mét vÊn ®Ò
míi vµ hÕt søc khã kh¨n, mÆc dï Thèng kª Liªn Hîp quèc ®· ®−a ra ph−¬ng ph¸p
tÝnh, nh−ng nhiªn ®Ó vËn dông tÝnh GDP xanh cô thÓ ë tõng n−íc cßn phô thuéc vµo
nhiÒu yÕu tè, do vËy trong ph¹m vi mét ®Ò tµi khoa häc cÊp c¬ së vµ thêi gian mét
n¨m, ch¾c ch¾n kÕt qu¶ nghiªn cøu ®Ò tµi sÏ ch−a thÓ hoµn thiÖn. Ban chñ nhiÖm ®Ò
tµi rÊt mong nhËn ®−îc ý kiÕn gãp ý ®Ó chóng t«i hoµn thiÖn kÕt qu¶ ®Ò tµi h¬n.
1 Danh môc c¸c chuyªn ®Ò khoa häc cña ®Ò tµi trang 61.
