Một số biện pháp giáo dục thói quen hành
vi đạo đức cho trẻ nhà trẻ
I. Đặt vấn đề:
Đất nước ta đang trên đà phát triển, vì vậy phải có những con người có tài,
có đức, mà nền móng đạo đức con người phải được nhen nhóm ngay từ lứa tuổi
mầm non hay nói cách khách trẻ mầm non phải được hình thành những bước đầu
về nhân cách. Đối với các cháu lứa tuổi nhà trẻ từ 24 – 36 tháng cần phải rèn cho
trẻ 1 số thói quen hành vi tốt như giao tiếp mạnh dạn, biết nói cả câu, biết chào
ông bà, chào bố mẹ, cô…, biết điều chỉnh hành vi của mình như vứt vứt rác đúng
nơi quy định, cát dẹp gọn gàng vào giá, khu chơi xong biết dọn đồ chơi cùng cô.
Nội dung giáo dục hành vi văn hoá cho trẻ rất phong phú, nhưng theo tôi môn thơ,
truyện ở nhà trẻ thất gần gũi và nhiều cơ hội, trong việc hình thành một số hành vi,
thói quenngoan ngoãn cho trẻ. Chính vì thế tôi chọn đề tài này nhằm tìm ra những
phương pháp gần gũi nhất để giáo dục trẻ.
II. Giải quyết vấn đề:
-Khó khăn: Trước khi bắt tay vào thực hiện đề tài này tôi gặp không ít khó
khăn, lớp tôi có 86 cháu với 5 giáo viên, thì có 90% cháu là mới đi học lần đầu
còn lại 10% cháu chuyển từ trường khác. Cho nên các cháu rát nhút nhát, ngôn
ngữ chưa phát triển, sự tiếp xúc với người lạ còn hạn chế, các cháu cong nói
ngọng, chưa nói được cả câu hoàn chỉnh. Một số thói quen như ăn, ngủ, đi vệ sinh
chưa đúng giờ, chưa biết chào hỏi,chua có khả năng tập trung và ý thức trong giờ
học. Các cháu được ông bà, bố mẹ ở gia đình quá nuông chiều, các cháu thường
muốn gì là đòi bằng được, các cháu hay khóc, hay hờn hay ăn vạ hoặc cào cấu bạn
khi không đồng ý 1 điều gì đó. Có cháu thì bố mẹ không quan tâm thiếu sự chăm
sóc dạy dỗ chu đáo như: Hải Long , Mạnh Cường,Nam Hải, Thuỷ Tiên, các cháu
thường đi học có hôm thì rất sớm, có hôm thì rất muộn hoặc bỏ quên không đón.
Bên cạnh những khó khăn trên tôi cũng gặp nhiều thuận lưọi sau:
-Tôi được ban giám hiệu nhà trường giúp đỡ về phương tiện dạy học cũng
như về cơ sở vật chất tương đối đầy đủ.
-Chị em trong lớp có nhiều kinh nghiệm và cũng quan tâm giúp đỡ tôi trong
công việc giáo dục trẻ ngay trong những ngày đầu đi học.
-Một số phụ huynh học sinh là những cán bộ có trình độ văn hoá đã góp
phần giúp đỡ tôi rất nhiều trong việc đưa trẻ vào nề nếp sinh hoạt của lớp.
Xuất phát từ tình hình trên cảu lớp tôi đã đưa ra một số biện pháp sau:
1.Một số biện pháp:
* Biện pháp 1: Sưu tầm nhiều tranh truyện phù hợp với lứa tuổi.
Căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi 24 – 36 tháng đó là vốn từ
của trẻ cong nghèo nàn, là bước đầu của giai đoạn phát triển ngôn ngữ. Vài vậy tôi
đã lựa chọn những bài thơ, câu chuyện ngắn có nội dung rễ hiểu hoặc các nhân vật
gần gũi với trẻ. Vật sưu tầm bằng cách nào, tôi đã tìm tòi, tham khảo các tài liệu
của ngành, chọn lọc những câu chuyện, bài thơ, tranh ảnh đẹp để cho trẻ xem
trong báo Hoạ Ni, báo nhi đồng và các sách chuyên ngành. Kết hợp với giáo viên
trong lớp, một mình tôi sưu tầm, sáng tác vẫn chưa đủ, do đó tôi đã họp lớp và đưa
ra ý kiến là cần phải sưu tầm sáng tác thêm thật nhiều các bài thơ, chuyện tranh
ảnh có gắn với các hìnhvi văn hoá cho trẻ được xem, nghe nhiều ở moị lúc mọi
nơi.
Phối hợp với phụ huynh. Một hình thức thông báo về tình hình sinh hoạt
học tập của con tại lớp là giáo viên luân trao đổi các phwong pháp, nội dung dạy
trẻ ở lớp để phụ huynh ủng hộ cách làm của cô, từ đó phụ huynh tự nguyện cùng
cô sưu tầm thơ truyện… chính là giúp con mình có nè nếp hơn có nhiều các hành
vi văn hoá hơn.
Qua một thời gian sưu tầm sáng tác thơ, chuyện, tranh ảnh lớp tôi đã có một
tủ sách tương đối phong phú cả về số lượng và chất lượng.
+ Số lượng:
-Sưu tầm đóng quyển tranh các loại
-Truyện thơ 26 quyển
-Vẽ tranh đóng quyển 28 quyển.
+ Chất lượng:
Tất cả các tài liệu tôi sáng tác đều có chất lượng phù hợp với độ tuổi. Nội
dung ngắn, đơn giản, tranh ảnh ngộ nghĩnh gần gũi với trẻ màu sắc tươi sáng.
* Biện pháp 2. Sắp xếp góc sách có hệ thống phù hợp với trẻ.
Để góc truyện phong phú không chỉ sưu tầm xong là đủ mà tôi cong cắt dời
ra, hệ thống thành từng bộ. Sau đó tôi đóng lại thành từng quyển có bì cứng đẹp
hấp dẫn trẻ. Cách bày biện trang trí ở góc sách cũng là một hình thức dạy trẻ, giáo
dục cách xem truyện giữ dìn sách truyện. Các quyển sách bày biện trên giá vừa
tầm tay trẻ, luôn theo hình thức gợi mở, khơi gợi mời chào trẻ đến xem do đó trẻ
rất thích thú khi đựơc xem. Trẻ xem được nhiều tranh sách có các hành vi văn hoá
thì bản thân trẻ cũng thích được hành động như trong tranh truyện.
* Biện pháp 3: Giáo dục trẻ trong các hoạt động cô nhặt đồ chơi, đồ dùng
sau khi chơi song.
Đối với lứu tuổi Mầm non trẻ chưa biết hành vi nào tốt hành vi nào xấu trẻ
thường hoạt động theo bản năng thói quen hoặc tiện thể vì vậy vai trò của người
giáo viên vô cùng quan trọng chúng tôi phải luân theo sát trẻ ở mọi lúc lọi nơi
trong các hoạt động nhỏ nhất của trẻ. Từ đó mới nắm bắt được thói quen của từng
trẻ để đưa ra những biện pháp tích cực nhất.
- Thông qua hoạt động ngoài trời: Khi cô cho trẻ ra quan sát ngoài trời ví
dụ: Quan sát cây thấy có lá vàng rơi có thể nhắc trẻ nhặt bên cạnh đó cô cùng nhặt
với trẻ và nói:Khi thấy lá rơi thì các con phải nhặt bỏ vào đúng nơi quy định hay
như trẻ chơi vẽ phấn, xếp que… thì hướng dẫn trẻ không được vẽ lung tung, khi
chơi xong trẻ biết cùng cô thu dọn đồ chơi.
Những hành động tuy rất nhỏ như vậy nhưng đã tạo được cho trẻ những
thói quen cần thiết về những hành vi văn hoá ban đầu.
- Hoạt động vui chơi: Hoạt động với đồ vật đóng vai trò chủ đạo trong việc
dạy học cho trẻ ở lứa tuổi 24 – 36 tháng. Thông qua hoạt động vui chơi, trẻ bộc lộ
được hành vi thói quen của minh như thích chơi một mình, chơi nhiều hơn bạn,
tranh dành đồ chơi. Điều này rất rễ thấy và là hành động thường diễn ra trong các
hoạt động vui chơi cảu trẻ vì trẻ còn rất nhỏ chưa ý thức được hành vi của bản
thân. Chính vì vậy người giáo viên không những phải đem kiến thức của bản thân
mà cong phải có lòng kiên trì nhiệt tình dìu dắt trẻ.
Ví dụ: (1) Trong giờ xem tranh truyện trẻ hay tranh giành rằng nhau thì cô
lại gần ân cần trò chuyện phân tích cho trẻ biết những hành vi đúng sai.
(2) Trong giờ hoạt động xếp ôtô trẻ bao giờ cũng lấy đồ chơi nhiều hơn về
mình, và chơi một minh thì cô đến trò chuyện cùng với trẻ như một người bạn và
từ đó trẻ rất tích cực hoạt động với đồ vật, biết chơi theo đúng ý nghĩa của nó
không tranh giành đồ chơi của nhau.
- Trong hoạt động chung: Trẻ nhỏ rất thích được nghe kể chuyện, đóng kịch,
hát… thích minh đựơc làm giống người lớn. Chính vì vậy trong tiết học tôi thường
lựa chọn các bài thơ câu truyện phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Chẳng
hạn trong các câu truyện tôi thường lấy tên trẻ đặt vào trong tên nhân vật và hành
động cảu trẻ trùng với hành động của nhân vật. Như vậy đã góp một phần quan
trọng trong việc hình thành nhân cách ban đầu cho trẻ, trẻ rất thích mình là những
người ngoan giúp đỡ bạn như trong truyện.
- Trong các thao tác vệ sinh cá nhân đây là vấn đề quan trọng nhất trong
quá trình nuôi dạy trẻ trong trường mầm nonvì nếu trẻ có giữ dìn vệ sinh cs nhân
tốt thì trẻ mới có một cơ thể khoẻ mạnh để có thể tham gia tích cực các hoạt động
do cô tổ chức. Thông qua các hoạt động vệ sinh ăn uống, vệ sinh đầu tóc… trẻ đã
biết nhặt cơm rơi vãi xong lau tay bằng khăn ẩm, ăn xogn biết cất bat thìa đúng
nơi quy định.
Sau một thời gian kiên trì rèn luyện các cháu qua các hoạt động. trẻ lớp tôi
đã không còn hiện tượng tranh giành đồ chơi trong khi chơi, 98% trẻ đã có thói
quen chào hỏi người lớn, 100% trẻ biết giữ dìn vệ sinh cá nhân và biết giúp đỡ cô
trong một số hoạt động.
* Biện pháp 4: Rèn luyện, trau rồi ngôn ngữ của bản thân.
Để trẻ có những hành vi, ngôn ngữ giao tiếp văn hóa thì bản thân cô phải là
một tấm gương tốt cho trẻ noi theo từ lời ăn tiếng nói, phong cách ăn mặc. Ngoài
ra tôi cũng phải thường xuyên trao dồi kiến thức cảu bản thân như: nghe đài, xem
chương trình ty vi, dự kiến tập các tiết của trường bạn cũng như của chị em trong
trường. Để lôi cuốn trẻ thích nghe cô kể truyện, đọc thơ hiểu đựơc tính cách nhân