NHỮNG CÁCH DẠY
TRẺ HỌC NÓI SỚM HIỆU QUẢ
Tập nói là một trong những bước đầu giúp trẻ thể hiện suy nghĩ, cảm xúc của mình
với ba mẹ. Nhờ đó, cha mẹ sẽ hiểu được những mong muốn của bé. Vậy tập nói vào
thời điểm nào là phù hợp nhất? Cách dạy trẻ tập nói nào hiệu quả? Hãy cùng xem qua
bài viết ngay sau đây nhé!
Dạy bé tập nói như thế nào?
Trong các giai đoạn của bé, có thể nói giai đoạn mà trẻ bắt đầu tập nói là thời điểm
hồi hộp và hạnh phúc nhất của các bậc cha mẹ. Bởi đây là lúc bé bi bô những tiếng
gọi ba gọi mẹ đầu tiên của bé. Trong suốt khoảng thời gian đầu khi vừa chào đời,
ngôn ngữ mà bé thể hiện chính là tiếng khóc cùng một số âm đơn giản “ô” hoặc “a”.
Tuy nhiên, dù chưa nói được rõ ràng và chuẩn xác nhưng bé đã có thể ghi nhớ và
nhận ra những âm thanh quen thuộc mà bản thân thường tiếp xúc. Chính điều này đã
giúp cho trẻ có khả năng phân biệt tốt các giọng nói và biết được ai là ba mẹ hay
người thân của mình.
Đến khi lớn hơn nữa, khi trẻ bước vào thời điểm 1 tuổi của mình, trẻ phản ứng với
những âm thanh xung quanh qua cách bắt chước. Đến khi được 4,5 tuổi, trẻ có thể
phát âm các từ “ba, mẹ” một cách rõ ràng hơn. Không những thế, khi đã nghĩ ra thứ
gì hay thấy điều gì mới lạ chúng đều sẽ hỏi lại hay kể thành một câu chuyện, dù chỉ
là tưởng tượng. Cùng lúc này, mọi cảm xúc, suy nghĩ, hành vi của trẻ đều được thể
hiện rõ rệt hơn so với trước. Khi ba mẹ nhìn vào cũng sẽ hiểu được bé đang muốn nói
điều gì.
Theo các chuyên gia, thực tế thời điểm mà trẻ nói được đã có từ lúc còn trong bụng
mẹ. Tuy không thể nói nhưng bé vẫn có thể ghi nhớ âm thanh. Chính vì vậy mà nhiều
bác sĩ khuyên bố mẹ nên thường xuyên nói chuyện với con. Đến khi chào đời, bé bắt
đầu “nói” bằng những tiếng khóc đầu tiên. Dù lúc đầu những âm thanh mà bé tạo nên
chưa rõ ràng và ít ai có thể hiểu nhưng những từ ngữ đầu đời này chính là lời nói của
trẻ. Điều này cũng nói lên rằng việc dạy bé tập nói sớm là hoàn toàn có thể.
Nhưng với nhiều cha mẹ, đặc biệt là những người lần đầu có con thường chưa biết
cách dạy em bé tập nói sao cho đúng và cách dạy trẻ tập nói là làm những gì. Vì thế,
để dạy bé tập nói được hiệu quả, bố mẹ có thể đọc qua các cách làm sau:
Phản hồi lại những gì bé “nói”
Khi chào đời, trẻ đã có thể giao tiếp được với bố mẹ và người thân bằng những tiếng
khóc của mình. Ở thời điểm này bé chưa thể như người lớn, dùng lời nói để biểu đạt
mà thay vào đó là âm thanh. Mỗi khi bé đói, cảm thấy mệt mỏi, cảm thấy đau, muốn
được chơi… đều sẽ thể hiện qua những tiếng khóc. Lúc đó, bạn thấy và hiểu được ý
muốn của bé thì cũng là lúc bạn đang trả lời lại yêu cầu của bé. Việc làm này thực
chất cũng chính là một kiểu của dạy bé tập nói.
Cùng bé nói chuyện
Tuy rằng nói các cha mẹ hãy tạo các cuộc giao tiếp với bé để kích thích những lời nói
phát ra từ trẻ nhưng điều này không có nghĩa là phải nói liên tục không ngừng. Bởi
nói nhiều quá bé cũng sẽ chán và mệt. Như vậy, không những không giúp trẻ nói
được nhiều mà còn gây khó khăn khi sử dụng phương pháp này ở lần sau. Cho nên,
bố mẹ cần phải khéo léo để đưa những đồ vật, con vật, việc đang làm vào cuộc nói
chuyện một cách tự nhiên.
Hiệu quả hơn nữa, mẹ nên sử dụng tay để mô tả, hướng dẫn, dùng những từ đơn giản,
dễ hiểu, dễ nghe và dễ nhớ. Khi đó, bé sẽ tỏ ra thích thú với việc tập nói, chăm chú
lắng nghe hơn. Lúc này, bố mẹ hãy là người lắng nghe giỏi, nhìn và đáp lại sau
những lời nói của trẻ
Đọc các câu chuyện
Không chỉ có trò chuyện, xây dựng các đoạn hội thoại hằng ngày mà việc đọc truyện
cùng bé cũng là một cách rất hữu ích. Từ những câu chuyện, bé sẽ có thêm nhiều từ
vựng hơn, biết cách xâu chuỗi được các sự việc và hiểu được ý nghĩa từ mỗi truyện.
Bên cạnh đó, vì thích thú với giọng kể của mẹ, nội dung câu chuyện và hình ảnh nên
bé sẽ tự nhiên muốn kể lại câu chuyện cho bạn nghe.
Đọc sách, truyện là một cách để giúp trẻ tập nói từ sớm
Hát những bài hát cho bé nghe
Cũng giống như kể chuyện, mẹ mỗi ngày đều có thể hát cho bé. Hát nhiều lần như
vậy bé sẽ luôn cảm thấy vui thích và bắt đầu bi bô hát theo. Đến một lúc nào đó, trẻ
đã thuộc nằm lòng bài hát bạn thường hát và có thể tự mình hát lại cho bố mẹ nghe.
Điều này cũng giúp trẻ nói được thường xuyên hơn.
Cách dạy trẻ tập nói nhanh
Tập nói có một phần là từ bản năng của mỗi con người, khả năng ghi nhớ và bắt
chước. Tuy nhiên, thời điểm bắt đầu và tốc độ nói của từng bé sẽ không giống nhau.
Sẽ có bé nói được từ sớm và khá rành mạch nhưng cũng có trẻ không nói được nhiều
và còn hay lắp bắp hoặc phát âm chưa chuẩn. Điều này cũng có phần là do bố mẹ quá
bận, không nói chuyện với bé từ sớm và hay có suy nghĩ đến khi bé lật được, ngồi
được rồi mới tập nói. Vì vậy, để bé có thể nói được sớm và không bị tụt lại so với
bạn cùng tuổi, bố mẹ nên:
Hằng ngày đều nói chuyện, kể chuyện, hát với bé
Với việc nói chuyện, mẹ cần phải chú ý nói từ từ, thật chậm, từng âm từng chữ phải
rõ ràng, nói vừa đủ nghe để trẻ có thể nghe được. Bên cạnh đó, mẹ cũng nên nói được
một chút thì ngừng lại để xem phản ứng của bé và cũng để biết rằng bé có hiểu những
gì mình nói hay không. Ngoài ra, mẹ hãy kiếm những cuốn sách kể về những câu
chuyện cổ tích hay để kể cho bé mỗi ngày. Nhờ vào giọng nói êm dịu của mẹ cùng
những hình ảnh đẹp mắt, bé sẽ thấy thú vị hơn và dần dần tập nói theo. Việc hát cũng
như vậy, xen kẽ với nói chuyện và kể những câu chuyện, mẹ có thể hát cho bé nghe.
Lúc đầu sẽ chỉ vài từ đơn giản nhưng về sau bé có thể nhớ được và hát theo cả bài
hát.
Tập cho bé đếm và học các câu ca dao, tục ngữ
Với phương pháp này, mẹ cần khéo léo lồng ghép vào những câu chuyện trước giờ
ngủ của bé. Chẳng hạn về chuyện 3 chú heo thì khi kể bạn cũng sẽ đếm các con số.
Hoặc khi đi chơi bạn cũng có thể kết hợp nói những câu ca dao, tục ngữ. Tuy nhiên,
để giúp trẻ nhớ được mẹ cần lặp đi lặp lại nhiều lần và luôn bắt đầu từ những thứ đơn
giản trước.
Dạy bé tập nói bằng hình ảnh thật
