SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ MẪU GIÁO BÉ 3-4 TUỔI
TRONG TRƯỜNG MẦM NON YÊU TRÒ CHƠI DÂN GIAN
MỤC LỤC
NỘI DUNG TRANG
I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1
1. Lý do chọn đề tài 1
2. Mục đích nghiên cứu 3
3. Đối tượng nghiên cứu 3
4. Phạm vi nghiên cứu 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu 3
6. Phương pháp nghiên cứu 3
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 4
1. Cơ sở lý luận 4
2. Cơ sở thực tiễn 5
2.1. Thuận lợi 5
2.2. Khó khăn 6
2.3. Nguyên nhân dẫn đến chưa thành công 6
3. Các biện pháp thực hiện 7
Biện pháp 1: Tự hc hi để nâng cao hiểu biết về trò chơi dân gian 7
Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch cụ thể để lựa chn trò chơi dân
gian phù hợp với lứa tuổi và khả năng nhận thức của trẻ.
9
Biện pháp 3: Xây dựng môi trường, chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, lời
đồng dao trước khi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian
12
Biện pháp 4: Thường xuyên tổ chức các trò chơi dân gian trong các
hoạt động hàng ngày của trẻ
16
Biện pháp 5: Động viên, khuyến khích trẻ tham gia tích cựcBtrong
trò chơi
21
Biện pháp 6: Phối kết hợp với phụ huynh 23
4. Hiệu quả thực hiện 26
5. Bài học kinh nghiệm 26
III. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận đánh giá về sáng kiến 28
2. Khuyến nghị và đề xuất. 28
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1
PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề
Không rõ từ bao giờ trò chơi dân gian, các làn điệu dân ca, hò, vè được
sinh ra và gắn liền với đời sống lao động và sinh hoạt của người dân Việt Nam.
Đó không đơn giản chỉ giúp con người có được phút giây thư giãn, giải trí sau
những giờ lao động vất vả mà còn góp phần thắt chặt tình đoàn kết, gắn bó giữa
con người với con người.
Nhắc tới trò chơi dân gian, các làn điệu dân ca, hò, vè có lẽ trẻ em là đối
tượng được nói tới nhiều nhất, bởi đối với các cháu cuộc sống không thể thiếu
những trò chơi, những làn điệu dân ca, hò, vè. Những trò chơi dân gian không
chỉ giúp trẻ phát triển khả năng sáng tạo, tư duy, sự khéo léo, rèn luyện sức khoẻ
mà còn là bài học giúp trẻ hiểu và thêm yêu nền văn hoá dân tộc cũng như bồi
đắp thêm tình yêu gia đình, quê hương, đất nước. Những làn điệu dân ca, hò, vè
với những giai điệu mượt mà, êm dịu, những lối gieo vần nhắc nhịp đã nuôi
dưỡng tâm hồn trẻ như thổi vào trẻ những tình cảm yêu thương hình thành
những tâm hồn trong sáng.c
Trên thế giới, không có một dân tộc nào lại không có trò chơi riêng cho
con em mình. Từ xa xưa trẻ em Việt Nam đã có nhu cầu chơi, chúng nghĩ ra các
trò chơi, truyền cho nhau cách chơi từ thế hệ này sang thế hệ khác. Nhờ đó mà
trò chơi dân gian được lưu truyền đến ngày nay. Trò chơi dân gian đã được sử
dụng nhiều trong các hoạt động vui chơi của trẻ ở>trường mầm non, đặc biệt là
hoạt động học có chủ đích của giáo viên cho trẻ ở trường mầm non. Các trò chơi
dân gian không chỉ nhiều về số lượng mà còn phong phú về thể loại. Việc kết
hợp trò chơi dân gian trong các hoạt động học có chủ đích tại trường mầm non
mang ý nghĩa to lớn trong việc: rèn luyện thể lực, sự khéo léo, nhịp nhàng, rèn
luyện trí tuệ, sự nhanh trí, óc phán đoán, gợi xúc cảm thẩm mỹ, khả năng hoạt
động nhóm, tập thể, sự gắn kết của tình bạn… và đặc biệt nó góp phần xây dựng
nhân cách mang đậm văn hóa dân tộc Việt Nam cho trẻ ngay từ khi trẻ còn nhỏ.c
Với đặc điểm “Hc mà chơi, chơi mà hc”, thông qua chơi cuộc sống của
trẻ sẽ trở nên phong phú hơn, hiểu biết của trẻ trở nên dặn dày hơn. Trong kho
tàng di sản văn hóa truyền thống Việt có rất nhiều loại hình khác nhau, từ di sản
phi vật thể đến vật thể, là những sản phẩm vật chất và tinh thần có giá trị về lịch
sử, văn hóa và khoa học bao gồm các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, các lễ
hội,... và trò chơi dân gian là một trong những di sản văn hóa quý báu đó. Đây là
một hoạt động đặc thù trong xã hội loài người được sáng tạo từ thực tiễn cuộc
sống, được lưu truyền qua nhiều thế hệ; luôn cải biên, bổ sung cho phù hợp với
từng nơi, từng lúc, nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi giải trí, giao lưu văn hóa và
2
phát triển các mặt thể chất, tinh thần của con người. Với trẻ em, trò chơi dân
gian giúp cho thế giới xung quanh trẻ được rộng mở, phong phú; đồng thời góp
phần nâng cao nhận thức, phát triển các giác quan, tăng cường thể lực, giúp trẻ
trở thành người lao động tài giỏi trong tương lai. Là một hình thức giáo dục đơn
giản giúp trẻ tham gia trò chơi hăng hái, tích cực và sáng tạo; hình thành nhân
cách, phát triển thể chất ở trẻ. Vì vậy, trò chơi dân gian rất cần thiết được giữ
gìn, bảo lưu, trẻ em chính là người sẽ giữ gìn những di sản quý báu của dân tộc.
Qua việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian, trẻ được thỏa mãn nhu cầu
vui chơi, đồng thời bảo tồn một di sản văn hóa tốt đẹp của dân tộc, góp phần
thực hiện tốt phong trào thi đua “Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm”.
Trong bối cảnh xã hội hiện đại, công nghệ thông tin bùng nổ, các bậc cha
mẹ luôn bận rộn với công việc nên ít có thời gian quan tâm dạy trẻ biết giá trị
văn hóa truyền thống dân tộc Việt, mà chỉ chú ý đến thành tích học của trẻ. Theo
PGS.TS Nguyễn Văn Huy–Giám đốc bảo tàng dân tộc học Việt Nam cho rằng:
“Cuộc sống với trẻ nh là không thể thiếu những trò chơi. Trò chơi dân gian
không đơn thuần là trò chơi mà nó còn chứa đựng một nền văn hóa dân tộc Việt
Nam độc đáo và giàu bản sắc. Trò chơi dân gian không chỉ nâng cánh cho tâm
hồn, giúp trẻ phát triển khả năng tư duy, sáng tạo, sự khéo léo mà còn giúp các
em hiểu về tình bạn, tình yêu gia đình, quê hương đất nước. Trẻ em ở một xã hội
công nghiệp chỉ quen với máy móc và không có khoảng trống để chơi cũng là
một thiệt thòi...” Vì vậy, việc đưa trẻ em về với sự hồn nhiên, trong sáng với các
trò chơi dân gian điều vô cùng quan trọng và cấp bách.
Đưa trò chơi dân gian vào trong nhà trường là việc rất cần thiết. Nó góp
phần rèn luyện sức khoẻ, các kĩ năng xử lí tình huống trong cuộc sống. Trò chơi
dân gian đã mang lại cho trẻ tinh thần sảng khoái tạo cho trẻ không khí vui tươi
cởi mở. Tạo cho trẻ cảm giác hạnh phúc qua những tiếng cười thích thú khi chơi
các trò chơi bởi bản chất của trò chơi dân gian là hài hước, dí dỏm thể hiện
tương tác khi chơi. Bên cạnh đó trò chơi dân gian thường đơn giản, dễ chơi, vật
dụng dễ tìm, không tốn tiền, dễ tổ chức. Dù trong không gian hẹp như góc sân
trường hay lớp học thì sẽ đều đem lại cho trẻ niềm yêu thích vô cùng. Tất cả các
trò chơi có chung một mục đích chung là rèn luyện sức khỏe, nhanh tay, nhanh
mắt, khéo léo và sáng tạo.
Để tổ chức có trò chơi dân gian đến với trẻ thực sự có hiệu quả, tạo hứng
thú, lôi cuốn hấp dẫn trẻ, giúp trẻ được quay về cội nguồn bản sắc dân tộc là một
điều mà tôi băn khoăn, trăn trở. Từ những băn khoăn như vậy tôi đã suy nghĩ,
tìm hiểu và đưa ra “Một số biện pháp giúp trẻ Mẫu giáo bé 3-4 tuổi trong
3
trường mầm non yêu trò chơi dân gian” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm
trong năm học 2024 - 2025
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, khảo sát đánh giá thực trạng tổ chức hoạt
động trò chơi dân gian cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non. Đề xuất các biện
pháp giúp trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non yêu các trò chơi dân gian nhằm
nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Giúp trẻ phát triển tốt khả năng tư duy,
sáng tạo. Đồng thời, trẻ có cơ hội trải nghiệm, khám phá các trò chơi dân gian.
3. Đối tượng, thời gian nghiên cứu.
* Đối tượng nghiên cứu
- Các biện pháp giúp trẻ Mẫu giáo bé 3-4 tuổi trong trường mầm non yêu
trò chơi dân gian
* Thời gian nghiên cứu
- Đề tài được nghiên cứu từ tháng 9 năm 2024 đến tháng 3 năm 2025.
4. Phạm vi nghiên cứu.
- Lớp C2 Mẫu giáo bé 3-4 tuổi – Trường mầm non Đồng Dương
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lí luận về trò chơi dân gian mang lại cho trẻ
- Khảo sát đánh giá thực trạng việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ
Mẫu giáo bé trong trường mầm non
- Đề xuất các biện pháp giúp trẻ Mẫu giáo bé 3-4 tuổi trong trường mầm
non yêu trò chơi dân gian
6. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra thu thập thông tin
- Phương pháp thực nghiệm đối chứng
- Phương pháp thống kê, phân tích