Máy b treo và không ph c h i đ c ượ
Th t là cú s c n u vào m t bu i sáng b n r n, b n kh i đ ng máy PC và th y nó ch t c ng. Trong ế ế
tr ng h p này, hãy l c quan và th c hi n theo các b c sau: ườ ướ
Ki m tra nh ng gì rõ r t nh t. Hãy xem t t c các dây cáp h th ng có c m bình th ng không. ườ
Tìm đ u m i. Kh i đ ng l i PC và theo dõi k màn hình xem có manh m i v h ng ph n c ng không.
N u các thành ph n kh i đ ng t t thì m t thông báo xác nh n s xu t hi n trên màn hình. Khi có m tế
thành ph n g p s c , PC có th hi n th thông báo l i v s c này.
An toàn. Kh i đ ng Windows trong ch đ Safe b ng cách gi F8 ngay tr c khi Windows kh i đ ng. ế ướ
Ch n Safe Mode t Startup Menu c a Windows đ t i riêng h đi u hành, không có các driver và các
ch ng trình khác. ươ
Kh i đ ng l i. N u PC kh i đ ng trong ch đ Safe, hãy kh i đ ng l i, tr v Startup Menu c a ế ế
Windows và ch n Step-by-step confirmation. Nó s t i m i l n m t driver. N u may m n, b n s xác ế
đ nh đ c driver hay thi t b nào là th ph m. ượ ế
Đ c ph n gi i thích. N u PC v n tr c tr c, hãy kh i đ ng l i, vào Startup Menu và ch n Logged ế
(\bootlog.txt). Nh v y s t o ra m t file log g i là bootlog.txt trong folder g c ghi l i t ng b c c a quá ướ
trình kh i đ ng và xác nh n b c đó thành công ho c th t b i. ướ
Đi đ n k t lu n. M c dù file log mang tính k thu t, nh ng ki m tra nó b ng m t trình văn b n s thế ế ư
cung c p đ u m i cho b n. N u không thì nó cũng có ích cho ng i h tr k thu t. ế ườ
L u tr ư
Thi u b nh o ế
Tôi không thay đ i máy tính và các ng d ng đã vài năm, b ng d ng g n đây l i th y xu t hi n thông báo ư
'insufficient memory' (không đ b nh ) khi tôi m m t s b ng tính. Đi u gì x y ra v i b nh c a máy?
Th t là m t câu h i hóc búa. Có v nh v n đ không ph i b nh . Có th sau nhi u năm s d ng đĩa ư
c ng c a b n đã ch t c ng. Windows c n ch tr ng trên đĩa đ x lý file tráo đ i - là n i ch a d li u ơ
khi RAM b tr ng d ng h t. N u b n m các b ng tính l n hay nhi u ng d ng mà đĩa c ng đã đ y, file ư ế ế
hoán chuy n không th làm vi c bình th ng. ườ
B n có hai l a ch n: gi i phóng đĩa b ng cách xóa hay chuy n d i các file, ho c di chuy n file hoán
chuy n sang n i khác (partition hay c ng b sung) có nhi u ch h n. Đ chuy n file hoán chuy n đi, ơ ơ
nh n phím ph i vào My Computer, ch n Properties, nh n vào ô Performance trong h p tho i System
Properties. Nh n nút Virtual Memory và ch n Let me specify my own virtual memory settings. H p 'Hard
disk' s li t kê các partition và đĩa hi n có đ ng th i cho bi t dung l ng còn tr ng c a t ng cái. ế ượ
Đĩa b co l i
Tôi mua m t đĩa mà tôi cho là lo i EIDE 2 GB và cài đ t nó vào h th ng Pentium II m i b ng tính năng
t đ ng phát hi n (autodetect) trong ch ng trình thi t l p CMOS, nh ng Windows l i báo đĩa ch ươ ế ư
504 MB. Có ph i tôi đã b l a?
Không ph i. Nh ng ng i ta th ng nói: "Đ ng nên tin ai, ngay c chính mình". Có th b n đã cài đ t đĩa ư ườ ườ
c ng sai trong ch ng trình thi t l p CMOS. Hãy tr l i ch ng trình t phát hi n c a CMOS và th cài ươ ế ươ
đ t l i đĩa c ng. Ch ng trình s đ a ra vài l a ch n c u hình. Có th l n tr c b n đã ch n nh m c u ươ ư ướ
hình đ máy tính hi u r ng đĩa m i là lo i IDE (kích th c h n ch m c 504 MB). L n này hãy ch n ướ ế
ph ng án LBA (Logical Block Addressing), nó cho phép PC c a b n đ nh c u hình đĩa l n h n 504ươ ơ
MB.
Chính và ph
Tôi không th nào làm cho máy tính c a mình nh n bi t đ c c ng m i. Tôi đã cài đ t nó vào cùng cáp ế ượ
EIDE đi u khi n c ng đ u tiên và th thi t l p nó trong CMOS nh ng không thành công. ế ư
Không sao đâu. Khi b n k t n i hai đĩa c ng hay các thi t b EIDE khác vào cùng m t cáp, m t thi t b ế ế ế
ph i đ c ch đ nh là "chính" (master) và m t là "ph " (slave). N u ban đ u c a b n kh i đ ng, nó ượ ế
đ c thi t l p là chính. Có th m i cũng đ c thi t l p chính và vì v y h th ng không "th y"ượ ế ượ ế
đ c nó. Mu n kh c ph c đi u này, b n ch c n thay đ i jumper trên m i đ đ t thành ph . B n sượ
tìm th y các thông s thi t l p jumper ngay trên c ng ho c trong tài li u kèm theo. N u trên c ng ế ế
không ghi s n, b n nên l yt ghi th ng lên đó đ ti n tham kh o sau này.
* Nâng c p BIOS, 59 USD đ n 79 USD; Micro Firmware; ế www.firmware.com
* PartitionMagic 70 USD; PowerQuest; www.powerquest.com
V n đ âm thanh
C CD-ROM và loa c a tôi đ u ho t đ ng t t khi tôi ch i các trò ch i nh Flight Simulator hay Tomb ơ ơ ư
Raider. Nh ng khi đ a CD nh c vào thì tôi l i không nghe đ c gì. Có đi u khi n âm thanh riêng cho CDư ư ượ
nh c không?
Không, mà b n cũng không c n đ n. V n đ c a b n khá ph bi n. Tín hi u t CD audio, b qua m i ế ế
ho t đ ng bên trong PC, đi t CD-ROM đ n card âm thanh nh m t dây cáp nh . Vì th không ít tr ng ế ế ườ
h p dây cáp này ti p xúc kém ho c hoàn toàn không còn tác d ng. Hãy n i l i cáp ho c mua cáp m i v i ế
giá kho ng 5 USD.
Trong b ng quái v t
n bên d i màn hình nhi u màu s c và các bi u t ng ng o m n c a Windows là BIOS, m t ph n m m ướ ượ
nh bé v i các l nh đ n gi n nh m ki m soát nh ng ph n c b n nh t c a PC. Trong khi BIOS bi t cách ơ ơ ế
đ c đĩa m m 720 KB và 1,44 MB thì nó l i không bi t h th ng c a b n có lo i gì (ho c có đĩa m m ế
hay không). C n ph i cho BIOS bi t nh ng đi u này khi b t PC. Đó chính là thông tin đ c l u trong các ế ượ ư
thông s thi t l p CMOS c a b n. CMOS d a trên m t chip nh đ c nuôi b ng pin, ho t đ ng c khi ế ượ
máy PC đã t t. Ngày nay, m i BIOS có m t ch ng trình thi t l p CMOS mà b n có th s d ng đ đ nh ươ ế
c u hình và gi i quy t tr c tr c cho các thành ph n c b n c a PC. ế ơ
Có nhi u cách khác nhau đ vào ch ng trình thi t l p CMOS. H u h t các PC đ u có thông báo xu t ươ ế ế
hi n trên màn hình khi b n b t máy, cho bi t c n nh n DEL, F1 hay phím nào khác đ m ch ng trình ế ươ
này. N u không nhìn th y thông báo, b n nên tham kh o sách h ng d n. ế ướ
Không ph i t t c các ch ng trình thi t l p CMOS đ u th hi n gi ng nhau. Các nhà s n xu t BIOS ươ ế
khác nhau th ng s d ng thu t ng khác nhau cho cùng thông s thi t l p. Nh ng b n s d dàng nh nườ ế ư
bi t đ c ph n l n các thông s b n c n. Trong tr ng h p không n m rõ v thông s nào đó, b n ế ượ ườ
th tham kh o trong cu n h ng d n kèm theo h th ng ho c bo m . ướ
Kinh nghi m khi làm vi c trong CMOS: đ ng c t h t m i đ ng thoái lui. Vô tình thay đ i sai thông s ế ườ
có th m máy ng ng ho t đ ng. Khi vào ch ng trình thi t l p, hãy tìm ch c năng 'Exit Without Saving ư ươ ế
Changes' (thoát mà không l u nh ng thay đ i) ho c t ng t . Sau này, n u b n có chút nghi ng là đãư ươ ế
thay đ i m t thông s không quen thu c thì hãy ch n l i thoát này.
Đ an toàn, nh sao l u t t c thi t l p CMOS tr c khi có b t kỳ thay đ i nào. Nhi u ch ng trình có ư ế ướ ươ
th giúp b n làm vi c này, k c Norton Utilities; ho c cũng có th ghi l i b ng tay.
Ph i c nh giác v i nh ng l a ch n 'Load BIOS Defaults' (t i các thông s m c đ nh c a BIOS) vì b n
không th bi t ch c các giá tr thi t l p m c đ nh này có ph i là giá tr t i u ban đ u không. Các nhà s n ế ế ư
xu t PC th ng thay đ i thi t l p BIOS đ phù h p v i PC c a h và các c u hình riêng. ườ ế
Cu i cùng, bi n pháp duy nh t đ gi i quy t m t s xung đ t ph n c ng là nâng c p BIOS b ng phiên ế
b n m i nh t c a nhà s n xu t. Ph n l n các PC hi n nay ch a flash BIOS cho phép nâng c p thông qua
ch ng trình ph n m m có đ c t nhà s n xu t h th ng. B n có th xác đ nh phiên b n BIOS đangươ ượ
dùng c a mình khi quan sát màn hình kh i đ ng.
Vào bên trong máy
Khi đã quy t đ nh t s a l i ph n c ng, s m hay mu n gì b n cũng có lúc ph i tháo n p máy và thò tayế
vào bên trong. Nh ng đ ng v i manh đ ng tr c khi ti n hành nh ng b c sau: ư ướ ế ướ
Tháo cáp. Ch t t máy cũng ch a đ . Nhi u h th ng v n còn có dòng đi n dù nh khi đã t t. Đ an toàn ư
b n ph i rút c modem và cáp m ng ra.
S p x p có t ch c. Nên hình dung tr c nh ng công vi c b n s làm bên trong PC. B n c n có ch đ ế ướ
"v t l n" v i các card m r ng và chip b nh , đ ng th i làm sao đ nhìn rõ đ c m i th . ượ
N i đ t. Ng i b n có th tích đi n đ đ b gi t b i nh ng dòng đi n nh trong máy tính. Bi n pháp ườ
b o v t t nh t là đeo dây n i đ t vào c tay (có bán các c a hàng đ đi n t ). Iít nh t cũng nên ch m
tay vào v kim lo i c a PC tr c khi x lý m ch đi n bên trong. ướ
C n th n. Khi kéo hay đ y các card b sung, đ ng quên là m ch đi n c a chúng r t m ng manh. Không
bao gi nên v n, xo n card m r ng. Nh n card vào khe c m m r ng đôi khi cũng ph i h i m nh tay, ơ
nh ng nh t t thôi. ư
Dùng công c chu n. Đ ng bao gi làm vi c v i máy tính b ng nh ng th đ linh tinh ti n tay v đ c ượ
nh dao, k p gi y, chúng có th gây t n th ng cho b n cũng nh cho máy. ư ươ ư
Đ m b o v driver
Driver ph n m m mà b n có kèm theo card video có th đã l i th i. Đ có đ c driver t t nh t, hãy l u ý ượ ư
đ n nh ng l i khuyên khôn ngoan này: ế
Tìm đúng phiên b n. Tìm hi u s model và s series chính xác c a thi t b ph n c ng tr c khi vào Web ế ướ
site c a nhà s n xu t đ t i driver.
Đ ng nh m l n. L u ý đ ng l y nh m b n beta c a driver, nó có th gây r c r i cho h th ng c a b n. ư
Làm theo ch d n. Hãy đ c tài li u và làm theo nh ng gì nó h ng d n. Nhà s n xu t bao gi cũng n m ư
rõ nh t cách cài đ t các driver c a h .
Tr c tiên ph i g b các driver cũ. Khi thay th m t card hi n h u, ph i lo i b driver cũ tr c khi càiướ ế ướ
đ t ph n c ng m i. Vào Device Manager b ng cách nh n phím ph i chu t lên My Computer và ch n
Properties. Tìm thi t b cũ r i nh n nút Remove. Vì b n không th lo i b card đ h a trong Deviceế
Manager, hãy thay đ i driver c a nó thành driver VGA chu n c a Windows.
Không bao gi ng t gi a ch ng quá trình cài đ t driver. N u có thay đ i ý đ nh, b n cũng ph i hoàn t t ế
quá trình cài đ t driver r i hãy g b nó. N u d ng gi a ch ng có th làm thay đ i ho c h ng các file h ế
th ng ch ch t.
Không c n phiên b n m i nh t. N u card đ h a, card âm thanh và nh ng th t ng t đang làm vi c t t ế ươ
thì vi c gì ph i nâng c p lên phiên b n driver m i nh t? Hãy xem xét m i chi ti t trong Web site c a công ế
ty xem có nh t thi t ph i chu c thêm phi n ph c hay không. ế
Các IRQ, DMA ...
Ai đã t ng cài đ t card và các thi t b ngo i vi th i DOS và Windows 3.x còn th nh hành h n s bi t r t rõ ế ế
c m giác ho ng s khi nh c t i IRQ, DMA, hay đ a ch I/O. Gi i t a n i lo l ng này qu không d .
Windows 9x đã làm cho qui trình d ng h n chút ít nh ng không có nghĩa là hoàn toàn không b s c . ơ ư
N u mu n gán IRQ riêng c a mình, b n ph i t i ô Resources c a t ng thi t b và b ch n Use automaticế ế
settings.
IRQ, DMA và đ a ch I/O (th ng đ c g i là tài nguyên h th ng) đ cn riêng cho t ng b ph n ườ ượ ượ
trong máy tính. Chúng đi u khi n dòng d li u l u thông m t cách tr t t gi a các b ph n và máy tính. ư
N u có 2 b ph n cùng dùng chung m t ngu n tài nguyên, ch ng h n modem và chu t đ u đ c thi tế ượ ế
l p là IRQ 3, thì h th ng có th g p s c . Cũng may là Windows 9x, bus PCI và công ngh Plug-and-
Play đã h p s c làm t t công vi c phân b tài nguyên m i khi kh i đ ng h th ng. Nh ng xung đ t v n ư
có th x y ra, đ c bi t là đ i v i các lo i card cũ, không h tr Plug-and-Play mà ch làm vi c v i m t
ho c hai ngu n tài nguyên c th .
Trong Windows 98, xung đ t tài nguyên đ c li t kê trong Hardware Resources.Conflicts\Sharing trong ượ
ti n ích System Information. N u là Windows 95, b n tìm xung đ t trong Device Manager. ế
Dù trong tr ng h p nào, n u có xung đ t t n t i b n cũng ph i kh c ph c ngay trong Device Manager.ườ ế
Gi s b n có m t card âm thanh và m t card m ng, c hai đ u không Plug-and-Play và đ u đ c thi t ượ ế
l p là IRQ 5, nh ng theo tài li u k thu t thì card m ng còn có th thi t l p l i là IRQ 7. Nh v y, tr c ư ế ư ướ
tiên, b n ph i thi t l p card m ng là IRQ 7. Sau đó gi l i c IRQ 5 và IRQ 7 đ Windows kh i dùng ế
chúng cho các thi t b khác. Cách làm là nh n đúp vào bi u t ng Computer trong Device Manager vàế ượ
ch n Reserve Resources. N u Windows nh n bi t c hai card này cùng thi t l p c a chúng thì coi nh ế ế ế ư
xong. Còn không, b n ph i nh n đúp vào tên c a t ng card trong Device Manager, t i ô Resources và bu c
m i card ph i ch p nh n IRQ do b n đ a ra b ng cách b ch n Use automatic settings. ư
Đ H A
3D hay không 3D?
Tôi m i cài đ t card đ h a 3D cho máy tính c a mình vì tr c đây máy không ch i đ c game. Nh ng ướ ơ ượ ư
v i card m i máy v n không ch i đ c các game 3D. T i sao v y? ơ ượ
L th t! Máy tính c a b n có l v n còn đang dùng chip đ h a cũ. Nh ng h th ng có chip đ h a đ c ượ
tích h p ngay trên bo m ch ch có th t đ ng tìm và cài đ t card đ h a m i. Nh ng cũng có m t s yêu ư
c u b n ph i vô hi u hóa chip tích h p b ng cách thay đ i thi t l p jumper trên bo m ch ch ho c thay ế
đ i thi t l p trong ch ng trình cài đ t CMOS. Hãy quan sát trên màn hình khi máy tính kh i đ ng đ tìm ế ươ
thông báo v tên c a chip ho c card đ h a đang s d ng. V n đ s đ c xác minh n u b n th y màn ượ ế
hình không hi n th tên card m i.
H ng màn hình
Màn hình c a tôi m i đây xu t hi n các v t màu sau khi s d ng kho ng vài gi . Đó là d u hi u màn
hình s p h ng?
Ch a h n. N u tình tr ng này có th kh c ph c b ng cách t t màn hình đi r i b t l i thì nguyên nhân chư ế
là nh ng tr ng đi n t r i rác trên màn hình. Thay vì t t màn hình, b n có th nh n nút gi i t (degauss ườ
button) trên băng đi u khi n c a màn hình, nút này th ng có hình m t mi ng nam châm nh . Màn hình ườ ế
s nh p nháy trong ch c lát r i tr v bình th ng. ườ
Màn hình rung
Màn hình 19 inch m i c a tôi t nhiên b rung. Có th kh c ph c đ c không? ượ
Tr c h t c n ph i nói r ng đ rung c a màn hình là m t đ c tính liên quan đ n t l "làm t i" (refresh)ướ ế ế ươ
theo chi u d c. T l làm t i là s l n trong m t giây màn hình v l i toàn b hình nh đang hi n th . ươ
N u t l này d i 70 Hz (là 70 màn hình/giây) màn hình có th b rung. Trung bình con s này ph i n mế ướ
trong kho ng t 75 đ n 85 Hz, th m chí cao h n n u b n th ng xem hình có đ phân gi i cao. ế ơ ế ườ
Bây gi hãy ki m tra xem card đ h a và màn hình có làm t t trách nhi m c a mình không. Đ xác đ nh t
l làm t i c a card đ h a, đ u tiên b n nh n đúp vào bi u t ng Display trong Control Panel r i ch n ươ ượ
nhãn Settings. Sau đó nh n nút Advanced và ch n Adapter. B n s nhìn th y m t s l a ch n phía cu i
h p tho i: Optimal, m c đ nh Adapter, và m t t p h p các t l làm t i riêng cho m t s adapter. Không ươ
ph i màn hình nào cũng h tr t t c các t l làm t i, vì th b n ph i xem k tài li u h ng d n đi ươ ế ướ
kèm v i màn hình. C hai ph ng án Optimal và m c đ nh Adapter s ch n m t t l làm t i d a trên ươ ươ
nh ng h n ch c a màn hình. Optimal thi t l p t l cao h n, nh ng đ Windows đ a ra m t t l t i u ế ế ơ ư ư ư
thì nó cũng c n ph i bi t nh ng gi i h n c a màn hình. N u Windows không th tìm th y file.inf cho ế ế
màn hình thì nó s t đ ng đ a ra t l làm t i là 60 Hz. Ch n Monitor trong h p tho i Properties c a ư ươ
adapter. N u màn hình c a b n không đ c li t kê trong danh sách, b n nh t nút Change và làm theo cácế ượ
ch d n.
Màn hình d ch ng
Máy tính nhà c a tôi có màn hình r t khác v i màn hình c quan khi hi n th cùng m t hình nh. Màn ơ
hình máy tính c quan hi n th hình nh r t rõ nét còn màn hình nhà thì cho hình m h n dù đã h t s c ơ ơ ế
đi u ch nh. Có ph i màn hình cũ nhà c a tôi s p h ng?
N u nói v ch t l ng hình nh thì không ph i màn hình nào cũng nh nhau. Màn hình cũ có th đã đ nế ượ ư ế
tu i "v h u" vì khi thành ph n phospho c a màn hình tr n già c i thì hình nh mà nó hi n th b m ư
và nhòe. Đ kh c ph c t m th i tình tr ng này b n có th ch nh đ t ng ph n và đ sáng c a màn hình. ươ
Tuy nhiên đ ng nh m l n gi a hình m (blurring) v i hình có bóng (ghosting). N u hình có bóng thì có ế
th là do card đ h a và màn hình k t n i v i nhau ch a t t, b n hãy c n th n ki m tra l i ch c m này. ế ư
Dây cáp "r m" ho c quá dài cũng là m t nguyên nhân. Th thay dây m i xem tình hình có đ c c i thi n ượ
không.
Trình b o d ng màn hình ưỡ
Trình b o d ng màn hình (screen saver) có giúp kéo dài tu i th c a màn hình? ưỡ
Nh n đ nh trên ch đúng v i màn hình monochrome. Màn hình phospho màu ngày nay ch u đ ng t t h n ơ
b c ti n b i c a chúng. Vì v y, screen saver có giá tr gi i trí nhi u h n là giúp kéo dài tu i th . Không ơ
nh ng th , vi c ch y screen saver còn có th m màn hình mau h ng h n. Đúng là đ sáng c a phân t ế ơ
phospho trên màn hình s b m d n đi sau m t th i gian s d ng nh ng thành ph n b h ng đ u tiên l i ư
là súng đi n t (electron gun), b ph n d n đ ng cho chùm tia chi u sáng c a màn hình. Vì v y cách t t ườ ế
nh t đ b o d ng màn hình là thi t l p các công c qu n lý màn hình đ n hình đ c t đ ng t t đi ưỡ ế ượ
khi không s d ng. Trong Windows 98, b n có th kích ho t và hi u ch nh nh ng thi t l p này trong m c ế
Power schemes n m trong bi u t ng Power Management c a Control Panel. Đ n gi n h n, b n ch c n ượ ơ ơ
t t h n màn hình khi không dùng đ n nó trong m t th i gian. ế
M t con tr
Tôi m i cài đ t m t ph n m m đ h a m i và sau đó, khi làm vi c trong ch ng trình này, con tr b ươ
bi n m t m i khi tôi nh n vào thanh menu. Vì sao v y? ế
Nh ng v n đ v đ h a th ng x y ra khi có s xung đ t gi a ng d ng và trình đi u khi n đ h a sai ườ
ho c cũ. Đ xác đ nh xem v n đ c a b n có ph i do trình đi u khi n đ h a hay không, b n hãy th cài
driver VGA c a Windows. Cách làm nh sau: nh n phím ph i vào My Computer, ch n Properties, nh n ư
vào nhãn Device Manager r i ch n View devices by type, nh n đúp vào Display adapters. Ti p theo, nh n ế
đúp vào adapter màn hình, ch n Driver, ch n ti p Update Driver r i nh n Next. Ch a h t, b n nh n vào ế ư ế
Display a list, ch n Next, nh n Show all hardware, ch n Standard display types trong danh sách các nhà s n
xu t và Standard Display Adapter trong danh sách Models. Nh n Next đ k t thúc. ế
Thi t b ngo i vi ế
Modem c a tôi phát ra ti ng n khi làm vi c. Làm th o đ kh c ph c? ế ế
Trong Control Panel, b n nh n đúp vào bi u t ng Modems r i đi m sáng modem c a b n trong danh ượ
sách. Sau đó ch n Properties. Trong ô General b n s th y m t thanh tr t đi u ch nh m c đ âm thanh ượ