Cấu tạo acid
nucleic(tt)
Cấu tạo ADN
(aciddezoxiribonucleic)
* Đặc điểm cấu tạo AND. Phân tử
ADN được tạo ra từ hai chuỗi
polynucleotide - hai chuỗi này xếp
song song và ngược chiều nhau. Sự
đối song của phân tử ADN bảo
đảm có sự liên kết bổ sung giữa hai
chuỗi qua các bazơ nitơ. Bazơ nitơ
quay vào phía giữa hai chuỗi nên
hai chuỗi phải ngược chiều nhau.
Sự đối song cũng đảm bảo sự ổn
định cho cấu trúc phân tử ADN. Để
có các liên kết bổ sung giữa hai
chuỗi thì hai chuỗi phải song song.
Các bazơ nitơ của hai
polynucleotide liên kết với nhau
bằng liên kết hydro theo nguyên
lý bổ sung: A chuỗi này liên kết với
T chuỗi kia bằng 2 liên kết hydro
và ngược lại G chuỗi này liên kết
với C chuỗi kia bằng 3 liên kết
hydro.
Tính chất bổ sung trên bảo đảm cho
hai chuỗi luôn song song và khoảng
cách giữa hai chuỗi không đổi do
trong cặp bazơ bổ sung bao giờ
cũng có một bazơ purin có kích
thước lớn đi kèm một bazơ
pirimidin có kích thước bé.
ADN có nhiều kiểu cấu trúc khác
nhau. Mỗi kiểu cấu trúc tồn tại
trong điều kiện riêng và chúng có
thể chuyển đổi lẫn nhau khi thay
đổi các điều kiện tương ứng. Hiện
nay, người ta tìm thấy trong tế bào
ADN tồn tại ở dạng B, A, C, D, Z,
E... trong đó, dạng B phổ biến hơn
và có vai trò trong cơ chế truyền
đạt thông tin di truyền.
Thành phần của ADN cũng rất đa
dạng. Sự đa dạng của chuỗi
polynucleotide đã phân tích ở trên
tạo nên sự đa dạng của ADN.
Hình thái ADN trong tế bào cũng
rất đa dạng. Có loại ADN sợi đơn
thẳng, sợi đơn dạng vòng, sợi kép
thẳng, sợi kép dạng vòng ...
Kích thước ADN cũng rất đa dạng,
từ vài trăm cặp bazơ đến hàng triệu
cặp bazơ.
* Cấu trúc không gian ADN
dạng B (theo Watson - Crick).
Kết hợp nhiều công trình nghiên
cứu về ADN trước đó, đặc biệt
là nghiên cứu của Sachgaff
cùng những nghiên cứu của mình,
năm 1953, Watson và Crick đã
công bố mô hình cấu trúc không
gian của ADN.
Mặc dù đến nay người ta đă phát
hiện thêm nhiều dạng cấu trúc khác
của ADN, cũng như xác định được
cấu trúc thực của ADN có khác so
với mô hình lý thuyết của Watson -
Crick, nhưng sự ra đời mô hình của
Watson - Crick đã trở thành bước
ngoặt trong sinh học, báo hiệu sự ra
đời của sinh học phân tử.