Đặc điểm sinh học cá Sặc
rằn
1. Phân bố
- Cá sặc rằn phân bố tại Thái Lan, Campuchia, Việt Nam và được di giống
sang các nước Mã Lai, Indonesia, Bangladesh. Cá sặc rằn phân bố rộng rãi
trong nhiều thủy vực như kênh rạch, ruộng lúa, ao hồ.
- Tại Việt Nam, trong vùng châu thổ sông Mêkông, cá phân bố tập trung
trong các vùng trũng ngập nước quanh năm, sinh sản tự nhiên trong ruộng,
kinh mương nơi chúng cư trú, đặc biệt là có nhiều cây cỏ thủy sinh với nhiều
chất hữu cơ. Hai tỉnh Cà Mau và Kiên Giang là vùng phân bố tập trung và có
sản lượng cao hiện nay ở vùng ĐBSCL.
2. Sinh trưởng
Trong điều kiện ở ĐBSCL nhiệt độ thích hợp 25 – 30 độ C cá đạt trọng
lượng khoảng 140g/con sau 2 năm. Quan sát cá đực và cá cái cùng tuổi
thường cá đực có trọng lượng nhỏ hơn.
3. Dinh dưỡng
- Cũng như nhiều loài cá khác, ở thời kỳ đầu sau khi nở, cá dinh dưỡng bằng
noãn hoàng. Sau khi noãn hoàng tiêu biến, cá chuyển sang ăn thức ăn bên
ngoài.
- Thức ăn ở thời kỳ đầu gồm nhiều loại, như phiêu sinh động vật (Ciliata,
Rotifera, Copepoda, Cladocera), phiêu sinh thực vật (Bacillariophyceae,
Cyanophyceae, Chlorophyceae) và thủy thực vật tan ra.
- Ở thời kỳ trưởng thành, cấu tạo bộ máy tiêu hóa của cá phù hợp với loài ăn
tạp. Những loại thức ăn thường xuyên bắt gặp và chiếm khối lượng lớn trong
ruột cá gồm: mùn bã hữu cơ, thực vật phiêu sinh, động vật phiêu sinh, mầm
non thực vật, cũng như các loại thực vật thủy sinh mềm trong nước.
- Cá cũng sử dụng tốt các loại thức ăn do người cung cấp như: bột ngũ cốc
các loại, động vật và khi thiếu thức ăn chúng ăn cả trứng của chính nó.
4. Đặc điểm thành thục sinh dục của cá sặc rằn
- Cá sặc rằn thành thục lần đầu sau 7 tháng tuổi. Khi thành thục, có thể phân
biệt dễ dàng cá đực, cá cái bằng các biểu hiện bên ngoài của dấu hiệu sinh
dục phụ. Khi thành thục, ở cá đực phần tia mềm vây lưng kéo dài tới hoặc
vượt khỏi gốc vi đuôi, còn cá cái vi này rất ngắn và không bao giờ chạm tới
gốc vi đuôi. Ngoài chỉ tiêu căn bản này, cũng có thể phân biệt cá đực với các
sọc ngang đậm nét chạy từ lưng xuống bụng rõ hơn cá cái và miệng của nó
cũng lớn hơn.
- Khi sinh sản cá sặc rằn bắt cặp và tìm đến vùng nước ven bờ, nơi có nhiều
cây cỏ thủy sinh để đẻ. Hoạt động sinh sản bắt đầu với việc làm tổ bằng bọt
của cá đực, sau đó cá cái đẻ trứng ra ngoài, trứng được thụ tinh và cũng
chính cá đực dùng miệng gom trứng lại rồi đặt vào tổ bọt.
- Kể từ khi trứng thụ tinh, trong điều kiện nhiệt độ nước 27 – 29 độ C cá nở
sau 20 – 23 giờ. Trong suốt thời gian này cá đực thường xuyên bơi lội quanh
tổ để bảo vệ và dùng vây quạt nước cung cấp oxy cho trứng.