Đánh giá tác dụng điều trị ung thư gan của các hợp chất trong cây xạ đen Celastrus hindsii Benth. bằng phương pháp docking phân tử

Ung thư biểu mô tế bào gan (UTBMTBG) là một trong những thách thức y tế cộng đồng nghiêm trọng, đặc biệt tại Việt Nam, nơi tỷ lệ tử vong do ung thư gan vẫn ở mức cao. Một rào cản lớn trong điều trị hiệu quả là hiện tượng đa kháng thuốc (MDR), thường liên quan đến sự biểu hiện quá mức của protein hMRP1. Do đó, việc tìm kiếm và phát triển các hoạt chất mới nhằm ức chế hMRP1 là chiến lược đầy hứa hẹn để cải thiện hiệu quả điều trị ung thư gan. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá tiềm năng của các hợp chất từ cây Xạ đen (Celastrus hindsii Benth.) thông qua phương pháp docking phân tử để xác định các ứng viên thuốc tiềm năng.

Các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực dược học, hóa dược, ung thư, sinh học tính toán và y học cổ truyền, đặc biệt là những người quan tâm đến phát triển thuốc từ tự nhiên và giải quyết vấn đề kháng thuốc trong điều trị ung thư gan.

Nghiên cứu này giải quyết vấn đề cấp bách về kháng thuốc đa kháng (MDR) trong điều trị ung thư gan, một cơ chế chính liên quan đến sự biểu hiện quá mức của protein vận chuyển hMRP1. Với mục tiêu tìm kiếm các tác nhân ức chế hMRP1 hiệu quả, công trình đã tiến hành sàng lọc ảo các hợp chất từ cây Xạ đen (Celastrus hindsii Benth.), một dược liệu truyền thống. Phương pháp tiếp cận bao gồm sàng lọc docking phân tử sử dụng Autodock Vina để đánh giá ái lực liên kết của 41 hợp chất với hMRP1. Sau đó, các hợp chất tiềm năng được đánh giá đặc tính giống thuốc dựa trên quy tắc Lipinski và các thông số dược động học-độc tính (ADMET) thông qua công cụ pkCSM. Kết quả đáng chú ý cho thấy hai hợp chất, Triptobenzene A và (-)-Epiafzelechin, có năng lượng liên kết với hMRP1 rất thấp (lần lượt là -6.6 kcal/mol và -6.5 kcal/mol), cho thấy tiềm năng ức chế mạnh mẽ. Cả hai hợp chất đều tuân thủ tốt các tiêu chí của quy tắc Lipinski, đồng thời thể hiện hồ sơ ADMET ưu việt với khả năng hấp thu qua ruột cao, không độc tính và không gây đột biến. Những phát hiện này khẳng định Triptobenzene A và (-)-Epiafzelechin là những ứng viên đầy hứa hẹn để phát triển thành thuốc điều trị ung thư gan trong tương lai, đặc biệt là trong bối cảnh cần giải quyết vấn đề đa kháng thuốc. Nghiên cứu này mở ra hướng đi mới trong việc khám phá dược liệu tự nhiên cho phát triển thuốc chống ung thư.