Đào nhân - Hoạt huyết tiêu viêm
Trong Đông y, các bộ phận của cây đào như nhân quả,
hoa, lá đều có tác dụng chữa bệnh, đặc biệt đào nhân là
một vị thuốc được sử dụng rất phổ biến trong chữa các
chứng bế kinh, ứ huyết, phong thấp, táo bón, chấn
thương đụng dập... Sau đây là một số bài thuốc chữa
bệnh có đào nhân:
Hoạt huyết thông kinh:
+ Đào nhân 12g, hồng hoa 6g, tam lăng 8g, đương quy 12g.
Sắc uống. Trị ứ huyết tắc kinh.
+ Đào nhân 8g, hồng hoa 8g, ngưu tất 8g, tô mộc 8g, mần
tưới 8g, nghệ vàng 8g. Sắc uống. Dùng chữa kinh nguyệt
không đều, đau bụng kinh.
+ Đào nhân 12g, xuyên khung 6g, gừng thán 6g, đương quy
12g, cam thảo 4g. Sắc nước, hoà với nước tiểu trẻ em hoặc
đun nóng với ruợu để uống. Trị sau khi đẻ ứ huyết, đau
bụng.
Trừ ứ, giảm đau: Đào nhân 12g, miết trùng 6g, kinh giới
12g, đại hoàng 12g, xuyên khung 6g, đương quy 12g, quế
tâm 6g, cam thảo 4g, bồ hoàng 8g. Sắc nước, chiêu uống
với nước tiểu trẻ em. Trị chấn thương do ngã, bị đánh.
Nhuận tràng thông tiện: Hạnh nhân 12g, đào nhân 12g, hoả
ma nhân 12g, đương quy 12g, sinh địa 16g, chỉ xác 12g.
Nghiền thành bột mịn, làm mật hoàn. Mỗi lần uống 8g,
ngày uống 2 lần hoặc sắc nước uống. Dùng khi đại tiện khó
khăn.
Thoát mủ, tiêu nhọt: Đại hoàng 12g, mẫu đơn bì 16g, đào
nhân 12g, đông qua tử 12g, mang tiêu 12g. Sắc uống. Trị
ruột bị ung nhọt, đau bụng, đại tiện táo.
+ Đào nhân 12g, hồng hoa 12g, đương quy 12g, đan sâm
12g, xuyên khung 12g, xích thược 12g, ngưu tất 12g, kim
ngân hoa 12g, huyền sâm 12g, địa miết trùng 8g, tam lăng
8g, nga truật 12g, thủy điệt 4g, địa long 4g, manh trùng 4g,
cam thảo sống 4g. Sắc uống.
Một số món ăn - bài thuốc có đào nhân:
Xi rô đào: Đào chín 2 quả gọt vỏ ngoài, tách bỏ hạt, nhân
hạt đào 9g, xi rô 30g, thêm nước chưng cách thuỷ cho chín
nhừ. Ăn mỗi ngày 1 lần. Dùng cho các trường hợp bế kinh,
kinh ít, thông kinh.
Cháo đào nhân: Đào nhân 50g, gạo tẻ 60g; nấu cháo cho
ăn phụ vào bữa sáng và bữa tối. Chữa mất ngủ hay quên
lẫn, đau lưng, sỏi đường tiết niệu. Người bình thường ăn
hằng ngày có tác dụng tăng cường trí não, bảo vệ sức khoẻ,
phòng trị tăng huyết áp, bệnh mạch vành, cơn đau tim.
Nước đào nhân: Đào nhân 30g, hạnh nhân 15g nghiền nát
trộn với nước gừng và mật ong lượng thích hợp cho ăn.
Dùng cho các trường hợp suy hô hấp thở gấp, hen suyễn
mạn tính.
Kiêng kỵ: Khi uống thuốc hay ăn đào không ăn thịt ba ba,
rùa, hoặc kết hợp thương truật, bạch truật; không ăn quả
nhiều sinh nhiệt lở ngứa.
TS. Nguyễn Đức Quang