Dầu gấc - Thuốc quý của người Việt
Là một dược liệu quý, Gấc đã được CTQ đề cập đến liên tục trong những số
17, 18. Kỳ này, CTQ xin giới thiệu chung về một sản phẩm chính từ Gấc –
Dầu Gấc và những điều quý giá nó.
Dầu gấc được chiết từ màng đỏ bao quanh hạt ở quả gấc chín đã làm khô của cây
Gấc (Momordica cochinchinensis) Spreng., họ Cucurbitaceae. Cây Gấc mọc hoang
và trồng khắp nơi ở Việt Nam, trong đó loại gấc nếp hương mọc ở vùng Hải
Dương cho chất lượng dầu tốt nhất.
Dầu gấc nguyên chất có màu đỏ sẫm, mùi thơm ngon đặc biệt chứa Bêtacarotene
(150mg%), lycopene, Alphatocopherol (12mg%) và các chất béo thực vật như axit
oleic (44%), axit linoleic (15%) và các chất vi lượng như Fe, Cu, Co, Zn, K….. rất
cần thiết cho cơ thể. Bêtacaroten là tiền Vitamin A, khi vào cơ thể sẽ được các
enzym của gan và tuỵ thuỷ phân thành hai phân tử Vitamin A, tuỳ theo nhu cầu.
Hàm lượng Bêtacaroten trong dầu gấc cao gấp 1.8 lần so với gan cá thu, gấp 15 lần
so với củ cà rốt và gấp 68 lần so với quả cà chua. Đây là nguồn vitamin A thiên
nhiên rất quý giá có tác dụng phòng ngừa và chữa bệnh thiếu vitamin A – nguyên
nhân gây ra khô giác mạc mắt, bệnh quáng gà, suy dinh dưỡng và chậm lớn ở trẻ
em. Các thuốc vitamin A trên thị trường là chất tổng hợp nếu uống quá liều sẽ có
hại, đặc biệt gây nguy cơ gãy xương háng ở phụ nữ, phồng thóp ở trẻ nhỏ, tăng áp
lực nội sọ và ròn sương (kết quả nghiên cứu của các nhà y học trường ĐH Harward
ở Mỹ). Nếu không có chỉ định của thấy thuốc thì không nên uống các thuốc có
vitamin A tổng hợp mà cần thay thế bằng Bêtacaroten thiên nhiên giúp cơ thể dễ
hấp thu và không độc hại cho gan, đặc biệt là ở phụ nữ đang mang thai cần phải
cận trọng.
Với hàm lượng cao lycopene, dầu gấc có tác dụng làm giảm nguy cơ ung thư, đặc
biệt làm giảm đáng kể nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt và ung thư dạ dày. Lycopen
và vitamin E thiên nhiên có trong dầu gấc còn bảo vệ tim mạch hữu hiệu giảm các
cơn đau thắt ngực. Điều này càng có ý nghĩa khi chúng ta biết rằng ở các nước
Châu Âu và Bắc Mỹ, các nhà khoa học phải chiết xuất lycopen từ cà chua (hàm
lượng thấp) để làm thuốc phục vụ con người, dầu gấc có hàm lượng lycopen cao
gấp nhiều lần cà chua và là cây mọc phổ biến ở nước ta (cây này không có ở Châu
Âu). Đây là một tiềm năng to lớn về xuất khẩu dược liệu.
Dầu gấc có nhiều axit Omega 9 (axit oleic), axit omega 6 (axit linoleic). Đây là
những axit béo không no rất quan trọng giúp phát triển võng mạc mắt, não bộ và
myelin sợi thần kinh cho thai nhi, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Các nguyên tố vi lượng
như coban, đồng, kẽm, sắt còn giúp trẻ tăng sức đề kháng và tăng hồng cầu rõ rệt.
Các nhà khoa học Viện Dinh dưỡng quốc gia đã chứng minh dầu gấc giúp trẻ tăng
hồng cầu, tăng sức đề kháng và chống suy dinh dưỡng tốt hơn so với các chế phẩm
vitamin tổng hợp cùng loại. Đây có thể là một hướng đi rất có triển vọng trong
chiến lược giảm tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng.
Dầu gấc còn có tác dụng phòng ngừa và điều trị bệnh viêm gan, xơ gan, hoặc nguy
cơ phát triển ung thư gan: bệnh nhân bị ung thư sau khi cắt bỏ khối u, sau điều trị
bằng hoá chất hoặc tia xạ. Loại trừ tác động độc hại cho những người phải làm việc
trong môi trường có chất độc hoặc ăn phải thức ăn có dư lượng thuốc trừ sâu, thuốc
tăng trọng quá lớn….. Gần đây, nhiều công trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng
Bêtacaroten, lycopen, và Anphatocopherol trong dầu gấc có khả năng làm mất tác
dụng của 75% những chất gây ung thư nói chung, đặc biệt ung thư vú.
Axit linoleic trong dầu gấc là vitamin F, có ảnh hưởng đến chuyển hoá các lipit,
phospolipit, giúp cơ thể thải bớt cholesterol, chống nhiễm mỡ, giúp giảm béo và
tạo vóc dáng thon thả, nhất là đối với phụ nữ sau khi sinh, làm bền vững thành
mạch máu. Nó cũng có tác dụng bảo vệ da và tăng sức chống đỡ của cơ thể.
Dầu gấc còn kích thích sinh ra lớp mô mới, làm cho vết thương mau lành, dùng để
chữa các vết bỏng, loét, và nứt kẽ vú, giúp phục hồi và tái tạo làn da.
Hiện nay các nhà khoa học dược Việt Nam đẫ nhân giống gấc nếp hương và trồng
tập trung tại huyện Thanh Hà, Hải Dương nhằm mục đích nghiên cứu, giới thiệu và
xuất khẩu dầu gấc ra thế giới cũng như phục vụ nhu cầu của nhân dân. Trên thị
trường đã có sản phẩm GAROTEN. Đây là loại thuốc dầu gấc đầu tiên được Bộ Y
tế cấp số đăng ký sản xuất và lưu hành ở Việt Nam (số VNB – 0150- 03) để làm
thuốc phòng và chữa bệnh cho người.Thuốc được trình bày dưới dạng hộp. Mỗi
hộp có 03 vỉ 10 viên nang mềm. Mỗi viên có chứa 400mg dầu gấc nguyên chất và
40mg vitamin E.
Hy vọng trong tương lai không xa, dầu gấc Việt Nam sẽ có mặt rộng rãi trên thị
trường thế giới, đem lại nguồn thu ngoại tệ cho đất nước cũng như góp phần tích
cực vào sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ của nhân dân.
