Đề tài nghiên cứu khoa học: Thực trạng và giải pháp bảo tồn giá trị một số di tích lịch sử – văn hóa thờ Phạm Tử Nghi trên địa bàn huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình

Việt Nam tự hào với kho tàng di sản lịch sử - văn hóa phong phú, là minh chứng sống động cho quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc. Các di tích này không chỉ là tài sản quý giá mà còn là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, sự xuống cấp do thời gian, khí hậu và môi trường đang đe dọa giá trị của chúng. Đặc biệt, tại huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình, các di tích thờ Tứ Dương hầu Phạm Tử Nghi mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc, góp phần hình thành bản sắc văn hóa địa phương. Nghiên cứu này ra đời nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp bảo tồn hiệu quả, góp phần giữ gìn và phát huy giá trị di sản này cho thế hệ tương lai.

Các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa, quản lý di sản; cán bộ văn hóa địa phương; giáo viên, học sinh, sinh viên các ngành liên quan; và cộng đồng dân cư tại huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình quan tâm đến việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp bảo tồn giá trị của các di tích lịch sử - văn hóa thờ Tứ Dương hầu Phạm Tử Nghi trên địa bàn huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình. Đề tài mở đầu bằng việc nhấn mạnh tầm quan trọng của di sản văn hóa như một phần không thể thiếu trong lịch sử dân tộc và là nguồn lực phát triển bền vững. Phạm Tử Nghi, một vị tướng kiệt xuất dưới triều Mạc, được tôn thờ tại nhiều đền thờ trên địa bàn bốn xã Khánh Cường, Khánh Trung, Khánh Mậu, và Khánh Hồng, đóng vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của cư dân địa phương. Mặc dù các di tích này đã được công nhận và nhận được sự quan tâm, chúng vẫn đối mặt với nguy cơ xuống cấp do nhiều yếu tố. Qua việc tổng quan tình hình nghiên cứu, đề tài nhận thấy khoảng trống về một công trình hệ thống nghiên cứu chuyên sâu về các di tích này. Phương pháp nghiên cứu bao gồm phương pháp lịch sử để tìm hiểu thân thế sự nghiệp của Phạm Tử Nghi, phương pháp điền dã để thu thập thông tin trực tiếp, điều tra xã hội học để đánh giá nhận thức và đóng góp của cộng đồng, cùng với phương pháp bảo tàng để phân tích hiện trạng di tích. Kết quả nghiên cứu không chỉ làm rõ giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học của các di tích mà còn đưa ra các giải pháp cụ thể, thiết thực nhằm bảo tồn và phát huy bền vững giá trị của các di tích thờ Phạm Tử Nghi, góp phần vào mục tiêu phát triển Ninh Bình thành thành phố di sản trong tương lai.