
Trưng ði hc Nông nghip Hà Ni – Giáo trình Phân loi ñt và xây dng bn ñ ñt …………..
34
EUTRIC: T ting Ðc “eu”: tt, mu m), giu dinh dư)ng. Có ñ bão hòa bazơ
cao.
FERRALIC: T ch Latinh “ferrum”: s%t và “Aluman”: nhôm. Ch& ñt có hàm lưng
sesquioxides cao.
FERRIC: T ch Latinh “ferrum”: s%t ñt có ñm s%t màu nâu ñ0 ho$c có s tích
lũy cht s%t.
FIBRIC: T ch Latinh “fibra”: r- con, ñt có nhng cht hu cơ phân hu* yu.
FIMIC: T ch “fimun”: phân bón, bùn, bùn than, ñt có mt tng ñưc hình
thành do s bón phân liên tc trong thi gian dài.
FOLIC: T ch Latinh “folium”: lá cây, là nhng cht hu cơ không phân gii.
GELIC: T ch Latinh “gelu”: sương giá, ch& ñt ñóng băng.
GLEYIC: T ting Nga glây là ñt ly toàn b.
GLOSSIC: T ting Ðc “glossa”: vt hình lư)i, là nhng phn din tích ñt ca
tng trên ăn lan t0a sâu xung tng ñt ñt nm bên dưi.
GYPSIC: T ch Latinh “gypsum”, có s tích lũy Thch cao.
HAPLIC: T ting Ðc “haploos”: ñơn gin, có nghĩa là nhng tng chuyn tip
ñơn gin, bình thưng.
HUMIC: T ch Latinh “humus”: ñt giu mùn.
LITHIC: T ting Ðc “lithos” ñá, có nghĩa là ñt rt m0ng.
LUVIC: T ch Latinh “luere” có nghĩa là có s tích lu" sét.
MOLLIC: T ch Latinh “mollis”: mm ch& cu trúc m$t ñt tơi xp mm, ñt tt.
PETRIC: T ch Latinh “petra”: ñá. ðt có s hin din ca mt lp cng ch$t
nông.
PLINTHIC: T ting Ðc “plinthos”: gch. ðt có nhng cht ñm sét b cng ch$t
li.
RENDZIC: T ting Balan “rsedric”: ting n ào. Ch& ñt có ting lo so khi cày
do có ñá nm nông trên m$t.
RHODIC: T ting Ðc “rhodon”: màu hng, ch& ñt có màu ñ0.
SALIC: T ch Latinh “sal”: m$n, có nghĩa là ñt có ñ m$n cao.
SODIC: T ch Latinh “sodium”:có hàm lưng Natri trao ñ(i cao.
STAGNIC: T ch Latinh “stagnare”: ngp úng, có nghĩa là m$t ñt thưng b úng
nưc hay ngp úng.
TERRIC: T ch Latinh “terra”: có nghĩa là ñt có cht hu cơ phân gii tt và
.m.
THIONIC: T ting Ðc “theion”: Sunfua, trong ñt có cht sulphuadic.
UMBRIC: T ch Latinh “umbra”: s chuyn màu hay s hơn khác nhau, có
nghĩa là trong ñt có m$t ca tng A Umbric.
URBIC: T ch Latinh “urbis”: thành ph th xã, ñt có s tn ti nhng cht
ph thi, rác rư!i, thc ăn tha.
VERTIC: T ch Latinh “vertere”: ño ln, có nghĩa là ñt có s xáo trn trên
lp ñt m$t.
VIRTIC: T ch Latinh “vitrum”: kính, thu* tinh, là ñt giàu cht thy tinh.
XANTHIC: T ting Ðc “xanthos”: màu vàng, ch& ñt có màu vàng.
Năm 1988 Bng Phân loi ñt ch&nh s a theo 2 cp ca FAO- UNESCO công b. Bng
này chia ñt th gii thành 28 nhóm vi 153 ñơn v ñt như sau:

Trưng ði hc Nông nghip Hà Ni – Giáo trình Phân loi ñt và xây dng bn ñ ñt …………..
35
Bng 4.1 Bng phân loi ñt th+ gi,i theo phân loi ca FAO- UNESCO
Ct I Ct II Ct III Ct IV
FL FLUVISOLS AR ARENOSOLS CM CAMBISOLS CL CALCISOLS
FLe Eutric Fluvisols
FLc Calcaric Fluvisols
ARh Haplic Arenosols
ARb Cambic Arenosols
CMe Eutric Cambisols
CMd Dystric Cambisols
CLh Haplic Calcisols
CLl Luvic Calcisols
FLd Distric Fluvisols
FLm Mollic Fluvisols
Flu Umbric Fluvisols
FLt Thionic Fluvisols
FLs Salic Fluvisols
ARl Luvic Arenosols
ARo Ferralic Arenosols
ARa Albic Arenosols
Arc Calcaric Arenosols
ARg Gleyic Arenosols
Cmu Humic Cambisols
CMc Calcaric Cambisols
CMxChromic Cambisols
CMv Vertic Cambisols
CMo Ferralic Cambisols
CMg Gleyic Cambisols
CMi Gelic Cambisols
CLp Petric Calcisols
GL GLEYSOLS AN ANDOSOLS GY GYPSISOLS
Gle Eutric Gleysols
GLk Calcic Gleysols
GLd Dystric Gleysols
GLa Aldic Gleysols
GLm Mollic Gleysols
GLu Umbric Gleysols
GLt Thionic Gleysols
GLi Gelic Gleysols
ANh Haplic Andosols
ANm MollicAndosols
ANu Umbric Andosols
ANz Vitric Andosols
ANg Gleyic Andosols
ANi Gelic Andosols
GYh Haplic Gypsisols
GYk Calcic Gypsisols
GYl Luvic Gypsisols
GYp Petric Gypsisols
RG REGOSOLS VR VERTISOLS SN SOLONETZ
RGe Eutric Regosols
RGc Calcaric Regosols
RGyic Regosols
RGd Dystric Regosols
RGu Umbric Regosols
RGi Gelic Regosols
VRe Eutric Vertisols
VRd Dystric Vertisols
VRk Calcic Vertisols
Vry Gypsic Vertisols
SNh Haplic Solonetz
SNm Mollic Solonetz
SNk Calcic Solonetz
SNy Gypsic Solonetz
SNj Stagnic Solonetz
SNg Gleyic Solonetz
LP LEPTOSOLS SC SOLONCHAKS
Lpe Eutric Leptosols
LPd Dystric Leptosols
LPk Rendzic Leptosols
LPm Mollic Leptosols
LPu Umbric Leptosols
LPq Lithic Leptosols
LPi Gelic Leptosols
SCh Haplic Solonchaks
SCm Mollic Solonchaks
SCk Calcic Solonchaks
SCy Gypsic Solonchaks
SCn Sodic Solonchaks
SCg Gleyic Solonchaks
SCi Gelic Solonchaks
Ct V Ct VI Ct VII Ct VIII
KS KASTANOZEMS LV LUVISOLS LX LIXISOLS HS HISTOSOLS
KSh Haplic Kastanozems
KSl Luvic Kastanozems
KSk Calcic Kastanozems
KSy Gypsic Kastanozems
LVh Haplic Luvisols
LVf Ferric Luvisols
LVx Chromic Luvisols
LVk Calcic Luvisols
LVv Vertic Luvisols
LVa Albic Luvisols
LVj Stagnic Luvisols
LXh Haplic Lixisols
LXf Ferric Lixisols
LXp Plinthic Lixisols
LXa Albic Lixisols
LXj Stagnic Lixisols
HSl Folic Histosols
HSs Terric Histosols
HSf Fibric Histosols
HSt Thionic Histosols
HSi Gelic Histosols
LXg Gleyic Lixisols

Trưng ði hc Nông nghip Hà Ni – Giáo trình Phân loi ñt và xây dng bn ñ ñt …………..
36
LVg Gleyic Luvisols
CH CHERNOZEMS PL PLANOSOLS AC ACRISOLS AT ANTHROSOLS
CHh Haplic Chernozems
CHk Calcic Chernozems
CHl Luvic Chernozems
CHw Glossic Chernozems
CHg Gleyic Chernozems
Ple Eutric Planosols
PLd Dystric Planosols
PLm Mollic Planosols
PLu Umbric Planosols
PLi Gelic Planosols
Ach Haplic Acrisols
ACf Ferric Acrisols
ACu Humic Acrisols
ACp Plinthic Acrisols
ACg Gleyic ACrisols
Ata Aric Anthrosols
ATc CumulicAnthrosols
ATf Fimic Anthrosols
ATu Urbic Anthrosols
PH PHAEOZEMS PD PODZOLUVISOLS AL ALISOLS
PHh Haplic Phaeozems
PHc Calcaric Phaeozems
PHl Luvic Phaeozems
PHj Stagnic Phaeozems
PHg Gleyic Phaeozems
PDe Eutric
Podzoluvisols
PDd Dystric
Podzoluvisols
PDj Stagnic
Podzoluvisols
PDg Gleyic
Podzoluvisols
PDi Gelic
Podzoluvisols
Alh Haplic Alisols
ALf Ferric Alisols
ALu Humic Alisols
ALp Plinthic Alisols
ALj Stagnic Alisols
ALg Gleyic Alisols
GR GREYZEMZ PZ PODZOLS NT NITISOLS
GRh Haplic Greyzemz
GRg Gleyic Greyzemz
PZh Haplic Podzols
PZb Cambic Podzols
PZf Ferric Podzols
PZc Carbic Podzols
PZg Gleyic Podzols
Pzi Gelic Podzols
NTh Haplic Nitisols
NTr Rhodic Nitisols
NTu Humic Nitisols
FR FERRALSOLS
FRh Haplic Ferralsols
FRx Xanthic Ferralsols
FRr Rhodic Ferralsols
FRu Humic Ferralsols
FRg Geric Ferralsols
FRp Plinthic Ferralsols
PT PLINTHOSOLS
PTe Eutric Plinthosols
PTd Dystric Plinthosols
PTu Humic Plinthosols
PTa Albic Plinthosols
c. Ðơn v ñt ph và pha ñt
Ðơn v ph ñt
ðơn v ph ñt ñưc chia t các ñơn v ñt, ñơn v ph th hin cht lưng ca tng ch.n
ñoán hay ñ$c tính ch.n ñoán ñi vi các mc ñ khác nhau ! nhng ñ$c tính ñã ñưc s dng
ñ xác ñnh ñơn v ñt.
Ví d tên ñt phù sa chua glây nh+ thì tính chua ñưc dùng ñ ñ$t cho ñơn v ñt, còn ñ$c
trưng glây s/ ñưc s dng ñ$t cho ñơn v ph ñt. Tên các ñơn v ph ñt có tip vĩ - i ñưc
ký hiu bng ch in thưng vit v trưc tên ñơn v ñt và cách ký hiu ñơn v b!i gch ngang
“-” khi vit tên ñt ngưi ta thưng vit ñơn v ph trưc ri ñn ñơn v cui cùng là tên nhóm
ñt. Ví d ngưi ta có ñy ñ theo FAO-UNESCO ca ñt phù sa chua glây như sau:

Trưng ði hc Nông nghip Hà Ni – Giáo trình Phân loi ñt và xây dng bn ñ ñt …………..
37
Gleyi- Dystric Fluvisols ký hiu FLd- g
FL: nhóm ñt chính; Dystric:ñơn v ñt; Gleyi: ñơn v ph ñt.
Nu tng glây gp ! ñ sâu 0-50 cm thêm tip ñu ng Epi và ! ch vit t%t thêm s 1 sau
ch g. Nu tng glây gp ! ñ sâu >50 cm thêm tip ñu ng Endo và ! ch vit t%t thêm s 2
sau ch g. C th ta s/ có cách vit tên như sau:
Epi Gleyi- Dystric Fluvisols ký hiu FLd- g1
Endo Gleyi- Dystric Fluvisols ký hiu FLd- g2
Các nhà Khoa hc ðt Vit Nam ñ ngh ñ$t tên ñơn v ñt ph theo các ñnh tính như
sau:
Bng 4.2. Các y+u t. xác ñ(nh dùng ñ4t tên ñơn v( ñt ph&
Abrupti Có s phân d v thành phn cơ gii
Acriv Có tng tích s%t, nhôm (feralit), giàu sét vi ñ no bazơ <
50% ! tng B (! ñt ñ0 ferralsols).
Albi Có tng bc tr%ng ! ñ sâu 0- 100cm.
Glossalbi Tng bc tr%ng hay tích sét, hay cha Na
+
hình lư)i.
Alkali Kim (có pH
H2 O
) ≥ 8,5 ! ñ sâu 0- 50cm
Andi Có ñ$c trưng tro núi l a ! 0- 100cm.
Anthraqui Có tng nhân tác.
Ari Tng ñt thay ñ(i do cày sâu (dày 30- 50cm).
Areni Thành phn cơ gii là cát ! 0- 50cm
Aridi Có tng khô nt chân rùa.
Gibbsi Có lp ñt dày hơn 30cm cha hơn 25% gibbsite ! phn ñt
mn tng ñt 0- 100cm.
Geri Có ñ$c trưng phong hóa mnh ! vài lp ñt ca tng ñt 0-
100cm.
Gleyi Có ñ$c trưng glây thuc ñ sâu 0- 100cm.
Epigleyi Có ñ$c trưng glây ! ñ sâu 0- 50cm.
Glosi Có hình lư)i ca tng tơi mm hay tng s,m màu xâm nhp
xung tng B hay m,u cht.
Molliglosi Tng tơi mm hình lư)i xâm nhp xung tng B bên dưi
hoch tng m,u cht.
Umbrglosi Tng s,m màu hình lư)i xâm nhp xung tng B bên dưi
hoch tng m,u cht.
Greyi Có tng limon không ñưc bóc và các ht cát trên m$t c%t
cu trúc ñt ! tng A tơi mm (! ñt nâu th,m - phaeozems).
Hapli Có s th hin ñin hình ca nhng ñ$c ñim nht ñnh.
Histi Có tng hu cơ ! ñ sâu 0- 40cm.
Fibrihisti Có tng hu cơ ! ñ sâu 0- 40cm cha cht hu cơ phân
gii yu, thô, ph( bin là cht si, xơ.
Saprihisti Có tng hu cơ ! ñ sâu 0- 40cm cha cht hu cơ phân
gii mnh, ch& có rt ít si, xơ thô và có màu ñen ho$c xám
ñen.
Thaptohisti Có tng hu cơ b chôn vùi ! ñ sâu 40- 100cm
Hori Tng canh tác vưn dày ≥ 50cm, ñi vi ñt khác < 50cm.

Trưng ði hc Nông nghip Hà Ni – Giáo trình Phân loi ñt và xây dng bn ñ ñt …………..
38
Humi Tng có hàm lưng Cacbon hu cơ cao; trong ñt ñ0
(ferralsols) và ñt sét bc (Nitisols) là ln hơn 1,4% Cacbon
! ñt mn thuc lp ñt 0- 100cm; ñi vi các loi ñt khác
là > 1% Cacbon trong phn ñt mn thuc tng ñt 0-50 cm.
Mollhumi Có hàm lưng cacbon như trên và tng tơi mm.
Umbrihumi Có tng s,m màu và hàm lưng cacbon như trên.
Hydragri Có tng thay ñ(i do canh tác nưc xy ra ! ñ sâu 0- 100cm
(ch& có ! ñt nhân tác).
Hydri Có mt hay nhiu lp ñt ! ñ sâu 0- 100cm vi t(ng ñ
dày ≥ 35cm vi kh năng tr nưc 1500 Kpa (trong m,u ñt
tươi, ch& có ! ñt tro núi l a).
Hyperochi Có tng xám, tr%ng khi khô, khi .m màu s,m hơn, hàm
lưng cacbon hu cơ thp (< 0,4%) và có hàm lưng oxyt
s%t t do thp, thành phn cơ gii thô, du hiu cu trúc
m0ng và lp v0 m0ng trên m$t.
Hyperskeleti Có trên 90% khi lưng là cui, s0i hay mnh v) thô ñn ñ
sâu 75 cm hay ñn tng ñá m+ cng r%n.
Irragi Có tng thay ñ(i do tưi dày ≥ 50 cm ! ñt nhân tác; ! các
ñt khác m0ng hơn 50 cm.
Lamelli Có tng tích t sét cu trúc phin dày ti thiu 15cm trong
lp ñt 0- 100cm.
Lepti Có ñá cng ! ñ sâu 25- 100 cm.
Endolepti Có ñá cng ! ñ sâu 50- 100 cm.
Epilepti Có ñá cng ! ñ sâu 25- 50 cm.
Lithi Có ñá cng ! ñ sâu 0- 10 cm.
Paralithi Có ñá v) ! ñ sâu 0- 10 cm tip xúc vi các vt nt sâu cho
phép r- cây xuyên qua xung các tng nâu.
Lixi Có tng feralit vi hàm lưng sét cao, ñ no bazơ ≥ 50% !
tng B ñn ñ sâu 100 cm (dùng cho ñt ñ0 ferralsols).
Luvi Có tng tích sét argic vi CEC ≥ 24me/100g sét ñn ñ sâu
100cm.
Hypoluvi
Có s tăng tuyt ñi v hàm lưng sét ! mc 3% hay hơn
(dùng cho ñt cát).
Magnesi Có t* l cation trao ñ(i Ca/Mg <1 ! ñ sâu 0- 100 cm.
Mesi Có ñ no bazơ < 75% ! ñ sâu 20 cm (dùng cho ñt bin
tính).
Molli Có tng tơi mm.
Niti Có ñ$c trưng tính sét ! ñ sâu 0- 100 cm.
Ombri Có ch ñ nưc xác ñnh b!i mc nưc ngm (dùng cho
Histosols).
Pachi Có tng tơi mm hay s,m màu dày hơn 50 cm.
Pelli Có màu munsell ! ñt .m < 3,5% hay < 1,5% ! lp ñt 0-
30 cm (ñt bin tính).
Petri G%n kt mnh không d3o, không ñàn hi ! lp ñt 0-

