Dự án “Go Digital ASEAN”
Tài liệu dành cho cán bộ giảng dạy
Hà Nội, tháng 7 năm 2020
Tài liệu thuộc bản quyền dự án “Go Digital ASEAN”
PHẦN 3. AN TOÀN SỬ DỤNG INTERNET
3
Mục lục
Lời nói đầu 5
Bài 1. Tại sao cần đảm bảo an toàn khi lên mạng? 7
1. Uy tín và hình ảnh cá nhân 7
2. Các mối quan hệ 8
3. Tài chính 8
4. Thông tin cá nhân 8
Bài 2. Bảo vệ điện thoại di động khỏi nguy cơ trộm cắp
thông tin 9
1. Đặt mật khẩu cho điện thoại di động 9
2. Hạn chế kết nối mạng không dây miễn phí (free wifi) 10
3. Tránh tải các ứng dụng độc hại 11
4. Cảnh giác với lời mời lừa đảo 11
5. Cài đặt ứng dụng diệt vi rút 12
Bài 3. Sử dụng mạng xã hội an toàn – Tài khoản
bị đánh cắp 13
1. Các hành động phòng tránh bị đánh cắp tài khoản mạng xã hội 13
2. Cách hành động xử lý khi tài khoản mạng xã hội bị lấy cắp 15
Bài 4. Sử dụng mạng xã hội an toàn – Nhận biết lời nói
và hình ảnh gây hại 18
1. Các hành động phòng tránh nội dung gây hại trên mạng xã hội 18
2. Các hành động xử lý khi gặp thông tin gây hại trên mạng xã hội 19
Bài 5. Sử dụng mạng xã hội an toàn - Tin tức giả
(Bài mở rộng) 23
Bài 6. Nhận diện kẻ xấu trên mạng và cách đối phó
(Bài mở rộng) 26
1. Chân dung các kẻ xấu trên mạng xã hội 26
2. Các cách phòng tránh và xử lý khi gặp phải kẻ xấu trên
mạng xã hội 28
Mục lục
4Phần 3. An toàn sử dụng Internet
Bài 7. Đồng hành cùng trẻ an toàn trên mạng
(Bài mở rộng) 30
1. Đặt vấn đề với trẻ về an toàn sử dụng mạng 30
2. Những nội dung thiết thực để đảm bảo an toàn sử dụng mạng
cần trao đổi với trẻ 31
3. Chú ý và quan sát những gì trẻ làm trên mạng 32
4. Hành động khi xảy ra vấn đề 33
Tài liệu tham khảo 34
5
Lời nói đầu
Thân gửi các cán bộ giảng dạy của dự án “Go Digital ASEAN”,
Hẳn các bạn đã biết, ngày nay công nghệ thông tin, Internet và các thiết bị kỹ
thuật số là những phương tiện kỳ kiệu, hiện đại và lợi ích mà nó mang lại cho đời
sống con người là rất lớn. Chỉ với một chiếc điện thoại di động, khi kết nối mạng,
bạn có thể đọc báo, xem phim, nghe nhạc, xem các chương trình giải trí. Ngoài
ra, các mạng xã hội cho phép bạn trao đổi thông tin, tán gẫu với người thân, bạn
bè. Không những thế, bạn còn có thể mua bán, tìm kiếm công việc, thanh toán
các hóa đơn…Tóm lại, một chiếc điện thoại thông minh có kết nối mạng có thể
xem vừa là thư viện, tivi, ngân hàng, siêu thị, phòng khách, sân chơi…của mỗi
người. Vì vậy, việc tiếp cận, tìm hiểu và nâng cao kỹ năng sử dụng mạng hay điện
thoại thông minh là yêu cầu cơ bản và thiết yếu với bất cứ ai mong muốn cải
thiện đời sống và công việc nhờ công nghệ số.
Đáp ứng nhu cầu đó, từ năm 2019, Quỹ Châu Á (The Asia Foundation) chủ trì
thực hiện dự án “Go Digital ASEAN” tại Việt Nam, Tổ chức Tài chính vi mô Tình
thương (TYM) phối hợp triển khai và Trung tâm Công nghệ thông tin - Truyền
thông Vietnet (Vietnet-ICT) chịu trách nhiệm xây dựng nội dung đào tạo. Dự án
hướng tới bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng sử dụng công nghệ cho đội ngũ cán
bộ của TYM; từ đó, các cán bộ sẽ tiếp tục hướng dẫn và hỗ trợ khách hàng của
mình là phụ nữ, phụ nữ nghèo, yếu thế, có thu nhập thấp và thành viên trong gia
đình họ tiếp cận và ứng dụng công nghệ giúp đời sống và công việc kinh doanh
phát triển thuận lợi.
Thuộc khuôn khổ dự án, tài liệu dành cho cán bộ giảng dạy hướng tới cung cấp
kiến thức nền tảng và tổng hợp cho cán bộ về ứng dụng thiết bị kỹ thuật số và
mạng Internet trong đời sống và công việc. Bên cạnh đó, bộ tài liệu đào tạo của
dự án còn bao gồm tài liệu hướng dẫn giảng dạy và tờ thông tin giáo cụ trực
quan dành cho cán bộ giảng dạy sử dụng khi hướng dẫn lại cho khách hàng và
thành viên gia đình họ.Tài liệu được thiết kế với 3 nội dung chính:
Phần 1 - Mạng Internet và các ứng dụng di động cơ bản
Phần 2 - Bán hàng trực tuyến
Phần 3 - An toàn sử dụng Internet
Trong đó, cuốn tài liệu bạn đang cầm trên tay là nội dung của Phần 3 -An toàn
sử dụng Internet. Nội dung này dành cho tất cả các đối tượng, đặc biệt dành
cho phụ nữ và trẻ em gái – đối tượng mà phần đông tội phạm mạng hiện nay
thường nhắm tới để lợi dụng hoặc lừa đảo. Thông qua các nội dung nâng cao ý
thức và các thực hành cụ thể, người dùng di động nói chung cũng như phụ nữ
và trẻ em gái nói riêng biết cách bảo vệ thông tin cá nhân, phòng tránh và xử lý
các rủi ro như tin tức gây hại, tin tức giả, trộm cắp tài khoản, xâm hại tình dục, tội
phạm mạng,…
Lời nói đầu