NGHIEÂN CÖÙU KHOA HOÏC KYÕ THUAÄT
Taïp chí KHKT Noâng Laâm nghieäp, soá 1&2/2007 Ñaïi hoïc Noâng Laâm Tp. HCM
32
ÑAÙNH GIAÙ CAÙC YEÁU TOÁ DINH DÖÔÕNG ÑA LÖÔÏNG HAÏN CHEÁ
SINH TRÖÔÛNG, NAÊNG SUAÁT VAØ HAØM LÖÔÏNG TINH BOÄT
CUÛA GIOÁNG SAÉN KM94
THE EFFECTS OF MAJORITY NUTRIENT FACTORS LIMITED ON GROWTH, YIELD ABILITY
AND STARCH CONTENT IN CASSAVA (Mahinot Esculenta Crantz) var. KM94
Leâ Vaên Luaän, Traàn Vaên Minh
Tröôøng Ñaïi hoïc Noâng Laâm Hueá, 102 Phuøng Höng Hueá
ABSTRACT
Cassava (Mahinot Esculenta Crantz) var. KM94
is more and more popular in Vietnam. However,
no or less nutrition supply situation has also
happened. Experiment on majority nutrient
factors effect on growth, yield ability and starch
content in cassava (Mahinot Esculenta Crantz) var.
KM94 with 8 treatments was carried out in order
to determine which the limited factors are. The
results showed that N factor is the most important
limited factor one then K and P. With K, effect of
N was improved.
ÑAËT VAÁN ÑEÀ
Caây saén (Mahinot Esculenta Crantz) laø moät loaïi
caây laáy cuû ñöôïc troàng phoå bieán ôû nöôùc ta. Laø loaïi
cuû coù haøm löôïng tinh boät cao, ngoaøi vieäc ñöôïc söû
duïng laøm löông thöïc, saén coøn ñöôïc duøng laøm nguyeân
lieäu trong saûn xuaát tinh boät, trong coâng nghieäp
cheá bieán thöïc phaåm vaø saûn xuaát thöùc aên gia suùc.
Maëc daàu laø moät loaïi caây coù khaû naêng sinh tröôûng
vaø phaùt trieån toát, khaû naêng cho naêng suaát cao ngay
caû treân vuøng ñaát xaáu, baïc maøu nhöng nhöõng phaûn
öùng cuûa saén ñoái vôùi vieäc boùn boå sung ña löôïng laø
raát roõ reät (FAO, 1980; Thaùi Phieân vaø Nguyeãn Coâng
Vinh, 1998). Hieän nay, raát nhieàu vuøng troàng saén,
vieäc troàng chay laø töông ñoái phoå bieán, nhaát laø ôû
vuøng ñaát ñoài nuùi laøm cho ñaát ngaøy caøng bò thoaùi
hoùa. Ñaùnh giaù caùc yeáu toá dinh döôõng haïn cheá sinh
tröôûng, naêng suaát vaø haøm löôïng tinh boät giuùp cho
nhaø nghieân cöùu vaø ngöôøi saûn xuaát hieåu roõ hôn nhu
caàu thöïc teá ñoái vôùi dinh döôõng cuûa caây saén
VAÄT LIEÄU VAØ PHÖÔNG PHAÙP
Vaät lieäu: laø gioáng saén (Manihot esculenta Crantz)
KM94 ñöôïc troàng taïi xaõ Phuù Ña, huyeän Phuù Vang,
tænh Thöøa Thieân Hueá.
Phöông phaùp
Phöông phaùp boá trí thí nghieäm
Thí nghieäm veà aûnh höôûng cuûa maät ñoä troàng ñeán
naêng suaát vaø haøm löôïng tinh boät saén coù 8 coâng thöùc, boá
trí theo kieåu hoaøn toaøn ngaãu nhieân vôùi 3 laàn nhaéc laïi.
Neàn: Boùn 10 taán phaân chuoàng/ha
- Coâng thöùc 1: Khoâng boùn (ñoái chöùng 1)
- Coâng thöùc 2: 80 kgN + 60 P2O5kg + 80 kgK2O
/ha (Ñoái chöùng 2)
- Coâng thöùc 3: 80 kgN + 80 kgK2O/ha (thieáu P2O5)
- Coâng thöùc 4: 80 kgN + 60 kgP2O5/ha (thieáu K2O)
- Coâng thöùc 5: 80 kgK2O + 60 kgP2O5/ha (thieáu N)
- Coâng thöùc 6: 80 kgN/ha(thieáu K2O, P2O5)
- Coâng thöùc 7: 60 kgP2O5/ha (thieáu N, K2O)
- Coâng thöùc 8: 80 kgK2O/ha (thieáu N, P2O5)
Caùc chæ tieâu theo doõi:
Caùc chæ tieâu sinh tröôûng nhö chieàu cao caây, chieàu
cao phaân caønh, tyû leä phaân caønh, ñoä daøi loùng, toång
soá laù, caùc yeáu toá caáu thaønh naêng suaát vaø naêng suaát
cuûa Bamusco. Haøm löôïng tinh boät theo phöông
phaùp thuyû phaân vaø so maøu ño treân maùy phaân cöïc
keá AP-100
Dieãn bieán khí haäu thôøi tieát (baûng 1)
KEÁT QUAÛ VAØ THAÛO LUAÄN
Ñoäng thaùi taêng tröôûng chieàu cao caây qua caùc
giai ñoaïn
Giai ñoaïn ñaàu tieân (töø khi troàng ñeán khoaûng cuoái
thaùng 2) coù toác ñoä taêng tröôûng chieàu cao caây raát chaäm.
Ñaây laø giai ñoaïn saén hoaøn thieän boä reã. Giai ñoaïn
tieáp theo ñeán cuoái thaùng 7 laø giai ñoaïn saén phaùt
trieån thaân laù neân toác ñoä taêng tröôûng chieàu cao caây
raát nhanh, ñeán cuoái giai ñoaïn naøy saén ñaõ cao gaáp
hôn 10 laàn so vôùi cuoái giai ñoaïn 1. Trong giai ñoaïn
naøy, toác ñoä phaùt trieån chieàu cao caây ñaõ coù söï khaùc
nhau roõ reät giöõa caùc coâng thöùc. Toác ñoä taêng tröôûng
chieàu cao caây trung bình thaùng cao nhaát laø coâng thöùc
2 (boùn ñaày ñuû NPK). Giai ñoaïn sau cuøng laø giai ñoaïn
saén tích luyõ vaät chaát khoâ veà cuû neân toác ñoä taêng tröôûng
chieàu cao caây ñaõ giaûm xuoáng vaø ñaõ giaûm bôùt söï caùch
bieät giöõa caùc coâng thöùc thí nghieäm (baûng 2).
Caùc coâng thöùc 1 (boùn NPK), coâng thöùc 7(boùn P)
vaø coâng thöùc 8 (boùn K) coù toác ñoä taêng tröôûng chieàu
cao caây khoâng sai khaùc nhau vaø ñeàu thaáp hôn caùc
coâng thöùc khaùc. Coâng thöùc 2 coù chieàu cao caây cao
nhaát (212,96cm).
NGHIEÂN CÖÙU KHOA HOÏC KYÕ THUAÄT
Ñaïi hoïc Noâng Laâm Tp. HCM Taïp chí KHKT Noâng Laâm nghieäp, soá 1&2/2007
33
Nhö vaäy, qua söï phaân tích treân chuùng toâi thaáy
raèng: Ñaïm chính laø yeáu toá coù aûnh höôûng raát lôùn
ñeán söï phaùt trieån chieàu cao caây cuûa saén coøn laân vaø
kali chæ aûnh höôûng ôû giai ñoaïn caây saén ñang trong
thôøi kyø phaùt trieån thaân laù. Khi saén böôùc vaøo giai
ñoaïn sinh tröôûng sinh thöïc thì chuùng khoâng coøn
aûnh höôûng nhieàu ñeán söï phaùt trieån chieàu cao.
Ñoäng thaùi ra laù cuûa caùc coâng thöùc.
Toác ñoä ra laù cuûa caùc coâng thöùc ôû thôøi gian ñaàu
(21/02 - 23/03) töông ñoái chaäm (chæ taêng töø 10 – 15
laù). Trong ñoù coâng thöùc coù soá laù nhoû nhaát laø coâng
thöùc ñoái chöùng 1 (khoâng boùn). Coâng thöùc coù soá laù
treân caây lôùn nhaát laø coâng thöùc ñoái chöùng 2 (boùn
NPK). Giöõa caùc coâng thöùc boùn 2 yeáu toá soá laù treân
caây khoâng sai khaùc vôùi nhau maø chæ sai khaùc vôùi
caùc coâng thöùc ñoái chöùng. Giai ñoaïn töø 23/03-27/06:
Trong giai ñoaïn naøy saén vaãn taêng nhanh veà soá laù
treân caây. Ñaây laø giai ñoaïn saén sinh tröôûng maïnh
nhaát, chính vì theá maø toác ñoä ra laù ñaõ cao hôn so
vôùi giai ñoaïn tröôùc. Trung bình moãi thaùng taêng
theâm töø 25-40laù. Toác ñoä ra laù thaáp nhaát laø coâng
thöùc ñoái chöùng 1 (khoâng boùn), cao nhaát laø coâng
thöùc ñoái chöùng 2 (boùn NPK). Caùc coâng thöùc coøn laïi
cuõng coù söï sai khaùc nhau veà toác ñoä ra laù cuï theå laø
coâng thöùc 3 (boùn NK) coù toác ñoä ra laù lôùn hôn coâng
thöùc 4 (boùn NP) vaø coâng thöùc 5 (boùn PK) töø 3 - 7 laù.
Caùc coâng thöùc 6 (boùn N), 7 (boùn P) vaø 8 (boùn K) haàu
nhö khoâng coù söï sai khaùc nhau ôû möùc yù nghóa
α=0,05. Giai ñoaïn töø 27/06 - 25/08 laø thôøi kyø caây
saén tích luyõ vaät chaát khoâ veà cuû maïnh vì vaäy toác ra
laù coù phaàn thaáp hôn so vôùi giai ñoaïn tröôùc ñoù,
trung bình moãi thaùng taêng khoaûng 20laù. Tuy nhieân
vaãn coù söï sai khaùc giöõa caùc coâng thöùc maø cuï theå laø
coâng thöùc ñoái chöùng 1 vaãn coù soá laù treân caây thaáp
nhaát, coâng thöùc ñoái chöùng 2 coù toång soá laù treân caây
cao nhaát ñaït 168 laù treân goác. Caùc coâng thöùc boùn 2
yeáu toá ñeàu coù soá laù treân caây thaáp hôn so vôùi ñoái
chöùng 2 nhöng laïi cao hôn so vôùi ñoái chöùng 1. Coâng
thöùc 3 (boùn NK) coù soá laù cao hôn so vôùi 2 coâng thöùc
coøn laïi vaø thöù töï saép xeáp toång soá laù treân caây ôû caû
thôøi kyø theo doõi naøy laø coâng thöùc 3 (boùn NK) >
coâng thöùc 4 (boùn NP) > coâng thöùc5 (boùn KP). Maët
khaùc, neáu so saùnh caùc coâng thöùc chæ boùn 1 yeáu toá
vôùi nhau ta nhaän thaáy: Coâng thöùc 6 (boùn N) coù
Baûng 1. Dieãn bieán khí haäu thôøi tieát trong thôøi gian tieán haønh thí nghieäm (2005)
Chæ tieâu
Thaùng
Nhieät ñoä
Max
(oC)
Nhieät ñoä
Min
(oC)
Löôïng
möa
(mm)
Ñoä aåm
(%)
Soá giôø
naéng
(h)
Nhieät ñoä
TB
(oC)
1 24,0 17,9 99 93 108 20,3
2 24,2 16,9 22 92 115 19,8
3 27,7 20,1 13 91 80 23,0
4 30,5 22,2 21 89 207 25,4
5 34,1 24,4 60,6 83 217 28,1
6 26,5 23,5 138,8 80 234 28,7
7 37,5 23,0 170,5 81 192 28,0
8 37 23,5 119,7 82 229 28,5
9 36,7 21,5
319,4 88 136 26,4
10 31,3 19,0 578,0 90 113 23,9
Nguoàn: Trung taâm döï baùo Khí töôïng Thuûy vaên Thöøa Thieân Hueá
Baûng 2. Ñoäng thaùi taêng tröôûng chieàu cao caây (cm)
NT 21/2 23/3 25/4 27/5 27/6 25/7 27/8
1(KB) ÑC1 5,07 17,09 50,61 82,74 96,70 112,59 120,52
2(NPK) ÑC2 8,80 20,16 65,66 132,83 150,73 190,00 212,96
3(NK) 8,26 19,20 63,16 128,82 141,51 180,63 199,08
4(NP) 7,59 19,15 55,88 120,30 139,68 169,03 193,02
5(PK) 6,92 19,03 54,58 116,23 131,68 155,11 179,07
6(N) 5,98 18,35 53,57 89,66 105,17 139,67 154,81
7(P) 5,83 18,28 52,56 78,03 99,78 117,30 127,62
8(K) 6,63 18,43 54,60 86,09 101,96 121,94 131,04
LSD0,05 0,43 2,14 3,79 23,79 11,12 17,14 18,34
NGHIEÂN CÖÙU KHOA HOÏC KYÕ THUAÄT
Taïp chí KHKT Noâng Laâm nghieäp, soá 1&2/2007 Ñaïi hoïc Noâng Laâm Tp. HCM
34
toång soá laù treân caây cao hôn coâng thöùc 8 (boùn K) vaø
coâng thöùc 8 laïi coù toång soá laù cao hôn coâng thöùc 7
(boùn P) (baûng 3).
Nhö vaäy, keát quaû thí nghieäm cuõng ñaõ chæ ra
raèng ñaïm laø yeáu toá dinh döôõng coù aûnh höôûng raát
lôùn ñeán toác ñoä ra laù cuûa saén KM94, sau ñoù ñeán kali
vaø cuoái cuøng ñeán laân.
Moät soá chæ tieâu veà thaân (baûng 4)
Chieàu cao caây
Caùc coâng thöùc 1 (khoâng boùn), 7 (boùn P), vaø 8
(boùn K) coù chieàu cao caây thaáp hôn caùc coâng thöùc
coøn laïi vaø giöõa chuùng khoâng coù söï sai khaùc nhau roõ
reät. Caùc coâng thöùc 2 (boùn NPK), 3 (boùn NK) vaø
coâng thöùc 4 (boùn NP) cuõng khoâng coù söï sai khaùc
nhau veà chieàu cao caây.
Chieàu cao phaân caønh
Giöõa caùc coâng thöùc thí nghieäm coù chieàu cao phaân
caønh khaùc raát khaùc nhau, trong ñoù, coâng thöùc 1
(khoâng boùn) coù chieàu cao phaân caønh thaáp nhaát,
coâng thöùc 2 (boùn NPK) coù chieàu cao phaân caønh cao
nhaát. Nhìn vaøo keát quaû thí nghieäm chuùng toâi thaáy
raèng ñaïm coù aûnh höôûng raát lôùn ñeán khaû naêng phaân
caønh cuûa saén. Khi boùn ñaïm chieàu cao phaân caønh
cuûa saén taêng leân roõ reät.
Ñoä daøi loùng goác
So vôùi ñoái chöùng 1 (khoâng boùn), caùc coâng thöùc 7
(boùn P) vaø 8 (boùn K) coù ñoä daøi loùng töông ñoái baèng
nhau, caùc coâng thöùc coøn laïi ñeàu coù ñoä daøi loùng lôùn
hôn. Trong ñoù, coâng thöùc 2 (boùn NPK) ñoä daøi loùng
lôùn nhaát. Giöõa caùc coâng thöùc boùn 2 yeáu toá khoâng
coù söï khaùc nhau veà ñoä daøi loùng. Töông töï nhö vaäy,
giöõa caùc coâng thöùc boùn moät yeáu toá cuõng khoâng coù
söï sai khaùc nhau veà ñoä daøi loùng.
Baûng 3. Ñoäng thaùi ra laù qua caùc giai ñoaïn (soá laù)
NT 21/2 23/3 25/4 27/5 27/6 25/7 27/8
1(KB) ÑC1 5,22 15,45 36,89 56,11 78,56 95,89 102,33
2(NPK) ÑC2 7,00 21,11 47,78 82,11 128,44 149,33 168,78
3(NK) 5,78 19,89 46,89 77,00 121,78 141,33 156,78
4(NP) 6,00 19,33 44,22 73,34 115,33 134,33 148,67
5(PK) 5,89 19,44 41,34 68,00 105,22 124,22 138,56
6(N) 5,67 17,89 40,00 65,22 97,11 122,19 128,44
7(P) 5,89 16,56 41,89 64,22 93,67 113,05 119,89
8(K) 5,11 17,44 38,44 62,66 93,22 111,22 121,45
LSD 0,50 0,81 2,08 4,74 1,31 6,81 1,08
Baûng 4. Moät soá chæ tieâu theo doõi veà thaân caây
Coâng thöùc CCC (cm) CCPC (cm) TLPC (%) ÑDL (cm) ÑKG (cm)
1 (KB) ÑC1 120,52 65,41 54,27 1,46 1,44
2 (NPK) ÑC2 212,96 131,2 61,61 2,26 2,25
3 (NK) 199,08 121,2 60,88 2,04 2,00
4 (NP) 193,02 109,02 56,48 1,90 1,91
5 (PK) 179,07 86,23 48,15 1,83 1,86
6 (N) 154,81 91,16 58,89 1,70 1,79
7 (P) 127,62 74,66 58,50 1,58 1,54
8 (K) 131,04 79,73 60,84 1,61 1,71
LSD0.05 20,93 2,31 0,17 0,17
(CCC: Chieàu cao caây khi thu hoaïch, CCPC: Chieàu cao phaân caønh, STC: Soá thaân chính/goác,
ÑKG: Ñöôøng kính goác khi thu hoaïch, ÑDL: Ñoä daøi loùng khi thu hoaïch,
CCC
100CCPC
caønh phaân leäTyû :TLPC ×
=)
NGHIEÂN CÖÙU KHOA HOÏC KYÕ THUAÄT
Ñaïi hoïc Noâng Laâm Tp. HCM Taïp chí KHKT Noâng Laâm nghieäp, soá 1&2/2007
35
Ñöôøng kính loùng goác
Nhìn chung giöõa caùc coâng thöùc ñeàu coù söï sai
khaùc nhau veà ñöôøng kính loùng goác. Trong ñoù, coâng
thöùc ñoái chöùng 1(khoâng boùn) vaø coâng thöùc 7 (boùn
P) coù ñöôøng kính goác nhoû hôn caùc coâng thöùc coøn
laïi. Coâng thöùc ñoái chöùng 2 (boùn NPK) coù ñöôøng
kính goác lôùn nhaát. Trong caùc coâng thöùc boùn 1 yeáu
toá: Coâng thöùc 7 (boùn P) coù ñöôøng kính loùng goác
thaáp hôn coâng thöùc 6 (boùn N) vaø coâng thöùc 8 (boùn
K) laàn löôït laø 0,25 vaø 0,17cm.
Moät soá chæ tieâu veà laù (baûng 5)
Toång soá laù treân caây khi thu hoaïch
Toång soá laù treân caây khi thu hoaïch coù söï sai khaùc
nhau giöõa caùc coâng thöùc coù soá yeáu toá dinh döôõng
boùn khaùc nhau. Coâng thöùc 1 (khoâng boùn) coù toång
soá laù treân caây thaáp nhaát. Caùc coâng thöùc 3, 4, 5, 6
vaø 7 coù soá laù treân caây khi thu hoaïch töông ñöông
nhau. Ñieàu naøy chöùng toû raèng khi caây chuaån bò
hoaøn taát quaù trình sinh tröôûng phaùt trieån (coù theå
cho thu hoaïch ñöôïc) thì caùc yeáu toá dinh döôõng haáp
thuï ñöôïc chuû yeáu taäp trung veà cuû, vì vaäy ôû thôøi
ñieåm naøy soá laù moïc theâm raát ít maø soá laù treân caây
ruïng ñi töông ñoái nhieàu.
Chieàu daøi cuû
Coâng thöùc coù chieàu daøi cuû thaáp nhaát laø coâng thöùc
ñoái chöùng 1 (khoâng boùn) vôùi chieàu daøi cuû trung bình
18,56cm. Coâng thöùc coù chieàu daøi cuû trung bình cao
nhaát laø coâng thöùc ñoái chöùng 2 (Boùn NPK) laø 24,04cm.
Giöõa caùc coâng thöùc boùn 2 yeáu toá ta thaáy chieàu daøi cuû
cuûa chuùng coù khaùc nhau roõ reät. Khi boùn ñaïm keát hôïp
vôùi kali chieàu daøi cuû lôùn hôn so vôùi boùn ñaïm+laân
hoaëc laân+kali. Giöõa caùc coâng thöùc boùn 1 yeáu toá khi
boùn ñaïm seõ laøm taêng chieàu daøi cuû leân cao hôn so vôùi
chæ boùn laân hoaëc kali, coøn khi boùn chæ boùn laân thì
chieàu daøi cuû cuõng töông ñöông vôùi boùn kali.
Baûng 5. Moät soá chæ tieâu theo doõi veà laù vaø cuû
Coâng thöùc TSL khi
thu hoaïch
Chæ soá DTL
(m2laù/m2ñaát)
Chieàu daøi
cuû (cm)
Ñöôøng kính
cuû (cm)
1 (KB) ÑC1 5,55 3,84 18,56 2,45
2 (NPK) ÑC2 18,22 4,65 24,04 4,71
3 (NK) 13,22 4,30 23,25 4,31
4 (NP) 11,44 4,17 22,36 3,68
5 (PK) 10,44 4,12 21,55 3,54
6 (N) 11,78 4,07 21,69 3,22
7 (P) 9,88 3,91 19,26 2,97
8(K) 7,24 4,01 19,49 3,43
LSD0,05 5,06 0,05 0,32 0,63
(TSL: Toång soá laù, DTL: Dieän tích laù)
Baûng 6. Caùc yeáu toá caáu thaønh naêng suaát vaø naêng suaát
Coâng thöùc Soá cuû/goác TLC (kg) NSLT (taán/ha) NSTT (taán/ha) HLTB (%)
1 (KB) ÑC1 7,89 3,45 41,41 21,86 18,32
2 (NPK) ÑC2 13,67 4,92 59,48 43,05 28,68
3 (NK) 12,44 4,38 54,94 41,08 25,43
4 (NP) 11,78 4,68 56,21 37,43 22,67
5 (PK) 10,33 4,50 53,98 34,05 24,40
6 (N) 9,78 4,36 52,33 30,88 21,45
7 (P) 7,22 4,15 49,81 25,27 20,12
8(K) 9,22 4,58 54,93 30,41 21,01
LSD0.05 2,81 0,34 4.66 3,51 0,84
(TLC: Troïng löôïng cuû, NSLT: Naêng suaát lyù thuyeát, NSTT: Naêng suaát thöïc thu,
HLTB: haøm löôïng tinh boät)
NGHIEÂN CÖÙU KHOA HOÏC KYÕ THUAÄT
Taïp chí KHKT Noâng Laâm nghieäp, soá 1&2/2007 Ñaïi hoïc Noâng Laâm Tp. HCM
36
Ñöôøng kính cuû
Coâng thöùc 1 coù ñöôøng kính cuû trung bình thaáp
nhaát (2,45cm) vaø cao nhaát laø coâng thöùc ñoái chöùng 2
(boùn NPK). Khi boùn keát hôïp giöõa ñaïm vôùi kali hoaëc
ñaïm vôùi laân thì ñöôøng kính cuû cuûa chuùng khoâng
sai khaùc nhau. Ñoái vôùi caùc coâng thöùc chæ boùn 1 yeáu
toá, ñöôøng kính cuû khoâng coù söï sai khaùc ñaùng keå.
Caùc yeáu toá caáu thaønh naêng suaát, naêng suaát
vaø haøm löôïng tinh boät (baûng 6)
Soá cuû treân goác
Coâng thöùc coù soá cuû treân caây cao nhaát laø coâng
thöùc 2 (boùn ñaày ñuû NPK). Coâng thöùc 1 (khoâng boùn)
vaø coâng thöùc 7 (boùn laân) coù soá cuû trung bình treân
caây thaáp nhaát. Giöõa caùc coâng thöùc 3, 4, 5 laø caùc
coâng thöùc boùn 2 yeáu toá dinh döôõng cuõng coù söï khaùc
nhau veà soá cuû vaø ñeàu thaáp hôn so vôùi coâng thöùc 2.
Trong 3 coâng thöùc naøy thì coâng thöùc 3 (boùn N+K)
coù soá cuû/caây lôùn nhaát laø 12,44 cuû/goác lôùn hôn so vôùi
coâng thöùc 5 (K+P) laø 2,11 cuû vaø giöõa coâng thöùc 3, 4
(N+P) soá cuû treân goác cuõng coù phaàn khaùc nhau tuy
nhieân khoâng cheânh leäch nhieàu (12,44 vôùi 11,78cuû/
goác). Nhö vaäy khi boùn thieáu ñi moät yeáu toá dinh
döôõng ñaïm hoaëc laân hoaëc kali thì soá cuû thu ñöôïc
thaáp hôn so vôùi boùn ñaày ñuû.
Troïng löôïng cuû treân goác
Giöõa coâng thöùc 1 (khoâng boùn) vaø caùc coâng thöùc
boùn phaân coù söï cheânh leäch veà troïng löôïng cuû vaø
troïng löôïng cuû cuûa coâng thöùc naøy thaáp hôn caùc coâng
thöùc khaùc töø 0,7-1,48kg/goác. Troïng löôïng cuû treân
goác lôùn nhaát laø coâng thöùc 2(boùn ñaày ñuû NPK) vôùi
4,93kg/goác. Söï sai khaùc giöõa caùc coâng thöùc boùn moät
yeáu toá vaø hai yeáu toá laø khoâng roõ reät
Naêng suaát lyù thuyeát
Naêng suaát lyù thuyeát, chuùng toâi nhaän thaáy raèng
naêng suaát lyù thuyeát cuûa caùc coâng thöùc khoâng soù söï
cheânh leäch giöõa caùc coâng thöùc. Coâng thöùc ñoái chöùng
1 (khoâng boùn) coù naêng suaát lyù thuyeát thaáp nhaát.
Naêng suaát thöïc thu
Naêng suaát thöïc thu coù söï cheânh leäch raát lôùn giöõa
caùc coâng thöùc. Cuï theå laø coâng thöùc ñoái chöùng 1 (khoâng
boùn) vaø coâng thöùc 7 (boùn P) coù naêng suaát thöïc thu raát
thaáp (chæ töø 21,86-25,27taán/ha) trong khi ñoù coâng thöùc
2 (boùn ñaáy ñuû NPK) naêng suaát ñaït tôùi 43taán/ha (gaáp
hôn 2 laàn). Coâng thöùc 3 (boùn NK) coù naêng suaát thöïc
thu cao töông ñöông, vôùi coâng thöùc ñoái chöùng 2 ñaït töø
41,08-43,05taán/ha. Caùc coâng thöùc 4 (boùn NP), 5 (boùn
PK) vaø 6 (boùn N) haàu nhö khoâng coù söï sai khaùc veà
naêng suaát thu ñöôïc.
Haøm löôïng tinh boät
Coù söï sai khaùc moät caùch roõ reät veà haøm löôïng tinh
boät tích luõy trong saén, trong ñoù coâng thöùc 2. Yeáu toá
boùn N vaø K theå hieän söï sai khaùc raát roõ reät so vôùi yeáu
toá laân keå caû khi boùn moät yeáu toá hay hai yeáu toá.
Caây troàng huùt chaát dinh döôõng trong ñaát vaø töø
phaân boùn ñeå taïo neân saûn phaåm cuûa mình. Laø moät
yeáu toá haïn cheá naêng suaát, vieäc boùn thieáu hoaëc thöøa
hoaëc khoâng caân ñoái caùc yeáu toá phaân boùn seõ laø nguy cô
aûnh höôûng ñeán sinh tröôûng, naêng suaát vaø haøm löôïng
tinh boät saén. Keát quaû nghieân cöùu chæ ra raèng hai yeáu
toá N vaø K laø caùc yeáu toá haïn cheá ñeán sinh tröôûng vaø
khaû naêng cho naêng suaát cuûa saén. Vieäc keát hôïp yeáu toá
K seõ laøm taêng hieäu quaû cuûa vieäc boùn N vaø keát quaû naøy
hoaøn toaøn phuø hôïp vôùi nhöõng nghieân cöùu cuûa Howeler
R. vaø Thai Phieân (2000), Howeler R. vaø cs (2001).
Caùc keát quaû veà söï sinh tröôûng cuûa saén khi boùn thieáu
laân cho thaáy caây phaùt trieån raát chaäm, coøi coïc, caùc chæ
tieâu sinh tröôûng ñeàu thaáp keå caû khi boùn moät yeáu toá
hay hai yeáu toá. Keát quaû naøy cuõng töông töï nhö baùo
caùo cuûa Nguyeãn Höõu Hyû vaø cs (1996), Nguyeãn Höõu
Hyû vaø cs (1995). Khi boùn thieáu K, keát quaû cuõng cho
thaáy kali laø yeáu toá haïn cheá ñeán sinh tröôûng, naêng
suaát vaø haøm löôïng tinh boät. Tuy nhieân, möùc ñoä aûnh
höôûng cuûa vieäc boùn thieáu K treân ñaát caùt khoâng nhö
treân nhöõng chaân ñaát khaùc (Vuõ Vaên Yeâm, 1995). Do
ñoù vieäc boùn phaân caân ñoái giöõa ñaïm – laân –kali laø moät
khaâu kyõ thuaät raát quan troïng vaø keát quaû cuûa thí
nghieäm ñaõ phaûn aùnh roõ ñieàu ñoù.
KEÁT LUAÄN VAØ ÑEÀ NGHÒ
Keát luaän.
Treân cô sôû so saùnh, ñaùnh giaù, toång hôïp keát quaû
theo doõi veà khaû naêng sinh tröôûng phaùt trieån, khaû
naêng cho naêng suaát vaø haøm löôïng tinh boät cuûa caùc
maät ñoä troàng khaùc nhau, gioáng saén KM94 trong
thí nghieäm taïi xaõ Phuù Ña huyeän Phuù Vang, chuùng
toâi coù caùc keát luaän nhö sau:
- Boùn ñaày ñuû NPK giuùp cho caây sinh tröôûng
toát vaø cho naêng suaát vaø haøm löôïng tinh boät cao.
- Hieäu löïc boùn N cho saén seõ taêng leân cao neáu
ñöôïc boùn theâm K vaø laân.
- N vaø K laø 2 yeáu toá haïn cheá quan troïng nhaát
aûnh höôûng ñeán sinh tröôûng, naêng suaát vaø haøm löôïng
tinh boät saén KM94
Ñeà nghò.
Caàn coù caùc thí nghieäm veà cheá ñoä boùn phaân ñeå
coù theå xaây döïng coâng thöùc boùn phaân phuø hôïp cho
gioáng saén KM94 cuûa vuøng ñaát caùt