Giáo án Điều dưỡng cơ sở: Kỹ thuật thở oxy cho người bệnh (chuẩn nhất)

GIÁO ÁN DẠY-HỌC

Môn học: Điều dưỡng cơ sở

Tên bài học: Kỹ thuật thở oxy cho ngưi bnh (Mã bài: MĐ05.20)

Số tiết: … gi

Ngày giảng: ……./.../2018

Giáo viên: ……………………………..

I. Mc tiêu bài hc/ chun đu ra bài hc:

1. Vn dng kiến thc v giải phu, sinh l, sinh l bnh đ phân tch đưc cc

nguyên nhân và cc triu chng thiếu oxy ca ngưi bnh (CĐRMĐ 1)

2. Giải thch đưc cc nguyên tc và cc lưu  khi tiến hành k thut th oxy cho

ngưi bnh (CĐRMĐ 1)

3. Vn dng đưc kiến thc v nguyên nhân, triu chng thiếu oxy đ nhanh

chng pht hin và nhn đnh tnh trng ngưi bnh theo tng tnh huống c

th. (CĐRMĐ 1)

4. Thực hin đưc k thut th oxy mt cch an toàn hiu quả trên mô hnh mô

phng. (CĐRMĐ 2,3)

5. Đ xut đưc cc phương n dự phng đ pht hin và x tr cc tai biến xảy ra khi

thực hin k thut th oxy cho ngưi bnh. (CĐRMĐ 4)

6. Vn dng kiến thc v cc k năng giao tiếp đ th hin đưc thi đ ân cn khi

giao tiếp, tôn trọng ngưi bnh và ngưi nhà trong cc tnh huống dy học c th.

(CĐRMĐ 5)

7. Th hin tnh tch cực, cp nht kiến thc đ nâng cao sự hiu biết ca bản thân.

Pht huy năng lực làm vic đc lp và làm vic nhm (CĐRMĐ 6)

II. Ni dung bài hc

1. Đại cương

1.1 Đại cương gii phu h hô hp

Cơ quan hô hp có chc năng trao đổi khí giữa cơ th với môi trưng bên ngoài.

H hô hp  ngưi gm h thống dn kh và h thống trao đổi kh giữa mu và không

kh. H thống dn kh gm c: Mi, hu, thanh quản, kh quản và phế quản. H thống

trao đổi kh là phổi, cha cc phế nang là nơi trao đổi kh giữa mu và không kh. Mi,

ming, hu và thanh quản đưc xếp là đưng hô hp trên. Đưng hô hp dưới bt đu

t kh quản đến phế quản và cc tiu phế quản.

1.2. Đại cương sinh l h hô hp

1.2.1. Chc năng ca đưng dn kh

- Chc năng dn khí: Chc năng dn khí là chc năng quan trọng ca đưng dn khí,

chc năng dn khí chỉ đưc thực hin tốt khi đưng dn kh đưc thông thoáng.

- Chc năng bảo v: Chc năng bảo v đưc thực hin ngay t khi không kh đi qua

đưng mi. H thống lông mi c tc dng cản cc ht bi to và chỉ c những ht bi

c kch thước < 5 mm (cn gọi là bi hô hp) mới vào đưc đến phế nang. Lớp dch

nhày và sự chuyn đng ca h thống lông mao trên b mặt cc biu mô lt mặt trong

đưng dn kh c tc dng bm dnh cc ht bi, vi khuẩn... và đẩy chúng ra ngoài. Cơ

chế này cn đưc gọi là cơ chế làm sch không khí hữu hiu. Nếu do mt nguyên nhân

nào đ (cc cht hoá học đc hi, khói thuốc lá...) làm lit chuyn đng ca h thống

lông mao th cng c th dn đến tình trng dễ mc các bnh nhiễm trùng phổi.

- Chc năng làm m và bão hoà hơi nước ca không kh khi ht vào: Đặc đim cu trúc

ca đưng hô hp trên và đưng hô hp dưới có tác dng làm cho không khí hít vào

đưc sưi m lên đến nhit đ ca cơ th là 370C và đưc bão hoà hơi nước nh h

thống mao mch phong phú ca đưng dn khí và nh có các tuyến tiết nước, tiết nhày

trong lớp biu mô lát mặt trong đưng dn khí.

- Các chc năng khc ca đưng dn khí: Ngoài các chc năng k trên, đưng dn khí

còn có mt số chc năng khc như chc năng pht âm, chc năng gp phn biu l

tình cảm thông qua li nói, tiếng cưi, tiếng khóc...

1.2.2. Chc năng thông kh ca phổi

* Chc năng thông kh ca phổi (Pulmonary Ventilation) giữ mt vai trò quan trọng

trong hot đng ca b máy hô hp. CNTKP có nhim v đưa không kh giàu oxy

t ngoài khí tri vào phế nang và đưa không kh t phế nang có nhiu CO2 ra ngoài

cơ th.

* Đng tc ht vào:

- Ht vào thông thưng: Ht vào thông thưng là mt đng tác ch đng, đi hi tiêu

tốn năng lưng cho sự co ca các cơ hô hp. Khi cc cơ hô hp này co li làm tăng

kch thước lng ngực theo cả ba chiu, đ là chiu thẳng đng (trên dưới), chiu

trước sau và chiu ngang (phải trái). Do kch thước ca lng ngực đưc tăng lên theo

cả ba chiu nên dung tch ca lng ngực tăng lên, p sut trong lng ngực và trong phổi

âm hơn giai đon trước khi ht vào, to nên sự chênh lch p sut giữa môi trưng bên

ngoài và phổi, không kh di chuyn t bên ngoài môi trưng vào phổi. Như vy đng tc

ht vào đã dn đến kết quả là không kh di chuyn t ngoài môi trưng vào phổi đến

tn cc phế nang.

- Hít vào gng sc: Nếu ta cố gng hít vào hết sc thì có thêm mt số cơ nữa cng tham

gia vào đng tc ht vào như cơ c đn chm, cơ ngực, cơ chéo, đ là những cơ ht vào

ph. Cơ chế ca sự tăng thông kh này là do sự huy đng thêm cc cơ hô hp ph và sự

co tiếp tc ca cơ hoành làm tăng dung tch phổi do đ làm cho p sut trong ngực, phổi

tiếp tc thp hơn p sut bên ngoài môi trưng. Sự chênh lch v áp sut làm cho không

khí tiếp tc di chuyn thêm t ngoài môi trưng vào trong phổi đến các phế nang.

* Đng tc th ra

- Th ra thông thưng: Th ra thông thưng là mt đng tc th đng v n không đi

hi năng lưng co cơ, cc cơ ht vào  giai đon này không co nữa, chúng giãn ra tr

v v tr c, làm cho lng ngực đưc tr v v tr ban đu dưới tc dng ca sc đàn

hi ngực phổi và sc chống đối ca cc tng bng. Cc xương sưn h xuống, cc

vm hoành li li lên pha trên lng ngực. Kết quả là dung tch lng ngực giảm làm

cho áp sut ca phổi tăng lên c tc dng đẩy không kh t phổi ra ngoài môi trưng.

- Đng tc th ra gng sc: Khi cố gng th ra hết sc, cn huy đng thêm mt số cơ

nữa, ch yếu là cc cơ thành bng. Những cơ này khi co li kéo xương sưn xuống

thp hơn nữa, đng thi ép thêm vào cc tng  bng, dn cơ hoành li thêm lên phía

trên lng ngực, làm cho dung tch lng ngực tiếp tc giảm, p sut trong ngực phổi

tăng lên thêm và kết quả là không kh tiếp tc đưc đẩy t phổi ra ngoài môi trưng.

Đng tc th ra gng sc cng đi hi năng lưng co cơ, do đ n cng là mt đng tác

hô hp tch cực.

2. Mt số chỉ số v oxy mu đng mch cơ bản

FiO2 (fraction of inspired oxygen): (0-100%) nng đ oxy trong hỗn hp kh

th vào (quan tâm đến vic th Oxy bao nhiêu cho phù hp)

SpO2 (Saturation of Peripheral Oxygen): (94% – 100%) Đ bão ha Oxy mu

ngoi biên (mao mch) (đưc đo gin tiếp bằng mch đp) c mối liên quan với

SaO2, thưng đưc s dng tuy nhiên trong những trưng hp BN shock, Hb

thp, HA tâm thu thp , SHH nặng th SpO2 t c gi tr, cn làm kh mu đng

mch

SaO2 (arterial oxygen saturation) (>94%) : Đ bão ha Oxy trong mu đng

mch (đo bằng kh mu đng mch)

PaO2 (pressure of arterial oxygen) (85-100 mmHg): p lực riêng phn Oxy mu

đng mch.

3. Các nguyên nhân gây thiếu oxy

- Các cản tr  đưng hô hp

- Hn chế hot đng ca lng ngực

- Các bnh làm rối lon qu trnh trao đổi khí

- Các bnh làm rối lon quá trình vn chuyn oxy do máu

3.1. Các cn trở ở đưng hô hp

- Các cản tr  hô hp trên: dy vch ngăn mi, polip mi, viêm amidan, u hu

họng, bch hu, nghẹn…

- Các cản tr  hô hp dưới: viêm phế quản, viêm phổi…do tăng tiết dch nhy

đưng hô hp, do phù n, co tht cc cơ phế quản: làm hẹp đưng dn khí.

3.2. Hạn chế hoạt đng của lồng ngực.

- Lit cc cơ hô hp thưng gặp trong tổn thương cc dây thn kinh ty, tổn

thương ct sống. (triu chng khó th,  đng nhiu đm rãi tiến trin suy hô

hp)

- Chn thương lng ngực: gãy xương sưn…

- Các bnh gây tràn khí, tràn dch màng phổi.

3.3. Các bnh làm rối loạn quá trình trao đổi khí

- Viêm phổi: giảm qu trnh trao đổi khí

- Suy tim: Làm  tr tun hoàn, tốc đ vn chuyn oxy chm.

- Tim bẩm sinh  trẻ em: Bnh còn ống đng mch, thông liên nhĩ, thông liên

tht…

3.4. Các bnh làm rối loạn quá trình vận chuyển oxy do máu

- Thiếu máu: hng cu, hay hng huyết cu (c nghĩa là tế bào mu đ)

- Thiếu máu v số lưng: Xut huyết nôn ra máu, chảy máu

- Thiếu máu v cht lưng: thiếu Hb, lơxêmi

- Bnh huyết sc tố

- Ng đc: CO, clorat, nitrit…

- Mc các bnh mch máu không làm tròn nhim v vn chuyn oxy t phổi đến

các tổ chc.

4. Các du hiu và triu chứng thiếu oxy:

- Khó th: khó chu, biến đổi v nhp th (tn số: nhanh, biên đ: nông)

- Lo âu hốt hoảng bn chn

- Giảm th lực, mt m.

- Môi và đu chi tím tái

- Ý thc ln ln.

- Co tht hõm c

- Co tht cc cơ hô hp, lng ngực và bng đảo ngưc ( giai đon thiếu ôxy nặng)

- Trong giai đon đu: huyết áp, mch và nhp th tăng và tim đp nhanh. Trong

giai đon sau: suy hô hp, áp lực riêng phn oxy ĐM (Pao2) giảm, đ bão hòa

oxy (SpO2) giảm.

5. Các nguyên tắc sử dng ôxy:

- Làm thông thong đưng th trước khi cho NB th ôxy như: móc họng ly d

vt, hút đm rãi, NB th máy qua ống NKQ, MKQ đang th máy xut tiết

nhiu đm rãi, hút đ làm thông thoáng

- S dng đúng liu: theo chỉ đnh bác s, tránh tình trng ng đc oxy gây nguy

hi, thm chí ảnh hưng đến tính mng ca NB

- Đảm bảo v sinh: k thut đúng, dng c đảm bảo, mi hu sch NB sch sẽ,

thưng xuyên thay dng c s dng ngăn nga nhiễm khuẩn

- Phng trnh khô đưng hô hp: Làm ẩm, uống đ nước

- Phòng chống cháy nổ: không hút thuốc, xa nơi c la, tia la đin, vn hành nhẹ

nhàng.

6. Nguy cơ – tai biến thở oxy

6.1. Ngc đc oxy

Giáo án Điều dưỡng cơ sở: Kỹ thuật thở oxy cho người bệnh

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi