intTypePromotion=1
ADSENSE

Giáo trình Bảo dưỡng sửa chữa cơ khí động cơ - Nghề: Công nghệ ô tô (Dùng cho trình độ Cao đẳng): Phần 2

Chia sẻ: Huyền Thanh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:128

38
lượt xem
9
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Giáo trình Bảo dưỡng sửa chữa cơ khí động cơ - Nghề: Công nghệ ô tô (Dùng cho trình độ Cao đẳng): Phần 2 gồm có những nội dung chính sau: Hệ thống làm trơn, hệ thống làm mát – kiểm tra bảo đưỡng và sửa chữa, hệ thống nhiên liệu, hệ thống đánh lửa. Mời các bạn cùng tham khảo để biết thêm các nội dung chi tiết.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình Bảo dưỡng sửa chữa cơ khí động cơ - Nghề: Công nghệ ô tô (Dùng cho trình độ Cao đẳng): Phần 2

  1. Heä thoáng laøm trôn-Kieåm tra & Baûo döôõng CHÖÔNG 7 HEÄ THOÁNG LAØM TRÔN A. CHÖÙC NAÊNG Trong quaù trình ñoäng cô laøm vieäc, heä thoáng laøm trôn seõ cung caáp daàu nhôøn döôùi moät aùp suaát nhaát ñònh ñeán caùc chi tieát chuyeån ñoäng caàn phaûi laøm trôn, nhaèm keùo daøi tuoåi thoï cuûa ñoäng cô. Heä thoáng laøm trôn coù caùc chöùc naêng sau: • Laøm giaûm ma saùt cho caùc chi tieát chuyeån ñoäng. • Coù taùc duïng laøm kín piston, xeùc maêng vaø loøng xy lanh. • Laøm maùt caùc chi tieát cuûa ñoäng cô. • Baûo veä beà maët caùc chi tieát, choáng ræ seùt. • Loâi cuoán caùc haït maøi moøn xuoáng caùc te vaø laøm saïch beà maët laép gheùp. • Laøm cho caùc chi tieát chuyeån ñoäng eâm dòu, giaûm tieáng oàn. B. NGUYEÂN LYÙ BOÂI TRÔN THUYÛ ÑOÄNG Moät lôùp daàu moûng ñöôïc hình thaønh ôû giöõa truïc vaø oå ñôõ ñeå ngaên caûn chuùng ma saùt tröïc tieáp vôùi nhau khi truïc chuyeån ñoäng. Caùc ñieàu kieän ñeå hình thaønh moät cheâm daàu: - Khe hôû laép gheùp phaûi beù. - Nhôùt ñöôïc cung caáp ñeán oå ñôõ döôùi moät aùp suaát nhaát ñònh. - Ñoä nhôùt cuûa daàu laøm trôn phaûi ñuùng. - Toác ñoä quay cuûa truïc phaûi ñaït moät toác ñoä toái thieåu. Khi truïc quay vôùi moät toác ñoä nhaát ñònh, nhôùt ñöôïc cung caáp ñeán beà maët laép gheùp. Moät lôùp nhôùt moûng seõ baùm leân beà maët cuûa truïc. Do ñoù, khi truïc chuyeån ñoäng nhôùt seõ bò cuoán xuoáng beân döôùi truïc vaø taïo thaønh moät cheâm daàu. Khi aùp suaát cheâm daàu ñuû lôùn, noù seõ ñaåy truïc noåi leân vaø luùc naøy truïc chuyeån ñoäng khoâng ma saùt tröïc tieáp vôùi oå ñôõ. Ñaây chính laø nguyeân lyù boâi trôn thuyû ñoäng. C. CAÁU TRUÙC VAØ NGUYEÂN LYÙ LAØM VIEÄC CUÛA HEÄ THOÁNG  Bôm nhôùt huùt daàu nhôùt töø cac te qua löôùi loïc ñeå cung caáp cho heä thoáng.  Nhôùt töø bôm seõ ñi ñeán loïc tinh. Sau khi loïc saïch, nhôùt seõ ñöôïc cung caáp ñeán maïch daàu chính ôû thaân maùy.  Daàu nhôùt töø maïch daàu chính seõ ñöôïc phaân phoái ñeán caùc coå truïc cam, coå truïc chính cuûa truïc khuyûu. 133
  2. Heä thoáng laøm trôn-Kieåm tra & Baûo döôõng  Töø caùc coå truïc chính, nhôùt seõ ñeán laøm trôn caùc choát khuyûu vaø sau ñoù boâi trôn piston, xeùc maêng vaø xy lanh.  Töø moät trong caùc coå truïc khuỷu, nhôùt ñöôïc daãn xuyeân qua thaân maùy vaø naép maùy, sau ñoù boâi trôn caùc coå truïc cam vaø laøm trôn caùc chi tieát khaùc treân naép maùy.  Sau khi ñeán boâi trôn caùc chi tieát, nhôùt seõ rôi trôû laïi caùc-te. 134
  3. Heä thoáng laøm trôn-Kieåm tra & Baûo döôõng 135
  4. Heä thoáng laøm trôn-Kieåm tra & Baûo döôõng I. LÖÔÙI LOÏC Löôùi loïc hay loïc thoâ ñöôïc ñaët beân döôùi caùc-te chöùa daàu. Do löôùi loïc ñöôïc keát noái vôùi maïch huùt cuûa bôm nhôùt, neân phaûi baûo ñaûm ñoä kín cuûa noù. II. BÔM NHÔÙT Bôm nhôùt huùt nhôùt töø caùc-te, sau ñoù cung caáp ñeán caùc chi tieát chuyeån ñoäng cuûa ñoäng cô döôùi moät aùp suaát nhaát ñònh. Bôm nhôùt ñöôïc daãn ñoäng töø truïc khuyûu hoaëc truïc cam. Bôm nhôùt ñöôïc söû duïng thoâng duïng laø kieåu bôm baùnh raêng. BÔM BAÙNH RAÊNG AÊN KHÔÙP TRONG ÔÛ hình beân laø kieåu bôm baùnh raêng aên khôùp trong. Baùnh raêng chuû ñoäng 2 ñöôïc daãn ñoäng bôûi truïc khuyûu. Khi baùnh chuû ñoäng quay, noù seõ laøm baùnh raêng bò ñoäng 1 quay theo, nhôùt seõ ñöôïc huùt töø caùc-te vaøo bôm vaø sau ñoù nhôùt seõ ñöôïc ñöa ñeán loïc tinh. BÔM BAÙNH RAÊNG AÊN KHÔÙP NGOAØI Keát caáu cuûa bôm baùnh raêng aên khôùp ngoaøi ñöôïc theå hieän nhö hình veõ. Loaïi bôm naøy thöôøng ñöôïc daãn ñoäng bôûi truïc cam. Chieàu quay cuûa baùnh raêng chuû ñoäng vaø baùnh raêng bò ñoäng laø ngöôïc chieàu vôùi nhau. Khi baùnh raêng chuû ñoäng quay, noù seõ keùo baùnh raêng bò ñoäng quay theo, nhôùt töø caùc-te ñi vaøo maïch huùt cuûa bôm vaø sau ñoù nhôùt bò cuoán naèm ôû giöõa keõ raêng vaø voû bôm vaø thoaùt ra maïch thoaùt cuûa bôm. BÔM ROTOR Bôm naøy goàm hai rotor ñaët beân trong moät voû bôm. Khi rotor chuû ñoäng quay thì rotor bò ñoäng quay theo. Truïc cuûa rotor chuû ñoäng ñöôïc ñaët leäch taâm so vôùi rotor bò ñoäng. Vì vaäy khoaûng khoâng gian giöõa hai rotor seõ thay ñoåi khi bôm quay, nhôùt seõ huùt vaøo bôm khi theå tích giöõa hai rotor gia taêng vaø löôïng nhôùt seõ thoaùt ra ngoaøi khi theå tích giöõa hai rotor giaûm. III. HEÄ THOÁNG ÑIEÀU TIEÁT AÙP SUAÁT NHÔÙT 136
  5. Heä thoáng laøm trôn-Kieåm tra & Baûo döôõng Toác ñoä quay cuûa bôm nhôùt phuï thuoäc vaøo toác ñoä cuûa truïc khuyûu. Khi toác ñoä bôm taêng, aùp suaát nhôùt do bôm cung caáp cuõng gia taêng theo, laøm cho nhôùt bò roø ræ vaø coâng daãn ñoäng bôm nhôùt lôùn neân laøm giaûm coâng suaát cuûa ñoäng cô. Ñeå traùnh ñieàu naøy, ngöôøi ta boá trí moät boä giaûm aùp naèm beân trong cuûa voû bôm, nhaèm giöõ cho aùp suaát nhôùt ôû moät möùc khoâng ñoåi khi toác ñoä ñoäng cô gia taêng. Khi aùp suaát nhôùt gia taêng lôùn hôn so vôùi möùc qui ñònh, luùc naøy löïc ñaåy cuûa nhôùt lôùn laøm cho loø xo neùn laïi vaø an toaøn môû ñeå giaûi phoùng moät löôïng nhôùt trôû laïi caùc-te. IV. LOÏC NHÔÙT Trong quaù trình söû duïng, nhôùt trong ñoäng cô laãn loän raát nhieàu caën baõ nhö maït kim loaïi, carbon, ñaát, buïi baån …Caùc chaát naøy seõ laøm cho ñoäng cô maøi moøn raát nhanh, giaûm tuoåi thoï cuûa ñoäng cô. Ñeå traùnh ñieàu naøy, ngöôøi ta boá trí moät loïc nhôùt ôû sau bôm nhôùt. Beân trong loïc nhôùt coù boá trí moät van an toaøn song song vôùi loõi loïc. Khi loõi loïc quaù baån, söï cheânh leäch aùp suaát ñöôøng vaøo cuûa loïc vaø ñöôøng ra vöôït quaù 1kg/cm2, van an toaøn môû vaø cho moät phaàn nhôùt ñi taét qua loõi loïc ñeå cung caáp cho ñoäng cô. ÔÛ ñöôøng vaøo cuûa loõi loïc coù boá trí moät van moät chieàu, van naøy coù chöùc naêng ngaên caûn caùc chaát baån trôû veà bôm khi taét maùy, cuõng nhö giöõ nhôùt trong baàu loïc sao cho noù coù theå cung caáp ngay laäp töùc ñeán caùc chi tieát ñoäng cô khi khôûi ñoäng laïi. V. LAØM MAÙT NHÔÙT Khi ñoäng cô hoaït ñoäng, löôïng nhieät do ñoäng cô mang ñi goàm: löôïng nhieät sinh ra do ma saùt vaø löôïng nhieät do khí chaùy truyeàn cho nhôùt laøm trôn. Khi nhieät ñoä cuûa nhôùt lôùn hôn 125°C, nhôùt seõ maát ñi ñoä nhôùt. Vì vaäy, trong quaù trình laøm vieäc ngöôøi ta mong muoán nhieät ñoä cuûa nhôùt khoâng ñöôïc vöôït quaù 100°C. Coù hai kieåu laøm maùt nhôùt: Laøm maùt baèng khoâng khí vaø laøm maùt baèng nöôùc. LAØM MAÙT BAÈNG KHOÂNG KHÍ 137
  6. Heä thoáng laøm trôn-Kieåm tra & Baûo döôõng Heä thoáng naøy bao goàm moät keùt laøm maùt, moät van an toaøn vaø hai ñöôøng oáng daãn nhôùt baèng kim loaïi hoaëc baèng cao su chòu löïc. Khi bôm nhôùt hoaït ñoäng, nhôùt seõ ñöôïc ñöa ñeán loïc tinh, sau khi loïc saïch nhôùt seõ ñi boâi trôn caùc chi tieát chuyeån ñoäng cuûa ñoäng cô. Khi aùp suaát nhôùt gia taêng khoaûng töø 2,7 ñeán 3,5 Kg/cm2, van an toaøn môû ñeå cho moät löôïng nhôùt töø loïc qua van an toaøn ñeå ñi ñeán keùt laøm maùt nhôùt vaø sau ñoù trôû laïi caùc-te. LAØM MAÙT BAÈNG NÖÔÙC Keùt laøm maùt ñöôïc boá trí ôû ñaàu cuûa loïc tinh. Ñaëc ñieåm cuûa loaïi naøy, nhôùt töø bôm ñöôïc cung caáp ñeán loõi loïc vaø sau ñoù ñi qua keùt laøm maùt roài ñeán boâi trôn caùc chi tieát cuûa ñoäâng cô. Ñeå traùnh tröôøng hôïp caùc oáng laøm maùt nhôùt bò ngheït, cuõng nhö coù söï toån thaát lôùn trong tröôøng hôïp nhôùt ñi qua caùc ñöôøng oáng laøm maùt khi ñoäng cô nguoäi, ngöôøi ta boá triù moät van an toaøn trong keùt laøm maùt. Van naøy seõ môû khi coù söï cheânh leäch aùp suaát giöõa cöûa ra vaø cöûa vaøo cuûa keùt vöôït quaù 1,5Kg/cm2, luùc naøy nhôùt seõ ñi thaúng ñeán maïch daàu chính maø khoâng ñi qua keùt laøm maùt nöõa. VI. DAÀU BOÂI TRÔN Caùc chaát boâi trôn duøng cho oâtoâ goàm coù: Daàu boâi trôn duøng cho ñoäng cô xaêng, daàu boâi trôn duøng cho ñoäng cô Diesel, daàu laøm trôn hoäp soá, daàu duøng cho hoäp soá töï ñoäng, heä thoáng trôï löïc laùi, heä thoáng phanh… Haàu heát caùc chaát boâi trôn duøng cho oâtoâ ñeàu coù thaønh phaàn chính tö caùc saûn phaåm chöng caát töø daàu thoâ vaø ñöôïc theâm vaøo nhieàu chaát phuï gia khaùc nhau tuyø theo ñaëc tính yeâu caàu cuûa moãi loaïi. Moät vaøi loaïi thaønh phaàn chính laø daàu nhaân taïo. 138
  7. Heä thoáng laøm trôn-Kieåm tra & Baûo döôõng Söï khaùc nhau cô baûn giöõa daàu boâi trôn ñoäng cô vaø caùc chaát boâi trôn khaùc laø daàu laøm trôn trôû neân baån trong quaù trình laøm vieäc do muoäi than, axit vaø caùc saûn phaåm khaùc cuûa söï ñoát chaùy nhieân lieäu trong ñoäng cô. Daàu laøm trôn phaûi coù ñoä nhôùt thích hôïp. Neáu ñoä nhôùt quaù thaáp, maøng daàu deã bò ñöùt khoaûng vaø xaûy ra söï keát dính giöõa hai chi tieát. Neáu nhö ñoä nhôùt quaù ñaëc, noù seõ taïo ra söùc caûn lôùn trong söï chuyeån ñoäng cuûa caùc chi tieát laøm giaûm coâng suaát ñoäng cô vaø ñoäng cô khoù khôûi ñoäng. Ñoä nhôùt cuûa daàu laøm trôn phaûi töông ñoái oån ñònh trong moät söï thay ñoåi nhieät ñoä nhaát ñònh, daàu laøm trôn phaûi choáng laïi söï aên moøn hen ræ cuûa caùc chi tieát. Trong quaù trình laøm vieäc khoâng ñöôïc taïo boït vaø phaûi söû duïng ñuùng loaïi ñeå phuø hôïp vôùi kieåu ñoäng cô ñaõ ñöôïc thieát keá. Daàu nhôùt söû duïng trong ñoäng cô coù theå chia laøm hai loaïi laø daàu ñôn caáp vaø daàu ña caáp. Daàu ñôn caáp laø daàu ñöôïc xeáp vaøo caáp cuûa noù thoâng qua giaù trò tuyeät ñoái cuûa nhieät ñoä vaø daàu ña caáp laø daàu ñöôïc xeáp haïng khaùc nhau khi laïnh vaø khi noùng. Daàu ña caáp ñöôïc cheá taïo ñeå söû duïng nhö daàu loaõng khi nhieät ñoä laïnh vaø coù xu höôùng ñaëc laïi vaø hoaït ñoäng nhö daàu ñaëc ôû nhieät ñoä cao. Chæ soá SAE noùi veà thang nhieät ñoä maø daàu coù theå boâi trôn toát nhaát. Chæ soá SAE laø 10 xaùc ñònh daàu laøm trôn toát ôû nhieät ñoä thaáp nhöng noù seõ loaõng ôû nhieät ñoä cao. Chæ soá SAE30 cho bieát daàu boâi trôn toát ôû nhieät ñoä trung bình nhöng noù seõ ñaëc ôû nhieät ñoä thaáp. Daàu ña caáp coù nhieàu hôn moät chæ soá ñoä nhôùt. Ví duï SAE10W30 laø daàu yeâu caàu phaûi coù 10% troïng löôïng daàu duøng ñeå khôûi ñoäng vaø boâi trôn ôû nhieät ñoä laïnh vaø phaûi coù 30% troïng löôïng daàu ôû nhieät ñoä trung bình. Tieâu chuaån SAE do hieäp hoäi kyõ sö ngöôøi Myõ thaønh laäp. Ngoaøi ra, daàu boâi trôn ñoäng cô coøn ñöôïc phaân loaïi theo tính chaát tuyø thuoäc vaøo tieâu chuaån ñaët ra cuûa vieän daàu moû Hoa Kyø (API), caùch phaân loaïi theo API thöôøng ñöôïc ñaùnh giaù roõ raøng, chính xaùc hôn hôn SAE, do vaäy vieäc choïn löïa loaïi daàu laøm trôn phuø hôïp vôùi töøng loaïi oâtoâ ñöôïc deã daøng hôn. DAÀU BOÂI TRÔN PHAÂN LOAÏI THEO API DUØNG CHO ÑOÄNG CÔ XAÊNG  SA: Loaïi daàu hoaøn toaøn chöng caát baèng daàu moõ khoâng coù pha theâm caùc chaát phuï gia.  SB: Loaïi daàu duøng cho ñoäng cô coù taûi nhoû, loaïi naøy coù chöùa moät soá chaát choáng oâxy hoaù.  SC: Loaïi daàu coù chöùa caùc chaát taåy röûa – laøm saïch, caùc chaát choáng oâxy hoaù. 139
  8. Heä thoáng laøm trôn-Kieåm tra & Baûo döôõng  SD: Loaïi daàu naøy duøng cho ñoäng cô laøm vieäc ôû nhieät ñoä cao hoaëc trong caùc ñieàu kieän khaéc nghieät. Coù chöùa caùc chaát taåy röûa – laøm saïch, chaát choáng laïi oâxy hoaù choáng laïi caùc taùc nhaân aên moøn kim loaïi…  SE: Loaïi daàu duøng cho ñoäng cô laøm vieäc ôû ñieàu kieän khaéc nghieät hôn so vôùi SD. Chaát phuï gia cuûa loaïi daàu naøy coù chöùa caùc chaát taåy röûa – laøm saïch, choáng laïi taùc nhaân aên moøn kim loaïi, choáng oâxy hoaù …  SF: Loaïi daàu naøy choáng laïi söï aên moøn kim loaïi vaø söû duïng ñöôïc laâu daøi. DAÀU BOÂI TRÔN THEO API DUØNG CHO ÑOÄNG CÔ DIESEL Ñoäng cô Diesel coù aùp suaát neùn vaø aùp suaát chaùy raát lôùn, neân löïc taùc duïng leân caùc chi tieát ñoäng cô lôùn. Vì vaäy daàu boâi trôn duøng cho ñoäng cô Diesel phaûi laø loaïi daàu coù maøng daàu raát beàn. Ngoaøi ra nhieân lieäu Diesel coù chöùa löu huyønh, noù seõ taïo ra axit Sunfua trong quaù trình ñoát chaùy nhieân lieäu. Daàu boâi trôn ñoøi hoûi phaûi coù khaû naêng trung hoaø axit, khaû naêng hoaø tan taåy röûa toát ñeå ngaên chaän söï hình thaønh caën baõ trong daàu laøm trôn. • CA: Söû duïng cho ñoäng cô Diesel taûi nhoû, coù chöùa caùc chaát phuï gia nhö chaát taåy röûa laøm saïch, choáng oâxy hoaù. • CB: Söû duïng cho ñoäng cô Diesel taûi trung bình, söû duïng loaïi nhieân lieäu coù phaåm chaát thaáp. Caùc chaát phuï gia goàm caùc chaát taåy röûa – laøm saïch, chaát choáng oâxy hoaù… • CC: Loaïi daàu naøy duøng cho ñoäng cô Diesel taêng aùp vaø coù theå söû duïng cho ñoäng cô xaêng laøm vieäc trong ñieàu kieän khaéc nghieät. Loaïi naøy coù soá löôïng caùc chaát phuï gia lôùn hôn caùc loaïi treân. • CD: Söû duïng cho ñoäng cô Diesel taêng aùp duøng loaïi nhieân lieäu coù haøm löôïng löu huyønh cao. Loaïi naøy coù chöùa nhieàu chaát taåy röûa vaø laøm saïch. VII. CHÆ THÒ AÙP LÖÏC CUÛA DAÀU LAØM TRÔN Söï hoaït ñoäng cuûa heä thoáng laøm trôn ñöôïc kieåm tra chaët cheõ, ñeå ngaên ngöøa söï hoûng hoùc baát thöôøng cuûa ñoäng cô. Ñeå kieåm tra aùp suaát trong heä thoáng laøm trôn trong quaù trình ñoäng cô hoaït ñoäng, ngöôøi ta söû duïng caûm bieán aùp suaát nhôùt vaø ñeøn baùo hoaëc ñoàng hoà baùo aùp suaát. Caûm bieán aùp suaát nhôùt ñöôïc boá trí treân maïch daàu chính hoaëc boá trí ôû ñöôøng nhôùt töø thaân maùy cung caáp cho naép maùy. Ñoàng hoà aùp suaát nhôùt hoaëc ñeøn baùo aùp löïc nhôùt ñöôïc boá trí ôû baûng tableau phía tröôùc maët ngöôøi laùi xe. Ñeøn baùo aùp suaát nhôùt coù aùnh saùng maøu ñoû vaø hình daùng laø caùc-te chöùa nhôùt. Caûm bieán aùp suaát nhôùt laø loaïi contact aùp löïc. 140
  9. Heä thoáng laøm trôn-Kieåm tra & Baûo döôõng  Khi aùp löïc nhôùt thaáp hoaëc contact maùy on: Đeøn saùng do contact aùp löïc on.  Khi ñoäng cô hoatï ñoäng, döôùi taùc duïng cuûa aùp suaát nhôùt laøm contact aùp suaát nhôùt off: Đeøn baùo taét bieåu thò aùp suaát nhôùt trong heä thoáng laøm trôn laø bình thöôøng. D. KIEÅM TRA BAÛO DÖÔÕNG HEÄ THOÁNG LAØM TRÔN I. BAÛO DÖÔÕNG HEÄ THOÁNG LAØM TRÔN Heä thoáng laøm trôn laøm giaûm söï maøi moøn khi caùc chi tieát chuyeån ñoäng. Noù coøn coù taùc duïng laøm kín vaø daãn nhieät töø caùc chi tieát ñeåø truyeàn vaøo trong khoâng khí. Ngoaøi ra, noù coøn baûo veä beà maët caùc chi tieát vaø haáp thuï caùc chaát ñoäc haïi do quaù trình chaùy sinh ra. Do ñoù sau moät thôøi gian söû duïng ñeå ñaûm baûo tính hieäu quả, phaûi baûo döôõng noù ñònh kyø. 1. PHÖÔNG PHAÙP THAY NHÔÙT Neáu ñoäng cô nguoäi haâm noùng ñoäng cô vaøi phuùt. Coøn neáu ñoäng cô quaù noùng, ñeå noù hôi nguoäi roài môùi tieán haønh thay nhôùt ñeå ñaûm baûo tuoåi thoï cuûa ñoäng cô. 141
  10. Heä thoáng laøm trôn-Kieåm tra & Baûo döôõng  Thaùo naép ñoã nhôùt ôû caùc-te ñaäy naép maùy.  Cho xe leân caàu naâng neáu coù vaø naâng xe vöøa taàm.  Duøng moät caùi khai ñeå höùng nhôùt.  Nôùi loûng oác xả nhôùt ra töø töø vaø traùnh nhôùt vaêng xuoáng neàn.  Thay môùi ñeäm laøm kín vaø xieát chaët oác xaû nhôùt vaøo caùc-te.  Lau saïch xung quanh oác xaû nhôùt tröôùc khi haï xe.  Chaâm moät löôïng nhôùt vaøo ñoäng cô ñuùng dung löôïng cuùa noù. Lau saïch xung quanh vaø xieát chaët naép ñoã nhôùt.  Khôûi ñoäng ñoäng cô khoaûng hai phuùt vaø sau ñoù taét maùy.  Ñôïi khoaûng 5 phuùt vaø duøng que thaêm nhôùt kieåm tra laïi löôïng nhôùt trong caùc-te vaø kieåm tra laïi ñoä kín cuûa oác xaû nhôùt. 2. PHÖÔNG PHAÙP THAY LOÏC NHÔÙT Trong quaù trình ñoäng cô laøm vieäc, caùc chaát baån nhö muïi than, maït kim loaïi..laøm baån daàu laøm trôn. Caùc chaát naøy seõ tích tuï trong loõi loïc vaø laâu ngaøy seõ laøm maát hieäu quaû cuûa loõi loïc. Do ñoù phaûi thay loïc nhôùt ñuùng ñònh kyø. a) Duøng moät khai chöùa nhôùt vaø söû duïng duïng cuï chuyeân duøng ñeå thaùo loïc nhôùt ra khoûi thaân maùy. 142
  11. Heä thoáng laøm trôn-Kieåm tra & Baûo döôõng b) Lau saïch beà maët choã laép gheùp loïc daàu. c) Duøng tay thoa moät lôùp daàu nhôùt moûng leân joint laøm kín cuûa loïc nhôùt môùi. d) Duøng tay vaën loïc nhôùt vaøo thaân maùy cho ñeán khi caûm thaáy coù söùc caûn. Duøng caûo loïc nhôùt xieát theâm ¾ voøng. e) Khôûi ñoäng ñoäng cô trong khoaûng thôøi gian laø 2 phuùt. f) Döøng ñoäng cô khoaûng 5 phuùt. Kieåm tra ñoä kín cuûa loïc nhôùt vaø duøng que thaêm kieåm tra laïi möïc nhôùt trong ñoäng cô. 3. KIEÅM TRA ÑOÄ KÍN HEÄ THOÁNG LAØM TRÔN Kieåm tra ñoä kín cuûa caùc boä phaän sau:  Joint laøm kín caùc-te ñaäy naép maùy.  Kieåm tra ñoä kín cuûa naép ñoå nhôùt.  Phôùt laøm kín boä chia ñieän.  Phôùt chaän nhôùt ñaàu truïc cam.  Söï roø ræ nhôùt ôû ñaàu truïc khuyûu.  Söï roø ræ nhôùt ôû ñuoâi truïc khuyûu.  Ñoä kín cuûa joint caùc-te nhôùt vaø ñai oác xaû nhôùt.  Ñoä kín cuûa caûm bieán aùp suaát nhôùt… 143
  12. Heä thoáng laøm trôn-Kieåm tra & Baûo döôõng II. KIEÅM TRA HEÄ THOÁNG LAØM TRÔN KIEÅM TRA AÙP SUAÁT NHÔÙT 1. Thaùo caûm bieán aùp suaát nhôùt. 2. Gaù chaët ñoàng hoà ño aùp suaát nhôùt vaøo loã caûm bieán aùp suaát nhôùt. 3. Khôûi ñoäng ñoäng cô vaø laøm aám, ñeå ñaït nhieät ñoä bình thöôøng. 4. AÙp suaát nhôùt ôû toác ñoä caàm chöøng phaûi lôùn hôn 0,3Kg/cm2. 5. ÔÛ soá voøng quay 3000 voøng phuùt, aùp suaát nhôùt töø 2,5 ñeán 5,0 Kg/cm2. 6. Thaùo ñoàng hoà ño. Laøm saïch nhôùt xung quanh loã caûm bieán. 7. Thoa moät lôùp keo laøm kín vaøo phaàn ren caûm bieán vaø laép noù trôû laïi vò trí. Kieåm tra laïi söï roø ræ nhôùt. KIEÅM TRA BÔM NHÔÙT Khi thaùo raõ ñoäng cô, chuùng ta phaûi tieán haønh kieåm tra bôm nhôùt. Ña soá ñoäng cô ngaøy nay bôm nhôùt ñöôïc daãn ñoäng bôûi truïc khuyûu vaø ñöôïc boá trí ôû ñaàu thaân maùy. Trong quaù trình kieåm tra aùp löïc nhôùt, neáu aùp löïc nhôùt thaáp laø do khe hôû laép gheùp caùc chi tieát lôùn hoaëc do bôm nhôùt vaø boä ñieàu hoaø aùp suaát nhôùt bò hoûng. Neáu thaáy caàn thieát, chuùng ta kieåm tra noù nhö sau. a) Xaû nhôùt ra khoûi caùc-te chöùa nhôùt nhö ñaõ höôùng daãn. b) Thaùo caùc boä phaän coù lieân quan. c) Thaùo caùc-te chöùa nhôùt ra khoûi thaân maùy. d) Thaùo löôùi loïc vaø taám che. e) Thaùo cô caáu truyeàn ñoäng truïc cam. f) Thaùo bôm nhôùt ra khoûi thaân maùy. 144
  13. Heä thoáng laøm trôn-Kieåm tra & Baûo döôõng g) Thaùo van an toaøn. h) Thaùo baùnh raêng daãn ñoäng vaø bò ñoäng cuûa bôm nhôùt.  Duøng caên laù kieåm tra khe hôû giöõa baùnh raêng vaø voû bôm. Khe hôû toái ña khoâng vöôït quaù 0,20mm.  Duøng caên laù kieåm tra khe hôû giöõa hai raêng cuûa bôm nhôùt. Khe hôû naøy toái ña laø 0,20mm. Neáu thaáy caàn thieát thay bôm môùi. 145
  14. Heä thoáng laøm trôn-Kieåm tra & Baûo döôõng  Kieåm tra khe hôû giöõa voû bôm vaø beà maët caùc baùnh raêng. Khe hôû naøy khoâng ñöôïc vöôït quaù 0,15mm. i) Thay môùi phôùt chaän nhôùt ñaàu truïc bôm. j) Thay môùi joint laøm kín vaø laép raùp bôm trôû laïi. k) Thay joint laøm kín vaø laép bôm nhôùt vaøo thaân maùy. l) Laép löôùi loïc vaø caùc boä phaän coøn laïi. 146
  15. Heä thoáng laøm trôn-Kieåm tra & Baûo döôõng KIEÅM TRA BOÄ LAØM MAÙT NHÔÙT BAÈNG NÖÔÙC  Thaùo caùc boä phaän coù lieân quan.  Taùch hai ñöôøng nöôùc ñeán boä laøm maùt nhôùt.  Thaùo van an toaøn, ñeäm kín, boä laøm maùt vaø voøng laøm kín ra khoûi thaân maùy.  Kieåm tra van an toaøn: Duøng vaät cöùng ñaåy van an toaøn, neáu noù bò keït cöùng thì thay van môùi.  Kieåm tra boä laøm maùt coù bò hoûng, ngheït thì thay môùi. 147
  16. Heä thoáng laøm trôn-Kieåm tra & Baûo döôõng  Thay môùi voøng laøm kín cuûa boä laøm maùt.  Thoa moät lôùp nhôùt moûng leân phaàn ren cuûa van an toaøn. Laép van an toaøn vaø boä laøm maùt vaøo thaân maùy.  Noái hai ñöôøng nöôùc laøm maùt vaøo boä laøm maùt.  Tieáp tuïc laép caùc boä phaän coøn laïi. TÌM MAÏCH DAÀU LAØM TRÔN Phaûi naém thaät vöõng maïch daàu laøm trôn ñoäng cô. Neáu maïch daàu quaù baån, coù maït kim loaïi hoaëc bò taéc thì ñoäng cô seõ bò hoûng raát nhanh choùng. 148
  17. Heä thoáng laøm trôn-Kieåm tra & Baûo döôõng KIEÅM TRA MAÏCH ÑIEÄN ÑEØN BAÙO AÙP SUAÁT NHÔÙT Neáu ñeøn vaãn saùng khi ñoäng cô hoaït ñoäng ôû toác ñoä caàm chöøng, chuùng ta kieåm tra nhö sau: 1) Thaùo giaéc noái ñeán contact aùp suaát nhôùt vaø xoay contact maùy On thì ñeøn phaûi taét. 2) Duøng daây ñieän noái giaéc gim ñieän töø ñeøn baùo ra maùt thì ñeøn baùo phaûi saùng. 3) Ño ñieän trôû cuûa contact aùp suaát nhôùt khi ñoäng cô döøng thì phaûi lieân tuïc. 4) Kieåm tra söï khoâng lieân tuïc cuûa cotact aùp suaát nhôùt khi ñoäng cô hoaït ñoäng ôû toác ñoä caàm chöøng. 5) Khi aùp suaát nhôùt treân 0,5Kg/cm2, contact aùp suaát nhôùt phaûi khoâng lieân tuïc. Neáu khoâng ñuùng theo yeâu caàu thì thay môùi contact aùp suaát nhôùt. 149
  18. Heä thoáng laøm maùt – Kieåm tra baûo ñöôõng vaø söûa chöõa CHÖÔNG 8 HEÄ THOÁNG LAØM MAÙT A. KHAÙI QUAÙT Trong quaù trình ñoäng cô laøm vieäc, lieân tieáp coù söï ñoát chaùy nhieân lieäu trong caùc xy lanh ñeå bieán naêng löôïng nhieät thaønh cô naêng. Nhieät ñoä cuûa khí chaùy coù theå leân ñeán 2500°C, trong toaøn boä nhieät löôïng naøy chæ coù khoaûng 25% bieán thaønh coâng coù ích, vaøo khoaûng 45% löôïng nhieät bò toån thaát trong khí thaûi hoaëc ma saùt vaø khoaûng 30% nhieät löïông coøn laïi truyeàn cho caùc chi tieát cuûa ñoäng cô. Löôïng nhieät do caùc chi tieát ñoäng cô haáp thu, phaûi ñöôïc truyeàn ra moâi tröôøng beân ngoaøi ñeå traùnh söï quaù nhieät cho caùc chi tieát vaø daãn ñeán söï keït boù. Vì vaäy, heä thoáng laøm maùt ñöôïc thieát laäp ñeå laøm nguoäi ñoäng cô nhaèm ngaên caûn söï quaù nhieät. Heä thoáng laøm maùt ñöôïc söû duïng phoå bieán hieän nay laø kieåu laøm maùt baèng chaát loûng vaø laøm maùt baèng khoâng khí. B. HEÄ THOÁNG LAØM MAÙT BAÈNG KHOÂNG KHÍ ÔÛ kieåu naøy, löôïng nhieät töø ñoäng cô ñöôïc truyeàn tröïc tieáp ra moâi tröôøng xung quanh. Ñeå caûi thieän söï daãn nhieät töø xy lanh vaø naép maùy ra moâi tröôøng, xy lanh vaø naép maùy ñöôïc cheá taïo baèng hôïp kim nheï vaø xung quanh ñöôïc boá trí raát nhieàu caùnh taûn nhieät ñeå gia taêng dieän tích beà maët laøm maùt. Heä thoáng laøm maùt baèng khoâng khí ñöôïc söû duïng haàu heát ôû caùc loaïi xe gaén maùy, xe quaân söï vaø ôû moät soá xe du lòch. Khoâng khí laøm maùt phaûi ñöôïc daãn höôùng baèng caùc taám saét moûng boá trí xung quanh xy lanh vaø naép maùy. Doøng khoâng khí laøm maùt ñoäng cô chòu aûnh höôûng raát nhieàu ñeán caùc yeáu toá nhö toác ñoä di chuyeån cuûa xe vaø nhieät ñoä cuûa moâi tröôøng. 150
  19. Heä thoáng laøm maùt – Kieåm tra baûo ñöôõng vaø söûa chöõa C. HEÄ THOÁNG LAØM MAÙT BAÈNG CHAÁT LOÛNG Chaát loûng laøm maùt ñöôïc daãn xung quanh caùc xy lanh vaø beân trong naép maùy. Heä thoáng laøm maùt seõ laáy ñi moät soá löôïng nhieät do quaù trình chaùy sinh ra vaø giöõ cho ñoäng cô ôû moät nhieät ñoä oån ñònh thích hôïp nhaát. Neáu heä thoáng laøm maùt bò hoûng, ñoäng cô seõ quaù nhieät. Khi nhieät ñoä laøm vieäc cuûa ñoäng cô quaù thaáp, toån thaát nhieät seõ lôùn, quaù trình chaùy khoâng troïn veïn vaø chaát löôïng cuûa hoãn hôïp chaùy keùm. Tröôùc kia ngöôøi ta söû duïng chaát loûng laø nöôùc. Ngaøy nay chaát loûng laøm maùt thöôøng söû duïng laø hôïp chaát cuûa etylenglucol vaø nöôùc. Loaïi naøy coù ñaëc ñieåm laø laøm giaûm ñieåm ñoâng laïnh cuûa nöôùc vaø laøm taêng ñieåm soâi cuûa noù, giuùp boâi trôn bôm nöôùc vaø choáng söï ræ seùt beân trong ñoäng cô. Moät soá ñoäng cô ngöôøi ta söû duïng chaát laøm maùt laø Organic Acide Technology. Chaát laøm maùt OAT ñöôïc cheá taïo ñeå keùo daøi tuoåi thoï cuûa chaát laøm maùt, giaûm 151
  20. Heä thoáng laøm maùt – Kieåm tra baûo ñöôõng vaø söûa chöõa ñöôïc coâng vieäc baûo döôõng. Chaát naøy coù maøu da cam noù ñöôïc pha vôùi moät soá phuï gia ñaëc bieät ñeå boâi trôn, choáng ræ seùt. Khi ñoäng cô hoaït ñoäng, neáu nhieät ñoä ñoäng cô thaáp, van haèng nhieät ñoùng. Chaát loûng laøm maùt chæ tuaàn hoaøn ôû beân trong ñoäng cô vaø khoang söôûi aám haønh khaùch. Khi nhieät ñoä ñoäng cô cao, van haèng nhieät seõ môû vaø nöôùc laøm maùt töø ñoäng cô ñi ra keùt nöôùc, löôïng nhieät töø chaát loûng seõ truyeàn qua ñöôøng oáng ñeán caùc caùnh taûn nhieät vaø ñöôïc khoâng khí mang ñi. Phaàn döôùi cuûa keùt laøm maùt ñöôïc daãn ñeán bôm nöôùc. Bôm nöôùc seõ ñaåy nöôùc ñi xung quanh xy lanh leân naép maùy. Coù hai caùch boá trí van haèng nhieät: BOÁ TRÍ ÔÛ ÑÖÔØNG NÖÔÙC VAØO Ngaøy nay loaïi naøy ñöôïc söû duïng phoå bieán. Treân van haèng nhieät coù boá trí van chuyeån doøng. Khi ñoäng cô laïnh, van haèng nhieät ñoùng vaø van chuyeån doøng môû. Döôùi taùc duïng cuûa aùp suaát bôm nöôùc seõ qua maïch taét vaø tuaàn hoaøn trong heä thoáng. 152
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2