BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ MÔI TRƯỜNG
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
BẢO DƯỠNG, SỬA CHỮA ĐỘNG CƠ
ĐIỆN BA PHA
MÃ SỐ: MĐ12
NGHỀ: SỬA CHỮA CƠ ĐIỆN NÔNG THÔN
TRÌNH ĐỘ: SƠ CẤP NGHỀ
Năm 2025
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dẫn dùng cho các mục đích về đào tạo và tham
khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
MÃ TÀI LIỆU: MĐ12
2
LỜI GIỚI THIỆU
Đào tạo nghề cho lao động nông thôn là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước, của
các cấp, các ngành và xã hội nhằm nâng cao chất lượng lao động nông thôn, đáp
ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.
Chương trình đào tạo nghề “Sửa chữa cơ điện nông thôn” cùng với bộ giáo
trình được biên soạn đã tích hợp những kiến thức, kỹ năng cần có của nghề, đã
cập nhật những tiến bộ của khoa học kỹ thuật và thực tế để sửa chữa, lắp đặt, vận
hành do đó có thể coi là cẩm nang cho người đã, đang sử dụng máy nông nghiệp.
Bộ giáo trình là cơ sở cho các giáo viên soạn bài giảng để giảng dạy, là tài liệu
nghiên cứu và học tập của học viên học nghề “Sửa chữa cơ điện nông thôn” Các
thông tin trong bộ giáo trình có giá trị hướng dẫn giáo viên thiết kế và tổ chức
giảng dạy các mô đun một cách hợp lý. Giáo viên có thể vận dụng cho phù hợp
với điều kiện và bối cảnh thực tế trong quá trình dạy học.
Bộ giáo trình “Bảo dưỡng, sửa chữa động cơ điện ba pha” phục vụ đào tạo
nghề “ Sửa chữa cơ điện nông thôn” được biên soạn dựa trên những kinh nghiệm
có được trong đào tạo nghề thực tế và kết quả nghiên cứu thực nghiệm, thực tế tại
các xưởng thực tập Trường Cao đẳng Cơ điện Phú Thọ, tại các nhà máy sản xuất,
các nhà máy thủy điện nhỏ; đồng thời cập nhật những tiến bộ của khoa học kỹ
thuật của các cơ sở đào tạo nghề uy tín và kinh nghiệm.
Giáo trình mô đun ” Bảo dưỡng, sửa chữa động cơ điện ba pha” cho trình
độ sơ cấp giới thiệu cho người đọc một số kiến thức về nguyên lý, cấu tạo của
động cơ điện ba pha không đồng bộ. Hướng dẫn các phương pháp về xác định cực
tính của động cơ, Quy trình bảo dưỡng. Đào tạo người lao động cơ những kỹ năng
cơ bản về bảo dưỡng, sửa chữa các chi tiết về phầnn cơ và phần điện của động cơ
điện ba pha. Thời lượng mô đun 40 giờ (lý thuyết 08 giờ, thực hành 31 giờ, kiểm
tra 01 giờ). Nội dung mô đun gồm 03 bài:
Bài 01. Nhận biết động cơ không đồng bộ 3 pha
3
Bài 02. Xác định cực tính động cơ không đồng bộ 3 pha
Bài 03. Tháo lắp, bảo dưỡng, thay thế các chi tiết động cơ 3 pha
Để hoàn thiện giáo trình chúng tôi đã nhận được sự chỉ đạo, hướng dẫn của
Ban giám hiệu Trường Cao đẳng Cơ điện Phú Thọ, Các ý kiến đóng góp của các
chuyên gia, các giảng viên có kinh nghiệm, Các cơ sở sản xuất... tạo điều kiện
thuận lợi để chúng tôi hoàn thành giáo trình này.
Trong quá trình biên soạn chắc chắn không tránh khỏi những sai sót, chúng
tôi rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các chuyên gia, cán bộ, giảng
viên Trường Cao đẳng Cơ điện Phú Thọ để giáo trình hoàn thiện hơn. Xin chân
thành cảm ơn!
Mọi góp ý xin gửi về: Khoa Điện - Tường cao đẳng cơ điện Phú Thọ. xã
Thanh Ba, Tỉnh Phú Thọ. Hoặc địa chỉ email: vuhainamcdnpt@gmail.com
Tham gia biên soạn
1. Th.s: Vũ Hải Nam (chủ biên)
2. Th.s: Nguyễn Văn Đào
4
MỤC LỤC
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN .................................................................................. 1
LỜI GIỚI THIỆU .................................................................................................. 2
MỤC LỤC ............................................................................................................. 4
Giới thiệu mô đun .................................................................................................. 6
BÀI 01. NHẬN BIẾT ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA ...................... 7
1.1. Định ngha và phân loại động cơ điện 3 pha ............................................ 7
1.1.1. Định ngha. ............................................................................................ 7
1.1.2. Phân loại ................................................................................................ 8
1.2. Cấu tạo, nguyên lý động động cơ không đồng bộ 3 pha ............................ 9
1.2.1. Cấu tạo động cơ không đồng bộ 3 pha ................................................. 9
1.2.2. Nguyên lý làm việc cơ bản của máy điện không đồng bộ .................. 11
BÀI 02. XÁC ĐỊNH CỰC TÍNH ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA .. 21
2.1. Xác định cực tính động cơ không đồng bộ 3 pha ..................................... 21
2.1.1. Xác định cực tính động cơ không đồng bộ 3 pha bằng dòng xoay
chiều .............................................................................................................. 21
a. Tầm quan trọng xác của việc xác định đầu dây động cơ 3 pha ................... 21
2.1.2. Xác định cực tính động cơ không đồng bộ 3 pha bằng dòng một chiều
....................................................................................................................... 24
2.2. Đấu dây động cơ ....................................................................................... 26
2.2.1. Cách đấu dây động cơ 3 pha hình tam giác (∆) .................................. 26
2.2.2. Cách đấu động cơ điện 3 pha hình sao (Y) ......................................... 29
BÀI 03. THÁO LẮP, BẢO DƯỠNG ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ ........... 34
BA PHA, ............................................................................................................. 34
3.1. Tháo, vệ sinh động cơ không đồng bộ 3 pha ............................................ 34