TRƯỜNG TRUNG CẤP QUỐC TẾ MEKONG
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: BỆNH HỌC CHUYÊN KHOA
NGÀNH: Y SỸ
TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số 50/2024/QĐ-TCQTMK ngày 25 tháng 01 năm 2024
của Hiệu trưởng Trường Trung cấp Quốc tế Mekong
Thành phố Cần Thơ, tháng 01 năm 2024
Lưu hành nội bộ
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình Bệnh học chuyên khoa là quyển sách viết về các bệnh nhãn
khoa, răng hàm mặt, tai mũi họng và da liễu thường gặp. Với mong muốn cung
cấp kiến thức cơ bản thiết yếu cho đối tượng y sĩ đa khoa, quyển sách được viết
với tiêu chí cô đọng, súc tích, dễ hiểu.
Giáo trình Môn học này trang bị cho người học được những kiến thức cơ
bản về Giải phẫu – Sinh lý: Da, Mắt, Răng hàm mặt, Tai mũi họng; Trình bày
được các triệu chứng chính, các phương pháp xử trí và điều trị các bệnh chuyên
khoa thường gặp ở cơ sở.
Trong quá trình biên soạn giáo trình này, tổ biên soạn đã cố gắng bám sát
khung chương trình đào tạo, cập nhật các kiến thức từ nhiều nguồn tài liệu, nhằm
thể hiện được kiến thức cơ bản, hiện đại và thực tiễn. Trường rất mong nhận được
những ý kiến đóng góp của các chuyên gia, các đồng nghiệp, các độc giả để giáo
trình hoàn thiện hơn trong lần ban hành sau.
Xin cảm ơn các cơ quan liên quan, các đơn vị và cá nhân đã tham gia.
Cần Thơ, ngày 25 tháng 01 năm 2024
Hiệu trưởng
(đã ký)
DSCKII. Nguyễn Văn Ảnh
LỜI NÓI ĐẦU
Giáo trình Bệnh học chuyên khoa là quyển sách viết về các bệnh nhãn
khoa, răng hàm mặt, tai mũi họng và da liễu thường gặp. Với mong muốn cung
cấp kiến thức cơ bản thiết yếu cho đối tượng y sĩ đa khoa, quyển sách được viết
với tiêu chí cô đọng, súc tích, dễ hiểu.
Khi các em học sinh sử dụng quyển sách này với những mục tiêu
- Về kiến thức: Trình bày được những kiến thức cơ bản về Giải phẩu – Sinh
lý: Da, Mắt, RHM, Tai mũi họng; Trình bày được các triệu chứng chính, các
phương pháp xử trí và điều trị các bệnh chuyên khoa thường gặp ở cơ sở.
- Về kỹ năng: Thực hiện được việc khám chuyên khoa đúng kỹ thuật bằng
tay và các dụng cụ đơn giản tại cơ sở; Tuyên truyền giáo dục sức khỏe cho người
bệnh và thân nhân về phòng chữa các bệnh chuyên khoa thường gặp.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện học sinh nâng cao ý thức
tỷ mỷ, cẩn thận trong khi sử dụng các phương pháp điều trị. Có thái độ thông cảm,
ân cần, niềm nở, động viên tình thần người bệnh an tâm điều trị.
Điều mong mỏi của những người biên soạn không gì nhiều hơn là thành
quả học tập của các em học sinh và ứng dụng kiến thức đã học vào thực tế lâm
sàng. Chúc các em học tốt để sau này góp phần giúp ích cho xã hội nói chung và
ngành y tế nói riêng.
Do đây là lần đầu biên soạn nên quyển sách không tránh khỏi những thiếu
sót. Kính mong nhận được sự góp ý của quý thầy cô và các em học sinh để những
lần sau được hoàn chỉnh hơn. TM. Tổ biên soạn
(đã ký)
BSCKI. Đỗ Văn The
MỤC LỤC
BÀI 1. GIẢI PHẪU SINH LÝ MẮT VÀ PHƯƠNG PHÁP KHÁM
MẮT
1. Giải phẫu - sinh lý mắt
2. Phương pháp khám mắt
BÀI 2. BỆNH GLAUCOME
1. Nhắc lại giải phẫu góc tiền phòng và sinh lý lưu thông thủy dịch
2. Đại cương
3. Bệnh sinh
4. Phân loại glaucome
5. Glaucome góc đóng nguyên phát
6. Glaucome góc mở nguyên phát
7. Glaucome nhãn áp bình thường
8. Xét nghiệm
9. Chẩn đoán
10. Điều trị
11. Phòng ngừa
BÀI 3. BỆNH VIÊM KẾT MẠC, VIÊM LOÉT GIÁC MẠC
1. Viêm kết mạc
2. Viêm loét giác mạc
BÀI 4. CHẮP, LẸO, MÂY THỊT
1. Chắp, lẹo
2. Mây thịt
BÀI 5. ĐỤC THỦY TINH THỂ, VIÊM MÀNG BỒ ĐÀO
1. Đục thủy tinh thể
2. Viêm màng bồ đào
BÀI 6. BỆNH MẮT HỘT
1. Dịch tễ học:
2. Tiêu chuẩn chẩn đoán mắt hột: (WHO 1987)
3. Phân loại theo WHO:
4. Biến chứng:
5. Điều trị:
1
1
7
11
11
13
13
14
14
16
16
16
17
17
19
22
22
24
28
28
29
32
32
36
40
40
40
40
41
42
42
6. Phòng bệnh:
BÀI 7. CHẤN THƯƠNG MẮT, BỎNG MẮT
1. Chấn thương mắt
2. Bỏng mắt
BÀI 8. GIẢI PHẪU SINH LÝ RĂNG MIỆNG VÀ CÁCH KHÁM
RĂNG HÀM MẶT
1. Định nghĩa
2. Một số khái niệm cơ bản
3. Hệ răng
4. Cấu trúc của răng
5. Cấu trúc xoang miệng
6. Cách khám
BÀI 9. SÂU RĂNG, VIÊM TỦY
1. Định nghĩa
2. Cấu tạo răng
3. Nguyên nhân
4. Các giai đoạn sâu răng
5. Tổn thương tủy
6. Phòng bệnh sâu răng
BÀI 10. VIÊM NƯỚU – VIÊM QUANH RĂNG
1. Cấu tạo mô nha chu
2. Yếu tố nguy cơ
3. Nguyên nhân
4. Lâm sàng
5. Điều trị - dự phòng
BÀI 11. CHẤN THƯƠNG VÙNG HÀM MẶT
1. Nguyên nhân
2. Phân loại chấn thương hàm mặt
3. Đường gãy lefort
4. Điều trị
5. Chăm sóc người bệnh cố định xương hàm
BÀI 12. TAI BIẾN DO MỌC RĂNG
44
44
46
49
49
50
51
51
51
53
57
57
57
58
58
59
60
62
62
62
62
63
64
66
66
66
67
67
69
71
71