BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TRƯNG CAO ĐNG ĐẠI VIỆT SÀI GÒN
GIO TRNH
MÔN HC: ĐIỀU DƯỠNG CƠ SỞ 2
NGÀNH: ĐIỀU DƯỠNG
TRNH Đ": CAO ĐNG
(Lưu hành nội bộ)
GIỚI THIỆU HC PHẦN
ĐIỀU DƯỠNG CƠ SỞ II
Đối tượng: Cao đẳng điều dưỡng
- Số tín chỉ: 4 (2/2)
- Số tiết học: 60 tiết (4 tiết / 1 tuần)
+ Lý thuyết: 28 tiết
+ Kim tra, đnh gi: 02 tiết
+ T hc: 30 gi
+ Thc hnh: 56 tiết
+ Kim tra, đnh gi: 04 tiết
+ T hc: 60 gi
- Điều kiện tiên quyết: Điu dưng cơ s 1
- Thời điểm thực hiện học phần: Học kỳ III
MỤC TIÊU HC PHẦN
1. Trình bày được các kỹ thuật chăm sóc người bệnh v hệ tiêu hóa và hệ bài tiết. 2.
Trình bày được các các kỹ thuật sơ cứu cấp cứu người bị nạn.
3. Trình bày được cách theo d5i, phát hiện, x8 tr9 các tai biến có th: s;y ra khi tiến
hành kỹ thuật chăm sóc người bệnh v hệ tiêu hoá, hệ bài tiết và sơ cứu cấp cứu cho người bị
nạn.
4. Nhận định, theo d5i, phát hiện, x8 tr9 được các tai biến có th: s;y ra khi tiến hành
các kỹ thuật chăm sóc người bệnh v hệ tiêu hoá, hệ bài tiết và sơ cứu cấp cứu cho người bị
nạn.
5. Thực hiện thành thạo các quy trình kỹ thuật sơ cứu, cấp cứu ban đAu trong x8 tr9
các tai nạn thực tế.
6. Tác phong nhanh nhCn, khDn trương, ch9nh xác, c;m thông, chia sF vGi người bệnh
khi tiến hành các kỹ thuật chăm sóc người bệnh v hệ tiêu hoá, hệ bài tiết và sơ cứu cấp cứu
người bị nạn.
N"I DUNG CỦA HC PHẦN
STT Tên bài Số tiết Trang số
1 Hút dịch dạ dày 4 3
2 Rửa dạ dày 4 8
3 K" thu$t đưa chất dinh dưỡng vào cơ thể 4 13
4 Th0t th1o – Th0t gi3 4 23
5 K" thu$t thông tiểu, dẫn lưu, rửa bàng quang 4 29
6 Hút đờm dãi 2 45
7 C1c phương ph1p v$n chuyển người bAnh 4 50
8 K" thu$t băng bC 12 57
9 CEm m1u – Garô 4 85
1
10 Cấp cFu người ngGng hô hấp – ngGng tuEn hoàn 4 94
11 Sơ cFu gãy xương 12 104
Tổng số 60
ĐNH GI:
+ Sinh viên tham gia đEy đL sN tiOt hPc thQc hành theo quy định.
+ Sinh viên tham gia đL sN bài kiểm tra thQc hành.
+ Sinh viên vUng mVt trong kW thi kOt thúc hPc phEn nOu không cC lX do chYnh đ1ng
thZ ph[i nh$n điểm 0 ] kW thi chYnh và ch^ c_n quy`n dQ thi mat lEn ] kW thi ph0 (kW hc). - Bài
kiểm tra định kW: 01 bài thi thQc hành.
- Thi hOt hPc phEn: 01 thi thQc hành + vấn đ1p lX thuyOt.
2
BÀI 1
HÚT DỊCH DẠ DÀY
MỤC TIÊU
1. Thực hiện được kỹ thuật hút dịch dạ dày theo đúng quy trình kỹ thuật. 2. Rèn luyện
được đức t9nh nhC nhàng, cDn thận, ch9nh xác, khoa học, ý thức vô khuDn và tôn trọng
người bệnh trong khi thực hiện quy trình kỹ thuật hút dịch dạ dày.
N"I DUNG
1. Nhắc lại giải phẫu sinh lý
- Dạ dày là 1 túi giãn cC thể tYch 1,5 lYt
- Dạ dày cC nhiAm v0 dQ tr3, nhào tran thFc ăn với dịch dạ dày. Dạ dày gồm 3 phEn:
Đ1y, thân và hang vị.
- Hoạt đang cơ hPc gồm 4 giai đoạn.
+ DQ tr3 thFc ăn
+ Cử đang nhào tran và đẩy thFc ăn.
+ PhFc hợp cơ đang
+ SQ tho1t thFc ăn khỏi dạ dày: TZnh trạng căng thành dạ dày, tiOt
Hormongastrin.
- Hoạt đang bài tiOt: Nhằm tiOp t0c phân nhỏ thFc ăn đã được thQc hiAn b]i c1c men
phân nhỏ thFc ăn cLa tuyOn nước bPt.
- SQ bài tiOt cLa tuyOn Acid: TuyOn acid nằm ] phEn đ1y và thân vị, được cấu tạo b]i
3 loại tO bào: TO bào cổ tuyOn bài tiOt chất nhEy, tO bào thành bài tiOt HCL và yOu tN nai tại, tO
bào chYnh bài tiOt Pepsinogen.
- Cơ chO bài tiOt HCL: CC vai tr_ tạo môi trường Acid cho hoạt đang cLa Pepsin, biOn
đổi Pepsinogen thành Pepsin và giOt chOt c1c vi khuẩn được ăn vào. - SQ bài tiOt Pepsinogen
Acid dạ dày và Secretin đ`u làm tăng sQ bài tiOt Pepsinogen cLa tO bào chYnh.
- SQ bài tiOt yOu tN nai tại: Được bài tiOt cùng lúc với HCL b]i tO bào chYnh, sQ cEn
thiOt cho sQ hấp thu B12 ] hỗng tràng.
- SQ bài tiOt c1c tuyOn ] môn vị (Gastrin và chất nhEy) dịch vị được tiOt ra kho[ng 2 lYt
mỗi ngày.
2. Mục đích
2.1. Chẩn đon
- Xét nghiAm tZm vi khuẩn.
- X1c định thành phEn, tYnh chất, sN lượng dịch dạ dày để gCp phEn chẩn đo1n mat sN
bAnh.
- Chuẩn bị người bAnh ch0p X-quang hA tiêu hCa cC c[n quang.
2.2. Điều trị
- Gi[m 1p lQc trong dạ dày do hơi hoVc dịch.
- Lấy hơi hoVc chất F đPng trong dạ dày trước khi mổ.
- NgGa và trị chướng b0ng sau phẫu thu$t.
3
- Lấy chất dịch F đPng trong dạ dày, ruat trong c1c trường hợp: người bAnh hẹp môn
vị, tUc ruat, b1n tUc ruat…
3. Chỉ định
- C1c bAnh v` dạ dày
+ Viêm loét dạ dày t1 tràng
+ Ung thư dạ dày
+ Hẹp môn vị
- Nghi ngờ lao phổi ] trẻ em vZ: Trẻ nhỏ thường không ho khạc đờm ra mà lại nuNt
đờm nên thường lấy dịch dạ dày để soi tươi và cấy tZm trQc khuẩn lao. - C1c trường hợp
chướng b0ng
- Người bAnh mổ đường tiêu ho1: Dạ dày ruat và c1c phẫu thu$t kh1c cC gây mê. 4.
Chống chỉ định
- BAnh ] thQc qu[n co thUt, chYt hẹp, phZnh tĩnh mạch, đang mạch thQc qu[n -
Tổn thương thQc qu[n u, d_, bỏng thQc qu[n, dạ dày do axit, ki`m mạnh. -
Nghi thLng dạ dày.
5. Quy trình kỹ thuật
5.1. Chuẩn bị ngưi bệnh
- NOu lấy dịch xét nghiAm cEn dVn người bAnh nhịn đCi trước12h.
- Thông b1o cho người bAnh hoVc người nhà biOt thL thu$t sUp làm.
- Đang viên an Li người bAnh yên tâm.
- Hướng dẫn người bAnh nh3ng đi`u cEn thiOt.
5.2. Chuẩn bị ngưi điều dưỡng
- Đi`u dưỡng cC đL 1o, mũ, khẩu trang.
- Rửa tay thường quy.
5.3. Chuẩn bị dụng cụ
- Khay ch3 nh$t, tr0 cUm kZm Kocher, cNc đQng bông tẩm Parafin.
- CNc nước chYn, khăn lau miAng, ni lon, khay qu[ đ$u.
- Gi1 đQng Nng nghiAm, Nng nghiAm nOu cEn, túi đQng đồ bẩn
- Hap vô khuẩn đQng: Găng tay, bơm tiêm 50ml, gạc, Nng Levin tùy theo tuổi chuẩn bị
cỡ cho phù hợp.
5.4. Kỹ thuật tiến hnh
Hút dịch dạ dày được tiOn hành ] buồng thL thu$t hoVc buồng bAnh.
- Để người bAnh ngồi hoVc nằm tư thO thu$n lợi, th1o răng gi[ (nOu cC), choàng nilon
vào cổ, ngQc người bAnh.
- ĐVt khay qu[ đ$u ngang cằm (nOu người bAnh nằm), hướng dẫn người ph0 cEm khay
qu[ đ$u (nOu người bAnh ngồi).
- M] hap vô khuẩn, đi`u dưỡng đi găng.
- CEm Nng thông quan s1t sN đo hoVc vạch đ1nh dấu trên Nng thông, nOu Nng thông
chưa cC vạch thZ ph[i đo trên người bAnh c1ch đo:
+ Cách 1: Đo tG c1nh mũi đOn d1i tai cùng bên rồi xuNng đOn điểm gi3a tG mũi Fc tới
rNn.
+ Cách 2: Đo tG cung răng cửa đOn rNn người bAnh.
- Dùng băng dYnh đ1nh dấu, bôi trơn đEu Nng thông bằng dEu nhờn.
- Đưa Nng thông vào lỗ mũi, khi Nng vào tới hPng b[o người bAnh nuNt tiOp t0c đưa
Nng tới vạch đã đ1nh dấu. Sau đC dùng băng dYnh cN định Nng thông lại. - Kiểm tra Nng thông
đã vào tới dạ dày bằng c1ch:
4
+ Cách 1: Dùng bơm tiêm hút nOu thấy dịch ch[y ra là Nng thông đã vào dạ dày. +
Cách 2: Dùng bơm tiêm bơm 1 lượng không khY vào Nng thông đồng thời đVt Nng nghe lên
vùng thượng vị nghe thấy tiOng 0c 0c là Nng thông đã vào tới dạ dày. - LUp bơm tiêm vào đEu
Nng thông để hút dịch.