1
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: Dược cộng đồng
NGÀNH/NGHỀ: DƯỢC
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số 844/QĐ-CĐYT, ngày 18 tháng 09 năm 2024 của
Hiệu trưởng trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa
2
Thanh Hoá, năm 2024
LỜI GIỚI THIỆU
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế đất nước, nhu cầu về chăm sóc sức
khỏe và chăm sóc dược của người dân Việt Nam ngày một tăng cao. Trong chăm
sóc dược, việc thực hiện hoạt động chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân
thông qua hệ thống Dược cộng đồng đóng vai trò quan trọng. Tại Việt Nam, người
dân có xu hướng tìm kiếm sự hỗ trợ và tư vấn về sức khỏe thông qua hệ thống
Dược cộng đồng trước khi có quyết định về lựa chọn dịch vụ y tế tiếp theo cho
điều trị bệnh và chăm sóc sức khỏe. Yêu cầu về chuyên môn và năng lực của người
cán bộ Dược có nhiều thách thức hơn các cán bộ y tế khác khi phải hoạt động độc
lập tại cộng đồng và đưa ra các quyết định về tư vấn, chăm sóc Dược cho người
bệnh.
Hiện nay, lĩnh vực Dược cộng đồng trên thế giới đang được phát triển mạnh.
Tại Việt Nam, lĩnh vực này cũng đang được giảng dạy và chuẩn bị tài liệu nhằm
phổ cập kiến thức một cách rộng rãi. Để góp phần cung cấp và trang bị một phần
quan trọng năng lực cho người Dược sĩ, người bán lẻ thuốc trong chăm sóc sức
khỏe ban đầu cho người dân, môn học “Dược cộng đồng” được xây dựng và phát
triển. Theo đó, các năng lực chuyên môn bao gồm kiến thức, kỹ năng, thái độ hành
vi giao tiếp của người cán bộ Dược trong chăm sóc sức khỏe người bệnh và người
dân trong cộng đồng được phát triển và giảng dạy. Nhóm tác giả trân trọng cám ơn
những ý kiến đóng góp quý báu của các chuyên gia, các nhà khoa học, dược sĩ và
người bán lẻ thuốc hành nghề trong việc hoàn thiện cuốn giáo trình Dược cộng
đồng. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên được biên soạn nên không tránh khỏi còn một
số điểm cần hoàn thiện. Nhóm tác giả trân trọng cám ơn và xin đón nhận thêm
những ý kiến đóng góp quý báu của các nhà khoa học và cán bộ Dược trong ngành
để hoàn thiện hơn nữa cuốn sách.
Nhóm tác giả
3
MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU...................................................................................................2
Chương 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ DƯỢC CỘNG ĐỒNG...........................................5
Chương 2: KHAI THÁC THÔNG TIN VÀ RA QUYẾT ĐỊNH TẠI NHÀ
THUỐC..................................................................................................................25
Chương 3: QUẢN LÝ NGUY CƠ, TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ VÀ GIÁO DỤC
NGƯỜI BỆNH TẠI NHÀ THUỐC.....................................................................33
4
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN
Tên môn học/mô đun: Dược cộng đồng
Mã môn học/mô đun: MH42
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun:
- Vị trí: Môn học “Dược cộng đồng” thuộc khối kiến thức chuyên ngành, thực hiện
ở năm thứ 3 sau môn Dược lý, Dược lâm sàng, Thông tin thuốc.
- Tính chất: Học phần này nhằm cung cấp cho sinh viên dượcZ- người dược sĩ
tương lai những kiến thức nền tảng và kỹ năng cần thiết để có thể hoạt động tốt
trong lĩnh vực chăm sóc dược tại cộng đồng. Với những kiến thức và kỹ năng được
trang bị, người dược sĩ có thể thực hiện tốt được vai trò và nhiệm vụ trong thực
hành nghề dược, góp phần thực hiện được mục tiêu sử dụng thuốc an toàn, hợp lý,
hiệu quả và kinh tế cho người bệnh trong cộng đồng.
Mục tiêu của môn học/mô đun:
- Về kiến thức:
1.Trình bày đượcZkhái niệm,Zvai trò và nguyên tắc trong thực hành dược cộng đồng
2.Trình bày đượcZcác yêu cầu về năng lực của dược sĩ cộng đồng và chất lượng
dịch vụ dược tại nhà thuốc
3. Trình bày được các yêu cầu về khai thác thông tin và ra quyết định tại nhà thuốc
4.Trình bày được các yêu cầu về quản lý nguy cơ, tuân thủ điều trị và giáo dục
người bệnh tại nhà thuốc
- Về kỹ năng:
5.Vận dụng được các kiến thức và kỹ năng đã học trong một số tình huống tại nhà
thuốc.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
6. Nhận thức được tầm quan trọng của dược cộng đồng trong công tác chăm sóc
sức khoẻ người dân. Chủ động ứng dụng kiến thức trong các tình huống thực tiễn
và có khả năng tự nghiên cứu, tự đọc tài liệu.
5
Chương 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ DƯỢC CỘNG ĐỒNG
Thời gian: 04 giờ
Giới thiệu:
Hệ thống cơ sở bán lẻ thuốc (nhà thuốc) là nơi đầu tiên người dân tiếp cận khi
có vấn đề về sức khỏe , đóng vai trò quan trọng trong chăm sóc sức khỏe ban đầu.
Dược cộng đồng là hoạt động chăm sóc dược cho người dân thông qua hệ thống
nhà thuốc, được thực hiện bởi dược sĩ và nhân viên bán lẻ thuốc. Mục tiêu chính là
cung cấp dịch vụ dược chất lượng, hỗ trợ cộng đồng hướng tới sử dụng thuốc an
toàn, hợp lý, hiệu quả và kinh tế. Xu hướng thực hành dược đã chuyển dịch từ tập
trung vào cung ứng thuốc sang tập trung toàn diện vào chăm sóc người bệnh, nâng
cao vai trò của dược sĩ cộng đồng
A. Mục tiêu:
1. Trình bày được khái niệm, mục tiêu của dược cộng đồng, các hoạt động chính
của dược sĩ cộng đồng.
2.Z Trình bày được vai trò của dược cộng đồng trong chăm sóc sức khoẻ ban đầu.Z
3. Trình bày được các nguyên tắc trong thực hành dược cộng đồng.
4. Trình bày được yêu cầu về năng lực của dược sĩ cộng đồng trong thực hành
nghề nghiệp.
B. Nội dung:
1. Giới thiệu chung
Trên thế giới cũng như tại Việt Nam, hệ thống cơ sở bán lẻ thuốc trong cộng
đồng thường là nơi đầu tiên người dân tiếp cận khi có vấn đề về sức khỏe. Có thể
nói, các cơ sở bán lẻ thuốc trong cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong chăm
sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Chiến lược phát triển ngành Dược của Tổ
chức Y tế thế giới và Liên đoàn Dược phẩm Quốc tế đã chỉ ra xu hướng của hoạt
động thực hành dược là hướng tới việc sử dụng thuốc trên người bệnh được an
toàn, hợp lý, hiệu quả và kinh tế trong đó thực hành dược trong cộng đồng đóng
một vai trò quan trọng.Z
Dược cộng đồng (Community pharmacy) là hoạt động chăm sóc dược cho
người dân thông qua hệ thống các nhà thuốc, cơ sở bán lẻ thuốc trong cộng đồng,
được thực hiện bởi người dược sĩ và nhân viên cơ sở bán lẻ thuốc.Z
Dược sĩ cộng đồng (community pharmacists) là người có chuyên môn dược
trình độ đại học làm việc tại các cơ sở bán lẻ thuốc với nhiệm vụ cung cấp các
thuốc theo đơn của bác sĩ và các thuốc không kê đơn một cách phù hợp. Hoạt động
chuyên môn của dược sĩ cộng đồng tại cơ sở bán lẻ thuốc cũng bao gồm việc tư