BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG DU LỊCH VÀ CÔNG THƯƠNG
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: PHẦN CỨNG MÁY TÍNH
NGÀNH/NGHỀ: TIN HỌC ỨNG DỤNG
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP, CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số 837/QĐ-DLCT ngày 19 tháng 9 năm 2022
của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Du Lịch và Công Thương)
Hải Dương, năm 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Những năm gần đây, Công nghệ thông tin đang ngày càng có nhiều đóng góp quan
trọng trong nhiều lĩnh vực quan trọng của cuộc sống cũng như nền kinh tế toàn
cầu. Môn học Phần cứng máy tính giúp cho học sinh, sinh viên được trang bị
những kiến thức cơ bản về máy tính cũng như công nghệ thông tin và có tính ứng
dụng thực tế cao cho công việc thực tế khi học sinh ra trường.
Nhằm giúp cho việc dạy học theo định hướng tích cực hóa hoạt động của học sinh
nhằm phát huy cao tính tích cực, hứng thú say mê học tập, sáng tạo trong học tập
một cách thông minh đạt chất lượng và hiệu quả cao. Để có những giờ giảng hiệu
quả phù hợp với hệ thống đào tạo nghề, tôi đã viết soạn thảo nội dung môn học
Phần cứng máy tính theo đúng đề cương chương trình đào tạo.
Giáo trình được viết dựa trên chương trình hiện đang áp dụng giảng dạy cho đối
tượng TC, CĐ chính quy ở Nhà trường hiện nay. Cuốn sách này là tài liệu học tập
cho học sinh, sinh viên TC, CĐ đồng thời có thể sử dụng như tài liệu tham khảo
cho các đối tượng học viên khác.
Mặc dù đã rất cố gắng, nhưng đây là cuốn " Giáo trình Phần cứng máy tính" đầu
tiên dành cho đối tượng TC, CĐ không thể tránh khỏi những sai sót, rất mong sự
đóng góp ý kiến của các thầy giáo, cô giáo, các em học sinh, sinh viên và các bạn
đồng nghiệp để cuốn sách được hoàn thiện hơn .
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu Nhà trường, các nhà chuyên môn
và bạn đọc đã giúp đỡ, động viên, tạo điều kiện cho chúng tôi hoàn thành cuốn
giáo trình này.
Hải Dương, ngày tháng năm
Tham gia biên soạn
Chủ biên
Lê Đình Hưng
MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU...................................................................................................... 5
MỤC LỤC.................................................................................................................
6 5.1. Nội dung chương trình đào tạo nghề Tin học ứng dụng..................................
10 5.2. Chương trình chi tiết mô
đun ........................................................................... 12 TÀI LIỆU THAM
KHẢO:...................................................................................... 16 BÀI 1. TỔNG
QUAN VỀ CẤU TRÚC MÁY TÍNH............................................. 18
1. Cấu trúc chung của máy vi tính....................................................................... 18
1.1. Sơ đồ khối máy tính.................................................................................. 18
1.2. Nguyên lý hoạt động của máy tính ...........................................................
22
2. Các thành phần cơ bản của máy tính............................................................... 23
3. Các dây tín hiệu và đèn báo tín hiệu................................................................ 25
4. Vỏ máy tính và hệ thống nguồn điện ..............................................................
26
4.1. Hộp máy....................................................................................................
26 4.2. Bộ nguồn máy tính...................................................................................
27 4.3. Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của bộ nguồn máy tính........................
28 4.4. Một số vấn đề liên quan đến bộ nguồn.....................................................
30
CÂU HỎI ÔN TẬP ............................................................................................. 31
BÀI 2. BO MẠCH CHỦ (MAINBOARD).............................................................
32 1. Giới thiệu về bo mạch chủ (mainboard)..........................................................
32 2. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động ......................................................................
32 2.1. Các chức năng của Mainboard.................................................................. 32
2.2. Sơ đồ kết nối trên Mainboard ................................................................... 33
2.3. Hệ thống chipset trên bo mạch.................................................................. 34
2.4. Hệ thống ghép nối bus.............................................................................. 35 2.5.
Giới thiệu về công nghệ tích hợp.............................................................. 36 CÂU
HỎI ÔN TẬP ............................................................................................. 36
BÀI 3. BỘ VI XỬ LÝ (MICROPROCESSOR)..................................................... 38
1. Khái niệm, phân loại vi xử lý .......................................................................... 38
2. Cấu trúc và nguyên lý hoạt động của vi xử lý.................................................
39
2.1. Bộ xử lý dữ liệu ........................................................................................ 39
2.2. Bộ điều khiển............................................................................................ 40
2.3. Bộ điều khiển dùng mạch điện tử.............................................................
41
3. Đặc trưng của vi xử lý ..................................................................................... 45
4. Công nghệ vi xử lý .......................................................................................... 46
CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP ..................................................................................... 48
BÀI 4. BỘ NHỚ TRONG (ROM, RAM)............................................................... 49
1. Tổng quan về bộ nhớ trong.............................................................................. 49
2. Bộ nhớ chỉ đọc ROM (Read Only Memory)................................................... 49
3. Bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên RAM (Random Access Memory)...................... 51
4. Các tổ chức cache trong RAM ........................................................................ 56
5. Các phương pháp ánh xạ địa chỉ......................................................................
58
5.1. Ánh xạ trực tiếp ........................................................................................ 58
5.2. Ánh xạ liên kết toàn phần ......................................................................... 59
5.3. Ánh xạ liên kết tập hợp.............................................................................
59
6. Các giải thuật thay thế block trong cache........................................................ 60
7. Chẩn đoán và xử lý sự cố ................................................................................ 61
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG.................................................................................... 63
BÀI 5. BỘ NHỚ NGOÀI........................................................................................ 64
1. Khái niệm, phân loại bộ nhớ ngoài.................................................................. 64
2. Ổ đĩa cứng - HDD (đĩa cứng, đĩa mềm).......................................................... 64
3. Băng từ.............................................................................................................
67 4. Ổ đĩa quang học...............................................................................................
67 5. CD-ROM,
CD-R/W......................................................................................... 68
6. DVD-ROM, DVD-R/W...................................................................................
68 7.
Bluray .............................................................................................................. 69
8. Một số thiết bị lưu trữ khác ............................................................................. 69
9. An toàn dữ liệu trong lưu trữ RAID................................................................ 70
CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP ..................................................................................... 73
BÀI 6. CÁC THIẾT BỊ NGOẠI VI........................................................................ 75
1. Giới thiệu các thiết bị ngoại vi ........................................................................ 75
2. Màn hình – Monitor......................................................................................... 76
3. Chuột – Mouse................................................................................................. 77
4. Bàn phím – Keyboard...................................................................................... 80
5. Card mở rộng................................................................................................... 80
5.1. Card đồ họa............................................................................................... 81
5.2. Chíp xử lý đồ họa...................................................................................... 81
6. Card âm thanh..................................................................................................
83 7. Cổng và cáp kết
nối ......................................................................................... 84 8. Máy in-
Printer................................................................................................. 85 8. Xây
dựng cấu hình máy tính doanh nghiệp..................................................... 89 8.1.
Cấu hình máy tính chuyên về xử lý đồ họa .............................................. 90 8.2.
Cấu hình máy tính chủ.............................................................................. 92 BÀI
TẬP KIỂM TRA.......................................................................................... 94
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
1. Tên mô đun: Phần cứng máy tính
2. Mã mô đun: MH09
Thời gian thực hiện mô đun: 76 giờ; (Lý thuyết: 15 giờ; Thực hành, thí nghiệm,
thảo luận, bài tập: 57 giờ; Kiểm tra: 04 giờ)
3. Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun:
3.1. Vị trí
Phần cứng máy tính là mô đun nằm trong phần kiến thức cơ sở nghề bắt buộc của
chương trình đào tạo. Mô đun này được bố trí học sau mô đun chung
3.2. Tính chất
Là mô đun cơ sở nghề bắt buộc cung cấp kiến thức cơ bản về kiến trúc máy tính và