1
UỶ BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT NGUYỄN TRƯỜNG TỘ
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: SỬA CHỮA BỘ ĐĨA MÁY TÍNH VÀ
HỆ THỐNG NHỚ CỦA MÁY TÍNH
NGÀNH: SỬA CHỮA, LẮP RÁP MÁY TÍNH
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP, CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số /QĐ – CĐKTNTT ngày tháng năm 20... của
Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Nguyễn Trường Tộ
(LƯU HÀNH NỘI BỘ)
Tp. Hồ Chí Minh, năm....
2
UỶ BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT NGUYỄN TRƯỜNG TỘ
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: SỬA CHỮA BỘ ĐĨA MÁY TÍNH VÀ
HỆ THỐNG NHỚ CỦA MÁY TÍNH
NGÀNH: SỬA CHỮA, LẮP RÁP MÁY TÍNH
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP, CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số /QĐ – CĐKTNTT ngày tháng năm 20... của
Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Nguyễn Trường Tộ
(LƯU HÀNH NỘI BỘ)
Tp. Hồ Chí Minh, năm...
1
LỜI GIỚI THIỆU
Để thực hiện biên soạn giáo trình đào tạo nghề Điện tử Công nghiệp ở trình độ
Cao đẳng nghề và Trung cấp nghề, giáo trình Sửa chữa bộ đĩa và hệ thống nhớ của máy
tính là một trong những giáo trình môn học đào tạo chuyên ngành được biên soạn theo
nội dung chương trình khung được Bộ Lao động Thương binh Xã hội và Tổng cục Dạy
nghề phê duyệt. Nội dung biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, tích hợp kiến thức và kỹ năng
chặc chẽ với nhau, logic.
Khi biên soạn, người biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có liên
quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung lý
thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế trong sản xuất đồng thời có
tính thực tiễn cao. Nội dung giáo trình được biên soạn với dung lượng thời gian đào tạo
90 giờ gồm có:
Chương 1: Tổng quan về bộ nhớ
Chương 2: ROM BIOS
Chương 3: Bộ nhớ trong
Chương 4: Thiết bị lưu trữ
Chương 5: Các hư hỏng thường gặp và cách sửa chữa
Trong quá trình sử dụng giáo trình, tuỳ theo yêu cầu cũng như khoa học và công
nghệ phát triển có thể điều chỉnh thời gian và bổ sung những kiến thức mới cho phù hợp.
Trong giáo trình có đề ra nội dung thực tập của từng bài để người học cũng cố và áp dụng
kiến thức phù hợp với kỹ năng.
Tuy nhiên, tùy theo điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị, các trường có thề sử
dụng cho phù hợp. Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào
tạo nhưng không tránh được những khiếm khuyết. Rất mong nhận được đóng góp ý kiến
của các thầy, cô giáo, bạn đọc để nhóm biên soạn sẽ hiệu chỉnh hoàn thiện hơn. Các ý
kiến đóng góp xin gửi về Trường Cao đẳng Kỹ thuật Nguyễn Trường Tộ, phường Đa
Kao, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 20...
Người biên soạn:
2
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BỘ NHỚ
1. TỔNG QUAN
Sức mạnh của các thiết bị điện toán nói chung và máy tính cá nhân nói riêng đã
tăng trưởng nhanh đến khó tin trong vài thập kỷ vừa qua, khi các CPU và GPU phổ thông
ngày nay đã có tốc độ tính toán lên tới nhiều tỷ phép tính mỗi giây.
Tuy nhiên, những cải tiến về kích thước bóng bán dẫn và xung nhịp chip vẫn chỉ
là một nửa của câu chuyện, vì kiến trúc máy tính hiện đại đòi hỏi vai trò ngày càng lớn
của một thành phần quan trọng khác: đó là bộ nhớ !
Bộ nhớ máy tính (Computer data storage) thường được gọi là bộ nhớ được dùng
để lưu trữ dữ liệu trên máy tính. Nó là một linh kiện cơ bản và cốt lõi của các máy tính.
Bộ nhớ máy tính có thể chia thành hai dạng: Bộ nhớ trong (main memory) và bộ nhớ
ngoài (secondary memory).
2. DUNG LƯỢNG BỘ NHỚ MÁY TÍNH
Nền tảng của công nghệ xử lý và lưu trữ số là toán học nhị phân, với mỗi chữ số
(bit) chỉ mang một trong hai trạng thái 0 và 1 tương ứng đóng/ngắt của linh kiện điện tử.
Bằng việc kết hợp nhiều bit theo các quy ước có sẵn, người ta có thể biểu diễn mọi ký tự
và chữ số của các hệ chữ viết và cơ số khác. Điều quan trọng nhất là hệ nhị phân đủ đơn
giản để thiết kế xử lý trên các bảng mạch điện tử, điều mà các hệ cơ số phức tạp khác
không thể làm được.
Dung lượng bộ nhớ chính là khả năng lưu trữ nhiều hay ít của thiết bị nhớ được
tính theo đơn vị bit. Trong thực tế, dữ liệu lưu trữ trên máy tính là những bội số rất lớn
của bit, chẳng hạn một ký tự thông thường mã hóa theo bảng mã ASCII đã cần đến 8 bit.
Do đó cần những đơn vị lớn hơn để thể hiện cho bớt phức tạp:
1 Nibble= 4 bit
1 Word= 8 bit= 1 Byte(1B)
1 Double Word= 16 bit
1TB=1024GB=1024^2MB=1024^3KB=1024^4B=8*1024^4b
Các ổ cứng HDD phổ thông ngày nay cũng có dung lượng vài trăm GB đến vài
TB
Đến đây ta có thêm một khái niệm mới là Byte, đơn vị mà nhiều khi vẫn bị nhầm
lẫn với bit cả về mặt ký hiệu và sử dụng.
Như đã nói ở trên, hầu hết máy tính ngày nay sử dụng bảng mã ASCII để mã hóa
dữ liệu, với mỗi 8bit để mã hóa một ký tự. Do đó người ta đã đặt ra đơn vị Byte với
1Byte= 8bit để tiện lợi hơn khi biểu diễn.
Ký hiệu của bit sử dụng chữ b viết thường trong khi với Byte người ta sử dụng ký
tự viết hoa B. Do đó lần tới bắt gặp kí hiệu Kb hay Mb, đừng nhầm lẫn mà hãy tỉnh táo
đem chia 8 trước khi thu được những đơn vị quen thuộc là Kilobyte(KB)/Megabyte(MB).
3
3. TẦN SỐ LÀM TƯƠI (REFRESH RATE)
Đây là thông số đặc trưng đối với các loại bộ nhớ lưu trữ sử dụng tụ điện như
DRAM rất phổ biến ngày nay: Sau mỗi khoảng thời gian nhất định các tụ điện cần được
nạp lại để bù vào phần điện tích đã mất đi do rò rỉ, đảm bảo tính chính xác và tin cậy của
dữ liệu. Số lần tái nạp của tụ trên mỗi giây chính là Refresh Rate của bộ nhớ DRAM, có
thể lên tới hàng ngàn lần mỗi giây.
Hình 1.1: Bộ nhớ RAM chuẩn DDR
3. XUNG NHỊP (BUS CLOCK)
Không giống như con người, các linh kiện máy tính phân chia việc thực hiện từng
lệnh thành những khoảng thời gian rất nhỏ bằng nhau tuyệt đối. Do đó đòi hỏi cần một bộ
đếm thời gian (Clock) để điều khiển việc thực hiện tuần tự các lệnh và chuyển tiếp đến
lệnh tiếp theo.
Chẳng hạn CPU có xung nhịp 2000mhz, nghĩa là mỗi giây bộ đếm của nó sẽ đếm
được tỷ chu kỳ xung. Nếu mỗi lệnh được xử lý trung bình mất 2 chu kỳ xung, thì mỗi
giây CPU sẽ xử lý được 2tỷ/2=1tỷ lệnh !
Bộ nhớ, suy cho cùng cũng chỉ là nơi cung cấp dữ liệu để CPU xử lý. Do đó để có
thể giao tiếp được với CPU, bộ nhớ cũng cần một bộ đếm thời gian riêng cho mình để
biết lúc nào nên đưa dữ liệu lên/nhập dữ liệu về từ đường truyền(BUS) nối với CPU.
Thông số về số lần giao tiếp với đường truyền của bộ nhớ chính là BUS clock của
nó, thông thường từ vài trăm mhz đến vài ghz.
