Kỹnghệphần mềm Software Engeneering

NguyÔn V¨n Vþ

Bém«n C«ng nghÖphÇn mÒm-Khoa CNTT-§HCN Email: vynv@coltech.vnu.vn

Bài 4: Phân tích, đặc tả yêu cầu

NguyễnVănVỵ

Nội dung

(cid:132) Kh¸i niÖm vμ tÇm quan träng

(cid:132) Ph©n lo¹i c¸c yªu cÇu

(cid:132) Ph©n tÝch vμ x¸c ®Þnh yªu cÇu

(cid:132) §Æc t¶ yªu cÇu

(cid:132) §Þnh d¹ng tμi liÖu yªu cÇu

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 2

TÀI LiỆU THAM KHẢO

NguyễnVănVỵ

1. Nguyễn Văn Vỵ, Nguyễn Việt Hà. Giáo trình kỹ nghệ phần

mềm. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà nội, 2008

2. Grady Booch, James Rumbaugh, Ivar Jacobson. The Unified

Modeling language User Guid. Addison-Wesley, 1998.

3. M. Ould. Managing Software Quality and Business Risk, John

Wiley and Sons, 1999.

4. Roger S.Pressman, Software Engineering, a Practitioner’s

5.

Approach. Fifth Edition, McGraw Hill, 2001. Ian Sommerville, Software Engineering. Sixth Edition, Addison- Wasley, 2001.

6. Nguyễn Văn Vỵ. Phân tích thiết kế hệ thống thông tin hiện đại. Hướng cấu trúc và hướng đối tượng, NXB Thống kê, 2002, Hà Nội.

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 3

Kh¸i niÖm, tÇm quan träng

NguyễnVănVỵ

X¸c ®Þnh vμ ®Æc t¶ yªu cÇu: (cid:132) Lμ kh©u kü thuËt ®Çu tiªn cña qu¸ tr×nh ph¸t triÓn phÇn mÒm. ThiÕu nã kh«ng thÓ tiÕp tôc qu¸ tr×nh

(cid:132) Lμ sù phèi hîp cña c¶ nhμ ph¸t triÓn vμ kh¸ch

hμng

(cid:132) Nã quyÕt ®Þnh chÊt l−îng phÇn mÒm ®¹t ®−îc víi

chi phÝ dự kiến vμ thêi h¹n cho tr−íc.

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 4

C¸c yªu cÇu vμ môc tiªu

NguyễnVănVỵ

(cid:132) C¸c yªu cÇu lμ c¸c m« t¶ tõ trõu t−îng ®Õn chi tiÕt vÒ dÞch vô mμ hÖ thèng cung cÊp còng nh− c¸c rμng buéc lªn sù ph¸t triÓn vμ ho¹t ®éng cña nã

(cid:132) Môc ®Ých c¸c yªu cÇu:

(cid:144) Lμm c¬ së cho viÖc mêi thÇu (cÇn cã gi¶i thÝch) (cid:144) Lμm c¬ së ký kÕt hîp ®ång thÇu (cÇn ®ñ chi tiÕt) (cid:144) Lμm t− liÖu đầu vμo cho thiÕt kÕ vμ triÓn khai (cÇn ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c, kh«ng m©u thuÉn(cid:31) )

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 5

Gi¸ ph¶i tr¶ cho viÖc t×m vμ söa lçi

NguyễnVănVỵ

6060--100100

100100

mức chi phí (lần)

10.010.0

1010

3.03.0

1.51.5

1.01.0

0.750.75

11

thiết kế

Đưa vào sử dụng

mã hóa

xác định y.cầu

k.thử tích hợp

kiểm thử

MMứức chi ph

c chi phíí phphảải tri trảả do sdo sóót lt lỗỗi qua c

c giai đoan i qua cáác giai đoan

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 6

C¸c lo¹i yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

(cid:132) Yªu cÇu ng−êi dïng:

(cid:121) §¬n gi¶n, dÔ hiÓu (cid:31)DiÔn ®¹t b»ng ng«n ng÷ tù nhiÖn vμ s¬ ®å (cid:31)Nªu râ dÞch vô hÖ thèng cung cÊp vμ c¸c rμng buéc trong

ho¹t ®éng cña nã

(cid:132) Yªu cÇu hÖ thèng:

(cid:31)M« t¶ ®ñ chi tiÕt vÒ c¸c dÞch vô hÖ thèng cung cÊp (cid:31)C¸c ®Æc tr−ng mμ hÖ thèng cÇn cã (cid:31)Nh− mét hîp ®ång gi÷a kh¸ch hμng vμ nhμ thÇu

(cid:132) Yªu cÇu khi ®Æc t¶ (phÇn mÒm)

(cid:31)§ñ chi tiÕt lμm c¬ së cho thiÕt kÕ vμ triÓn khai

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 7

Nh÷ng ng−êi ®äc yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

(cid:132) Ng−êi dïng hÖ thèng (cid:132) Ng−êi qu¶n lý cña kh¸ch hμng (cid:132) Kü s− cña kh¸ch hμng (cid:132) Ng−êi qu¸n lý nhμ thÇu (cid:132) Nhμ kiÕn tróc hÖ thèng (cid:132) C¸c nhμ ph¸t triÓn vμ b¶o tr× phÇn mÒm

(cid:153) yªu cÇu viÕt ra cÇn ®¸p øng ®−îc tÊt c¸c ®èi t−îng

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 8

Yªu cÇu tõ nghiÖp vô

NguyễnVănVỵ

(cid:132) C¸c yªu cÇu chøc n¨ng

M« t¶ c¸c chøc n¨ng hay c¸c dÞch vô mμ hÖ thèng phÇn mÒm cÇn cung cÊp

(cid:132) C¸c yªu cÇu phi chøc n¨ng

M« t¶ c¸c rμng buéc ®Æt lªn dÞch vô vμ qu¸ tr×nh ph¸t triÓn hÖ thèng (vÒ chÊt l−îng, vÒ m«i tr−êng, chuÈn sö dông, qui tr×nh ph¸t riÓn..)

(cid:132) C¸c yªu cÇu miÒn/lÜnh vùc (ngoμi)

Nh÷ng yªu cÇu ®Æt ra tõ miÒn øng dông, ph¶n ¶nh nh÷ng ®Æc tr−ng cña miÒn ®ã

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 9

C¸c yªu cÇu chøc n¨ng

NguyễnVănVỵ

(cid:132) M« t¶ chøc n¨ng hay c¸c dÞch vô cña hÖ thèng

(cid:132) Chóng phô thuéc vμo:

(cid:144) lo¹i phÇn mÒm sÏ ®−îc x©y dùng (cid:144) sù mong muèn cña kh¸ch hμng (cid:144) lo¹i hÖ thèng mμ phÇn mÒm trî gióp

(cid:132) Møc ®é c¸c yªu cÇu:

(cid:144) trõu t−îng: hÖ thèng lμm g× (cid:144) chi tiÕt: nhiÖm vô cô thÓ hÖ thèng cÇn thùc hiÖn

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 10

Yªu cÇu phi chøc n¨ng

NguyễnVănVỵ

(cid:132) Yªu cÇu vÒ s¶n phÈm:

tèc ®é, ®é tin cËy, bé nhí cÇn, giao diÖn..

(cid:132) Yªu cÇu vÒ tæ chøc/ tiÕn tr×nh ph¸t triÓn:

c¸c chuÈn ¸p dông, ph−¬ng ph¸p thiÕt kÕ, ng«n ng÷ lËp tr×nh, m« h×nh tiÕn tr×nh ...

(cid:132) Yªu cÇu tõ bªn ngoμi:

vÒ chi phÝ, vÒ thêi gian, b¶n quyÒn, liªn kÕt ...

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 11

C¸c lo¹i yªu cÇu phi chøc n¨ng

NguyễnVănVỵ

Yªu cÇu phi chøc n¨ng

Yªu cÇu s¶n phÈm Yªu cÇu vÒ tæ chøc Yªu cÇu tõ bªn ngoµi

Yªu cÇu ho¹t ®éng bªn trong

Yªu cÇu hiÖu qu¶ Yªu cÇu tin cËy Yªu cÇu kh¶ chuyÓn Yªu cÇu ®¹o lý

Yªu cÇu kh¶ dông Yªu cÈu triÓn khai Yªu cÇu vÒ chuÈn Yªu cÇu ph¸p lý Yªu cÇu chuyÓn giao

Yªu cÇu vÒ hiÖu n¨ng Yªu cÇu c¸ nh©n Yªu cÇu vÒ an toµn Yªu cÇu r kh«ng gian

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 12

TiÕn tr×nh kü nghÖ yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

C¸c ho¹t ®éng cña tiÕn tr×nh kü nghÖ:

(cid:132) Nghiªn cøu kh¶ thi (cid:198) Dù ¸n kh¶ thi

(cid:132) Ph©n tÝch, x¸c ®Þnh yªu cÇu (cid:198) M« h×nh hÖ thèng

(cid:132) §Æc t¶ yªu cÇu (cid:198) C¸c yªu cÇu ®−îc ®Æc t¶

(cid:132) ThÈm ®Þnh yªu cÇu (cid:198) Tμi liÖu yªu cÇu

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 13

S¬ ®å tiÕn tr×nh kü nghÖ yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

Ph©n tÝch, x¸c ®Þnh yªu cÇu

Nghiªn cøu kh¶ thi

§Æc t¶ yªu cÇu

B¸o c¸o kh¶ thi

ThÈm ®Þnh yªu cÇu

M« h×nh hÖ thèng

C¸c ®Æc t¶ yªu cÇu

Tµi liÖu Yªu cÇu

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 14

Nghiªn cøu kh¶ thi

NguyễnVănVỵ

(cid:132) Môc tiªu cña nghiªn cøu kh¶ thi lμ ®i ®Õn kÕt luËn:

Cã nªn ph¸t triÓn hÖ thèng hay kh«ng?

(cid:132) Néi dung nghiªn cøu kh¶ thi tËp trung ®Ó tr¶ lêi c¸c c©u

hái sau: (cid:31) HÖ thèng ®−îc x©y dùng sÏ gióp g× cho tæ chøc? (cid:31) HÖ thèng sö dông c«ng nghÖ nμo, kinh phÝ bao

nhiªu, thêi gian bao l©u?

(cid:31) HÖ thèng cÇn ph¶i tÝch hîp víi c¸c hÖ thèng nμo

®ang sö dông?

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 15

TriÓn khai nghiªn cøu kh¶ thi

NguyễnVănVỵ

(cid:132) B¸o c¸o kh¶ thi ®−îc viÕt dùa trªn th«ng tin, b¸o c¸o thu thËp ®−îc, nh÷ng ®¸nh gi¸ ban ®Çu vÒ hÖ thèng hiÖn t¹i vμ ph¸c ho¹ c¸c ph−¬ng ¸n dù kiÕn

(cid:132) C©u hái ®Æt ra cho ng−êi cña tæ chøc:

(cid:31) C¸i g× xÈy ra nÕu hÖ thèng kh«ng ®−îc triÓn khai? (cid:31) Nh÷ng vÊn ®Ò g× ®ang ®Æt ra cÇn gi¶i quyÕt? (cid:31) HÖ thèng ®−îc ®Ò suÊt trî gióp hä nh− thÕ nμo? (cid:31) Nh÷ng tÝch hîp g× cÇn ph¶i cã? (cid:31) C«ng nghÖ míi g×, kü n¨ng g× cÇn cã? (cid:31) Nh÷ng tiÖn Ých g× cÇn sù trî gióp tõ hÖ thèng

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 16

Ph©n tÝch t×m ra yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

(cid:132) Ph©n tÝch vμ x¸c ®Þnh yªu cÇu: cßn gäi lμ ph¸t hiÖn yªu

cÇu.

(cid:132) C¸c nhμ kü thuËt cïng víi kh¸ch hμng (ng−êi dïng, kü s−,

nhμ qu¶n lý, chuyªn gia miÒn, (cid:31)) lμm râ:

(cid:131) ph¹m vi lÜnh vùc øng dông (cid:131) c¸c dÞch vô mμ hÖ thèng cÇn cung cÊp (cid:131) c¸c rμng buéc ®Æt lªn ho¹t ®éng cña nã

(cid:132) B»ng c¸ch x©y dùng c¸c m« h×nh ph©n tÝch (m« h×nh nghiÖp vô cña hÖ thèng) ®Ó lμm râ c¸c yªu cÇu trªn

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 17

Nh÷ng khã kh¨n cña ph©n tÝch

NguyễnVănVỵ

(cid:132) Kh¸ch hμng th−êng m¬ hå vÒ yªu cÇu, kh«ng biÕt râ

m×nh muèn g×, dÔ lÉn lén gi÷a yªu cÇu vμ mong muèn.

(cid:132) Hä thÓ hiÖn yªu cÇu theo thuËt ng÷ riªng (cid:132) Kh¸ch hμng ®a d¹ng, cã thÓ cã yªu cÇu m©u thuÉn (cid:132) Nh÷ng yÕu tè tæ chøc vμ chÝnh s¸ch cã thÓ ¶nh h−ëng

®Õn yªu cÇu

(cid:132) Yªu cÇu th−êng mang tÝnh ®Æc thï, khã hiÓu, khã cã

chuÈn chung

(cid:132) C¸c yªu cÇu thay ®æi trong qu¸ tr×nh ph©n tÝch: m«i tr−êng nghiÖp vô thay ®æi, cã ng−êi liªn quan míÝ

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 18

Môc tiªu, mong muèn vμ yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

(cid:132) Môc tiªu, mong muèn : lμ c¸i h−íng tíi

VÝ dô:"x©y dùng giao diÖn th©n thiÖn víi ng−êi dïng"

(cid:132) Yªu cÇu: lμ c¸i cô thÓ, kiÓm tra ®−îc

VÝ dô: "giao diÖn ®å häa, cã c¸c lÖnh ®−îc chän b»ng thùc ®¬n hay biÓu t−îng"

nhiÖm vô cña ng−êi ph©n tÝch lμ gîi më, x¸c ®Þnh ®óng, ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c c¸c yªu cÇu

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 19

TiÕn tr×nh ph©n tÝch yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

(cid:132) C¸c ho¹t ®éng chÝnh bao gåm:

(cid:144) T×m hiÓu miÒn øng dông (cid:144) Ph¸t hiÖn, thu thËp yªu cÇu (cid:144) Ph©n lo¹i yªu cÇu (cid:144) Gi¶i quyÕt xung ®ét (nÕu cã) (cid:144) S¾p −u tiªn c¸c yªu cÇu (cid:144) ThÈm ®Þnh yªu cÇu

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 20

TiÕn tr×nh ph©n tÝch yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

®Æc t¶ yªu cÇu

thÈm ®Þnh yªu cÇu

hiÓu miÒn øng dông

S¾p −u tiªn

thu thËp yªu cÇu

gi¶i quyÕt xung ®ét

ph©n lo¹i

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 21

C¸c nguyªn lý

NguyễnVănVỵ

1. M« hinh hãa miÒn th«ng tin

Ph¶i hiÓu vμ biÓu diÔn ®−îc miÒn th«ng tin (problem domain):

(cid:144) X¸c ®Þnh c¸c thùc thÓ dữ liÖu (®èi t−îng) (cid:144) x¸c ®Þnh c¸c thuéc tÝnh cña chóng (cid:144) thiÕt lËp c¸c mèi quan hÖ gi÷a c¸c dữ liÖu

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 22

2. M« h×nh hãa chøc n¨ng

NguyễnVănVỵ

B¶n chÊt cña phÇn mÒm lμ biÕn ®æi th«ng tin (cid:144) X¸c ®Þnh c¸c chøc năng (biÕn ®æi th«ng tin) (cid:144) X¸c ®Þnh c¸ch thøc dữ liÖu (th«ng tin) di chuyÓn trong hÖ

thèng (luång d÷ liÖu)

(cid:144) x¸c ®Þnh c¸c t¸c nh©n t¹o dữ liÖu (nguồn) vμ t¸c nh©n tiếp

nhận dữ liÖu (đÝch)

(cid:153) M« h×nh chung cña mäi qu¸ tr×nh (cid:31) xuÊt s¶n(cid:31) :

S¶n xuÊt (xö lý)

C¸c Nguån (vµo)

C¸c ®Ých (ra)

Quy t¾c nghiÖp vô, ®iÒu khiÓn

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 23

3. M« h×nh hãa hμnh vi

NguyễnVănVỵ

PhÇn mÒm (hÖ thèng) cã tr¹ng th¸i (hμnh vi)

(cid:132) x¸c ®Þnh c¸c tr¹ng th¸i cña hÖ thèng

(cid:132) vÝ dô: giao diÖn ®å häa, phÇn trong øng dông web

(cid:132) x¸c ®Þnh c¸c d÷ kiÖn lμm thay ®æi hμnh vi hÖ thèng

(cid:132) vÝ dô: m¸y xay c¸c phª cã 2 tr¹ng th¸i: nghØ, lμm viÖc

- bËt ®Ìn - cho n−íc - më bÕp, pha

1. nghØ

2.Pha cμ phª

- t¾t ®Ìn - t¾t bÕp

bËt c«ng t¾c

t¾t c«ng t¾c

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 24

4. Ph©n ho¹ch, lμm mÞn

NguyễnVănVỵ

Lμm mÞn, ph©n ho¹ch vμ biÓu diÔn c¸c m« t¶ ë c¸c møc chi tiÕt kh¸c nhau

(cid:144) lμm mÞn c¸c m« hinh d÷ liÖu (cid:144) t¹o c©y (biÓu ®å) ph©n r· chøc n¨ng (cid:144) biÓu diÔn hμnh vi ë c¸c møc chi tiÕt kh¸c nhau

NhËn yªu cÇu

Gom hμng

B¸n hμng

Giao hμng

Thanh to¸n

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 25

Nh×n vÊn ®Ò tõ ngoμi, b¶n chÊt

NguyễnVănVỵ

(cid:132) Nhin nhËn b¶n chÊt cña yªu cÇu:

(cid:31) lμm gi (chøc n¨ng)? (cid:31) ®iÒu kiÖn gi (rμng buéc)?

(cid:132) Kh«ng quan t©m ®Õn c¸ch thøc cμi ®Æt (lμm nh− thÕ

nμo, khi nμo, ë ®©u? (cid:31) lμ qu¸ tr×nh vËt lý)

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 26

Ph−¬ng ph¸p thu thËp yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

(cid:132) Pháng vÊn

(cid:132) Quan s¸t

(cid:132) §iÒu tra b»ng b¶ng hái

(cid:132) Nghiªn cøu tμi liÖu

(cid:132) Joint Application Design -JAD

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 27

§Æc t¶ yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

§Æc t¶ yªu cÇu lμ m« t¶ yªu cÇu mét c¸ch ®Æc biÖt. Yªu cÇu nªn ®−îc biÓu diÔn ë nhiÒu møc trõu t−îng kh¸c nhau: ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c dÇn. NhiÒu ®èi t−îng cã thÓ ®äc:

(cid:144) ng−êi sö dông (cid:144) nhμ qu¶n lý (cid:144) lËp tr×nh viªn (cid:144) kü s− ph¸t triÓn, b¶o tr×

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 28

C¸c møc trõu t−îng cña yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

X¸c ®Þnh yªu cÇu:

(cid:144) m« t¶ c¸c dÞch vô mμ phÇn mÒm cung cÊp (cid:144) viÕt b»ng ng«n ng÷ tù nhiªn (cid:144) h−íng ng−êi dïng

§Æc t¶ yªu cÇu:

(cid:144) tμi liÖu cã cÊu tróc (theo m« h×nh/ph−¬ng ph¸p) (cid:144) m« t¶ ®Çy ®ñ, chi tiÕt, chÝnh x¸c yªu cÇu (cid:144) dïng lμm b¶n hîp ®ång

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 29

VÝ dô: chøc n¨ng kiÓm tra chÝnh t¶

NguyễnVănVỵ

§Þnh ra yªu cÇu: th«ng b¸o c¸c lçi chÝnh t¶ cña v¨n b¶n

§Æc t¶:

- c¸c lçi chÝnh t¶ ®−îc g¹ch ®á bªn d−íi - lçi so¹n th¶o ®−îc g¹ch xanh bªn d−íi

Lçi chÝnh t¶:

- tõ ®¬n kh«ng cã trong tõ ®iÓn

Lçi so¹n th¶o:

- thõa dÊu c¸ch - kh«ng viÕt hoa ®Çu c©u

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 30

§ßi hái ®Æc t¶ yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

(cid:160) §Çy ®ñ: mäi yªu cÇu cña ng−êi dïng ph¶i ®−îc

m« t¶

(cid:160) Kh«ng m©u thuÉn lÉn nhau (cid:160) ChÝnh x¸c: yªu cÇu kh«ng ®−îc m¬ hå (cid:144) ChØ cã thÓ hiÓu theo mét nghÜa duy nhÊt (cid:144) Cã thÓ ¸nh x¹ ®Æc t¶ vμo ch−¬ng tr×nh (cid:144) Chi phÝ ph¸t sinh do söa ®æi Ýt nhÊt cã thÓ

(cid:160) DÔ thay ®æi:

(cid:144) thay ®æi ®−îc (cid:144) Ýt ¶nh h−ëng ®Õn c¸Ý kh¸c

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 31

Ph©n ho¹ch yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

Cã thÓ ph©n ho¹ch yªu cÇu theo hai c¸ch

(cid:132) Ph©n lo¹i theo ®Æc tr−ng:

(cid:31) Yªu cÇu t−¬ng hç: chÞu ¶nh h−ëng cña m«i tr−êng (cid:31) Yªu cÇu n¶y sinh: NhËn ra trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn (cid:31) Yªu cÇu hÖ qu¶: Lμ kÕt qu¶ cña viÖc ¸p dông hÖ thèng

dùa trªn m¸y tÝnh

(cid:31) Yªu cÇu t−¬ng thÝch: Phô thuéc vμo hÖ kh¸c hay tiÕn

tr×nh tæ chøc

(cid:132) Ph©n ho¹ch theo møc ®é quan träng: chÝnh, phô

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 32

ThÈm ®Þnh yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

Liªn quan ®Õn kiÓm tra tÝnh ®óng ®¾n, tÝnh ®Çy ®ñ, tÝnh nhÊt qu¸n, tÝnh hiÖn thùc vμ kiÓm tra ®−îc cña yªu cÇu. Cô thÓ tr¶ lêi ®−îc c¸c c©u hái:

1. Cßn nhu cÇu nμo cña ng−êi dïng ch−a kÓ ®Õn?

2. Cã g× m©u thuÉn gi÷a c¸c yªu cÇu?

3. Chøc n¨ng; rμng buéc g× ch−a kÓ?

4. Cã thùc hiÖn ®−îc kh«ng?

5. Cã thÓ kiÓm tra nã nh− thÕ nμo?

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 33

C¸c kü thuËt thÈm ®Þnh yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

1. Xem xÐt l¹i yªu cÇu:

(cid:131) Ph©n tÝch mét c¸ch cã hÖ thèng (cid:131) LÊy ý kiÕn kh¸ch hμng (cid:131) TiÕn hμnh h−êng xuyªn

2. Lμm b¶n mÉu:

(cid:131) Sö dông m« h×nh kh¶ dông (cid:131) KiÓm tra tÝnh thùc hiÖn ®−îc

3. T¹o ca kiÓm thö: kiÓm tra tÝnh kiÓm tra ®−îc 4. Sö dông CASE: kiÓm tra tÝnh nhÊt qu¸n

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 34

Qu¶n lý vμ tiÕn ho¸ yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

(cid:132) C¸c yªu cÇu cã thÓ thay ®æi do:

(cid:131) Sù −u tiªn thay ®æi (cid:131) M«i tr−êng nghiÖp vô & kü thuËt thay ®æi

(cid:132) Qu¶n lý thay ®æi yªu cÇu: ghi chÐp

(cid:132) TiÕn ho¸ yªu cÇu: (cid:131) chÝnh x¸c ho¸ l¹i (cid:131) ph©n ho¹ch & s¾p −u tiªn (cid:131) Bæ sung míi

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 35

Quan hÖ gi÷a ph©n tÝch vμ thiÕt kÕ

NguyễnVănVỵ

(cid:132) Ph©n tÝch chØ nªn ®−a ra gi¶ thiÕt tèi thiÓu vÒ thiÕt

kÕ hÖ thèng

(cid:132) Yªu cÇu ph¶i kh«ng m©u thuÉn víi kü thuËt m¸y tÝnh vμ tμi nguyªn hiÖn cã- t−c lμ cã tÝnh tíi c¸c yÕu tè khi thiÕt kÕ

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 36

Ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh, ®Æc t¶ yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

(cid:132) M« h×nh nghiÖp vô (chøc n¨ng): (cid:131) BiÓu ®å ph©n r· chøc n¨ng (cid:131) Ma trËn thùc thÓ (cid:31) chøc n¨ng (cid:131) M« h×nh ca sö dông (cid:131) BiÓu ®å ho¹t ®éng

(cid:132) BiÓu ®å chuyÓn tr¹ng th¸i

(cid:132) M« h×nh luång d÷ liÖu

(cid:132) BiÓu ®å thùc thÓ - mèi quan hÖ (d÷ liÖu)

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 37

BiÓu ®å ph©n r· chøc n¨ng

NguyễnVănVỵ

Function Decomposition Diagram - FDD

(cid:131) X¸c ®Þnh ph¹m vi cña hÖ thèng (cid:131) Ph©n ho¹ch chøc n¨ng (cid:131) T¹o nÒn t¶ng cho thiÕt kÕ kiÕn tróc hÖ thèng 1.Cn

Cn.goc

1.1. cn

Tªn =®éng tõ+bæ ng÷

1.2.cn

1.cn

2.cn

3.cn

2.Cn

2.1. cn

chøc n¨ng

d¹ng chuÈn

d¹ng b¶ng

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 38

VÝ dô: biÓu ®å ph©n r· chøc n¨ng

NguyễnVănVỵ

gèc

Kinh doanh b¸n hµng

(Møc 0)

Xö lý ®¬n hµng

Gom vµ göi hµng

TiÕp nhËn ®¬n hµng

Gi¶i quyÕt kh¸ch

(Møc 1)

Ghi nhËn ®¬n hμng

Thu th«ng tin kh¸ch

§èi chiÕu ®¬n - thÎ kho

Gom hμng theo phiÕu

l¸

Tho¶ thuËn b¸n hμng

Tho¶ thuËn nhËn hμng

Tho¶ thuËn mua b¸n

KiÓm tra ®¬n hμng

KiÓm tra kh¸ch

LËp phiÕu giao hμng

Ký kÕt hîp ®ång

Tæ chøc göi hμng

BiÓu ®å ph©n r∙ chøc n¨ng nghiÖp vô kinh doanh b¸n hµng

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 39

BiÓu ®å luång d÷ liÖu

NguyễnVănVỵ

Data flow diagram - DFD

(cid:132) M« t¶ qu¸ tr×nh ho¹t ®éng xö lý th«ng tin nghiÖp vô

(cid:132) BiÓu diÔn c¸ch thøc d÷ liÖu di chuyÓn, ®−îc xö lý, l−u tr÷ trong hÖ thèng vμ trao ®æi víi m«i tr−êng (kÓ tõ c¸c ®Çu vμo kh¸c nhau ®Õn c¸c ®Çu ra sö dông )

(cid:132) Cã nhiÒu møc trõu t−îng kh¸c nhau (ph©n tÝch cã cÊu

tróc)

(cid:132) Lμm c− së cÊu tróc hÖ thèng phÇn mÒm

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 40

Kh¸i niÖm cña DFD

NguyễnVănVỵ

(cid:132) T¸c nh©n

(cid:31)®èi t−îng ngoμi hÖ thèng (cid:31)ph¸t sinh hoÆc tiÕp nhËn d÷ liªu/th«ng tin

(cid:132) TiÕn tr×nh:

(cid:31)d·y ho¹t ®éng t¸c ®éng (®äc, ghi, xãa, biÕn ®æi,

ph©n phèi, tr×nh diÔn) lªn d÷ liªu

(cid:132) Luång d÷ liÖu:

(cid:31)d÷ liÖu di chuyÓn tõ nguån ®Õn ®Ých (bªn trong,

ngoμi ph¹m vi hÖ thèng)

(cid:132) Kho d÷ liÖu: d÷ liÖu l−u tr÷ ë mét vÝ trÝ

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 41

Ký ph¸p luång d÷ liÖu

NguyễnVănVỵ

Cã 2 lo¹i ký ph¸p chuÈn. D−íi ®©y lμ cña Sarsen:

tªn t.n.

t¸c nh©n:

(cid:31) ng−êi, tæ chøc, hÖ kh¸c (cid:31) tªn lµ danh tõ

tªn t.tr.

tiÕn tr×nh:

(cid:31) Ho¹t ®éng nghiÖp vô (cid:31) tªn = ®éng tõ + bæ ng÷

tªn luång

luång d÷ liÖu:

(cid:31) d÷ liÖu di chuyÓn (cid:31) tªn lµ danh tõ, vËt mang

a

tªn kho

kho d÷ liÖu:

(cid:31) d÷ liÖu ®−îc l−u tr÷ (cid:31) tªn lµ danh tõ, vËt mang

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 42

Nguyªn t¾c x©y dùng

NguyễnVănVỵ

(cid:132) TiÕn tr×nh lμ duy nhÊt, ph¶i cã luång d÷ vμo & ra

(cid:132) C¸c luång d÷ liÖu vμo ph¶i ®ñ ®Ó t¹o ra c¸c luång ra

(cid:132) Kh«ng cã luång d÷ liÖu gi÷a:

(cid:131) t¸c nh©n - t¸c nh©n (cid:131) t¸c nh©n - kho d÷ liÖu (cid:131) kho d÷ liÖu - kho d÷ liÖu

(cid:132) Luång d÷ liÖu kh«ng quay l¹i n¬i xuÊt ph¸t

(cid:132) Lμm mÞn cÇn ®¶m b¶o cã ®Çy ®ñ c¸c yÕu tè cña b−íc

tr−íc (t¸c nh©n, luång d÷ liÖu, kho d÷ liÖu)

(cid:132) Cho phÐp vÏ lÆp t¸c nh©n, kho d÷ liÖu

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 43

C¸c b−íc x©y dùng PDFD (biÓu ®å luång d÷ liÖu vËt lý)

NguyễnVănVỵ

(cid:132) X©y dùng m« h×nh nghiÖp vô:

(cid:131) X¸c ®Þnh t¸c nh©n

(cid:131) Ph©n r· chøc n¨ng hÖ thèng (cid:198) ( tiÕn tr×nh t−¬ng øng)

(cid:131) VÏ DFD ng÷ c¶nh

(cid:131) T×m c¸c hå s¬ d÷ liÖu

(cid:131) LËp ma trËn thùc thÓ - chøc n¨ng

(cid:132) Lμm mÞn PDFD cho c¸c møc tõ DFD ng÷ c¶nh (sö

dông c¸c yÕu tè tõ m« h×nh nghiÖp vô)

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 44

VÝ dô: c¸c møc lμm mÞn DFD

NguyễnVănVỵ

aa

bb

F0F0

A1A1

A2A2

M÷c ng÷ c¶nh

F2

cc

S2

ff

aa

S1

F1

F5

Møc 0 bb

F6

dd

gg

F3

ee

s2

Møc 1

ff

F5.2

F5.1

gg

ee

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 45

BiÓu ®å ng÷ c¶nh hÖ thèng

NguyễnVănVỵ

(cid:131) M« t¶ hÖ thèng trong m«i tr−êng (cid:131) HÖ thèng: lμ mét tiÕn tr×nh duy nhÊt (cid:131) M«i tr−êng: c¸c t¸c nh©n cã t−¬ng t¸c víi hÖ thèng (cid:131) T−¬ng t¸c: c¸c luång d÷ liÖu gi÷a t¸c nh©n-hÖ thèng

Yªu cÇu ®Æt vÐ

Kh¸ch hμng

HÖ thèng b¸n vÐ

vÐ

DFD hÖ thèng b¸n vÐ

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 46

VÝ dô: biÓu ®å luång d÷ liÖu møc 0

NguyễnVănVỵ

yªu cÇu

Kh¸ch hμng

1.0

B¶ng giê tÇu

ph©n tich yªu cÇu

2.0 KiÓm tra giê tÇu

4.0

vÐ

3.0 ®Æt chç

Kh¸ch hμng

Ph¸t hμnh vÐ

DS ®Æt chç

b¶ng gi¸

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 47

M« h×nh thùc thÓ - mèi quan hÖ (Entity - Relationships model)

NguyễnVănVỵ

Kh¸i niªm. C¸c phÇn tö m« h×nh

thùc thÓ

mèi quan hÖ

liªn kÕt vμ b¶n sè cña thùc thÓ

kÕ thõa

thuéc tÝnh

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 48

Kh¸i niÖm(t)

NguyễnVănVỵ

Thùc thÓ: chØ líp c¸c

(cid:31) cã ®Æc tr−ng chung (cid:31) ta muèn xö lý

(cid:131) ®èi t−îng thÕ giíi thùc (cid:131) kh¸i niÖm ®éc lËp

Quan hÖ: chØ mèi quan hÖ vèn cã

gi÷a c¸c thùc thÓ

(cid:131) (cid:131)

t−¬ng t¸c hoÆc phô thuéc hay së h÷u

Thuéc tÝnh:

KÕ thõa:

(cid:131) c¸c ®Æc tr−ng (cid:131) cña thùc thÓ hay mèi quan hÖ

(cid:131) sù thõa kÕ gi÷a c¸c thùc thÓ

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 49

VÝ dô vÒ m« h×nh E-R

NguyễnVănVỵ

Quan hÖ t−¬ng t¸c

Häc kú

m·m«n

tªn

tªnm«n

m· sv

sinh viªn

m«n häc

häc

®Þa chØ

sè häc tr×nh

cña

thuéc

tªnngμnh

tªntr−êng

m· tr−êng

m·ngμnh

ngµnh

tr−êng

líp vËt thÓ

líp kh¸i niÖm

Quan hÖ phô thuéc, së h÷u

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 50

TÇm quan träng cña m« h×nh E-R

NguyễnVănVỵ

(cid:132) Ph©n tÝch d÷ liÖu ®éc lËp víi viÖc l−u tr÷ vμ xö lý

(cid:132) Nghiªn cøu ph¹m vi miÒn th«ng tin

(cid:132) T¹o ra m« hinh trõu t−îng h−íng kh¸ch hμng (m« h×nh kh¸i niÖm), trùc quan: lμm c«ng cô giao tiÕp

(cid:132) X¸c ®Þnh mèi quan hÖ mang tÝnh cÊu tróc gi÷a

c¸c d÷ liÖu. DÔ dμng chuyÓn sang m« h×nh thiÕt kÕ

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 51

C¸c b−íc x©y d−ng

NguyễnVănVỵ

a. §Çu vµo

(cid:31) C¸c hå s¬ sö dông (®· , sÏ dïng) (cid:31) Tõ diÓn d÷ liÖu (m« t¶ chi tiÕt mçi môc tin)

b. C¸c b−íc

LiÖt kª, chÝnh x¸c hãa, chän môc tin tõ hå s¬

(cid:121) (cid:121) X¸c ®Þnh c¸c thùc thÓ vμ thuéc tÝnh (cid:121) X¸c ®Þnh c¸c mèi quan hÖ vμ thuéc tÝnh (cid:121) VÏ biÓu ®æ m« h×nh (cid:121) Rót gän, hoμn thiÖn m« h×nh

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 52

Tõ ®iÓn d÷ liÖu

NguyễnVănVỵ

(cid:132) Ph−¬ng ph¸p (v¨n ph¹m) cã tÝnh hinh thøc ®Ó m« t¶

d÷ liÖu mμ hÖ thèng xö lý

(cid:132) Ký ph¸p ®Ó m« t¶ c¸c d÷ liÖu ®iÒu khiÓn vμ miÒn gi¸

trÞ cña chóng (vd. on/off)

(cid:132) Chøa ®ùng c¸c th«ng tin vÒ n¬i (m« ®un) vμ c¸ch

thøc xö lý d÷ liÖu

(cid:132) Cã c¸c rμng buéc nghiÖp vô lªn nã

(cid:132) Th−êng ®−îc t¹o b»ng c¸c c«ng cô trî gióp (CASE)

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 53

Kho¶n môc tõ ®iÓn d÷ liÖu

NguyễnVănVỵ

(cid:132) Tªn (Name): tªn d÷ liÖu

(cid:132) BiÖt danh (Aliases): tªn gäi kh¸c

(cid:132) VÞ trÝ (Where): n¬i (m«®un) xö lý/sö dông

(cid:132) C¸ch thøc (How): vai trß cña d÷ liÖu, c¸ch thøc xö lý

(cid:132) Ký ph¸p (Description): ký ph¸p m« t¶ d÷ liÖu

(cid:132) §Þnh d¹ng (format): kiÓu, quy m«, gi¸ trÞ mÆc ®Þnh...

(cid:132) Quy t¾c nghiÖp vô (rules): rμng buéc liªn quan ®Õn d÷

liÖu kh¸c

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 54

Lμm b¶n mÉu trong ph©n tÝch

NguyễnVănVỵ

Trong nhiÒu tr−êng hîp, m« h×nh ch¹y thö lμ ph−¬ng ph¸p duy nhÊt ®Ó x¸c ®Þnh yªu cÇu

phÇn mÒm lín, phøc t¹p

b¶n mÉu (= trùc quan)

(cid:31) b¶n mÉu phÇn mÒm: ph¸t triÓn yªu cÇu (cid:31) b¶n mÉu phÇn cøng: kiÓm tra thiÕt kÕ

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 55

C¸c b−íc lμm b¶n mÉu

NguyễnVănVỵ

B−íc 1: §¸nh gi¸ yªu cÇu vμ x¸c ®Þnh

cã nªn lμm b¶n mÉu kh«ng

®é phøc t¹p, chñng lo¹i, kh¸ch hμng

B−íc 2: BiÓu diÔn v¾n t¾t yªu cÇu

yªu cÇu chøc n¨ng/yªu cÇu phi chøc n¨ng

B−íc 3: ThiÕt kÕ nhanh

kiÕn tróc, cÊu tróc d÷ liÖu

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 56

C¸c b−íc lμm b¶n mÉu

NguyễnVănVỵ

B−íc 4: Ph¸t triÓn, kiÓm thö

- sö dông c¸c thμnh phÇn s½n cã - dïng c¸c ng«n ng÷ bËc cao - c¸c thuËt to¸n dÔ cμi ®Æt

B−íc 5: Ng−êi dïng ®¸nh gi¸

b−íc quan träng nhÊt???

B−íc 6: LÆp l¹i 2~5 cho ®Õn khi ®ñ yªu cÇu

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 57

¦u ®iÓm, nh−îc lμm b¶n mÉu

NguyễnVănVỵ

(cid:31) Lo¹i bít hiÓu nhÇm

(cid:31) Ph¸t hiÖn thiÕu hôt chøc n¨ng

vd: so¹n th¶o kÐo theo kiÓm tra chÝnh t¶

(cid:31) Ph¸t hiÖn c¸c ®iÓm yÕu:

- khã sö dông, - thao t¸c kh«ng an toμn

(cid:31) KiÓm tra tÝnh kh¶ thi/h÷u Ých

- cã thÓ x©y dùng ®−îc kh«ng - cã thùc sù cÇn kh«ng

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 58

¦u ®iÓm, nh−îc lμm b¶n mÉu

NguyễnVănVỵ

(cid:31) Lμm c¬ së cho ®Æc t¶

lμm phÇn mÒm gièng nh− thÕ nμy, nh−ng tèt h¬n

(cid:31) HuÊn luyÖn ng−êi sö dông

(cid:31) Hç trî kiÓm thö (so s¸nh kÕt qu¶)

lμm b¶n mÉu lμ kü thuËt tr¸nh rñi ro

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 59

¦u ®iÓm, nh−îc lμm b¶n mÉu

NguyễnVănVỵ

(cid:31) C¸c yªu cÇu phi chøc n¨ng th−êng kh«ng ®−îc

thÓ hiÖn ®Çy ®ñ

(cid:31) Lμm t¨ng chi phÝ: cÇn ph¶i −íc l−îng chÝnh x¸c

chi phÝ cña b¶n mÉu

(cid:31) C¸c yªu cÇu thay ®æi qu¸ nhanh khiÕn b¶n mÉu

trë nªn v« nghÜa

(cid:31) Ng−êi dïng kh«ng dïng b¶n mÉu theo c¸ch

th«ng th−êng (kÕt qu¶ ®¸nh gi¸ kh«ng cã gi¸ trÞ)

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 60

Ng«n ng÷ lμm b¶n mÉu

NguyễnVănVỵ

(cid:132) Java (cid:132) Visual Basic (cid:132) Prolog, Lisp, Python (cid:132) C¸c ng«n ng÷ script kh¸c (cid:132) Perl, php, shell script

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 61

B¶n mÉu giao diÖn/mÉu trùc quan

NguyễnVănVỵ

(cid:132) Sö dông c¸c ng«n ng−/c«ng cô trùc quan

(cid:132) VB (cid:132) Delphi, J Builder (cid:132) FrontPage

(cid:132) Sö dông l¹i mét l−îng lín c¸c th− viÖn cã s½n (cid:132) TÝnh cÊu tróc kh«ng cao, khã tÝch hîp kÕt qu¶

cña nhiÒu nhãm, khã b¶o tri

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 62

C¸c ph−¬ng ph¸p ®Æc t¶

NguyễnVănVỵ

Cã nhiÒu ph−¬ng ph¸p, ph©n läai:

(cid:131) §Æc t¶ phi h×nh thøc (cid:131) §Æc t¶ b¸n h×nh thøc (cid:131) §Æc t¶ h×nh thøc ho¸

(cid:132) §Æc t¶ phi h×nh thøc:

(cid:31) B»ng ng«n ng÷ tù nhiªn (cid:31) B»ng b¶ng, s¬ ®å, h×nh vÏ tïy chän

(cid:131) kh«ng chÆt chÏ, dÔ hiÓu nhÇm (cid:131) nhiÒu c¸ch biÓu diÔn cho mét kh¸i niÖm (cid:131) khã ph©n ho¹ch, khã söa ®æi

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 63

§Æc t¶ b¸n h×nh thøc

NguyễnVănVỵ

(cid:132) §Æc t¶ dùa trªn m« h×nh

(cid:144) kh¸i niÖm (cid:144) ký ph¸p ®é häa (cid:144) quy t¾c biÓu diÔn (cid:144) c¸c b−íc x©y dùng (cid:144) gi¶i thÝch

(cid:153) Møc h×nh thøc hãa kh¸c nhau, tïy møc ®é h×nh thøc hãa c¸c

kh¸i niÖm & quy t¾c biÓu diÔn

(cid:153) Xö lý m« h×nh cÇn sù tham gia cña con ng−êi

(cid:153) NhiÒu lo¹i m« h×nh (cid:31) øng dông réng r·i

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 64

VÝ dô: ®Æc t¶ b¸n h×nh thøc

NguyễnVănVỵ

(cid:160) M« h×nh luång d÷ liÖu (DFD)

(cid:160) M« h×nh thùc thÓ (cid:31) mèi quan hÖ (E-R model)

(cid:160) M« h×nh d÷ liÖu quan hÖ

(cid:160) C¸c m« h×nh nghiÖp vô, m« h×nh ph©n tÝch

h−íng ®èi t−îng víi UML

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 65

§Æc t¶ h×nh thøc hãa

NguyễnVănVỵ

(cid:132) BiÓu diÔn m« h×nh to¸n häc (cid:131) kh¸i niÖm vμ ký ph¸p to¸n häc (cid:131) quy t¾c khai b¸o vμ biÓu diÔn biÓu thøc (cid:131) c¸c luËt biÕn ®æi biÓu thøc

(cid:153) Cã thÓ tù ®éng hãa gi¶i m« h×nh

(cid:153) Sö dông m« h×nh cho chøng minh, kiÓm chøng

(cid:153) Khã hiÓu, khã sö dông

"kh«ng ai biÕt ch¾c ph¶i lμm g× khi ch−a cã ®Æc t¶"

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 66

§Æc t¶ h×nh thøc: VÝ dô

NguyễnVănVỵ

QUEUE (Elem: [Unefined (cid:198) Elem] )

Sort: Queue làm giàu từ List Imports: INTEGER

Đặc tả này định nghĩa một hàng đợi có cấu trúc dữ liệu vào trước ra trước. Do đó nó có thể được đặc tả như một danh sách với phương thức chèn là thêm một phần tử vào cuối của hàng đợi. Mô tả các phương thức của hàng đợi được trình bày ở hình 10.12

Get (Queue) (cid:198) (Elem, Queue)

Get (Create) = (Undefined, Create) Get (Cons (Q, v)) = (Head (Q), Tail (Cons (Q, v )))

Đặc tả đại số kiểu hàng đợi Queue

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 67

§Æc t¶ h×nh thøc: vÝ dô

NguyễnVănVỵ

unsigned integer

digit

unsigned number

+

.

unsigned integer

digit

unsigned integer

E

-

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 68

®Æc t¶ hinh thøc hãa

NguyễnVănVỵ

(cid:31) ¦u ®iÓm

tÝnh chÝnh x¸c (duy nhÊt) cña ®Þnh nghÜa

®óng ®¾n???

(cid:31) Nh−îc ®iÓm

- khã hiÓu, tèn thêi gian m« t¶ - kh«ng ¸p dông ®−îc víi mäi bμi to¸n

(c¸c yªu cÇu phi chøc n¨ng)

CÇn phèi hîp gi÷a ®Æc t¶ h×nh thøc vμ ®Æc t¶ phi h×nh thøc

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 69

Ng«n ng÷ ®Æc t¶ h×nh thøc

NguyễnVănVỵ

§Æc t¶ yªu cÇu:

(cid:131) Z: m« t¶ biÕn ®æi tr¹ng th¸i (cid:131) L−íi Petri (cid:131) §Æc t¶ ®¹i sè (cid:131) Phương ph¸p m¸y trạng th¸i

§Æc t¶ thiÕt kÕ: (cid:131) RAISE (cid:131) flowchart, pseudo co

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 70

Tµi liÖu yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

a. Yªu cÇu tμI liÖu

(cid:144) ChØ m« t¶ vÒ chøc n¨ng, rμng buéc (cid:144) Kh«ng m« t¶ vÒ ph−¬ng thøc cμi ®Æt (cid:144) Ph¶i dÔ thay ®æi

- khã x¸c ®Þnh ®−îc ®Çy ®ñ chÝnh x¸c ngay - ph¶i qua nhiÒu b−íc xÐt duyÖt l¹i

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 71

§Þnh d¹ng cña tμi liÖu yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

ChuÈn IEEE 830-1984 1. Giíi thiÖu 2. M« t¶ chung 3. Yªu cÇu chi tiÕt

1. Giíi thiÖu

1.1 Môc ®Ých 1.2 Ph¹m vi 1.3 §Þnh nghÜa (®Þnh nghÜa, tõ viÕt t¾t) 1.4 Tμi liÖu tham kh¶o 1.5 M« t¶ cÊu tróc tμi liÖu

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 72

§Þnh d¹ng cña tμi liÖu yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

2. M« t¶ chung

2.1 Tæng quan vÒ s¶n phÈm 2.2 Chøc n¨ng s¶n phÈm 2.3 §èi t−îng ng−êi dïng 2.4 Rμng buéc tæng thÓ 2.5 Gi¶ thiÕt vμ sù lÖ thuéc

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 73

§Þnh d¹ng cña tμi liÖu yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

3. Yªu cÇu chi tiÕt

3.1 Yªu cÇu chøc n¨ng

3.1.1 Yªu cÇu chøc n¨ng 1 3.1.1.1 Giíi thiÖu 3.1.1.2 D÷ liÖu vμo 3.1.1.3 Xö lÝ 3.1.1.4. KÕt qu¶

3.1.2 Yªu cÇu chøc n¨ng 2

(cid:31)

3.1.n Yªu cÇu chøc n¨ng n

(cid:31)

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 74

§Þnh d¹ng cña tμi liÖu yªu cÇu

NguyễnVănVỵ

3. Yªu cÇu chi tiÕt

… 3.5 Thuéc tÝnh

3.5.1 TÝnh b¶o mËt 3.5.2 TÝnh b¶o tr× 3.6 C¸c yªu cÇu kh¸c

Phô lôc

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 75

C©u hái «n tËp

NguyễnVănVỵ

1. Ph©n tÝch yªu cÇu nghÜa lμ g×? 2. Môc tiªu cña ph©n tÝch yªu cÇu lμ g×?

3. C¸c c«ng ®o¹n cña tiÕn tr×nh ph©n tÝch yªu cÇu?

4. Nhøng khã kh¨n cña ph©n tÝch yªu cÇu?

5. Cã nh÷ng lo¹i yªu cÇu nμo?

6. Nªu nh÷ng yªu cÇu phi chøc n¨ng?

7. Nªu c¸c nguyªn lý cña ph©n tÝch yªu cÇu?

8. C¸c ph−¬ng ph¸p thu thËp th«ng tin cho c¸c yªu cÇu lμ

nh÷ng ph−¬ng ph¸p nμo?

9. §Æc t¶ yªu cÇu cÇn cã nh÷ng tÝnh chÊt g×?

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 76

C©u hái «n tËp

NguyễnVănVỵ

9. Néi dung thÈm ®Þnh yªu cÇu lμ g×?

10. C¸c ph−¬ng ph¸p m« h×nh ho¸ ®Ó ph©n tÝch yªu cÇu lμ

nh÷ng ph−¬ng ph¸p nμo?

11. Nªu c¸c b−íc lμm mÉu ®Ó x¸c ®Þnh yªu cÇu?

12. Ph−¬ng ph¸p lμm mÉu ®Ó x¸c ®Þnh yªu cÇu cã nh÷ng −u vμ

nh−îc ®iÓm gi ?

13. Nh÷ng ng«n ng÷ nμo ®−îc dïng lμm mÉu? Cã nh÷ng lo¹i ph−¬ng ph¸p ®Æc t¶ nμo? M« t¶ tãm t¾t néi dung cña nã?

14. Tr×nh bμy néi dung ®Æc t¶ yªu cÇu theo chuÈn IEEE 843-

1984?

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 77

C©u hái và thảo luận

NguyễnVănVỵ

Bộ môn Công nghệ phần mềm – ĐHCN 78