K thu t phòng, tr b nh tiên mao trùng trâu, bòỹ ậ ị ệ ở
B nh tiên mao trùng là b nh ký sinh trùng đ ng máu, trâu r t m n c m v i b nh này. B nhệ ệ ườ ấ ẫ ả ớ ệ ệ
không lây tr c ti p t con v t m sang con v t lành mà do các lo i ru i trâu và mòng hút máuự ế ừ ậ ố ậ ạ ồ
truy n b nh. Trâu, bò, ng a m i l a tu i đ u có th b b nh. B nh n ng có th d n đ n tề ệ ự ở ọ ứ ổ ề ể ị ệ ệ ặ ể ẫ ế ử
vong, nh thì có bi u hi n thi u máu, suy nh c, m t d n kh năng lao đ ng.ẹ ể ệ ế ượ ấ ầ ả ộ
B nh th ng x y ra vào các tháng nóng m, t tháng 4 - 9 khi ru i, mòng phát tri n m nh.ệ ườ ả ẩ ừ ồ ể ạ
* Tri u ch ng và b nh tích ệ ứ ệ
Trâu, bò b b nh có các tri u ch ng nh s t cao 40 - 41đ C. S t 1 - 2 ngày li n, sau đó nhi tị ệ ệ ứ ư ố ộ ố ề ệ
đ h xu ng m c bình th ng. Sau 2 - 6 ngày, nhi t đ l i tăng, c nh th l p đi l p l iộ ạ ố ứ ườ ệ ộ ạ ứ ư ế ặ ặ ạ
nhi u đ t (s t làn sóng). Khi con v t s t cao th ng th hi n tri u ch ng th n kinh: quayề ợ ố ậ ố ườ ể ệ ệ ứ ầ
cu ng, đi vòng tròn, run r y…(tri u ch ng này th ng có trâu, bò b b nh c p tính).ồ ẩ ệ ứ ườ ở ị ệ ấ
Khi b b nh tiên mao trùng, trâu, bò b thi u máu và suy nh c. B nh có th kéo dài 1-2 tháng,ị ệ ị ế ượ ệ ể
con v t ngày càng g y, da khô m c. S c kho suy y u d n, kém ăn, kém nhai l i, đi phân táoậ ầ ố ứ ẻ ế ầ ạ
có l n máu ho c đi tháo l ng mùi th i kh m. Có khi con v t đi a ra c màng ru t, nát t ngẫ ặ ỏ ố ắ ậ ỉ ả ộ ừ
đo n.ạ
Niêm m c m t t máu màu đ tía, đôi khi có ch m máu, ch y n c m t và m t có nhi u dạ ắ ụ ỏ ấ ả ướ ắ ắ ề ử
đ c nh keo. Có khi m t s ng húp, sau 2 - 7 ngày m t đ s ng. Niêm m c m t tr nên vàngặ ư ắ ư ắ ỡ ư ạ ắ ở
nh t hay s m. Các niêm m c mi ng, âm đ o cũng vàng. Th ng th y có thu thũng h u,ạ ẫ ạ ệ ạ ườ ấ ỷ ở ầ
c, nách, chân, háng. Tr ng h p b nh n ng, con v t đ t ng t s t cao, b ng tr ng to r i lănứ ườ ợ ệ ặ ậ ộ ộ ố ụ ướ ồ
ra ch t.ế
Khi m khám, th y máu r t loãng, màu h ng. Trong l ng ng c, xoang b ng, bao tim có n cổ ấ ấ ồ ồ ự ụ ướ
màu vàng da cam. Nh ng ch thu th ng ch a ch t nh y nh keo. Th t nhão, m l y nh yữ ỗ ỷ ủ ứ ấ ầ ư ị ỡ ầ ầ
màu vàng th m. Tim, ph i, lách đ u s ng và t máu. D c , d t ong, d lá sách, ru t non,ẫ ổ ề ư ụ ạ ỏ ạ ổ ạ ộ
ru t già đ u b xu t huy t, tím b m.ộ ề ị ấ ế ầ
* Đi u tr ề ị
Chú ý phát hi n b nh s m và ch a tr k p th i, k t h p 3 bi n pháp sau đây:ệ ệ ớ ữ ị ị ờ ế ợ ệ
- Dùng thu c di t ký sinh trùng nh Phenoltridinium Naganin. Có th dùng Nagagin v i cácố ệ ư ể ớ
m c đ khác nhau:ứ ộ
+ N i nhi m tiên mao trùng nh ng ch a có bi u hi n lâm sàng nên phòng tr 1 đ t b ngơ ễ ư ư ể ệ ị ợ ằ
Nagagin, li u l ng 0,01 g/kg kh i l ng c th vào d p tháng 9 - 10 d ng l ch, tr c về ượ ố ượ ơ ể ị ươ ị ướ ụ
đông giá rét h ng năm.ằ
+ N i có b nh x y ra, trâu m, ch t: năm đ u tiên phòng tr b ng Nagagin 2 đ t (tháng 3 - 4ơ ệ ả ố ế ầ ị ằ ợ
và tháng 9 - 10 d ng l ch). T năm th 2 tr đi, m i năm phòng tr m t đ t vào tháng 9 - 10ươ ị ừ ứ ở ỗ ị ộ ợ
d ng l ch. N u dùng liên t c trong nhi u năm có th thanh toán đ c b nh tiên mao trùngươ ị ế ụ ề ể ượ ệ
trong t ng khu v c nh t đ nh.ừ ự ấ ị
+ Li u đi u tr : 0,015 g/kg kh i l ng c th , pha dung d ch 10% n c c t. Tiêm tĩnh m chề ề ị ố ượ ơ ể ị ướ ấ ạ
hay tiêm b p th t. Tiêm hai ngày ngh m t ngày, r i l i tiêm l n th ba.ắ ị ỉ ộ ồ ạ ầ ứ
Tiêm tr l c: n c sinh lý m n 0,9%, li u l ng 150 - 250 ml, tiêm tĩnh m ch.ợ ự ướ ặ ề ượ ạ
N c sinh lý ng t 5%: 200 - 300 ml, tiêm tĩnh m ch.ướ ọ ạ
Cafein 20%: 11 - 20 ml ho c long não n c 10%, li u l ng 40 - 50 ml.ặ ướ ề ượ
Clorua canxi 10%: 70-100 ml, tiêm tĩnh m ch.ạ
- B i d ng, chăm sóc: cho trâu ăn đ y đ c t i, h n h p tinh, b sung khoáng và vitamin.ồ ưỡ ầ ủ ỏ ươ ỗ ợ ổ
- Tăng c ng v sinh chu ng tr i và môi tr ng xung quanh, tiêu di t ru i trâu và mòng.ườ ệ ồ ạ ườ ệ ồ
TTKNKNQG