Câu 1 : Quá trình hình thành nhà n c-pháp lu t. Đ c đi m con đ ng hìnhướ ậ ặ ể ườ
thành nhà n c ph ng Đông.ướ ở ươ
1. Quá trình hình thành Nhà n cướ
Có r t nhi u quan đi m khác nhau v ngu n g c nhà n c.ấ ề ể ề ồ ố ướ
Theo thuy t Th n h c, cho r ng nhà n c là do th ng đ sinh ra đ qu n lý xãế ầ ọ ằ ươ ượ ế ể ả
h i, quy n l c nhà n c là vĩnh c u và vô t n nên vi c ph c tùng quy n l c yộ ề ự ướ ử ậ ệ ụ ề ự ấ
là c n thi t và t t y u.ầ ế ấ ế
Theo thuy t kh c xã h i, nhà n c là m t s n ph m c a m t b n h pế ế ướ ộ ướ ộ ả ẩ ủ ộ ả ợ
đ ng(kh c) gi a nh ng con ng i s ng trong tr ng thái t nhiên không có nhàồ ế ướ ữ ữ ườ ố ạ ự
n c. Khi đó, nhà n c ph i ph c tùng xã h i, ph c v m i thành viên c a xãướ ướ ả ụ ộ ụ ụ ọ ủ
h i. Khi nhà n c không th c hi n đ c ch c năng c a nó, các thành viên trongộ ướ ự ệ ượ ứ ủ
xã h i s hu b kh c cũ l p ra m t kh c m i, m t nhà n c ti n b h nộ ẽ ỷ ỏ ế ướ ậ ộ ế ướ ớ ộ ướ ế ộ ơ
s ra đ i.ẽ ờ
Ngoài ra còn có thuy t gia tr ng, thuy t tâm lý, thuy t b o l c...ế ưở ế ế ạ ự
Theo h c thuy t c a ch nghĩa Mác-Lênin, nhà n c ra đ i trên c s c a s tanọ ế ủ ủ ướ ờ ơ ở ủ ự
rã ch đ công xã nguyên thu . Có hai nguyên nhân d n đ n s tan rã c a ch đế ộ ỷ ẫ ế ự ủ ế ộ
công xã nguyên thu , đó là s xu t hi n ch đ t h u v t li u s n xu tỷ ự ấ ệ ế ộ ư ữ ề ư ệ ả ấ
(nguyên nhân kinh t ) và s mâu thu n gi a hai giai c p đ i kháng trong xã hô ,ế ự ẫ ữ ấ ố ị
mâu thu n này ngày càng tr nên gay g t đ n m c không th đi u hoà đ c n aẫ ở ắ ế ứ ể ề ượ ữ
(nguyên nhân xã h i).ộ
Ch đ công xã nguyên thu , th t c, b l c, bào t c là cách th c t ch c đ u tiênế ộ ỷ ị ộ ộ ạ ộ ứ ổ ứ ầ
c a loài ng i trong bu i bình minh. Trong ch đ công xã nguyên thu , m iủ ườ ổ ế ộ ỷ ọ
ng i đ u bình đ ng nh nhau trong lao đ ng và h ng th , trong quy n l i vàườ ề ẳ ư ộ ưở ụ ề ợ
nghĩa v . Khi l c l ng s n xu t phát tri n d n đ n năng su t lao đ ng ngàyụ ự ượ ả ấ ể ẫ ế ấ ộ
càng tăng lên, đ c bi t khi có công c lao đ ng b ng kim lo i xu t hi n cùng v iặ ệ ụ ộ ằ ạ ấ ệ ớ
nh ng kinh nghi m đã tích lu đ c đã t o nên b c phát tri n nh y v t trongữ ệ ỹ ượ ạ ướ ể ả ọ
tr ng tr t và ngh th công. D n đ n s phân công lao đ ng l n th nh t, tr ngồ ọ ề ủ ẫ ế ự ộ ầ ứ ấ ồ
tr t tách kh i chăn nuôi. Sau đó, các ngh th công cũng phát tri n m nh t o ra sọ ỏ ề ủ ể ạ ạ ự
phân công lao đ ng l th hai : th công nghi p tách kh i nông nghi p. Sau haiộ ầ ứ ủ ệ ỏ ệ
l n phân công lao đ ng, xã h i đã có s phân t ng. S chuyên môn hoá c a cácầ ộ ộ ự ầ ự ủ
ngành s n xu t đã làm cho nhu c u trao đ i hàng hoá gi a các b ph n dân cả ấ ầ ổ ữ ộ ậ ư
ngày m t tăng cao. Đi u này d n đ n s phân công lao đ ng l n th ba, giao l uộ ề ẫ ế ự ộ ầ ứ ư
hàng hoá tăng nhanh và th ng nghi p xu t hi n. Sau l n phân công lao đ ng thươ ệ ấ ệ ầ ộ ứ
ba này, xã h i đã b phân hoá m t cách sâu s c. Do s phân công lao đ ng nên cácộ ị ộ ắ ự ộ
ngành kinh t phát tri n m nh, làm cho s n ph m lao đ ng ngày càng nhi u lênế ể ạ ả ẩ ộ ề
d n đ n d th a. Lúc này trong xã h i đã xu t hi n m t s ng i có quy n l cẫ ế ư ừ ộ ấ ệ ộ ố ườ ề ự
công nhiên đi chi m đo t ph n s n ph m d th a đó và bi n nó thành c a riêng.ế ạ ầ ả ẩ ư ừ ế ủ
Ch đ t h u v tài s n d n d n xu t hi n. Nh ng ng i này d n d n tr thànhế ộ ư ữ ề ả ầ ầ ấ ệ ữ ườ ầ ầ ở
nh ng ng i chuyên đi bóc l t còn b ph n đông dân c tr thành nh ng ng i bữ ườ ộ ộ ậ ư ở ữ ườ ị
bóc l t c v t li u s n xu t và s n ph m lao đ ng. Ch đ t h u ngày càngộ ả ề ư ệ ả ấ ả ẩ ộ ế ộ ư ữ
đ c c ng c và phát tri n t t y u d n đ n vi c hình thành các t p đoàn ng iượ ủ ố ể ấ ế ẫ ế ệ ậ ườ
trong xã h i có đ a v kinh t khác h nh nhau đó là t p đoàn nh ng ng i giàu cóộ ị ị ế ẳ ậ ữ ườ
(ch nô), t p đoàn nông dân-th th công v i chút ít tài s n (bình dân) và t p đoànủ ậ ợ ủ ớ ả ậ
th ba là tù binh chi n tranh và nô l (nô l ).ứ ế ệ ệ
Mâu thu n gi a giai c p bóc l t và b bóc l t ngày càng tr nên gay g t, làm choẫ ữ ấ ộ ị ộ ở ắ
ch đ công xã nguyên thu tr c đây v i th t c, b l c không th ki m soát,ế ộ ỷ ướ ớ ị ộ ộ ạ ể ể
qu n lý xã h i đ c n a, mà c n m t t chuác m i ra đ i, đó chính là nhàả ộ ượ ữ ầ ộ ổ ớ ờ
n c.Nhà n c ra đ i, đó là s thay đ i h n v l ng. Đó là m t b máy b oướ ướ ờ ự ổ ẳ ề ượ ộ ộ ạ
l c, g m có quân đ i, c nh sát, nhà tù...đ đàn áp nh ng ng i lao đ ng.ứ ồ ộ ả ể ữ ườ ộ
2. Quá trình hình thành pháp lu tậ
Pháp lu t ra đ i cùng v i s xu t hi n c a nhà n c, đó là m t đi u t t y uậ ờ ớ ự ấ ệ ủ ướ ộ ề ấ ế
khách quan. Xét v ph ng di n ch quan, pháp lu t do nhà n c đ ra và đ mề ươ ệ ủ ậ ướ ề ả
b o th c hi n b ng s c m nh c a mình, tr thành m t công c có hi u qu nh tả ự ệ ằ ứ ạ ủ ở ộ ụ ệ ả ấ
đ b o v l i ích c a giai c p th ng tr trong xã h i, nó qu n lý xã h i theo m cể ả ệ ợ ủ ấ ố ị ộ ả ộ ụ
đích c a nhà n c cũng t c là m c đích c a giai c p th ng tr .ủ ướ ứ ụ ủ ấ ố ị
Tr c khi pháp lu t xu t hi n, t ch c th t c, b l c qu n lý xã h i b ng nh ngướ ậ ấ ệ ổ ứ ị ộ ộ ạ ả ộ ằ ữ
phong t c t p quán v i b n ch t c a nó là nguyên t c bình đ ng gi a các thànhụ ậ ớ ả ấ ủ ắ ẳ ữ
viên trong xã h i. Khi nhà n c xu t hi n cùng v i vi c các quan h trong xã h iộ ướ ấ ệ ớ ệ ệ ộ
phát tri n v t b c c v b r ng và chi u sâu, các phong t c t p quán nàyể ượ ậ ả ề ề ộ ề ụ ậ
không còn có th đi u ch nh đ c n a mà c n m t lo i quy ph m xã h i m i đóể ề ỉ ượ ữ ầ ộ ạ ạ ộ ớ
chính là pháp lu t.ậ
Pháp lu t đ c hình thành b ng nhi u cách v i nh ng hình th c khác nhau.ậ ượ ằ ề ớ ữ ứ
• Con đ ng th nh t là “lu t pháp hoá”, “nhà n c hoá”. Nhà n c th a nh n vàườ ứ ấ ậ ướ ướ ừ ậ
nâng lên nh ng t p quán có l i cho mình. Đó là “ t p quán pháp”. Có t p quánữ ậ ợ ậ ậ
đ c nhà n c chính th c th a nh n và đ a vào n i dung b t lu t, nh ng cũng cõượ ướ ứ ừ ậ ư ộ ộ ậ ư
nh ng t p quán đ c nhà n c m c niên th a nh n. Nh v y có t p quán phápữ ậ ượ ướ ặ ừ ậ ư ậ ậ
thành văn và t p quán pháp không thành văn. Đi n hình là các n c ph ngậ ể ở ướ ươ
Đông nh n Đ , Trung Qu c, Vi t Nam...ư ấ ộ ố ệ
• Con đ ng th hai là do nhà n c ban hành m i. Do nhu c u đi u ch nh nh ngườ ứ ướ ớ ầ ề ỉ ữ
quan h ngày càng ph c t p, phong phú, sâu và r ng mà t p quán pháp không thệ ứ ạ ộ ậ ể
đi u ch nh đ c h t. Pháp lu t đ c t n t i d i d ng thành văn và b t thànhề ỉ ượ ế ậ ượ ồ ạ ướ ạ ấ
văn. Pháp lu t thành văn ra đ i ngay t khi xu t hi n ch vi t.VD nh lu t 12ậ ờ ừ ấ ệ ữ ế ư ậ
b ng c a La Mã c đ i, b t lu t Hammurabi c a L ng Hà c đ i....ả ủ ổ ạ ộ ậ ủ ưỡ ổ ạ
3. Đ c đi m con đ ng hình thành nhà n c ph ng Đôngặ ể ườ ướ ở ươ
ph ng Đông, các nhà n c th ng đ c hình thành l u v c nh ng con sôngở ươ ướ ườ ượ ở ư ự ữ
l n. Đi u ki n t nhiên đã ch a đ ng trong đó c u đãi và th thách. B t c m tớ ề ệ ự ứ ự ả ư ử ấ ứ ộ
c ng đ ng nào đây cũng ph i ti n hành công cu c tr thu và thu l i. M c dùộ ồ ở ả ế ộ ị ỷ ỷ ợ ặ
ph ng Đông ch đ t h u v ru ng đ t g n nh không có, xã h i b phânở ươ ế ộ ư ư ề ộ ấ ầ ư ộ ị
hoá ch m ch p đ ng th i tính giai c p r t h n ch và mâu thu n gi a các giaiậ ạ ồ ờ ấ ấ ạ ế ẫ ữ
c p đ i kháng phát tri n ch a t i m c đ gay g t, quy t li t nh ph ng Tâyấ ố ể ư ớ ứ ộ ắ ế ệ ư ở ươ
nh ng trong môi tr ng kinh t xã h i m i nh v y nhà n c đã ph i ra đ i.ư ườ ế ộ ớ ư ậ ướ ả ờ
Chính công cu c tr thu , thu l i không ch là y u t duy trì ch đ t h u vộ ị ỷ ỷ ợ ỉ ế ố ế ộ ư ữ ề
ru ng đ t mà còn là y u t thúc đ y nhà n c ph i ra đ i s m. Tr c đó t ch cộ ấ ế ố ẩ ướ ả ờ ớ ướ ổ ứ
c a công xã th t c, v i quy mô t ch c và hi u l c c a nó, không còn đ khủ ị ộ ớ ổ ứ ệ ự ủ ủ ả
năng t ch c công c ng ch ng lũ và t i tiêu. Đ ng th i nhu c u t v cũng làổ ứ ộ ố ướ ồ ờ ầ ự ệ
m t y u t quan tr ng thúc đ y quá trình hình thành nhà n c. Nhà n c ra đ iộ ế ố ọ ẩ ướ ướ ờ
s m, c v th i gian và không gian, do đi u ki n t nhiên, kinh t , xã h i đ cớ ả ề ờ ề ệ ự ế ộ ặ
bi t c a ệ ủ ph ngươ Đông.
Trong t t c ph m vi các c ng đ ng, t ng l p quý t c lúc ban đ u v n th c hi nấ ả ạ ộ ồ ầ ớ ộ ầ ố ự ệ
“ch c năng xã h i” đ m b o l i ích chung c a c c ng đ ng, r i chuy n sangứ ộ ả ả ợ ủ ả ộ ồ ồ ể
“đ a v đ c l p đ i v i xã h i” và cu i cùng “v n lên thành s th ng tr đ i v iị ị ộ ậ ố ớ ộ ố ươ ự ố ị ố ớ
xã h i”.ộ
Câu 2 : Nhà n c Trung Qu c c đ iướ ố ổ ạ
1. Quá trình hình thành nhà n cướ
Trung Qu c là m t trong nh ng n n văn minh l n c a ph ng Đông c đ i, cũngố ộ ữ ề ớ ủ ươ ổ ạ
nh Ai C p, L ng Hà, n Đ , đây cũng có hai con sông l n ch y qua đó làư ạ ưỡ ấ ộ ở ớ ả
sông Hoàng Hà phía B c và sông Tr ng Giang phía Nam. L ch s c a Trungở ắ ườ ở ị ử ủ
Qu c c đ i kéo dài g n 2000 năm. t kho ng TK 21 TCN đ n năm 221 TCN.ố ổ ạ ầ ừ ả ế
Trong th i gian đó, lãnh th c a Trung Qu c t l u v c sông Hoàng Hà khôngờ ổ ủ ố ừ ư ự
ng ng đ c m r ng nh ng nhìn chung, n u so v i ngày nay thì còn r t h n ch .ừ ượ ở ộ ư ế ớ ấ ạ ế
Vào kho ng TK 3 TCN, c dân l u v c sông Hoàng m i chuy n sang ch đả ư ư ự ớ ể ế ộ
công xã th t c ph h . Theo truy n thuy t, đây có nhi u b l c n i ti ng nhị ộ ụ ệ ề ế ở ề ộ ạ ổ ế ư
Hoàng Đ , Đ ng Nghiêu, Ngu Thu n, H Vũ...Qua quá trình đ u tranh và liênế ườ ấ ạ ấ
hi p gi a các b l c, cu i cùng hình thành m t liên minh b l c l n m nh doệ ữ ộ ạ ố ộ ộ ạ ớ ạ
Đ ng Ngiêu, Ngu Thu n, H Vũ l n l t đ c b u làm th lĩnh.ườ ấ ạ ầ ượ ượ ầ ủ
Trong th i kỳ này, kinh t phát tri n rõ r t, ngh nông đã phát tri n h n tr cờ ế ể ệ ề ể ơ ướ
nhi u do các công trình thu l i đ c xây d ng l i thêm đ t đai màu m . Do v y,ề ỷ ợ ượ ự ạ ấ ỡ ậ
trong xã h i đã xu t hi n s phân hoá tài s n và s phân hoá xã h i di n ra m nhộ ấ ệ ự ả ự ộ ễ ạ
h n. T ng l p quý t c th t c ngày càng chi m nhi u ru ng đ t c a công xã.D nơ ầ ớ ộ ị ộ ế ề ộ ấ ủ ầ
d n t ng l p quý t c th t c hình thành m t giai c p-quý t c ch nô. Đ n th iầ ầ ớ ộ ị ộ ộ ấ ộ ủ ế ờ
H , s l ng nô l ngày càng nhi u lên v i ngu n chính là tù binh chi n tranh.ạ ố ượ ệ ề ớ ồ ế
Nông dân công xã v n là l c l ng xã h i đông đ o th i b y gi .ẫ ự ượ ộ ả ờ ấ ờ
Khi H Vũ ch t, các quý t c thân c n nhà H trong liên minh b l c đã ng hạ ế ộ ậ ạ ộ ạ ủ ộ
con c a Vũ là Kh i lên thay. Vi c b u th lĩnh đ n đây là ch m d t, vi c chaủ ả ệ ầ ủ ế ấ ứ ệ
truy n con n i đ c coi là đ ng nhiên. Khi tr thành vua, Kh i tr thành ông vuaề ố ượ ươ ở ả ở
có quy n hành r t l n. S ki n này đánh d u s hình thành nhà n c Trungề ấ ớ ự ệ ấ ự ướ ở
Qu c.ố
2. S l c l ch s các tri u đ iơ ượ ị ử ề ạ
• Nhà H (TK 21-16 TCN)ạ
N i ch c th lĩnh c a cha, Kh i tr thành ông vua đ u tiên c a Trung Qu c, ph iố ứ ủ ủ ả ở ầ ủ ố ả
đ ng đ u v i nhi u cu c ch ng ch i. Tr i qua m y th k , Ki t n i lên là m tươ ầ ớ ề ọ ố ọ ả ấ ế ỷ ệ ổ ộ
b o chúa, áp b c bóc l t dân chúng th m t , mâu thu n xã h i đã t i m c gayạ ứ ộ ậ ệ ẫ ộ ớ ứ
g t. Nhân đó, nhà Th ng đ c thành l p, t n công nhà H , nhà H di t vong.ắ ươ ượ ậ ấ ạ ạ ệ
• Nhà Th ng (TK 16-TK12 TCN)ươ
Sau khi nhà H s p đ , nhà Th ng chính th c đ c thành l p, đóng đô phíaạ ụ ổ ươ ứ ượ ậ ở
Nam sông Hoàng Hà. Đ n TK 14 thì d i đô sang đ t Ân phía B c sông Hoàng.ế ờ ấ ở ắ
Cũng t đó, nhà Th ng ph n th nh trong m t th i gian dài, v m i m t đ u phátừ ươ ồ ị ộ ờ ề ọ ặ ề
tri n h n so v i th i nhà H , công c và đ dùng b ng đ ng thau t ng đ i phể ơ ớ ờ ạ ụ ồ ằ ồ ươ ố ổ
bi n. Vi c trao đ i, mua bán cũng khá phát tri n. Quan h nô l đã phát tri n,ế ệ ổ ể ệ ệ ể
nh ng công vi c ch y u v n ch là làm vi c trong gia đình ch mà thôi.ư ệ ủ ế ẫ ỉ ệ ủ
Tr là ông vua cu i cùng c a nhà Th ng n i ti ng tàn b o trong l ch s Trungụ ố ủ ươ ổ ế ạ ị ử
Qu c, dùng nhi u hình ph t đ đàn áp nhân dân, gây chi n tranh v i các b l cố ề ạ ể ế ớ ộ ạ
xung quanh...Nhân đó nhà Chu phía Tây (v n là n c ch h u c a nhà Th ng)ở ố ướ ư ầ ủ ươ
đã đem quân t n công, nhà Th ng di t vong.ấ ươ ệ
• Tri u đ i Tây Chu ( TK 12-771 TCN)ề ạ
Sau khi đem quân tiêu di t nhà Th ng, nhà Chu đóng đô C o Kinh (phía Tâyệ ươ ở ả
Tây An) nên g i là Tây Chu.ọ
Chính sách n i b t trong tri u đ i này là ch đ phong h u. T t c đ t đai đ uổ ậ ề ạ ế ộ ầ ấ ả ấ ề
thu c s h u c a vua Chu. Vua c t đ t, phân cho con cháu, thân thu c, khi phongộ ở ữ ủ ắ ấ ộ
đ t kèm theo phong t c. Đ n các ch h u cũng phong c p cho b tôi c a mình.ấ ướ ế ư ầ ấ ề ủ
Ch đ phân phong đã t o nên m t h th ng chính tr d a trên đ ng c p quý t cế ộ ạ ộ ệ ố ị ự ẳ ấ ộ
huy t th ng, s d ng h th ng các n c ch h u đ cai tr trong n c và bànhế ố ử ụ ệ ố ướ ư ầ ể ị ướ
tr ng ra bên ngoài.ướ
• Tri u đ i Đông Chu (771-221 TCN)-th i kỳ Xuân Thu-Chi n Qu cề ạ ờ ế ố
Năm 770 TCN, nhà Chu d i đô v L c D ng, phía Đông Trung Qu c nên g i làờ ề ạ ươ ố ọ
Đông Chu. Th i Đông Chu đ c chia thành hai th i kỳ là Xuân Thu (770-475ờ ượ ờ
TCN) và Chi n Qu c ( 475-221 TCN). Th i kỳ này, nhà Chu ngày càng suy y uế ố ờ ế
còn các n c ch h u ngày càng l n m nh và di n ra các cu c đ u tranh giànhướ ư ầ ớ ạ ễ ộ ấ
quy n bá ch . Cu i TK 6 TCN, có 5 n c l n là T , T n, S , Ngô, Vi t (“Ngũề ủ ố ướ ớ ề ấ ở ệ
bá”). Sang th i Chi n Qu c có 7 n c tranh bá là T , S , Yên, Hàn, Tri u, Ng y,ờ ế ố ướ ề ở ề ụ
T n (“Th t hùng”). Đây là th i kỳ chi n tranh liên miên, quy mô r ng l n và vôầ ấ ờ ế ộ ớ
cùng ác li t.ệ
M t hi n t ng n i b t là c i cách v m i m t, trong đó, nhà T n năm 359 TCNộ ệ ượ ổ ậ ả ề ọ ặ ầ
là cu c c i cách n i ti ng nh t và mang l i hi u qu nh t. Qua các cu c c i cáchộ ả ổ ế ấ ạ ệ ả ấ ộ ả
n c T n và các n c khác, c s kinh t và đ c quy n c a t ng l p quý t cở ướ ầ ướ ơ ở ế ặ ề ủ ầ ớ ộ
b phá v , t ng l p đ a ch m i ngày càng chi m u th . Đ ng th i, qua cu c c iị ỡ ầ ớ ị ủ ớ ế ư ế ồ ờ ộ ả
cách, n c T n m nh h n lên, đánh b i đ c 6 n c th ng nh t Trung Qu c vàoướ ầ ạ ẳ ạ ượ ướ ố ấ ố
năm 221 TCN. T đây, Trung Qu c b c sang th i kỳ phong ki n.ừ ố ướ ờ ế
3. T ch c b máy nhà n cổ ứ ộ ướ
B máy nhà n c Trung Qu c đ c xác l p và hoàn thi n t ng b c. Th i H -ộ ươ ố ượ ậ ệ ừ ướ ờ ạ
Th ng : b máy nhà n c còn đ n gi n, mang đ m tàn d c a th t c. Th i Tâyươ ộ ướ ơ ả ậ ư ủ ị ộ ờ
Chu, b máy nhà n c đ c hoàn thi n v quy mô và c c u t ch c, tàn dộ ướ ượ ệ ề ơ ấ ổ ứ ư
công xã th t c phai nh t d n. Sang th i Xuân Thu-Chi n Qu c, t ch c b máyị ộ ạ ầ ờ ế ố ổ ứ ộ
nhà n c c a các n c đã k th a và phát tri n t ch c c a nhà Tây Chu..ướ ủ ướ ế ừ ể ổ ứ ủ
T ch c b máy nhà n c :ổ ứ ộ ướ
- Đ ng đ u nhà n c là Vua (còn g i là Đ , V ng, Thiên T ) : có quy n hànhứ ầ ướ ọ ế ươ ử ề
r t l n v m i m t, có quy n l c vô t n, quy t đ nh các công vi c tr ng đ i c aấ ớ ề ọ ặ ề ự ậ ế ị ệ ọ ạ ủ
đ t n c. Ý chí và l i nói c a Vua đ u g i là pháp lu t, Vua còn t th n thánhấ ướ ờ ủ ề ọ ậ ự ầ
hoá b n thân.ả
- B máy quan l i T :ộ ạ ở Ư
• H -Th ng : m i ch có m t s ch c v qu n lý các công vi c nh qu n lýạ ươ ớ ỉ ộ ố ứ ụ ả ệ ư ả
chăn nuôi, qu n lý xe,..d i Vua có ch c quan Vu có quy n hành l n nh t, giúpả ướ ứ ề ớ ấ
vua qu n lý công vi c tri u đình,ả ệ ề
• Tây Chu : b máy quan l i tri u đình đi vào quy c . vua thi t l p Tam Công g mộ ạ ề ủ ế ậ ồ
ba ch c quan l n theo th t cao th p : Thái s , Thái phó, Thái b o. V sau, bứ ớ ứ ự ấ ư ả ề ỏ
Tam công và l p ra 6 ch c quan cao c p (l c khanh) là Thái T , T Đ , Tòng Bá,ậ ứ ấ ụ ể ư ồ
T Mã, T Kh u, T Không. Song song có thái s liêu g m: T s , H u sư ư ấ ư ử ồ ả ử ữ ử
• Chi n Qu c : xu t hi n ch c quan cao c p nh t trong b máy quan l i, tuỳế ố ấ ệ ứ ấ ấ ộ ạ
n c có các tên g i khác nhau nh L nh doãn, T ng qu c, Th a t ng..Sau nàyướ ọ ư ệ ướ ố ừ ướ
nhà T n g i Th a t ng là T t ng.ầ ọ ừ ướ ể ướ
- B máy quan l i đ a ph ng:ộ ạ ị ươ
• C p hành chính : th i H -Th ng, viên quan đ ng đ u th ng là tù tr ng bấ ờ ạ ươ ứ ầ ườ ưở ộ
l c tr oc đó hay con cháu c a c a h . Th i Tây Chu, do chính sách phân phongạ ứ ủ ủ ọ ờ
nên thêm m t c p đ a ph ng là các n c ch h u. Th i Xuân Thu-Chi n Qu c,ộ ấ ị ươ ướ ư ầ ờ ế ố
do chi n tranh liên miên nên các n c ch h u tr thành qu c gia đ c l p v i nhàế ướ ư ầ ở ố ộ ậ ớ
Chu vì th b máy chính quy n đ a ph ng ch h u tr thành b máy chínhế ộ ề ị ươ ủ ầ ở ộ
quy n T c a m t n c.ề Ư ủ ộ ướ
• C p c s : Th i H -Th ng, đ n v hành chính c p c s là công xã nông thônấ ơ ở ờ ạ ươ ơ ị ấ ơ ở
do t c tr ng đ ng đ u, do công xã b u ra. Th i Tây Chu, thôn tr ng v n doộ ưở ứ ầ ầ ờ ưở ẫ
công xã b u ra nh ng ph i đ c chính quy n c p trên phê duy t. Th i Xuân Thu-ầ ư ả ượ ề ấ ệ ờ
Chi n Qu c : có nh ng thay đ i quan tr ng tuỳ t ng n c.ế ố ữ ổ ọ ừ ướ
• Quân đ i : r t chú tr ng xây d ng. Ngoài quân đ i c a T , đ a ph ng, cácộ ấ ọ ự ộ ủ Ư ị ươ
n c ch h u cũng có l c l ng vũ trang riêng.ướ ư ầ ự ượ
Tuy TQ c đ i b chia thành nhi u n c nh ng các nhà n c đó đ u là nhà n cổ ạ ị ề ướ ư ướ ề ướ
quân ch chuyên ch d a trên c s kinh t , chính tr -xã h i:ủ ế ự ơ ở ế ị ộ
• Kinh t : h u h t ru ng đ t đ u thu c s h u c a nhà vua, công xã nông thônế ầ ế ộ ấ ề ộ ở ữ ủ
t n t i b n v ng và đ c quy n s h u th c t ru ng đ t c a vua.ồ ạ ề ữ ượ ề ở ữ ự ế ộ ấ ủ
• Chính tr -xã h i : h th ng quan l i đ c hình thành, c ng c theo ch đ tôngị ộ ệ ố ạ ượ ủ ố ế ộ
pháp và ch đ cha truy n con n i. H u h t các ch c v quan tr ng trong b máyế ộ ề ố ầ ế ứ ụ ọ ộ
nhà n c đ u do h hàng nhà Vua n m gi , ph m t c cao hay th p ph thu cướ ề ọ ắ ữ ẩ ướ ấ ụ ộ
quan h g n hay xa. Do đó, đây là ch đ quan chue chuyên ch quý t c (ch nô).ệ ầ ế ộ ế ộ ủ
Câu 3 : Pháp lu t L ng Hà c đ iậ ưỡ ổ ạ