intTypePromotion=1

Nâng cao chất lượng cuộc sống của gia đình công nhân trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở Việt Nam hiện nay

Chia sẻ: ViEnzym2711 ViEnzym2711 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
17
lượt xem
0
download

Nâng cao chất lượng cuộc sống của gia đình công nhân trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở Việt Nam hiện nay

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đã giúp Việt Nam thu hút được nhiều vốn đầu tư nước ngoài (FDI), số lượng doanh nghiệp (DN) FDI ngày càng tăng lên, thu hút số lượng lao động lớn, đồng nghĩa với nó là số lượng gia đình công nhân (GĐCN) trong các DN FDI cũng tăng lên. Bên cạnh những đóng góp tích cực về phát triển kinh tế - xã hội thì khối DN FDI hiện nay cũng đang tồn tại nhiều vấn đề bất cập, trong đó có vấn đề đảm bảo đời sống cho GĐCN.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nâng cao chất lượng cuộc sống của gia đình công nhân trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở Việt Nam hiện nay

NGÀNH KINH TẾ<br /> <br /> <br /> NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG CỦA GIA ĐÌNH CÔNG<br /> NHÂN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ<br /> NƯỚC NGOÀI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY<br /> LIFE FOR FAMILY HOUSEHOLDS IN FOREIGN-INVESTED<br /> ENTERPRISES IN FOREIGN CURRENT VIETNAM<br /> Nguyễn Thị Nhan<br /> Email: nguyenthinhan010187@gmail.com<br /> Trường Đại học Sao Đỏ<br /> Ngày nhận bài: 30/6/2017<br /> Ngày nhận bài sửa sau phản biện: 11/12/2017<br /> Ngày chấp nhận đăng: 28/12/2017<br /> Tóm tắt<br /> Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đã giúp Việt Nam thu hút được<br /> nhiều vốn đầu tư nước ngoài (FDI), số lượng doanh nghiệp (DN) FDI ngày càng tăng lên, thu hút số<br /> lượng lao động lớn, đồng nghĩa với nó là số lượng gia đình công nhân (GĐCN) trong các DN FDI cũng<br /> tăng lên. Bên cạnh những đóng góp tích cực về phát triển kinh tế - xã hội thì khối DN FDI hiện nay cũng<br /> đang tồn tại nhiều vấn đề bất cập, trong đó có vấn đề đảm bảo đời sống cho GĐCN. Theo số liệu thống<br /> kê của các tổ chức xã hội, kết quả khảo sát của tác giả bài viết đã cho thấy, đời sống của GĐCN trong các<br /> doanh nghiệp FDI đang gặp rất nhiều khó khăn. Đa phần có thu nhập thấp không đủ trang trải cuộc sống,<br /> không có hỗ trợ về nhà ở, thường xuyên phải tăng ca, chế độ bảo hiểm xã hội không được chủ DN quan<br /> tâm, đặc biệt nguy cơ mất việc làm rất cao. Điều này ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển bền vững của<br /> nền kinh tế - xã hội, rất cần có sự quan tâm và tạo điều kiện của các cấp, ngành, cộng đồng xã hội. Vì<br /> vậy, để nâng cao đời sống của GĐCN trong các DN FDI, bài viết đã đề ra một số giải pháp cụ thể, tập<br /> trung giải quyết các vấn đề như: đảm bảo tiền lương cho công nhân trong các DN FDI, xây dựng cơ sở<br /> hạ tầng thiết yếu phục vụ đời sống GĐCN; thực hiện đầy đủ các chế độ bảo hiểm bắt buộc đối với công<br /> nhân; tổ chức các hoạt động nâng cao đời sống tinh thần cho GĐCN.<br /> Từ khóa: Công nhân; gia đình công nhân; doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.<br /> Abstract<br /> The process of industrialization and modernization and international economic integration have helped<br /> Vietnam attract more foreign direct investment, the number of FDI enterprises has increased, attracting<br /> a large number of laborers. It is also the increase in the number of workers’ families in FDI enterprises.<br /> In addition to the positive contributions to socio-economic development, the current FDI enterprises<br /> are also facing many shortcomings, including the issue of ensuring life for the landlord. According to<br /> statistics of social organizations, the living standards of FDI enterprises in FDI enterprises are facing<br /> many difficulties. Most of low-income people do not have enough living expenses, no housing support,<br /> they often have to overtime, social insurance schemes are not paid enough attention by business owners,<br /> especially the risk of losing their jobs. This affects the goals of sustainable development of the socio-<br /> economy, it is necessary to have the attention and create conditions of all levels, sectors and social<br /> community. From that practice, we have researched and boldly put forward some solutions to improve<br /> the quality of life of investors in current FDI enterprises. The solutions focused on solving problems such<br /> as ensuring wage for workers in FDI enterprises, building essential infrastructure for living standard of<br /> landlord; Full implementation of compulsory insurance for workers; Organizing activities to improve the<br /> spiritual life for people.<br /> Keywords: Worker; workers’ families; foreign-invested enterprises.<br /> <br /> <br /> 1. GIA ĐÌNH CÔNG NHÂN công nhân (GĐCN) cũng ngày càng tăng, trong khi<br /> các loại hình gia đình khác có xu hướng giảm.<br /> Theo báo cáo của Vụ Quản lý các khu kinh tế, Bộ<br /> Kế hoạch và Đầu tư, tính đến tháng 1/2017, cả Theo chúng tôi, gia đình công nhân là loại hình gia<br /> nước có tới 316 khu công nghiệp và 16 khu kinh đình có cả hai vợ chồng cùng là công nhân. Đời<br /> tế đã được thành lập, thu hút khoảng 2,8 triệu lao sống gia đình dựa vào kinh tế công nghiệp, theo<br /> động [1]. Cùng với công nhân, số lượng gia đình đó, phương thức lao động của gia đình gắn liền<br /> <br /> <br /> Tạp chí Nghiên cứu khoa học - Đại học Sao Đỏ, ISSN 1859-4190 Số 4(59).2017 123<br /> NGHIÊN CỨU KHOA HỌC<br /> <br /> <br /> với lao động công nghiệp và máy móc, sản phẩm trong các doanh nghiệp có nguồn đầu tư từ các cá<br /> tạo ra chủ yếu là sản phẩm vật chất, họ đại diện nhân và doanh nghiệp nước ngoài chưa xây dựng<br /> cho phương thức sản xuất hiện đại. Thu nhập và được thương hiệu.<br /> mức sống của gia đình phụ thuộc vào việc làm và Theo kết quả khảo sát cho thấy, có 18% GĐCN<br /> tiền lương của chủ doanh nghiệp. Cư trú tập trung trong các DN FDI hiện nay có đời sống ổn định<br /> tại nơi có công nghiệp phát triển (các thành phố, và mức sống cao [2]. Hầu hết các GĐCN này đều<br /> khu công nghiệp, khu chế xuất (KCN, KCX)). có vợ, chồng hoặc cả hai vợ chồng là công nhân<br /> Gia đình công nhân mang đầy đủ những đặc trưng có trình độ kĩ thuật cao và đang làm việc tại các<br /> và chức năng của gia đình nói chung. Đồng thời, DN có nguồn vốn đầu tư từ các tập đoàn kinh tế<br /> đây là loại hình gia đình đang chịu những tác động lớn có thương hiệu quốc tế. Công nhân có trình độ<br /> trực tiếp và mạnh mẽ nhất của quá trình đẩy mạnh kỹ thuật cao đang làm việc trong các DN FDI có<br /> công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Những khó nguồn vốn đầu tư từ các tập đoàn kinh tế lớn như:<br /> khăn mà đời sống người công nhân gặp phải cũng Samsung Display, Yamaha Motor Việt Nam, Canon<br /> chính là những khó khăn của các GĐCN. GĐCN Việt Nam... có thu nhập trung bình trên 9,7 triệu<br /> đồng/tháng (không tính tăng ca) [3]. Ngoài ra, các<br /> hiện nay có những đặc điểm cơ bản sau: <br /> DN FDI này có chế độ đãi ngộ đối với công nhân rất<br /> Thứ nhất, quy mô của GĐCN thường nhỏ, đa số tốt. Doanh nghiệp hỗ trợ nhà ở và phương tiện đi<br /> GĐCN là gia đình hạt nhân, chỉ có hai thế hệ cha làm, đóng đầy đủ các loại hình bảo hiểm bắt buộc.<br /> mẹ - con và mỗi GĐCN thường có từ một đến hai Một số DN còn hỗ trợ xây dựng nhà trẻ cho con<br /> con. Do điều kiện khó khăn về kinh tế, nhà ở, điều công nhân học. Với những chế độ đãi ngộ như vậy,<br /> kiện chăm sóc, nhất là quy định của luật pháp, số những GĐCN kiểu này có thu nhập ổn định, đáp<br /> GĐCN có từ 3 con trở lên hầu như rất hiếm. ứng được nhu cầu sinh hoạt gia đình và có tích lũy.<br /> Thứ hai, GĐCN được hình thành từ sự kết hôn Họ ít có áp lực tăng ca nhằm kiếm thêm thu nhập<br /> giữa nam và nữ công nhân đang làm việc tại các trang trải cuộc sống nên có thời gian dành cho gia<br /> đình và giáo dục con cái.<br /> KCN hoặc KCX, sau khi kết hôn, họ thường không<br /> sống cùng cha mẹ, họ hàng hai bên nội, ngoại mà Tuy nhiên, số lượng công nhân có trình độ chuyên<br /> sống gần nơi làm việc. môn cao, đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển<br /> Do đặc thù lao động có tính chất tập thể trong các dụng còn hạn chế, 73% công nhân trong các DN<br /> KCN, thu nhập thấp, không có điều kiện mua nhà FDI là lao động phổ thông. Đồng thời những DN<br /> riêng, nên GĐCN thường sinh sống trong các khu FDI có nguồn đầu tư từ các tập đoàn kinh tế có<br /> tập thể, xóm trọ tại gần nơi làm việc. Điều kiện thương hiệu quốc tế chiếm tỷ lệ rất nhỏ (6%), trong<br /> sinh hoạt vật chất và tinh thần của GĐCN còn khi các doanh nghiệp FDI có nguồn đầu tư từ các<br /> nhiều khó khăn. cá nhân và doanh nghiệp nước ngoài chưa có<br /> thương hiệu chiếm tỉ lệ áp đảo [4]. Đời sống của<br /> Thứ ba, điều kiện chăm sóc gia đình và giáo dục những công nhân lao động phổ thông hoặc công<br /> con cái có những đặc thù riêng. Tính chất công nhân trong các DN FDI có nguồn đầu tư từ các<br /> việc của người công nhân (lao động theo ca, làm cá nhân và tổ chức chưa xây dựng được thương<br /> ngoài giờ, tăng ca, thu nhập thấp không ổn định...) hiệu thường không được chăm lo đầy đủ, lương<br /> đã mang đến cho GĐCN nhiều nét riêng trong tổ thấp, không có hỗ trợ về nhà ở và phương tiện đi<br /> chức đời sống sinh hoạt cũng như nuôi dưỡng, lại... Kết quả khảo sát cho thấy, có hơn 80% GĐCN<br /> giáo dục con cái như: Mối quan hệ giao tiếp, sự trong các DN FDI có đời sống chưa ổn định, mức<br /> quan tâm chia sẻ giữa các thành viên trong gia sống trung bình và thấp [5]. Điều này được thể hiện<br /> đình còn ít; Những sinh hoạt chung của gia đình ở những mặt sau:<br /> không được thực hiện thường xuyên; Bố mẹ bị Về nơi ở: Hiện nay mới chỉ có khoảng 20% công<br /> hạn chế về thời gian chăm sóc, giáo dục con cái; nhân có chỗ ở ổn định, 80% công nhân trong các<br /> Nhiều GĐCN con cái phải sống xa bố mẹ,... KCN đang phải thuê nhà trọ, chỗ ở tạm bợ của tư<br /> 2. THỰC TRẠNG ĐỜI SỐNG CỦA GIA ĐÌNH nhân trong điều kiện chật hẹp, vệ sinh môi trường<br /> CÔNG NHÂN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP không đảm bảo, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe,<br /> CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI đời sống, tái sản xuất sức lao động và đối mặt với<br /> nhiều nguy cơ như tình hình an ninh trật tự, an<br /> Trong khối DN FDI ở Việt Nam hiện nay, có sự toàn xã hội không đảm bảo, dễ nảy sinh tệ nạn xã<br /> chênh lệch lớn về mức sống, điều kiện sinh hoạt hội; thiếu chỗ vui chơi, giải trí [5]. Việc phát triển<br /> vật chất và tinh thần giữa công nhân có trình độ các DN FDI hiện nay chủ yếu tập trung vào xây<br /> chuyên môn cao với công nhân lao động phổ dựng các cơ sở sản xuất kinh doanh mà chưa<br /> thông; giữa công nhân làm việc trong các doanh chú ý xây dựng các công trình hạ tầng xã hội thiết<br /> nghiệp có nguồn vốn đầu tư từ các tập đoàn kinh tế yếu như: nhà tập thể, nhà trẻ, trường học, bệnh<br /> lớn có thương hiệu quốc tế với công nhân làm việc viện, khu vui chơi giải trí... do đó GĐCN vẫn phải<br /> <br /> <br /> 124 Tạp chí Nghiên cứu khoa học - Đại học Sao Đỏ, ISSN 1859-4190 Số 4(59).2017<br /> NGÀNH KINH TẾ<br /> <br /> <br /> chịu đựng ăn ở trong điều kiện tạm bợ, nhếch những công nhân làm công tác quản lý, chủ chốt<br /> nhác. Theo thống kê trên cả nước, trung bình chỉ trong DN, hoặc những công nhân có trình độ kỹ<br /> 1 doanh nghiệp/1 địa phương tự xây dựng hoặc thuật cao. Mức lương của công nhân trong DN FDI<br /> đi thuê nhà cho công nhân [6]. Ngoài ra, GĐCN hiện nay về cơ bản không đáp ứng được nhu cầu<br /> chỉ “tạm trú” tại nơi ở nên gặp khó khăn khi tham sinh hoạt tối thiểu của bản thân, chứ chưa nói đến<br /> gia các chính sách an sinh xã hội (nhiều trẻ em việc tích lũy hay chăm lo cho con cái... Do đó, 22%<br /> không được tiêm chủng miễn phí, không được GĐCN trong các doanh nghiệp FDI phải gửi con về<br /> học trường công lập...) và các hoạt động văn hóa quê nhờ ông bà chăm sóc, bố mẹ không thể giáo<br /> của địa phương. Chính điều này đang tạo nên khó dục con thường xuyên; 58% GĐCN không mua<br /> khăn cho GĐCN trong ổn định đời sống, chăm sóc sắm đồ dùng, phương tiện cần thiết để phục vụ<br /> và giáo dục con cái. Như vậy, khó khăn lớn nhất việc giáo dục trẻ [9]. Hầu hết, bố mẹ của GĐCN<br /> của các GĐCN hiện nay là không thể “an cư” để trong các DN FDI không học tập nâng cao trình độ,<br /> lập nghiệp và đây cũng là bài toán khó chưa có mua tài liệu hướng dẫn cách chăm sóc, giáo dục<br /> đáp án của chính quyền tại các tỉnh, thành phố. trẻ em,....<br /> Về sinh hoạt đời sống vật chất: Do chạy theo lợi ích Về sinh hoạt đời sống tinh thần: Vợ chồng công<br /> kinh tế nên nhiều DN chỉ chú trọng bằng mọi cách nhân phải làm việc theo ca và thường xuyên tăng<br /> gia tăng lợi nhuận. Doanh nghiệp FDI có xu hướng ca nên hạn chế trong bố trí thời gian tham gia các<br /> trả lương cho công nhân xấp xỉ, hoặc cao hơn chút hoạt động văn hóa, thể dục thể thao, tham gia các<br /> ít so với mức lương tối thiểu. Bù vào đó là các phụ đoàn thể, chăm sóc con cái và tiếp cận nhanh<br /> cấp khác như: tiền chuyên cần, xăng xe, ăn trưa... những thông tin chính trị - xã hội mới nhất. Kết quả<br /> Tuy nhiên, khi gặp khó khăn, DN sẵn sàng cắt khảo sát về đời sống tinh thần của công nhân cho<br /> giảm phụ cấp ngoài lương để tiết kiệm chi phí sản thấy, ngoài giờ làm việc chỉ có 41,6% công nhân<br /> xuất, khiến thu nhập của công nhân bị giảm sút. thỉnh thoảng xem truyền hình; 40,3% số công nhân<br /> Đơn vị: đồng thỉnh thoảng đọc báo, 29,6% công nhân thỉnh<br /> thoảng nghe đài phát thanh, rất ít công nhân có<br /> điều kiện đến các nơi vui chơi giải trí [2]. Đặc biệt,<br /> với mức thu nhập thấp, giá cả hàng hóa dịch vụ<br /> tăng nhanh, tiền lương hàng tháng chỉ dành chi tiêu<br /> cho nhu cầu thiết yếu như: lương thực, thực phẩm<br /> chiếm gần hết tổng thu nhập, số còn lại chi trả tiền<br /> thuê nhà ở, đi lại, may mặc, phương tiện sinh hoạt<br /> cá nhân, nên hầu hết các GĐCN không thể đầu<br /> tư tài chính nhằm thỏa mãn nhu cầu hưởng thụ<br /> về văn hóa tinh thần như vui chơi giải trí, học tập,<br /> giao lưu...<br /> Áp lực về kinh tế đã khiến một bộ phận công nhân<br /> Hình 1. Thu nhập bình quân của công nhân tự triệt tiêu nhu cầu hưởng thụ văn hóa của mình.<br /> (không tính tăng ca) tại các khối doanh nghiệp Vì thế, họ rơi vào tình trạng thiếu thông tin, hạn chế<br /> từ năm 2014 đến 2016 về nhận thức xã hội cũng như về các chế độ chính<br /> sách có liên quan trực tiếp đến người lao động. Một<br /> Nguồn: Tổng cục Thống kê; Bộ Lao động - Thương số ít công nhân bị kích động, lôi kéo vào những<br /> binh và Xã hội tháng 12/2016 hoạt động không lành mạnh.<br /> Thu nhập bình quân của người lao động ở khu Về nguy cơ mất việc làm và xu hướng “bần cùng<br /> vực DN FDI cao hơn DN tư nhân nhưng thấp hơn hóa”: Thu nhập của công nhân gắn với việc làm,<br /> nhiều so với DN Nhà nước. Mức tăng thu nhập khi không còn việc làm hoặc việc làm không ổn<br /> hàng năm không đáng kể (hình 1). 42,8% công định thì thu nhập, tiêu dùng cá nhân đương nhiên<br /> nhân trong các DN FDI có mức thu nhập không cũng bị ảnh hưởng hoặc mất theo, người công<br /> đáp ứng được mức sống tối thiểu [7]. Số GĐCN nhân và GĐCN có nguy cơ rơi vào cảnh túng<br /> còn lại phải chi tiêu rất tằn tiện để đảm bảo cho quẫn, bị bần cùng hóa. Đối với một bộ phận công<br /> sinh hoạt tối thiểu. Một số vật dụng cần thiết trong nhân, nhất là những lao động phổ thông, không kí<br /> gia đình còn thiếu, 72,5% GĐCN được hỏi có ti vi hợp đồng hoặc kí hợp đồng lao động ngắn hạn,<br /> màu, 17,9% có bình nóng lạnh, 36,5% có tủ lạnh, gần hết hạn hợp đồng,... ở khu vực DN FDI nguy<br /> 63,1% có bếp ga. Số tiền tích lũy được để mua cơ mất việc làm cao và có xu hướng gia tăng<br /> nhà, mua sắm phương tiện, dành khi ốm đau, (hình 2). Nguyên nhân là do doanh nghiệp làm ăn<br /> rủi ro rất ít. Công nhân trong DN FDI có tiền gửi thua lỗ, phải thu nhỏ quy mô sản xuất hoặc phá sản<br /> tiết kiệm chiếm tỉ lệ thấp nhất trong các loại hình hay đơn hàng của DN bị cắt giảm, dẫn đến người<br /> DN (11%) [8]. Số công nhân có tiền gửi chủ yếu là lao động bị mất việc làm.<br /> <br /> <br /> Tạp chí Nghiên cứu khoa học - Đại học Sao Đỏ, ISSN 1859-4190 Số 4(59).2017 125<br /> NGHIÊN CỨU KHOA HỌC<br /> <br /> <br /> Đơn vị: người Việc hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật<br /> của Nhà nước là giải pháp quan trọng, góp phần<br /> dẫn dắt cho những hoạt động thực tiễn nhằm<br /> nâng cao chất lượng cuộc sống cho GĐCN trong<br /> các DN FDI được thực hiện đồng bộ và phù hợp<br /> với thực tiễn.<br /> Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính<br /> sách, pháp luật về đầu tư nước ngoài theo hướng<br /> thu hút những nguồn lớn đầu tư từ các tập đoàn<br /> kinh tế lớn, có chính sách ràng buộc DN trong<br /> chăm lo đời sống cho người lao động. Cụ thể,<br /> Nhà nước tiếp tục ban hành các chính sách ưu<br /> Hình 2. Số lượng công nhân trong các DN FDI<br /> đãi, khuyến khích và tạo điều kiện hạ tầng tốt nhất<br /> bị mất việc làm hàng năm để thu hút đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực nghiên<br /> Nguồn: Tổng cục Thống kê; Bộ Lao động - Thương cứu và phát triển công nghệ cao. Miễn thuế nhập<br /> khẩu đối với máy móc, thiết bị được sử dụng để<br /> binh và Xã hội tháng 12/2016<br /> nghiên cứu, phát triển sản phẩm mới. Hỗ trợ về tài<br /> Ngoài ra, DN FDI chỉ sử dụng người lao động chính như cho vay với lãi suất thấp, thời gian dài<br /> (nhất là lao động phổ thông) ở độ tuổi từ 18 đến đối với dự án nghiên cứu và phát triển công nghệ<br /> 35. Sau 35 tuổi dù công nhân đã lao động lâu mới. Xây dựng những điều khoản trong đó ràng<br /> năm tại doanh nghiệp vẫn bị sa thải, vì chủ doanh buộc DN đầu tư xây dựng cơ sở vật chất phục vụ<br /> nghiệp không muốn tăng lương, né tránh đóng sản xuất phải xây dựng nhà ở tập thể cho người<br /> bảo hiểm cao, lại có thể tận dụng được sức lao lao động.<br /> động trẻ khi tuyển dụng lao động mới. Phần lớn Việt Nam đã có quy định về lộ trình nâng lương tối<br /> các DN FDI hoạt động trong lĩnh vực cần sử dụng thiểu, tuy nhiên vấn đề nâng lương tối thiểu vẫn là<br /> nhiều lao động như gia công, lắp ráp nên không vấn đề phức tạp và nan giải. Để việc tăng lương<br /> đòi hỏi cao về chất lượng. Sau khi tuyển dụng, tối thiểu vừa đảm bảo đời sống cho GĐCN và lợi<br /> công nhân chỉ cần thời gian ngắn để thạo việc. ích lâu dài của DN, Nhà nước cần quan tâm đến<br /> Vì vậy, quá trình tuyển dụng - sa thải này diễn ra các yếu tố xác lập mức lương tối thiểu như: Quá<br /> thường xuyên và liên tục. Khi bị sa thải, bản thân trình xác lập tiền lương tối thiểu cho người lao<br /> người công nhân phải tích cực tìm chỗ làm việc động cần được tách bạch giữa chủ thể quyết định,<br /> mới. Tuy nhiên, không phải ai và lúc nào cũng có công bố và chủ thể xác định, thương lượng tiền<br /> thể tìm được việc làm ngay, vì thất nghiệp thường lương tối thiểu; Mức lương tối thiểu áp dụng đối<br /> song hành với thời kỳ nền kinh tế bị suy thoái, tất với khu vực sản xuất, kinh doanh phải dựa trên<br /> cả các DN đều đang gặp nhiều khó khăn trong sản sự phát triển của nền kinh tế thị trường lao động<br /> xuất kinh doanh nên khó tạo ra chỗ làm việc mới trong mỗi giai đoạn.<br /> cho người lao động. Mà những người mất việc<br /> đang tìm kiếm việc làm lại nằm trong số lao động Để đạt được mục tiêu phát triển nhà ở xã hội nhằm<br /> phổ thông, tay nghề và kinh nghiệm làm việc đáp ứng yêu cầu về nhà ở cho công nhân hiện<br /> chưa cao nên càng khó xin việc làm mới. Ngoài nay, Nhà nước cần làm mới chính sách hỗ trợ đầu<br /> ra, DN FDI đang có nợ đọng bảo hiểm rất cao, tư, xây nhà ở cho công nhân. Chính sách phải<br /> chiếm 44% trong tổng số các DN nợ đọng bảo mang tính tổng thể và đồng bộ để các cấp chính<br /> hiểm [10]. Có một số trường hợp, chủ quản lý DN quyền, nhà đầu tư, DN, người dân và người lao<br /> FDI là người nước ngoài, sau một thời gian đầu tư động thực sự quan tâm và cùng vào cuộc. Trong<br /> sản xuất, kinh doanh không hiệu quả, thua lỗ. Họ đó cơ chế, chính sách của Nhà nước cần: đơn<br /> sẵn sàng bỏ trốn, bỏ lại công nhân thấp nghiệp, giản hóa thủ tục hành chính trong thẩm định, phê<br /> nợ bảo hiểm. Nên công nhân mất việc đồng nghĩa duyệt dự án đầu tư xây dựng nhà ở công nhân<br /> với không có thu nhập và trợ cấp xã hội. bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước. Điều chỉnh,<br /> bổ sung các chính sách ưu đãi đối với dự án đầu<br /> 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT tư, xây dựng nhà ở công nhân, cụ thể là: có chính<br /> LƯỢNG ĐỜI SỐNG CỦA GIA ĐÌNH CÔNG sách hỗ trợ về lãi suất tín dụng, miễn giảm tiền<br /> NHÂN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN thuê đất đối với dự án xây dựng nhà ở cho người<br /> lao động, đặc biệt là người có thu nhập thấp.<br /> ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI<br /> Ngân sách nhà nước cần dành kinh phí nhất định<br /> Thứ nhất, Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện hệ để hỗ trợ các địa phương có KCN xây dựng nhà ở<br /> thống chính sách, pháp luật về đầu tư nước ngoài; công nhân, nhất là các địa phương không tự cân<br /> tiếp tục lộ trình tăng lương tối thiểu và làm mới đối được thu phí ngân sách trên địa bàn và thuộc<br /> chính sách hỗ trợ đầu tư, xây nhà ở cho công nhân. diện được hưởng hỗ trợ vốn mục tiêu xây dựng<br /> <br /> <br /> 126 Tạp chí Nghiên cứu khoa học - Đại học Sao Đỏ, ISSN 1859-4190 Số 4(59).2017<br /> NGÀNH KINH TẾ<br /> <br /> hạ tầng KCN theo Quyết định số 43/2009/QĐ-TTg đời sống tinh thần cho công nhân là giải pháp<br /> ngày 19/3/2009 của Thủ tướng Chính phủ. giữ vai trò quyết định trực tiếp nhất trong nâng<br /> cao chất lượng cuộc sống cho công nhân và gia<br /> Thứ 2, công đoàn cơ sở tại các DN FDI tiếp tục<br /> đình họ.<br /> phát huy vai trò của mình trong bảo vệ quyền và<br /> lợi ích hợp pháp của công nhân. Để thực hiện được giải pháp này, trước hết, chủ<br /> Để công đoàn cơ sở trong DN FDI làm tốt việc bảo DN cần tìm hiểu và nắm rõ những quy định của<br /> vệ quyền lợi của công nhân trong các DN FDI thì pháp luật về vấn đề sử dụng lao động, đồng thời<br /> cốt lõi là nâng cao năng lực đại diện và bảo vệ cán nêu cao tinh thần trách nhiệm thực hiện đúng các<br /> bộ công đoàn trong các DN FDI. quy định trong việc trả lương, các khoản trợ cấp<br /> và đóng bảo hiểm xã hội.<br /> Công đoàn cơ sở tại các doanh nghiệp FDI cần<br /> chọn đúng người có năng lực và phẩm chất làm Doanh nghiệp FDI cần tham gia đầy đủ các buổi<br /> công tác công đoàn. Khuyến khích công nhân bầu tọa đàm DN do địa phương và Nhà nước tổ chức.<br /> những người thực sự có uy tín và nhiệt tình với Qua các buổi tọa đàm, DN FDI sẽ nắm được<br /> công tác công đoàn cơ sở. Không nên bầu những những quy định mới nhất của Nhà nước về vấn<br /> người giữ vị trí quản lý vào công đoàn vì địa vị này đề sử dụng lao động, tham gia ý kiến với Nhà<br /> khiến họ bị ràng buộc bởi chủ DN. nước về các thủ tục hành chính, từ đó giúp việc<br /> đóng bảo hiểm xã hội cho công nhân được thuận<br /> Cán bộ công đoàn cần tăng cường đối thoại với lợi hơn.<br /> chủ DN để tuyên truyền cho người sử dụng lao<br /> động về tính chất hợp tác của tổ chức công đoàn Ngoài ra, để nâng cao đời sống cho GĐCN trong<br /> Việt Nam; đối thoại với người lao động nhằm giúp các DN FDI thì việc nâng cao đời sống tinh thần<br /> người lao động hiểu được vai trò của công đoàn cho họ là rất cần thiết. Các DN FDI cần thực hiện<br /> trong bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người lao có hiệu quả “Đề án xây dựng đời sống văn hóa<br /> động. Hoạt động này sẽ giúp cho việc đối thoại, công nhân”, quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống<br /> thương lượng khi có vấn đề trong quan hệ lao thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở tại DN. Doanh<br /> động đạt hiệu quả. nghiệp và công đoàn cơ sở có những kế hoạch<br /> để tổ chức các hoạt động văn hóa cộng đồng cho<br /> Nâng cao trình độ của cán bộ công đoàn về kiến<br /> công nhân tham gia hoạt động cùng người dân<br /> thức luật pháp, các quy định pháp lý liên quan đến<br /> địa phương: các hoạt động lễ hội, tổ chức chương<br /> quan hệ lao động; trình độ nghiệp vụ, kỹ năng hoạt<br /> trình kỷ niệm ngày lễ lớn, hội thao, hội diễn văn<br /> động công đoàn. Các cán bộ công đoàn cũng cần<br /> nghệ quần chúng... Khuyến khích, tạo điều kiện<br /> trau dồi bản lĩnh của mình trong bảo vệ quyền lợi,<br /> để các cơ quan văn hóa, văn học, nghệ thuật, nhà<br /> lợi ích của công nhân.<br /> xuất bản, báo chí sáng tác và phổ biến tác phẩm<br /> Công đoàn cơ sở của DN FDI cần tăng cường văn học, nghệ thuật tới công nhân tại KCN, KCX.<br /> nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của công nhân qua<br /> các thư góp ý cũng như các cuộc tiếp xúc, trao Thứ tư, công nhân chủ động tìm hiểu kiến thức<br /> đổi, đối thoại với công nhân để kịp thời nắm bắt pháp luật, tích cực tham gia hoạt động cùng tổ<br /> các vấn đề và có những hoạt động kịp thời bảo vệ chức công đoàn cơ sở nhằm nâng cao năng lực<br /> quyền lợi chính đáng của công nhân. tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân.<br /> <br /> Công đoàn cần tổ chức cho công nhân học, tìm - Quá trình bảo vệ quyền và lợi ích cho người lao<br /> hiểu về pháp luật (Luật Lao động, Luật Bảo hiểm, động chỉ thực sự có hiệu quả khi bản thân người<br /> Luật Công đoàn Việt Nam…), thỏa ước lao động lao động có ý thức và tích cực tham gia. Đó chính<br /> tập thể, nhận thức rõ về các quyền - lợi ích và là quá trình tự bảo vệ của chính chủ thể. Để làm<br /> nghĩa vụ - trách nhiệm của mình trong doanh được việc đó, mỗi công nhân trong DN FDI cần:<br /> nghiệp, cũng như thấy được vị trí, vai trò, quyền - Đặc biệt quan tâm đến hợp đồng lao động mà<br /> và nghĩa vụ của tổ chức công đoàn nói chung và bản thân đã kí với doanh nghiệp, kiểm tra nội dung<br /> công đoàn cơ sở nói riêng. Từ đó, công nhân sẽ bản hợp đồng có đúng với quy định của pháp luật<br /> tự tin tưởng và tự nguyện gắn bó với tổ chức công không, ghi nhớ những quyền lợi và nghĩa vụ mà<br /> đoàn trong các hoạt động. hai bên cần thực hiện.<br /> Thứ ba, DN FDI thực hiện đầy đủ chế độ tiền - Nắm được những nội dung cơ bản của thỏa ước<br /> lương, bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp lao động tập thể tại DN mà mình đang làm việc,<br /> luật; hỗ trợ nhà ở và tổ chức các hoạt động nhằm<br /> tìm hiểu một số bộ luật cơ bản, nhất là Luật Lao<br /> nâng cao đời sống tinh thần cho công nhân.<br /> động và Luật Bảo hiểm. Công nhân cần chủ động<br /> DN FDI thực hiện đầy đủ chế độ tiền lương, bảo tìm hiểu kiến thức pháp luật thông qua sách, báo,<br /> hiểm xã hội theo quy định của pháp luật; hỗ trợ chương trình truyền hình và cán bộ tư pháp tại<br /> nhà ở và tổ chức các hoạt động nhằm nâng cao địa phương.<br /> <br /> <br /> Tạp chí Nghiên cứu khoa học - Đại học Sao Đỏ, ISSN 1859-4190 Số 4(59).2017 127<br /> NGHIÊN CỨU KHOA HỌC<br /> <br /> <br /> - Công nhân cần tìm hiểu các tình huống tranh TÀI LIỆU THAM KHẢO<br /> chấp thường xảy ra khi tham gia vào quan hệ lao<br /> [1]. Tạp chí Tài chính, tại trang http://tapchitaichinh.<br /> động và tham khảo các hướng giải quyết tranh<br /> chấp theo đúng quy định của pháp luật hiện hành. vn/kinh-te-vi-mo/kinh-te-dau-tu/viet-nam-<br /> hien-co-316-khu-cong-nghiep-16-khu-kinh-te-<br /> - Công nhân cần tìm hiểu về công đoàn cơ sở tại<br /> 88054.html<br /> doanh nghiệp đang làm việc; có sự liên hệ, cũng<br /> như tham gia vào các hoạt động mà công đoàn [2]. Tổng cục Thống kê (2016). Số liệu thống kê và số<br /> tổ chức. liệu điều tra lao động - việc làm hàng quý (quý III<br /> 4. KẾT LUẬN năm 2016).<br /> <br /> Ở Việt Nam, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại [3]. Nguyễn Văn Dương (2016). Doanh nghiệp FDI,<br /> hóa đã và đang tác động mạnh mẽ làm thay đổi những vấn đề nổi cộm. Báo Diễn đàn Doanh<br /> cơ cấu các loại hình gia đình. Số lượng các GĐCN nghiệp, Hà Nội.<br /> ngày càng tăng trong khi các loại hình gia đình khác<br /> có xu hướng giảm. Trong loại hình GĐCN thì GĐCN [4]. Ban Nữ công (2016). Các giải pháp nâng cao chất<br /> trong DN FDI đang gặp nhiều khó khăn, đời sống lượng đời sống hôn nhân, gia đình của công nhân<br /> vật chất và tinh thần còn nghèo nàn, nguy cơ thất tại các khu công nghiệp hiện nay. Đề tài cơ sở của<br /> nghiệp và bần cùng hóa cao... Nguyên nhân chủ Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, tr.56.<br /> yếu do chính sách đãi ngộ của DN thấp; chính sách<br /> quản lý và hỗ trợ của Nhà nước về vấn đề này còn [5]. Lê Thị Như Trang (2016). Bàn về thu nhập của<br /> hạn chế, các tổ chức xã hội chưa quan tâm... Để công nhân ở doanh nghiệp có vốn đầu tư nước<br /> nâng cao chất lượng đời sống của GĐCN trong ngoài tại Việt Nam hiện nay. Tạp chí Tài chính, (5),<br /> các DN FDI đòi hỏi Nhà nước, công đoàn cơ sở tr. 33-35.<br /> và DN FDI, bản thân người công nhân phải cùng<br /> [6]. Nguyễn Mạnh Thắng (2016). Một số vấn đề về sự<br /> thực hiện các giải pháp, trong đó tập trung vào các<br /> vấn đề như: đảm bảo tiền lương cho công nhân; gắn kết gia đình công nhân làm việc tại các khu<br /> xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu (nhà ở, khu vui công nghiệp, khu chế xuất hiện nay. Tạp chí Điện<br /> chơi); thực hiện đầy đủ các chế độ bảo hiểm bắt tử Công đoàn Việt Nam.<br /> buộc đối với công nhân;... Nâng cao đời sống cho<br /> [7]. Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế - xã hội<br /> người lao động nói chung, GĐCN trong các DN FDI<br /> nói riêng là hoạt động có ý nghĩa chiến lược lâu dài, quốc gia (Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 2016). Các khu<br /> góp phần đảm bảo cho sự nghiệp phát triển kinh công nghiệp ở Việt Nam: Hướng tới sự phát triển<br /> tế - xã hội bền vững. bền vững. Tr.70.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> 128 Tạp chí Nghiên cứu khoa học - Đại học Sao Đỏ, ISSN 1859-4190 Số 4(59).2017<br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2