B VĂN HOÁ, TH THAO VÀ DU L CHỘ Ể Ị
T NG C C DU L CHỔ Ụ Ị
BÁO CÁO TÓM T TẮ
Đ TÀI KHOA H C C P BỀ Ọ Ấ Ộ
NGHIÊN C U TH C TR NG VÀ GI I PHÁP NÂNG CAOỨ Ự Ạ Ả
NĂNG L C C NH TRANH TRONG LĨNH V C L HÀNH QU CỰ Ạ Ự Ữ Ố
T C A VI T NAM TRONG ĐI U KI N H I NH P QU C TẾ Ủ Ệ Ề Ệ Ộ Ậ Ố Ế
Ch nhi m đ tài : Th.s Nguy n Anh Tu nủ ệ ề ễ ấ
Th ký đ tài : CN. Ph m Th Lan Dungư ề ạ ị
Nh ng ng i tham gia đ tài :ữ ườ ề
CN. Vũ Th Bình, PGS.TS Ph m Văn Dũng,ế ạ
TS. Tr nh Xuân Dũng, Th.s Nguy n Thanh Bình, ị ễ
CN. Nguy n Tu n Vi t, CN. Đ Đình C ng, ễ ấ ệ ỗ ươ
CN. Phùng Quang Th ng, CN. Nguy n Văn C ,ắ ễ ử
CN. Tr ng Nam Th ng, CN.L u Nhân Vinh, ươ ắ ư
CN. Tr n Minh H ng, CN. Nguy n Thanh Nga, ầ ằ ễ
CN T ng Th Lê Vàngố ị
C quan ch trì: V L hànhơ ủ ụ ữ
Hà N i, tháng 12 năm 2007ộ
M C L CỤ Ụ
MỤC LỤC............................................................................................................2
PHẦN MỞ ĐẦU...................................................................................................4
CHƯƠNG 1: .......................................................................................................7
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CẠNH TRANH, ......................................7
NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG LĨNH VỰC LỮ HÀNH..............................7
1.1. CẠNH TRANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH........................................7
1.1.1. Khái ni m c nh tranh:ệ ạ .............................................................................................................7
1.1.2. Phân lo i c nh tranh:ạ ạ ...............................................................................................................7
1.1.3. Năng l c c nh tranh:ự ạ ...............................................................................................................7
1.1.4. Các c p đ năng l c c nh tranh: ấ ộ ự ạ ...........................................................................................8
1.2. NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG LĨNH VỰC LỮ HÀNH.....................8
1.2.1. Khái ni m: Năng l c c nh tranh (gäi t¾t lµ NLCT) trong lĩnh v c LHQT thu c c p đ c nhệ ự ạ ự ộ ấ ộ ạ
tranh ngành, là kh năng c a các doanh nghi p, ngành Du l ch và Chính ph trong vi c t o vi c làmả ủ ệ ị ủ ệ ạ ệ
và thu nh p cao h n trong đi u ki n c nh tranh qu c t . M t ngành có năng l c c nh tranh n uậ ơ ề ệ ạ ố ế ộ ự ạ ế
ngành đó có năng l c duy trì đc l i nhu n và th ph n trên th tr ng trong và ngoài n c. Điự ượ ợ ậ ị ầ ị ườ ướ ố
v i ngành du l ch, NLCT ngành Du l ch và l hành chính là NLCT đi m đn du l ch. Năng l c c nhớ ị ị ữ ể ế ị ự ạ
tranh đi m đn du lÞch là kh năng c a m t đi m đn phân ph i hàng hoá và d ch v du l ch t tể ế ả ủ ộ ể ế ố ị ụ ị ố
h n các đi m đn khác. ơ ể ế ....................................................................................................................8
1.2.3. Ch s đánh giá năng l c c nh tranh trong lĩnh v c l hành:ỉ ố ự ạ ự ữ .................................................8
1.3. TÌNH HÌNH vµ xu híng PHÁT TRIỂN DU LỊCH THẾ GIỚI ......................9
1.3.1. Tình hình phát tri n du l ch th gi i và khu v c:ể ị ế ớ ự ..................................................................9
1.3.2. Xu h ng phát tri n du l ch trên th gi i hi n nay:ướ ể ị ế ớ ệ ............................................................10
1.4.5. M t s bài h c kinh nghi m nâng cao NLCT trong lĩnh v c l hành. T kinh nghi m nângộ ố ọ ệ ự ữ ừ ệ
cao năng l c c nh tranh trong lĩnh v c l hành c a b n n c nêu trên rút ra m t s bài h c kinhự ạ ự ữ ủ ố ướ ộ ố ọ
nghi m sau đây:ệ...............................................................................................................................12
2
1.5. KHÁI QUÁT VỀ SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA HOẠT ĐỘNG
LỮ HÀNH TRÊN THẾ GIỚI ..........................................................................13
Tóm tắt chương 1..........................................................................................14
THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH .....................................................16
TRONG LĨNH VỰC L÷ HµNH QuèC TÕ CỦA VIỆT NAM...............................16
2.1. Sù H×NH THµNH Vµ PH¸T TRIÓN Ho¹t ®éng l÷ hµnh vµ B I C NH C NH TRANHỐ Ả Ạ
TRONG lÜnh vùc L HÀNH C A VI T NAMỮ Ủ Ệ .......................................................................16
2.1.2. B i c nh c nh tranh trong lĩnh v c l hành c a Vi t Namố ả ạ ự ữ ủ ệ ................................................17
2.2. THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG KINH DOANH, MÔI TRƯỜNG CẠNH
TRANH TRONG LĨNH VỰC LHQT CỦA VIỆT NAM ....................................19
2.2.1. Môi tr ng vĩ mô : ườ ................................................................................................................19
2.2.2. Môi tr ng vi mô : ườ ................................................................................................................20
2.3. TỔNG QUÁT TÌNH HÌNH VÀ KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG LỮ HÀNH QUỐC
TẾ TỪ NĂM 2001 ĐẾN NAY.........................................................................21
2.4.2. Th c tr ng năng l c c nh tranh trong lĩnh v c LHQT c a Vi t Nam ự ạ ự ạ ự ủ ệ ...............................24
2.4.4. Đánh giá chung NLCT trong lĩnh v c LHQT c a Vi t Nam:ự ủ ệ ..............................................39
Tóm tắt chương 2..............................................................................................42
CHƯƠNG 3:......................................................................................................43
GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH .......................................43
TRONG LĨNH VỰC L÷ hµnh quèc tÕ CỦA VIỆT NAM.....................................43
3.1. ĐỊNH HƯỚNG NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG LĨNH
VỰC LHQT CỦA VIỆT NAM..........................................................................44
3.2. CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG LĨNH
VỰC LỮ HÀNH QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM.................................................46
3.2.1. Nhóm gi i pháp v c ch chính sách:ả ề ơ ế .................................................................................46
3.2.2. Nhóm gi i pháp Hi p h i: ả ệ ộ ....................................................................................................54
3.2.3. Nhóm gi i pháp cho các doanh nghi p l hành:ả ệ ữ ...................................................................55
MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ..................................................................................60
KẾT LUẬN.........................................................................................................68
3
PH N M ĐUẦ Ở Ầ
1. TÍNH C P THI T C A Đ TÀIẤ Ế Ủ Ề
S phát tri n m nh m c a du l ch toàn c u và nh ng xu h ng du l ch m iự ể ạ ẽ ủ ị ầ ữ ướ ị ớ
xu t hi n trong th i gian g n đây đã và đang thúc đy c nh tranh m nh m gi a cácấ ệ ờ ầ ẩ ạ ạ ẽ ữ
qu c gia trên th gi i trong vi c thu hút khách qu c t . Ho t đng l hành trên thố ế ớ ệ ố ế ạ ộ ữ ế
gi i di n ra trong môi tr ng c nh tranh quy t li t. Các doanh nghi p l hành c aớ ễ ườ ạ ế ệ ệ ữ ủ
các n c đang tìm m i k sách và bi n pháp đ giành đc l i th và v th c nhướ ọ ế ệ ể ượ ợ ế ị ế ạ
tranh trên th tr ng nh m thu hút khách du l ch.ị ườ ằ ị
Ho t đng LHQT c a Vi t Nam m i b t đu phát tri n đã góp ph n quanạ ộ ủ ệ ớ ắ ầ ể ầ
tr ng vào vi c thu hút khách du l ch qu c t vào Vi t Nam. Kh năng c nh tranh thuọ ệ ị ố ế ệ ả ạ
hút khách du l ch qu c t c a các doanh nghi p LHQT c a Vi t Nam nói chung cònị ố ế ủ ệ ủ ệ
y u so v i các hãng l hành c a nhi u đi th c nh tranh trong khu v c. Các doanhế ớ ữ ủ ề ố ủ ạ ự
nghi p LHQT v c b n còn thi u chi n l c c nh tranh, thi u kinh nghi m ti pệ ề ơ ả ế ế ượ ạ ế ệ ế
c n th tr ng du l ch n c ngoài, thi u đi ngũ cán b có kinh nghi m trong côngậ ị ườ ị ướ ế ộ ộ ệ
tác th tr ng, marketing. Ngu n tài chính dành cho ho t đng marketing, qu ng cáoị ườ ồ ạ ộ ả
th tr ng n c ngoài c a nhi u doanh nghi p LHQT c a Vi t Nam còn h n ch .ở ị ườ ướ ủ ề ệ ủ ệ ạ ế
Trong đi u ki n toàn c u hóa và h i nh p kinh t qu c t hi n nay, đc bi tề ệ ầ ộ ậ ế ố ế ệ ặ ệ
là trong đi u ki n Vi t Nam đã tr thành thành viên th 150 c a T ch c Th ngề ệ ệ ở ứ ủ ổ ứ ươ
m i th gi i t tháng 1/2007, vi c nâng cao năng l c c nh tranh trong lĩnh v cạ ế ớ ừ ệ ự ạ ự
LHQT đ thu hút khách du l ch qu c t vào Vi t Nam là m t đòi h i c p thi t. Cácể ị ố ế ệ ộ ỏ ấ ế
doanh nghi p LHQT c a Vi t Nam n u không có đ năng l c ti p c n th tr ngệ ủ ệ ế ủ ự ế ậ ị ườ
qu c t và khu v c, thi u m t chi n l c c nh tranh linh h at s khó có kh năngố ế ự ế ộ ế ượ ạ ọ ẽ ả
c nh tranh đc v i các đi th c nh tranh n c ngoài và s b lo i kh i cu c ch iạ ượ ớ ố ủ ạ ướ ẽ ị ạ ỏ ộ ơ
trong vi c ti p c n th tr ng và thu hút khách qu c t . ệ ế ậ ị ườ ố ế
2. M C TIÊU, PH M VI, TÌNH HÌNH NGHIÊN C U VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C UỤ Ạ Ứ ƯƠ Ứ
C A Đ TÀIỦ Ề
4
2.1. M c tiêu nghiên c u: ụ ứ Nâng cao năng l c c nh tranh trong lĩnh v c LHQT c aự ạ ự ủ
Vi t Nam đ thu hút khách qu c t vào Vi t Nam trong đi u ki n h i nh p qu c t .ệ ể ố ế ệ ề ệ ộ ậ ố ế
2.2. Nhi m v nghiên c u: ệ ụ ứ Khái quát m t s v n đ lý lu n và th c ti n v c nhộ ố ấ ề ậ ự ễ ề ạ
tranh và năng l c c nh tranh trong lĩnh v c LHQT; Phân tích, đánh giá th c tr ngự ạ ự ự ạ
năng l c c nh tranh trong lĩnh v c LHQT; Đa ra các đnh h ng chi n l c và gi iự ạ ự ư ị ướ ế ượ ả
pháp nâng cao năng l c c nh tranh trong lĩnh v c l hành, tăng c ng v th trên thự ạ ự ữ ườ ị ế ị
tr ng đ thu hút khách qu c t trong đi u ki n h i nh p qu c t .ườ ể ố ế ề ệ ộ ậ ố ế
2.3. Ph m vi nghiên c u:ạ ứ Đ tài gi i h n nghiên c u năng l c c nh tranh trong lĩnhề ớ ạ ứ ự ạ
v c LHQT c a Vi t Nam so v i các n c là đi th c nh tranh trong khu v c Đôngự ủ ệ ớ ướ ố ủ ạ ự
Nam Á trong vi c thu hút khách qu c t inbound, không nghiên c u năng l c c nhệ ố ế ứ ự ạ
tranh đa khách Vi t Nam đi du l ch n c ngoài và du l ch n i đa. Đ tài t p trungư ệ ị ướ ị ộ ị ề ậ
nghiên c u ch tr ng, chính sách v du l ch nói chung và l hành nói riêng t nămứ ủ ươ ề ị ữ ừ
1990, v i nh n m nh ch y u t năm 2000 đn nay và kh o sát, đi u tra th c tr ngớ ấ ạ ủ ế ừ ế ả ề ự ạ
ho t đng LHQT và năng l c c nh tranh thu hút khách qu c t c a các doanh nghi pạ ộ ự ạ ố ế ủ ệ
LHQT đc c p phép tr c 30/6/2006.ượ ấ ướ
2.4. Tình hình nghiên c u: ứ
2.4.1. Trên th gi i: ế ớ Trong th i gian qua, có nhi u h c gi nghiên c u v c nhờ ề ọ ả ứ ề ạ
tranh và năng l c c nh tranh trong du l ch, c năng l c c nh tranh đi m đn và năngự ạ ị ả ự ạ ể ế
l c c nh tranh c a doanh nghi p du l ch. Nh ng công trình nghiên c u n i b t vự ạ ủ ệ ị ữ ứ ổ ậ ề
c nh tranh và năng l c c nh tranh trong ngành du l ch và l hành là c a các h c giạ ự ạ ị ữ ủ ọ ả
du l ch n i ti ng nh Crouch & Ritie, Harper Collins, Auliana Poon,... Tuy nhiên,ị ổ ế ư
c nh tranh và năng l c c nh tranh là v n đ ph c t p, nên có nhi u quan đi m khácạ ự ạ ấ ề ứ ạ ề ể
nhau v v n đ này. H i đng Du l ch và L hành th gi i đã có công trình nghiênề ấ ề ộ ồ ị ữ ế ớ
c u, đánh giá năng l c c nh tranh c a ngành Du l ch c a các n c trên th gi i.ứ ự ạ ủ ị ủ ướ ế ớ
Trong nh ng năm g n đây,ữ ầ Di n đàn kinh t th gi i (WEF) đã có nh ng công trìnhễ ế ế ớ ữ
nghiên c u và đa ra b ng x p h ng năng l c c nh tranh toàn c u hàng năm, trongứ ư ả ế ạ ự ạ ầ
đó x p h ng năng l c c nh tranh tăng tr ng và năng l c c nh tranh doanh nghi pế ạ ự ạ ưở ự ạ ệ
c a g n 200 n c và vùng lãnh th trên th gi i đ đánh giá năng l c c nh tranh c aủ ầ ướ ổ ế ớ ể ự ạ ủ
n n kinh t c a các qu c gia này.ề ế ủ ố Năm 2007, WHF cũng đã đa ra B ng x p h ngư ả ế ạ
5