ƯỜ
TR
Ộ NG Đ I H C LAO Đ NG & XÃ H I
Ạ Ọ Ớ
Ộ L P CĐ07NL
Ọ
Ề
MÔN H C : CHUYÊN Đ CHUYÊN SÂU
Ề Ố
BÀI CHUYÊN Đ CU I KHÓA
Ề TÊN Đ TÀI
Ứ
Ự
Ạ
Ạ Ộ
Ệ
NGHIÊN C U VÀ PHÂN TÍCH TH C TR NG Ộ Ủ C A HO T Đ NG TRÁCH NHI M XÃ H I Ổ Ầ Ạ T I CÔNG TY C PH N MAY SÀI GÒN 3
Ọ
Ấ ƯƠ
Ạ
Ị
NG
Ớ
Ễ GVHD : NGUY N NG C TU N SVTH : PH M TH LAN H L P CĐ07NL
ả ơ
ọ
ấ
ầ
ả ơ
ề
ậ ễ C m n th y Nguy n Ng c Tu n đã t n tình giúp chúng ầ ố t bài chuyên đ này. Xin c m n th y! em hoàn thành t
Ụ
Ụ
M C L C
Ở Ầ
Ph n ầ I: M Đ U
ề
ứ ọ ng và ph m vi nghiên c u
ứ 1. Lý do ch n đ tài ạ ố ượ 2. Đ i t ươ 3. Ph ng pháp nghiên c u
Ộ : N I DUNG
Ph n IIầ
Ộ Ủ Ậ Ệ Ề I. LÝ LU N CHUNG V TRÁCH NHI M XÃ H I C A DOANH
NGHI PỆ
ộ ố ệ 1. M t s khái ni m
ệ doanh nghi p.
ệ ộ ở ướ n c ta.
ệ ệ
ộ ở ệ a. Trách nhi m xã h i ẩ b. Tiêu chu n SA8000. ự ụ ở c. Áp d ng ụ ở d. Áp d ng 2. Tình hình th c hi n trách nhi m xã h i Vi t Nam ệ Doanh nghi p
Ẩ Ạ Ự Ở Ổ CÔNG TY C
Ầ
ạ i công ty.
ự ể ướ ủ c tri n khai c a SA8000.
ệ
ạ ợ i
ạ
ủ ớ ị ậ ở ệ Vi t Nam.
ậ
Ả Ế Ị
Ụ II. TH C TR NG ÁP D NG TIÊU CHU N SA8000 PH N MAY SÀI GÒN 3 ạ ụ ự 1. Th c tr ng áp d ng t a. Quy trình áp d ngụ ạ b. Phân tích th c tr ng c. Các b ự d. Kinh phí th c hi n. e. L i ích đem l ở f. Khó khăn, tr ng i. ẩ ộ 2. So sánh các b tiêu chu n v i quy đ nh c a Pháp lu t 3. Nh n xét. III. GI
I PHÁP, KI N NGH
ầ ư
ộ ố ể 1. M t s đi m c n l u ý ị ế 2. Ki n ngh
Ậ
Ế
ầ
Ph n III: K T LU N
Ở Ầ
Ầ
PH N I : M Đ U
Ọ Ề
I.
LÝ DO CH N Đ TÀI
ườ ạ c trên con đ
ấ ướ ộ ướ ề ả c thì bu c n
ệ ệ ng công nghi p hóa, hi n đ i ặ ổ ề ư ể ủ ớ ự ậ ị
ấ ướ ế ế ớ Ngày nay, khi đ t n hóa đ t n kinh t th gi c ta ph i có nhi u thay đ i v các m t nh : ể , chính tr , văn hóa, an ninh… đ hòa nh p v i s phát tri n c a i.
ế ướ
ng kinh t
ể ử ụ
ấ
ố ế ộ ợ ấ là quá trình h p tác, đ u
ề ơ ộ ộ ạ ứ ạ ộ ạ ầ ề ơ ộ là m t xu h Toàn c u hoá kinh t ng khách quan t o nhi u c h i ấ ố ộ ưở ố ế phát tri n cho các qu c gia, nh t là duy trì t c đ tăng tr ự ạ ệ ồ ự ồ ướ ế ả ọ c h t là ngu n nhân l c, t o cao, s d ng hi u qu m i ngu n l c, tr ả ệ ả ề ế ố ơ ệ ề i quy t t nhi u công ăn vi c làm, gi t h n các v n đ xã h i, c i thi n ế ậ ờ ố đ i s ng nhân dân. H i nh p kinh t qu c t tranh và c nh tranh, t o ra nhi u c h i và thách th c.
ớ ậ
ả ữ ủ ộ ư ạ
c ta, làm thay đ i b m t c a ở ử ướ c đã đ a l ộ ở ướ n
ớ ầ ư ướ ệ ế ộ c ngoài và m t n
ậ ỗ ợ ự ệ ậ ả ộ
ố ầ ư ớ ệ ạ ị
ở ộ ươ ng m i ậ ạ ổ ứ ươ ệ ổ ớ ề V i chính sách đ i m i và m c a, ch đ ng gia nh p vào n n kinh ự ớ ố ế ủ ế c a Đ ng và Nhà n i nh ng thành t u l n trong t qu c t ế ổ ộ ặ ủ ể ệ xã h i vi c phát tri n kinh t ố ế ị ườ ướ ng qu c t n . c ta trên th tr ậ Cùng v i vi c ban hành Lu t Khuy n khích đ u t lo tạ ệ các văn b n pháp lu t h tr quá trình h i nh p, Vi t Nam đã th c hi n ệ ễ ậ AFTA trong kh i ASEAN, gia nh p di n đàn APEC, m r ng quan h ậ ả ng m ivà đ u t th v i EU, Nh t B n, kí hi p đ nh Th ỳ t Nam Hoa k và đang trong quá trình đàm phán gia nh p T ch c Vi
ề ế ớ ng m i Th gi i cho các doanh
ư
ữ ạ ứ ớ ớ ơ ậ
ơ ủ ệ ế
i (WTO). Đi u này đã mang l ề ơ ộ ộ ớ ộ ủ ự ườ ữ ộ
ắ ứ ộ ạ ươ Th ệ ớ ệ t Nam nhi u c h i cũng nh thách th cm i cùng v i nghi p Vi ậ ệ ự ữ nh ng "lu t ch i" m i. M t trong nh ng lu t ch i m i đó là th c hi n ộ ố ộ ệ "Trách nhi m c a Xã h i c a Doanh nghi p" liên quan đ n m t s n i ộ ủ ế dung ch y u thu c lĩnh v c lao đ ng và môi tr ng, thông qua nh ng ử "B Quy t c ng x " (Code of Conduct).
ố ờ ầ ặ ẽ ứ ư ậ
ạ ứ ứ ng và s c kh e
ệ ặ i
ử ở ỏ ạ ườ ụ ả ự ế t là v x tr c ti p ch t ệ Vi
ữ
ầ ượ ộ ủ ạ ộ ạ ượ ặ i đ c
ụ ệ ệ ệ ả ề ặ ệ ả ậ Th i gian g n đây, d lu n đang quan tâm ch t ch và b c xúc đ i ớ v i hàng ạ ạ ụ lo t v vi ph m đ o đ c kinh doanh, xâm h i môi tr ấ ọ ườ ở ứ ộ con ng m c đ nghiêm tr ng; đ c bi ả ị ả ủ t Nam. th i không qua x lý ra sông Th V i c a công ty Vedan ố ớ ự S đúng – sai trong nh ng v vi c trên là rõ ràng. Tuy nhiên, đ i v i xã ề ộ h i và hàng ngàn doanh nghi p đang ho t đ ng khác, bài toán v . Trách c đ t ra và c n đ nhi m xã h i c a doanh nghi p (CSR) l ự ễ ậ th o lu n nghiêm túc c v m t lý lu n chính sách và th c ti n.
ở ậ ệ ệ ượ ấ ứ c c p ch ng nh n Vi t Nam đã có 25 doanh nghi p đ
ệ ệ ệ
ẩ ệ
ậ ậ t Th ng, Công ty d t may ế ể
ủ ố ẩ
ờ ự
ả ầ ế ữ ế ả ể ể ặ ạ
Ứ NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U II.
Ứ
Ạ NG NGHIÊN C U ẩ ệ ộ
ự ậ ở ị t Nam. ệ Vi
ờ ƯƠ III.
ệ
ườ ộ
i lao đ ng. ụ ứ ị
ư ầ ỏ ỏ ỏ ỏ
ệ Hi n nay, ạ đ t tiêu ắ ư ẩ chu n SA 8000, nh : Công ty D t may Vi ệ ấ t Ti n, Castrol Thành Công, Công ty Xu t nh p kh u d t may Vi ự Vietnam, Legamex...Chính vì v y nên em mu n tìm hi u xem th c ạ ụ tr ng c a các công ty trên đã áp d ng tiêu chu n SA8000 này ra sao ế ằ ư nh m tìm hi u nh ng k t qu tích c c trong th i gian qua cũng nh ữ ữ nh ng m t h n ch , nh ng đi m khó khăn c n gi i quy t trong lĩnh ự v c này. Ố ƯỢ Đ I T Ố ƯỢ 1. Đ I T ộ B tiêu chu n th c hi n Trách Nhi m Xã H i (TNXH). ệ Quy đ nh Pháp lu t Ứ Ạ 2. PH M VI NGHIÊN C U ầ ở ạ ổ i Công ty c ph n may Sài Gòn 3. t Không gian : ế Th i gian : 9/4 đ n 15/5/2010. Ứ PH NG PHÁP NGHIÊN C U ố S u t m, th ng kê tài li u trên internet. ấ ố Ph ng v n giám đ c công ty. ấ Ph ng v n ng ấ Ph ng v n công ty d ch v cung ng. ế H i ý ki n chuyên gia. Ầ
Ộ
PH N II. N I DUNG
Ề
Ộ Ủ
Ệ
I.
Ậ LÝ LU N CHUNG V TRÁCH NHI M XÃ H I C A DOANH NGHI PỆ Ộ Ố
i.
a.
ệ Ệ M T S KHÁI NI M ộ ủ ệ Trách nhi m xã h i c a doanh nghi p
(cid:0) ệ ộ
ủ
ữ
ệ Năm 1973 Keith Davis đã đ a ra m t khái ni m khá ự ệ ộ r ng: “CSR là s quan tâm và ph n ng c a doanh nghi p ề ượ ấ ớ v i các v n đ v ế ầ c u pháp lý, kinh t ư ả ứ ả ệ t ra ngoài vi c tho mãn nh ng yêu , công ngh ”.
(cid:0) ằ
ồ
ợ ủ ệ ừ
ơ ậ ộ ấ ị ờ ạ Archie Carroll (1999) còn cho r ng CSR có ph m vi ộ ề ự ớ ộ r ng l n h n: “CRS bao g m s mong đ i c a xã h i v ế ổ ố ớ ạ ứ , lu t pháp, đ o đ c và lòng t kinh t thi n đ i v i các t ể ứ ạ i m t th i đi m nh t đ nh”. ch c t
(cid:0) ạ i cho r ng: “CSR là
ồ Theo Matten và Moon (2004) l ề
ộ ệ ư ạ ứ ệ ệ
ườ ộ ng. Đó là m t khái ni m đ ng và luôn đ c th thách
ằ ệ ừ thi n, công ệ ượ ộ ặ ệ ộ ố ả ừ ị m t khái ni m chùm bao g m nhi u khái ni m khác nhau nh đ o đ c kinh doanh, doanh nghi p là t ề ữ dân doanh nghi p, tính b n v ng và trách nhi m môi ệ ử tr ế trong t ng b i c nh kinh t , chính tr , xã h i đ c thù”…
(cid:0) ệ ề
ệ ẩ ộ ồ ợ
ệ ề ồ ế ợ ả ộ Trách nhi m xã h i doanh nghi p là đi u ki n ràng ấ ộ ố ớ bu c đ i v i các h p đ ng xu t kh u sang các n n kinh ủ ể ế t phát tri n, bu c ph i tuân th khi ký k t h p đ ng.
(cid:0) ệ ể ệ
ề ệ ố
ộ ả ườ ự ạ ả ẩ ộ ệ ủ ế ộ yêu c u v tuân th ch đ lao đ ng t ệ ẩ th c ph m, s n ph m s ch và b o v môi tr Trách nhi m xã h i doanh nghi p th hi n qua các ầ t, an toàn v sinh ng.
(cid:0) ự ộ ồ ế ớ ề i vì s phát tri n b n H i đ ng Doanh nghi p th gi
ế ử ợ ệ ứ ể ạ
ộ
ng cu c s ng c a l c l ị ế ồ ờ ả , đ ng th i c i thi n ng lao đ ng và gia đình ủ ươ ng và c a toàn xã
ệ ự ữ v ng: "CRS là s cam k t trong vi c ng x h p đ o lý ệ ể ự và đóng góp vào s phát tri n kinh t ủ ự ượ ộ ố ấ ượ ch t l ồ ư ủ ộ ọ h , cũng nh c a c ng đ ng đ a ph ộ h i nói chung”
(cid:0) ủ ế ư t ể Phát tri n kinh t
ệ
ệ ự ể
ấ ượ ờ ố
ườ ộ ọ
ệ ả
ộ ể ư ủ ế ớ i nhân c a Ngân hàng Th gi ế ủ (WB): “CRS là s cam k t c a doanh nghi p đóng góp ữ ế ề ữ b n v ng, thông qua nh ng cho vi c phát tri n kinh t ủ ệ i lao ng đ i s ng c a ng vi c làm nâng cao ch t l ồ ộ đ ng và các thành viên trong gia đình h ; cho c ng đ ng ợ i cho c doanh nghi p cũng và toàn xã h i, theo cách có l ộ nh phát tri n chung c a xã h i”…
(cid:0) ả ụ ể ấ ả ộ i c th t
ầ ế ệ ể ể ề t c n i dung trên v CSR trong hi n nay có th hi u
ễ Di n gi ậ ề ộ ờ ộ ư ầ ủ th i h i nh p toàn c u hoá kinh t nh sau v n i hàm yêu c u c a nó:
i tiêu dùng
ườ ng
ị ườ ng và ng ệ ườ ườ i lao đ ng
ớ ộ ồ ớ ệ 1. Trách nhi m v i th tr ề ả ệ 2. Trách nhi m v b o v môi tr ệ ộ ớ 3. Trách nhi m v i ng ệ 4. Trách nhi m chung v i c ng đ ng.
ộ ố ứ ỉ ố ế ề ộ ủ ệ M t s ch ng ch qu c t v trách nhi m xã h i c a DN
ấ
ộ ầ ả ấ ả ặ
ấ ượ ng.
ẩ ệ ệ ố ệ ố ả ả ng trong DN.
ườ ự ế ủ
ấ ượ ườ ể ề ữ ộ i lao đ ng và ờ ố ng đ i s ng ng
ư ề
ậ ử + SA 8000: tiêu chu n lao đ ng trong các nhà máy s n xu t. + WRAP: trách nhi m toàn c u trong ngành s n xu t may m c. + ISO 9001: h th ng qu n lý ch t l + ISO 14001: h th ng qu n lý môi tr +CSR: cam k t c a DN đóng góp cho s phát tri n b n v ng, ệ ữ thông qua nh ng vi c làm nâng cao ch t l các thành viên gia đình h . ọ ớ ữ Ngoài ra, nh ng t p đoàn l n nh : Nike, Timberland, Gap, IKEA... đ u có các ắ ứ ộ b quy t c ng x (COC) riêng.
ề ệ b. Khái ni m v SA8000
ụ ở ộ ố ư
ồ ề ế ổ ề
ủ
ể ặ
ộ ừ quan đi m c a khách hàng / ng ữ ượ
m t s công ty ch a phai ộ nhi u năm qua, m t lu ng gió thay đ i b n bĩ đang bu c các công ty ạ ộ các chính sách và ho t đ ng c a công ườ i tiêu dùng. cho di n m o công ty mình đ ưở ố ả ữ
ệ ạ ạ ả i nh h ả ề ặ ạ ả ưở
c ộ ừ ng v m t xã h i t i nh h ng ấ ủ ề ặ ạ ộ ệ ộ ủ ề ệ ệ Trong tình hình các v tai ti ng ừ ộ nhòa t ệ ừ ạ ả ph i xem xét l i tác đ ng toàn di n t ủ ệ ty mình, đ c bi t là t Công ty nào mu n gi đánh giá cao thì không nh ng ph i xem xét l các ho t đ ng c a chính công ty mình mà còn ph i xem xét l toàn di n v m t xã h i c a đi u ki n làm vi c cho các nhà cung c p và các
ề ể
ề ủ ủ ọ ể ệ ạ
ự ư ẩ ả ệ ố ấ ỗ ố ấ ố đ i tác kinh doanh c a mình. Th c ch t, đi u này có nghĩa là ki m soát và ự th c hi n vi c tôn tr ng cũng nh đ y m nh nhân quy n c a toàn th nhân ấ viên trong su t chu i cung c p, s n xu t và phân ph i.
ậ V y, SA8000 là gì?
̀ ̀ ́ ̀ ư ̉ ề SA 8000 la tiêu chuân quôc tê ban hanh năm 1997, đ a cac yêu câu v ̀ ̀ ̀ ̉ ̣ ̣ ̉ ̣ ̣ ̣
̀ ̀ ̀ Ư ̣ ̣ ̣ ̣ ́ ̀ c Hôi đông Công nhân Quyên u tiên Kinh t ́ ́ ế ổ ư ự ự ế ̉ ̣
́ ̀ ̀ ̉ ̣
́ ề ́ ̀ ̀ ế ̣ ̣ la môt t ̃ ́ ́ ề ̣ ̣ ̣ ̣ ̣
̣ ̀ Quan lý Trách nhiêm Xã hôi nhăm cai thiên điêu kiên lam viêc trên toan câu. SA ư ượ thuôc Hôi đông u tiên 8000 đ ́ ươ ế c cua T ch c lao đông Quôc t (CEP) xây d ng d a trên cac Công kinh t , ̀ ́ ề ố ẻ ươ c cua Liên Hiêp Quôc v Quyên Tr em và Tuyên b Toan câu v Nhân Công ̀ ̀ ́ ư ủ ̣ ổ ư quyên. Hôi đông Công nhân Quyên u tiên Kinh t ch c Phi chinh ph , ̀ ́ ượ ự ợ chuyên hoat đông v cac linh v c h p tac trach nhiêm xã hôi, đ c thanh lâp ́ ụ ở ̣ năm 1969, co tr s đăt tai New York .
ả ồ ề SA 8000 có 9 đi u kho n g m:
ẻ ệ ướ
ự ủ ệ
: Không có công nhân làm vi c d ướ ộ ổ i 15 tu i, tu i t ổ ệ ụ ể ắ ổ ố c 138 c a ILO là 14 tu i, ngo i tr c đang phát tri n; c n có hành đ ng kh c ph c khi phát hi n b t c tr ể i thi u ạ ừ các ấ ứ ườ ng
ẻ ộ ộ 1. Lao đ ng tr em ướ c đang th c hi n công cho các n ướ ầ n ợ h p lao đ ng tr em nào.
ộ ấ ỳ ứ ắ
ưỡ ứ ầ
ả ợ ề ặ ượ ộ ứ : Không có b t k hình th c lao đông b t bu c, bao 2. Lao đ ng c ng b c ồ ặ ọ ộ g m các hình th c lao đ ng tr n ho c lao đ ng nhà tù, không yêu c u đ t c c ặ ằ ấ ờ ỳ tu thân ho c b ng ti n khi đ gi y t ộ ể ụ c tuy n d ng;
ỏ ứ ườ ệ : Môi tr
ư ự ữ ừ ạ
ạ ế ả ạ ế ứ ề
ệ ạ ệ ố ạ ố ớ ứ ườ ằ ữ ả ỏ ố
ứ ự ả ả ng làm vi c ph i đ m b o an toàn và lành 3. S c kh e và s an toàn ẻ ổ m nh, đ a ra nh ng bi n pháp phòng ng a tai n n và t n h i đ n s c kho , ộ ng xuyên cho công nhân viên v an toàn lao đ ng ti n hành các khóa đào t o th ỏ ệ và s c kh e, các h th ng nh m b o v nh ng m i nguy h i đ i v i s c kh e và s an toàn;
ượ ườ ể ề đoàn th và quy n th ng l
ể : Ng ọ ề ậ
ự ự ườ ủ ể ậ 4. T doự ệ ươ i làm vi c có ề ươ quy n thành l p và tham gia công đoàn theo s l a ch n và có quy n th ng ượ ng t p th theo s l a chon c a ng l ậ ng t p th ự ự ộ i lao đ ng;
ấ
ệ ố ử ề ớ ề ủ ệ
ộ ề ớ i tính, quan ni m v gi ấ ố ườ i khuy t t ể t, gi ị ổ
ị ị ệ ố ử : Không phân bi t đ i x v các v n đ ch ng t c, đ a v 5. Phân bi t đ i x ế ậ ố ồ ộ xã h i, ngu n g c, tôn giáo, ng i tính, thành viên công đoàn hay quan đi m chính tr , hay tu i tác, không qu y r i tình d c...ụ
ạ ề ể ụ ầ ứ ỉ ậ : Không áp d ng các hình ph t v th xác, tinh th n,
6. Hình th c k lu t ạ ỉ ụ không lăng m , s nh c;
ả ệ ậ ệ : Ph i tuân th theo lu t pháp hi n hành, trong m i tr
ệ
ờ ờ ờ ả ượ
ườ ng; làm ngoài gi
/tu n trong ngày th ậ ờ ầ ỏ ọ ườ ủ ng 7. Th i gi làm vi c ỉ ờ ầ ộ ấ ượ ợ /tu n, có ít nh t m t ngày ngh t quá 48 gi h p th i gian làm vi c không v ả ượ ư ờ t quá 12 c u đãi và không v ph i đ trong b y ngày; làm thêm ngoài gi ồ ợ ế ộ ể ắ ờ có th b t bu c n u trong h p đ ng gi có th a thu n.
ươ ứ ẩ ng
ề ươ : L ậ ủ ả ầ ơ ả ủ ườ i lao đ ng ph i đáp ng các tiêu chu n và quy ộ i lao đ ng và ộ c nhu c u c b n c a ng
ả ừ ươ ủ ọ 8. Ti n l ị đ nh c a pháp lu t và ph i đáp ng đ gia đình c a h ; không tr l ườ ủ ng c a ng ượ ứ ị ỷ ậ ng do b k lu t;
ả ụ ề ạ : T o đi u ki n thu n l
ậ ợ ể ả ệ ố ằ ệ ố ự ẩ ậ ợ ớ ứ ệ i đ áp d ng và duy trì ch ng 9. Các h th ng qu n lý ủ ọ nh n nh m hoà h p v i tiêu chu n trong h th ng qu n lý và th c hành c a h .
ả ư ề ệ ố ề ấ
ệ ượ
ả ấ ượ ươ ả
ng thích v i h th ng qu n lý ch t l ị ạ ạ ầ
ườ ụ ứ ể ắ ộ ổ
Đi u 9 đ a ra yêu c u v h th ng qu n lý các v n đ liên quan ầ ề ộ ủ ơ ỏ ệ ố ớ i trách nhi m xã h i c a c s . H th ng qu n lý này đ t c xây ớ ệ ố ự d ng t ng, nghĩa là cũng ủ ề có các yêu c u v ho ch đ nh chính sách, xem xét c a lãnh đ o, hành đ ng kh c ph c, ki m soát ng i cung ng, trao đ i thông tin...
́ ớ ̉ ̣ ể Tiêu chuân nay co th ap dung cho các Công ty ́ ỏ ở ả ể ở ọ ́ ươ ̣ ́ ́ ươ c công nghiêp phát tri n và cac n ̀ c cac n ̀ ́ ̣ ượ ̉ ̉ ơ ở . Tiêu chuân SA 8000 la c s cho cac công ty cai thiên đ m i qui mô l n, ́ ́ c đang phat c ̀ ̣ ̣ nh triên̉ ̀ điêu kiên lam viêc.
́ ́ ́ ̣ ̉
́ ̀ ̉ ể ̀ ́ ́ ơ ̣
ỗ ợ ề ỹ ́ ́ ̀ ̀ ̣ ̣ ̣ Muc đich cua SA 8000 không phai đ khuyên khich hay châm d t ́ ư ́ ợ h p đông v i cac nhà cung câp, ma cung câp h tr v k thuât và nâng cao nhân th c nhăm nâng cao điêu kiên sông và lam viêc.
̣ ̣ ̣ ̉ ́ ư ́ SA 8000 giúp cac doanh nghiêp đ t đ
c muc tiêu đăt ra và đam ự ̣ ̣ ̣ ̉ ̣ c th c hiên tôt khi ́ i nhuân liên tuc. Công viêc chi co th đ ̣ ợ ế ̣ ̉ ̉ ́ ể ượ i, và s ra đ i cua tiêu chuân quôc t
̉ ợ bao l ̀ ́ ươ ng thuân l co môt môi tr ̀ ́ ể ̣ SA 8000 chinh la đ tao ra môi tr ̀ ạ ượ ́ ̀ ơ ự ̀ ươ ng đó.
ẩ ế
khuy n khích các công ty s n ụ
ấ ự ạ ơ ộ
ẩ ể ấ ộ
SA 8000 là m t tiêu chu n qu c t ố ế ộ ả ổ ứ ệ ự ch c khác xây d ng, duy trì và áp d ng các vi c i n i làm vi c mà xã h i có th ch p nh n. Tiêu ệ ề ư ệ ổ ứ ộ ồ ủ ộ
ẩ ề ượ c xem là tiêu chu n v n i làm
ể ượ ẩ ấ ấ ầ c ch p nh n toàn c u nh t và có th đ
c đánh b t k n i đâu và cho b t k ngành ậ ở ấ ỳ ơ m i quy mô công ty,
ệ xu t và các t ậ th c hành t ố ế (SAI) là chu n SA 8000 do T ch c Trách nhi m Xã h i Qu c t ự ế m t thành viên c a H i đ ng v Quy n u tiên Kinh t xây d ng ề ơ năm 1998. Tiêu chu n này đ ể ượ ệ vi c có th đ ấ ỳ ở ọ giá công nghi p nào.
ẩ ế ậ ề ủ ệ
t l p các tiêu chu n liên quan đ n quy n c a ướ i lao đ ng, SA 8000 tuân theo các thõa hi n hành, bao
ổ ứ ướ ủ c c a T ch c Lao đ ng Qu c t
ế ố ế ệ c qu c t ố ế ả , b n Tuyên ngôn ề ố ề ệ ộ ẻ ướ ủ c c a Liên hi p qu c v Quy n tr ề v Nhân quy n, và Công
ớ Cùng v i vi c thi ộ ườ ng ồ g m các công ố ế ề Qu c t em.
ợ ự ườ ớ ạ ứ Th c hi n l p tr ng phù h p v i đ o đ c và minh b ch thông qua
ứ ệ ậ ậ ạ
ầ ủ ẽ ợ i các l i ích lâu
ạ ủ ạ ố ệ vi c ch ng nh n công ty và các đ i tác kinh doanh c a b n đang ho t ạ ẩ ộ đ ng theo các yêu c u c a tiêu chu n SA 8000 s mang l dài: ự ệ ệ ả i ích cho t ừ ườ ng ạ ợ i l i
́ ữ ư ế ể ộ ̣ ẩ Vi c th c hi n qu n lý theo tiêu chu n SA 8000 mang l lao đ ng đ n công ty và các bên h u quan khác co th phân loai nh sau:
́ ư ườ ổ ứ ̉ ̉ ộ i lao đ ng, các t ch c công đoàn
́ ợ ổ ứ ạ ơ ộ ể ươ ượ a. L i ich đ ng trên quan điêm cua ng ủ ch c phi chính ph và t ậ ổ ứ T o c h i đ thành l p t ch c công đoàn và th ng l ể ậ ng t p th .
ạ ườ ề i lao đ ng v quy n lao đ ng.
ộ ế ả ườ ậ ượ ệ c làm vi c
ụ ứ ủ ườ ộ ộ i lao đ ng đ ườ ề ả ứ ề ẻ Là công c đào t o cho ng ề Nh n th c c a công ty v cam k t đ m b o cho ng ạ trong môi tr ng lành m nh v an toàn, s c kho và môi tr ng.
́ ̀ ợ ́ ư ̉ ̉ :
̀ ề ả ượ ạ ươ ̣ ̣ c t o ra trong môt môi tr ̀ ̀ ng lam viêc an toan
ả
́ ̀ ́ ứ ộ ỳ ̉ ̣ ̣ ̉
́ ỏ ̉ ́ b. L i ich đ ng trên quan điêm cua khach hang ẩ ề • Có ni m tin v s n ph m đ và công băng̀ ể • Gi m thi u chi phí giám sát ơ ở ể • Các hành đ ng cai tiên liên tuc và đanh giá đinh k cua bên Th Ba la c s đ ứ ch ng t uy tin cua công ty
́ ̉ ̉
̀ ̀ ́ ệ ́ ơ ̣ ̉
́ ư ̣ ượ ợ c l i th canh tranh, thu hut nhiêu khach hang h n và xâm ̀ ̀ ̣ ươ c vao thi tr ng m i có yêu c u cao
ả ề ự ề ̣
́ ̣ ̣
́ ̉ ̉ ̣
́ ̀ ề ̣
ể ệ ̀ ́ ́ ̉ ̣
ễ ̀ ́ ̀ ̀ c xem la “Chia khoá cho s thanh công” ố ượ đ
̣
́ ườ ́ ơ ộ ̉ ́ i lao đ ng đôi v i công ty.
̀ ệ ả
́ ́ ̀ ́ ́ ̀ ́ ̀ ượ ượ ơ ̣ c cac khach hang trung
ợ c. L i ich đ ng trên quan điêm cua chính doanh nghi p: ế ̣ ơ • C hôi đê đat đ ́ ầ ơ ̣ ượ nhâp đ ạ • Nâng cao hình nh công ty, t o ni m tin cho các bên trong “S yên tâm v măt trach nhiêm xã hôi” ̀ ́ ́ • Giam chi phi quan lý cac yêu câu xã hôi khac nhau. ́ ́ ̀ ́ ị ế ̣ ươ ơ ng lao đông và th hi n cam kêt rõ rang v cac • Co v th tôt h n trong thi tr ́ ́ ̣ ư ự ượ c cac nhân chuân m c đao đ c và xã hôi giup cho công ty d dang thu hut đ ̀ ́ ự ỹ ỏ i, co k năng. Đây la yêu t viên gi ́ ̀ ơ ơ trong th i đai m i. ̀ ̀ • Tăng long trung thanh va cam kêt cua ng ́ ố ư ả • Tăng năng suât, t i u hi u qu qu n lý ́ ́ ́ ơ c môi quan hê tôt h n v i khach hang va co đ • Co đ ̀ thanh.
ấ ư
ấ ư ủ ệ
ế ẫ ồ ử ỉ ấ ợ ớ ổ ợ ế ị ệ
ổ ế
i đa hóa l ể ứ ấ
ẫ ư ố ấ ượ ế ả ố ộ ườ ả i ích i ích ờ ạ i ích cá nhân. Mâu thu n lo i này khá ph bi n trong đ i các hình th c nh tr n thu , s n xu t gây ô nhi m ng, h i l
ằ ườ ẫ Nh ng cho đ n đây kinh doanh v n ch a có ý nghĩa x u và c ch x u khi ữ ợ ệ xu t hi n mâu thu n gi a l i ích cá nhân c a nhà doanh nghi p v i các l ộ ủ ộ chung c a c ng đ ng, xã h i, và nhà doanh nghi p quy t đ nh đánh đ i l ợ ể ố chung đ t ộ ệ ở ố s ng xã h i, bi u hi n ấ ả ng, s n xu t s n ph m kém ch t l môi tr ừ ạ ủ ợ l ẩ i ích chung thành c a riêng mình, l a g t khách hàng, ng ễ ạ ế nh m chi m đo t các i tiêu dùng…
ậ ỉ ở ệ ự ề ấ Th t ra, không ch Vi t Nam, các v n đ này thu hút s chú ý và tranh
ậ ủ ầ ế ớ ế ố ứ ế ẫ ậ lu n c a h u h t qu c gia trên th gi i, nó d n đ n các nghiên c u lý lu n và
ệ ở ự ề ấ ừ ề ề ố ộ th c nghi m ư nhi u qu c gia v v n đ này. T đây hình thành m t trào l u
ị ư ế ệ ả ọ ộ ị trong khoa h c qu n tr và ti p th trào l u trách nhi m xã h i trong kinh
ủ ư ể ể ể ộ ị doanh. N i hàm chính c a trào l u này là đ có th phát tri n lâu dài và th nh
ượ ỉ ướ ệ ụ ậ ố ế v ng, các doanh nghi p không ch h ụ ng đ n ph c v th t t t khách hàng
ủ ố ủ ụ ả ậ ị m c tiêu c a mình mà còn ph i tuân th t ậ ị t các giá tr , qui đ nh (t p quán, lu t
ủ ộ ự ể ồ ộ ồ ờ ạ pháp) c a c ng đ ng/xã h i, đ ng th i đóng góp cho s phát tri n lành m nh
ệ ề ấ ồ ộ ủ ộ c a c ng đ ng/xã h i mà doanh nghi p đang là thành viên. R t nhi u quan sát
ứ ề ệ ươ ố ỉ ữ ệ ộ và nghiên c u đ u ch ra m i quan h d ng tính gi a trách nhi m xã h i và l ợ i
ể ủ ứ ộ ệ ậ nhu n, m c đ phát tri n c a doanh nghi p.
ặ ấ ạ ạ ề ủ Tuy nhiên, cách đ t v n đ c a các nhà kinh doanh thành đ t l i không
ệ ể ả ợ ớ ợ ệ ph i là li u chúng ta có th dung hòa l i ích doanh nghi p v i l ộ i ích xã h i
ặ ấ ề ở ư ệ ế ỉ (nh cách đ t v n đ ự trên) mà là ch khi các doanh nghi p cam k t và th c
ệ ố ệ ệ ớ ộ ồ hi n t t trách nhi m v i khách hàng và c ng đ ng thì khi đó doanh nghi p phát
ể ị ượ ệ tri n và th nh v ệ ộ ng. Nghĩa là trách nhi m xã h i đã không còn là trách nhi m,
ứ ệ ụ ở ị ướ ạ ộ nó tr thành s m nh (mission) và m c tiêu đ nh h ủ ng cho các ho t đ ng c a
ệ ế ề ệ ằ ấ doanh nghi p. Đ n đây r t nhi u doanh nghi p băn khoăn, đành r ng các giá tr ị
ề ố ồ ộ ư ự ệ ả ộ c ng đ ng/xã h i là đi u t ệ ệ t, nên làm, nh ng th c hi n chúng li u có c i thi n
ủ ệ ả ỉ ế k t qu kinh doanh c a doanh nghi p hay ch làm gia tăng các chi phí cho doanh
ủ ệ ệ ệ ấ ắ ạ nghi p? Kinh nghi m c a các doanh nghi p cho th y trong ng n h n chi phí có
ư ự ể ề ả ố ủ th gia tăng, nh ng v lâu dài chi phí gi m xu ng đi kèm theo s gia tăng c a
ợ các l i ích.
(cid:0) Doanh nghi p nh n đ
ệ ậ ừ ệ ự ệ ượ ợ c l i ích gì t vi c th c hi n các
trách ệ nhi m xã ộ h i?
ự ầ ấ ộ ọ Đ u tiên và quan tr ng nh t là xây d ng m t hình
ả ố ề ệ ồ nh t ộ ề ả ộ t v doanh nghi p trong c ng đ ng m t n n t ng
ủ ợ ế ạ ả ộ ố ọ quan tr ng c a l i th c nh tranh. M t hình nh t t chính là
ự ươ ệ ạ ơ ở ể c s đ hình thành và xây d ng các th ng hi u m nh.
ự ủ ệ ộ ị ị Th c hi n nghiêm túc các giá tr , qui đ nh c a xã h i giúp
ệ ượ ộ ườ doanh nghi p có đ c m t môi tr ng kinh doanh (bên trong
ậ ụ ạ ộ ộ và bên ngoài) lành m nh, m t đ i ngũ nhân viên t n t y, cam
ầ ấ ế ủ ạ ứ ế k t và đ o đ c yêu c u t ầ ể t y u c a phát tri n. Các yêu c u
ệ ệ ộ ở ề v trách nhi m xã h i hi n nay đã tr ẩ thành các tiêu chu n
ư ủ ạ ả ệ ẳ ph i có trong kinh doanh ch ng h n nh SA8000 c a d t
ự ệ ể ề ệ ẩ may. Th c hi n các tiêu chu n này là đi u ki n đ tham gia
ị ườ ễ ở ư ự ớ ỹ các th tr ậ ng l n nh EU, Nh t, M . Th c ti n các doanh
ư ệ ầ ẩ ề nghi p ban đ u khi ch a quen các tiêu chu n thì còn nhi u
ư ắ ậ ị khó ch u và khúc m c, nh ng khi đi vào v n hành thì các tiêu
ấ ẩ ộ ả ế chu n này còn giúp gia tăng năng su t lao đ ng và c i ti n
ấ ượ ẩ ả ẩ ch t l ấ ng s n ph m, vì các tiêu chu n này liên quan r t
ề ợ ề ườ ộ ườ ế nhi u đ n quy n l i ng ệ i lao đ ng, v sinh môi tr ng làm
ệ ộ vi c, an toàn lao đ ng…
ư ể ộ ỉ ề (1) n n kinh t ế ị ườ th tr ớ ầ ng ch a phát tri n m t cách hoàn ch nh v i đ y
ể ế ậ ư ầ ủ ồ ồ ự ủ ủ ơ ế đ c ch , th ch , tác nhân và ngu n l c c a nó (lu t pháp ch a đ y đ , đ ng
ị ườ ị ườ ỏ ư ạ ộ b , th tr ng còn phân tán, qui mô nh , thông tin th tr ng ch a minh b ch,
ị ườ ủ ệ ệ ệ ủ can thi p quá sâu c a chính ph vào th tr ng thông qua các m nh l nh hành
chính…).
ẻ ủ ơ ế ị ườ ớ ự ư ứ ậ (2) đi kèm v i s non tr c a c ch th tr ng là nh n th c ch a chính xác
ộ ố ườ ầ ủ ợ ố ợ ụ ể ụ ợ ủ và đ y đ (m t s tr ng h p thì c tình l i d ng đ tr c l i) c a các nhà kinh
ộ ề ứ ệ ả doanh và c xã h i v ch c năng và trách nhi m kinh doanh.
ể ả ậ ệ ượ ế ệ ầ ạ V y đ gi i quy t các hi n t ầ ng không lành m nh hi n nay, yêu c u đ u
ầ ư ộ ề ể ồ ị ườ tiên là đ u t phát tri n đ ng b n n kinh t ế ị ườ th tr ộ ng. M t th tr ng lành
ộ ơ ể ệ ệ ậ ạ ắ ỏ ố ế m nh, kh e kho n chính là m t c ch hoàn thi n đ nh n di n các kh i u và
ạ ừ lo i tr chúng.
ự ế ể ự ự ữ ủ ề Th c t chúng ta có th t hào và t tin v nh ng đóng góp c a các doanh
ạ ộ ữ ệ ế ấ ộ nghi p cho các ho t đ ng xã h i. Rõ ràng chúng ta không thi u nh ng t m lòng.
ư ệ ầ ộ ơ ừ ệ ệ Nh ng trách nhi m xã h i không đ n thu n là lòng t thi n. Trách nhi m xã
ả ắ ộ ầ ơ ộ ể ạ ữ ể ớ ộ h i ph i g n v i m t t m nhìn xa đ t o ra nh ng c h i phát tri n.
Ự Ệ Ệ 2. TÌNH HÌNH TH C HI N TRÁCH NHI M XÃ H I Ộ Ở ƯỚ N C
TA.
ụ ở ệ a. Áp d ng Vi t Nam
ữ ầ
ộ ố ượ ệ ờ ủ ộ ệ ự c ta đã có m t s doanh nghi p ch đ ng th c ậ ư ế ế ộ t đ n nh các t p c xã h i bi
ở ướ Nh ng năm g n đây, n ệ ủ ọ ươ hi n CSR và nh đó th ng hi u c a h càng đ ợ ạ đoàn Mai Linh, Tân T o, Duy L i, ACB, Sacombank, Kinh Đô…
ưở ướ
ng t ệ ướ ượ ổ ứ ở c t c ta đã có gi ch c b i Phòng Th ớ ự i th ệ ng m i và Công nghi p Vi
ộ ả ươ ộ ng binh và Xã h i, B Công Th
ự ng "CSR h ạ ươ ộ ổ ứ ch c, nh m tôn vinh các doanh nghi p th c hi n t
ộ ố ả ế
ằ ậ ự ế ấ
ệ ầ ả ọ
ậ ộ ế ỉ ờ ự ệ ệ ầ ằ ộ
ươ ủ ệ
ừ ồ ộ
34,2 lên 35,8 tri u đ ng/lao đ ng/năm, t ả ỷ ệ l ệ ệ
94% lên 97%.4 Ngoài hi u qu kinh t ớ ế ự ắ ự ả
ườ ộ ề ể ừ i s phát tri n b n T năm 2005, n ữ t Nam (VCCI), v ng" đ ộ ệ ươ ộ ng cùng các hi p h i Da B Lao đ ng Th ệ ố ệ ệ t công tác giày, D t may t ệ CSR trong b i c nh h i nh p. Cho đ n năm 2006 đã có 50 doanh nghi p ngành ự ủ ạ ộ ệ d t may và da giày tham d ho t đ ng này vì đã nh n th y tính thi t th c c a ộ nó. Kh o sát do Vi n Khoa h c Lao đ ng và Xã h i ti n hành g n đây trên 24 ệ doanh nghi p thu c hai ngành d t may và da gi y đã ch ra r ng nh th c hi n ng trình CSR, doanh thu c a các doanh nghi p này đã tăng 25%, năng các ch ấ ệ ộ su t lao đ ng cũng tăng t hàng ừ ẩ ấ , các doanh nghi p còn xu t kh u tăng t ủ ợ ừ ệ ạ vi c t o d ng hình nh v i khách hàng, s g n bó và hài lòng c a có l ng i t ộ i lao đ ng, thu hút lao đ ng có chuyên môn cao…
ị ộ ầ ể
ể ượ
ễ ố ệ t Nam tiêu bi u đ ứ ủ
ờ ỳ ộ ạ ờ ạ ễ ỷ ệ ồ
ệ ệ ượ ặ t Nam trong th i k h i nh p. Đ ng th i, t t Nam (13/10/2008) cũng đã có 100 doanh nhân đ
ể ớ
ệ ả ạ ọ
ấ ố ớ ộ ấ ắ ệ ự ề
ệ ầ c các doanh nhân đ i di n cho g n 300.000 doanh nghi p c n
ể ệ ể ố ị ng Chính ph
ướ ự ộ ấ ủ ướ ả ư ễ ệ G n đây, H i ngh Doanh nhân tiêu bi u toàn qu c năm 2008 di n ra trong hai ngày 11 và 12/10/2008, đã có 100 doanh nhân Vi c trao ầ ể ượ ặ t ng Cúp Thánh Gióng bi u t ng cho tinh th n, s c m nh c a doanh nhân ậ i L k ni m Ngày Doanh nhân Vi ệ Vi c trao t ng danh hi u ệ t Nam tiêu bi u năm 2008. Các doanh nhân này cùng v i các Doanh nhân Vi ủ doanh nghi p c a h bên c nh các thành tích xu t s c trong s n xu t kinh ồ ờ ồ doanh, đ ng th i cũng đ u là các đi n hình th c hi n CSR đ i v i c ng đ ng xã h i. ộ Tr ả ướ ạ c ủ tham d H i ngh Doanh nhân tiêu bi u toàn qu c 2008, Th t ơ Nguy n T n Dũng đã l u ý các doanh nhân, doanh nghi p ph i nâng cao h n
ụ ộ ộ
ấ ấ ơ ữ ệ ứ ạ ấ ướ ườ ừ ề ữ n a trách nhi m xã h i, coi đó là m t m c tiêu ph n đ u văn hóa kinh doanh, tăng c đó đóng góp nhi u h n n a cho đ t n ng s c c nh tranh, t c.
ệ ủ ướ ỉ ạ ủ
ể ệ ệ ủ ạ
ị ể ệ ằ ệ ậ ự
ấ ư ậ ườ ệ ễ ậ ng…”. Nh v y, có th th y
ế ặ
ủ ấ ả
ấ ng, các doanh nghi p hãy th hi n trách nhi m xã Theo ch đ o c a Th t ứ ộ h i, th hi n văn hóa kinh doanh, đ o đ c kinh doanh b ng vi c tuân th đúng ậ ậ quy đ nh pháp lu t. “Văn hóa kinh doanh không ch p nh n s gian l n, không ể ấ CSR có sự ấ ch p nh n vi c gây ô nhi m môi tr ệ ẽ ớ ắ g n k t ch t ch v i văn hoá kinh doanh, văn hoá doanh nghi p, và cũng chính ạ ộ t c các doanh nhân khi tham gia vào các ho t đ ng là văn hoá doanh nhân c a t ươ ả s n xu t kinh doanh trên th ườ . ng ng tr
ấ ệ ễ ự
ậ ề ớ
ầ ướ ệ ế ệ ứ ậ c các doanh nhân n
ữ ườ ữ ằ ng đ i s ng c a ng
ắ ể ờ ố ư ể ả ợ ệ ộ ủ t Nam i ngày càng hi n nay và nhi u năm t ữ ủ c ta nh n th c sâu s c chính là nh ng đóng góp c a ế ề b n v ng, thông qua ộ ủ i lao đ ng và ộ ủ i cho c doanh nghi p cũng nh phát tri n chung c a c ng
ự Th c ti n cho th y, th c hi n trách nhi m xã h i c a các doanh Vi ờ ỳ ộ th i k h i nh p toàn c u hoá kinh t ượ đ ệ ệ các doanh nghi p, doanh nhân vào vi c phát tri n kinh t ạ ộ ấ ượ nh ng ho t đ ng nh m nâng cao ch t l ệ ọ gia đình h , có l ộ ồ đ ng xã h i.
ễ ự ế ậ ấ ộ
ở ữ ộ
ế ố ớ ẽ ể ế ầ ủ ậ
ườ ầ Th c ti n cũng đã cho th y, trong ti n trình h i nh p kinh t toàn c u, CSR ế ệ ệ t Nam, n u đã tr thành m t trong nh ng yêu c u đ i v i các doanh nghi p Vi ị ớ ượ doanh nghi p nào đó không tuân th CSR s không th ti p c n đ c v i th tr ệ ế ớ ng th gi i…
ự ư
ậ ẽ ệ ệ ố ừ ộ ẽ ề ợ ợ i nhi u l ệ ạ đó s mang l và l
ộ i nhu n kinh t ồ ấ
ọ ệ ố ộ
ự i đã là th c hi n t ể ệ ệ
ệ ộ ủ ư ự ệ
ạ ủ ộ ề
ầ ộ
ườ ứ ể ạ ớ
ạ ệ ị ả ườ ủ t trách nhi m xã h i s giúp nâng cao uy tín c a Nh đã nêu trên, th c hi n t ế i ích doanh nghi p, doanh nhân, t ừ ệ ứ ị chính tr xã h i cho h . Tuy nhiên, cũng không nên đ ng nh t vi c c làm t ộ ừ ệ ỏ ệ t trách nhi m xã h i, cho dù làm t thi n là m t thi n gi ệ ự ế ạ ộ là đã có ho t đ ng th hi n trách nhi m xã h i c a doanh nghi p. Th c t ậ ợ ẫ ệ ừ thi n nh ng v n vì ch y theo l i nhu n mà vi doanh nghi p tích c c làm t ự ữ ạ ộ ồ ể ự ậ ph m pháp lu t, vi ph m s phát tri n b n v ng c a c ng đ ng xã h i. “S ở ồ ệ ộ ố Đ ng Nai đã “đ u đ c” sông ki n Vê Đan” cùng m t s doanh nghi p khác ộ ng m i đây là m t minh ch ng đi n hình cho Th V i làm hu ho i môi tr tr ỷ ợ ng h p này.
ườ ể ể ế ữ ự
ề ư ắ ằ ả
ị ộ ẫ ứ
ườ
ươ ư ả ướ ư ậ ạ ạ ợ ế ng h p khác n a “đã b l ” thì s đã t bao tr Đó là ch a th k h t còn bi ư ị ộ ợ ườ ồ ng h p “ch a b l ” đã và đang v n x y ra trên r i, và ch c r ng còn nhi u tr ạ ẫ ồ ế ườ ấ ướ c này… Ng đ t n i dân TP. H Chí Minh đ n nay v n đang b c xúc, lo ng i ệ ủ ố ư ở ễ ạ ề các khu công nghi p c a thành ph nh các v tình tr ng ô nhi m môi tr ng ữ ị ề ệ ng khác n a khu công nghi p Lê Minh Xuân, Tân T o… và còn nhi u đ a ph ơ ế c cũng đang lâm vào tình tr ng nh v y. Đ n nay, ch a có c quan trong c n
ầ ể ố ế
ế ứ ệ ừ ạ
ề ấ
ệ ư ậ ữ ơ ng đ cao h n n a tính t ậ ỉ ừ ế ườ ứ ự ý th c t
ạ ở i ậ ệ ề ấ ỗ
ứ ệ ủ ầ ả ộ
ế ủ ả ở ố ủ ch c năng nào có th th ng kê đ y đ con s các doanh nghi p thi u trách ộ ứ nhi m xã h i, thi u văn hoá kinh doanh, đ o đ c kinh doanh nh v y. T đó, ự ệ ầ ấ ế ủ càng cho th y tính c p thi t c a vi c c n tăng c ậ giác trong nh n th c và đã đ n lúc không ch d ng l giác, th m chí ầ ủ ạ ộ ho t đ ng c a m i doanh nghi p mà c n lu t pháp hoá v n đ trách nhi m xã ộ ủ nghi pệ theo đúng các yêu c u đã ph n ánh trong n i hàm c a nó h i c a doanh ư nh đã nêu đã đăng ngày 10/4/2009. t c a tác gi bài vi
ươ Vi
ạ ự ớ ở ố ng đ i m i ứ
ủ ầ ệ ế ớ ả
ồ ứ ế ệ
ế i (WB) t ậ ự ưở ử ề
ồ
ộ ậ ể ự ừ ạ ắ ứ ệ ự ự ệ ầ ỏ
ữ ộ
ả ụ ể ơ ự ệ ễ
ả ế ố ớ ủ ị ệ ớ ng t ứ ư ệ ệ ấ ằ t Tuy nhiên cũng c n th y r ng, khái ni m CSR vì còn t ớ ế ẫ ệ Nam nên vi c th c hi n nó cho đ n nay v n còn h n ch . Theo nghiên c u m i ệ ệ ạ i Vi đây c a Ngân hàng Th gi t Nam, rào c n và thách th c cho vi c ứ ề ự ệ th c hi n CSR bao g m: 1) Nh n th c v khái ni m CSR còn h n ch ; 2) Năng ờ ồ ệ ấ ị ả su t b nh h ng khi ph i th c hi n đ ng th i nhi u b quy t c ng x COC ẩ ỹ (Code of Conduct); 3) Thi u ngu n tài chính và k thu t đ th c hi n các chu n ẫ ệ ặ m c CSR (đ c bi t là đ i v i các doanh nghi p nh và v a); 4) S nh m l n ệ ị ộ ậ ữ t gi a qui đ nh c a CSR và B lu t Lao đ ng; 5) Nh ng quy đ nh do khác bi ề ưở ướ ả i c th h n v i vi c th c hi n các COC. Di n gi c nh h trong n ả ộ ố m t s rào c n, thách th c đó nh sau:
ề ệ ướ ế đó là s hi u bi
ầ ệ ừ ự ể ệ ế ủ ỉ ể
ế ệ ơ ể ệ c h t, ề ự
ệ ủ ộ ự ế
ộ ệ ế ạ ộ ừ
ẫ ậ
ụ
ướ
ủ ạ ờ i. Tình tr ng l ấ ượ
ề ạ
ướ ậ ở ủ ơ ế ợ ụ i d ng th ẫ ng v n ph bi n ệ ớ ệ ng hi u nhà n
ươ ụ ướ ố
ứ
ị ỗ thì ngân sách nhà n
ư ầ Tr t c a không ít các doanh nghi p v CSR ch a đ y ư ủ ể ằ thi n mà ch a hi u r ng đ . Nhi u doanh nghi p ch hi u đ n thu n là làm t ả ạ ộ ệ ự ả vi c th c hi n CSR là ph i th hi n tr c ti p trong toàn b các ho t đ ng s n ữ ấ đã có nh ng doanh xu t – kinh doanh c a các doanh nghi p. Vì th , trên th c t ư ệ ự ạ ặ ẫ nghi p m t m t v n tham gia tích c c các ho t đ ng nhân đ o, t thi n nh ng ặ ạ ợ m t khác v n lao vào vòng quay l i nhu n kinh doanh không lành m nh theo ậ ể t, tranh th các khe h c a c ch , chính sách ki u buôn bán lòng vòng, ch p gi ệ ể ế ị ườ ươ ng hi u th tr c ban hành đ ki m l ng do Nhà n ổ ế ở ả ể ủ c a nhau đ làm hàng gi , hàng nhái, hàng kém ch t l ể ả ộ ư ể ế ướ c ta. Đó là ch a k đ n tình tr ng đã có nhi u doanh nghi p l n, k c m t n ỉ ợ ụ ướ ố c đã không ch l c mà còn s các t p đoàn nhà n i d ng th ể ấ ự ế ướ ợ ụ c (th c ch t là chi m d ng v n nhà n c) đ kinh l i d ng ngân sách nhà n ặ ượ ữ ả c giao doanh buôn bán lòng vòng c nh ng m t hàng không đúng ch c năng đ ướ ộ ộ ờ ớ ể c i l n thì đem chia chác n i b , còn khi b l đ khi thu l ị ả ph i gánh ch u…
ộ ả ự ệ ệ m t rào c n khác tác đ ng b t l
ệ ỹ ị
ừ ệ ẩ ặ ỏ
ừ ệ ệ ệ ệ ộ ứ ấ ợ ế Th hai, i đ n vi c th c hi n CSR là do ệ ề ậ ể ự ồ ụ ế nhi u doanh nghi p hi n nay b thi u h t ngu n tài chính và k thu t đ th c ầ ệ ự ệ t là các doanh nghi p nh và v a, mà ph n hi n các chu n m c CSR, đ c bi ỏ ề ớ l n doanh nghi p Vi t Nam hi n đ u là doanh nghi p nh và v a.
ệ ệ ệ ủ
ự ặ tính pháp lý c a vi c đánh giá th c hi n CSR ượ , m c dù đã đ
ủ ắ ứ
ữ ủ ậ ị
ườ ẩ ẫ ộ
ậ ị ế
ố ạ ế ệ ả ơ . T đó, n u x y ra các vi ph m dù s ý hay ch
ế ố ế ừ qu c t ế ế ẫ ệ ế ấ ở ướ ứ Th ba, c ta hi n nay còn n ị ự ế ế ấ ậ ạ ề c quy đ nh theo các quy nhi u h n ch , b t c p. Trên th c t ư ế ị ẩ ử ộ ắ t c c a các b quy t c ng x COC và các tiêu chu n ch đ nh khác nh ả ạ ẩ i không ph i SA8000, WRAP, ISO 14000, GRI..., tuy nhiên các tiêu chu n này l ướ ủ ả ố ế là tho thu n gi a các chính ph hay quy đ nh c a các công mà c qu c t ặ ấ ữ ỉ ng v n ch là ràng bu c gi a các nhà xu t nh p kh u ho c do chính các th ế ệ ự ặ đ t ra, vì th còn thi u tính pháp đ nh qu c gia và càng thi u doanh nghi p t ủ ị tính pháp đ nh thông l ử ý đáng ti c nào đó mà d n đ n khi u ki n nhau thì r t khó phân x .
ả ế
ồ ạ ấ ả ấ ệ ấ ạ ư
ộ ặ ắ ư ữ ộ ệ ả ạ ự
ớ ắ ề ầ ệ ơ ủ phát h n là m t vi c làm t ả
ữ ệ ệ ẹ ủ ạ
ườ ề ạ ườ ẩ t Nam nên th
ụ ớ ỉ ả ố ượ ng khách hàng t
ậ i tiêu dùng Vi ủ ế ả ở tr
lên. L i nhu n và vòng quay l ư ậ ợ i nhu n thu đ ế ẫ ế ả ấ
ệ ể ả
ư ể ặ ẩ
ệ ươ ấ ẩ ệ i d ng uy tín th
ể ư ả ườ ẫ Cho đ n nay, chúng ta đã có các doanh nghi p s n xu t s ch: s n xu t rau ủ ả ạ s ch, nuôi tr ng th y s n s ch, s n xu t than s ch... Nh ng nh ng vi c làm ề ự này h u nh mang nhi u tính b t bu c ho c là t ề ạ ộ nguy n g n li n v i ho t đ ng kinh doanh và hình nh c a doanh nghi p. Đi u ố ấ ư l u ý n a, do thói quen tiêu dùng và nh t là do “túi ti n” còn h n h p c a đa s ệ ủ ệ ng s n ph m s ch c a các doanh nghi p ng ư ừ ầ ụ t ng l p trung l u, này ch y u ch ph c v cho các đ i t ượ ợ c cho các doanh khá gi ả ấ ứ ệ nghi p này vì th cũng ch a ph i là h p d n khi n cho không ph i b t c ả ấ doanh nghi p nào cũng có th chuyên tâm vào s n xu t, kinh doanh các s n ị ệ ả ph m này. Đó là còn ch a k cá bi t đã có doanh nghi p s n xu t ho c siêu th ợ ụ ng hi u đ đ a c hàng “b n”, hàng nhái, kinh doanh đã l ạ ể ả hàng gi vào đ bán l n cùng hàng s ch cho ng i tiêu dùng.
ạ ể ề ệ ệ ấ ầ
ạ ế ứ ở ướ n ả
ạ ệ ể ả
ả ẩ ả ự
ự ư ự ứ
ị ấ ượ ướ i các ch t kích thích tăng tr c t ả ự
ạ ườ ộ
ấ ẩ
ạ ạ
ẩ ưở ế ế ử ụ ệ ự ả ả ạ ậ ở ẻ tr em, có th d n t ệ ộ ả ể ủ ụ
ế ể
l ộ ứ ẩ ả ậ
ừ ng thu c tr ẵ ơ ẩ
ớ ặ ượ sâu v
ự ậ ượ ưỡ ầ ộ ế c ta v tình tr ng thi u trách nhi m xã h i, Bi u hi n rõ nh t g n đây ủ ấ thi u đ o đ c, văn hoá trong s n xu t kinh doanh c a không ít các doanh ặ ế ự ệ nghi p là đã đ x y ra hàng lo t các s ki n liên quan đ n các m t hàng nông ư ướ ươ ệ ẩ ả ng c t s n th c ph m không b o đ m v sinh an toàn th c ph m, nh n ằ ả ả ể ộ đen ch a 3MCPD (m t ch t có th gây ung th ), th c ph m b o qu n b ng ấ ng, cá nuôi trong foocmon, hàn the, rau đ ễ ấ ả ẩ ng b ô nhi m, nông s n th c ph m ch bi n s d ng các ch t b o môi tr ả ậ ượ ố ư ượ t quá tiêu qu n đ c h i, d l ng kháng sinh hay thu c b o v th c v t v ễ ữ ệ ầ ẩ chu n cho phép và g n đây nh t là vi c hàng lo t các s n ph m s a nhi m ể ẫ ớ ử ấ ộ vong. melamine m t ch t đ c h i gây ra s n th n i t ọ ệ ộ Theo k t qu ki m tra c a V Khoa h c và Công ngh , B Nông nghi p và ả ố ỷ ệ ư ượ sâu trong các s n d l Phát tri n nông thôn: năm 2007, t ạ ấ ố ấ ả i Hà N i, H i Phòng, Đà N ng m c th p nh t là ph m rau mu ng, c i, đ u... t ớ ố ớ ả ệ ầ ấ i 30 l n và t, đ i v i s n ph m nho, có n i phun t 15%, cao nh t 30%; đ c bi ừ ả ớ ưỡ ố ỷ ệ i trên 60%; có t thu c tr i kho ng ng cho phép lên t t ng l t ệ ả ố ư ượ ấ ả ố ẫ ổ 32,54% t ng s m u nông s n phân tích phát hi n th y d l ng thu c b o v ớ ạ ố i đa cho phép trong i h n t th c v t, trong đó g n 70% đã v ệ ng gi t quá ng
ẩ ự ẩ ủ ổ ứ ữ ế ế ớ th gi
ộ i WHO). Đó là nh ng con s ả ưở ố ỏ ớ ứ i s c ng không nh t
ườ ủ ậ ạ ỏ th c ph m (tiêu chu n c a T ch c Y t đáng báo đ ng và cũng chính là nguyên nhân gây nh h kh e, th m chí là tính m ng c a ng i tiêu dùng.
ầ ặ ậ ươ
ạ ư
ệ ư ủ ư ườ
ư ươ ề ị ề ườ ườ ng c a nhi u doanh nghi p, nh ng d ữ
ườ
ề
ứ ự ệ ườ ệ ệ ờ i cho r ng, nói v ý th c t ể ng trong th i đi m hi n nay d
ệ ả ờ ườ ư ệ ễ
ủ ệ ả
ộ ạ ộ ớ ứ ệ
ộ ủ ả ự ẩ
ấ ộ ệ ả ệ ệ ả ờ ệ ấ ằ ng ti n C n th y r ng, trong th i gian qua, m c dù công lu n và các ph ễ ữ ạ ng xuyên đ a tin v nh ng vi ph m gây ô nhi m thông tin đ i chúng đã th ơ ố ng nh là đa s các c quan môi tr ể ử ủ ạ ệ ề ủ ứ ng đ u ch a có nh ng bi n pháp đ m nh đ x lý ch c năng c a các đ a ph ệ ệ ọ ầ ớ ợ ng h p đó, trong khi ph n l n các doanh nghi p thì tìm m i bi n pháp các tr ủ ề ằ ườ ể giác c a doanh đ né tránh trách nhi m. Nhi u ng ư ườ ệ ng nh là nghi p trong vi c b o v môi tr ừ ự ế m t câu chuy n xa v i và không th c t ! Nh ng rõ ràng ô nhi m môi tr ng t ệ ẩ ả ho t đ ng s n xu t, ch bi n các s n ph m c a các doanh nghi p hi n nay đã ệ i m c báo đ ng, th hi n trách nhi m xã h i c a doanh nghi p nói chung, lên t ố các doanh nghi p s n xu t kinh doanh hàng nông s n th c ph m nói riêng đ i ớ v i vi c b o v môi tr ế ế ể ệ ấ ế ấ ạ ườ ng còn r t h n ch .
ấ ấ ệ ế ủ ả t c a vi c có m t h th ng các gi
ả ộ ệ ố ị ươ
ữ ế ị ấ ượ ả
ả
ự ệ ầ t Nam c n th c hi n t
ứ ớ ộ ủ ệ ồ ừ i pháp đ ng T đó cho th y tính c p thi ả ơ ở ệ ộ b kh thi, hi u qu cao gi a các c p, các ngành, các đ a ph ng, c s (bao ằ ậ ả ồ i pháp ch đ nh đ c lu t pháp hoá) nh m giúp các doanh g m c các gi ệ ầ ệ ướ ệ c ngoài đã và đang liên doanh đ u t Nam và c các doanh nghi p n nghi p Vi ư ướ ệ ố ơ ệ ọ t t h n i m i hình th c v i các doanh nghi p Vi d ữ n a trách nhi m xã h i c a mình.
ộ ố ế ổ ứ SA 8000 do t ệ ch c Trách nhi m xã h i qu c t
ố ề ầ
ệ ố ớ ủ ả
ẩ ư ấ ắ ự ề ề
ị
ứ ợ
ẩ ế ớ ề ố (Social Accountability International SAI) công b là tiêu chu n đ a ra các yêu c u đ i v i các đi u ệ ộ ổ ứ ki n làm vi c mà m t t ch c ph i cung c p cho các nhân viên c a mình. Tiêu ườ ự ẩ ượ i. Các c xây d ng d a trên các nguyên t c chung v quy n con ng chu n đ ướ ủ ữ ầ ủ ợ ổ ớ yêu c u c a tiêu chu n phù h p v i nh ng qui đ nh trong các công c c a T ẻ ề ố ề ướ ủ ộ c c a Liên h p qu c v quy n tr em và i (ILO), Công ch c lao đ ng th gi ề Tuyên b chung v nhân quy n.
ề ướ Tr
ộ ạ ự ế ớ ờ ấ c khi tiêu chu n SA 8000 ra đ i, r t nhi u hãng l n trên th gi ệ ứ ớ ộ ộ ị
ề ẩ ạ ứ ệ ư
ệ
ứ m t vi n nghiên c u các v n đ v trách ề ứ ố ử ớ ề ề ấ ứ ấ ự ệ ộ
ư ậ ả ấ ạ ộ
ộ ủ ạ ứ ấ ể ệ ặ ấ
ậ ở ạ ạ ữ ẩ ị i đã xây d ng các qui ph m đ o đ c, m t hình th c qui đ nh n i b trong vi c cung ệ ấ c p các đi u ki n làm vi c cho nhân viên cũng nh các cách th c đ i x v i ộ ế ộ ồ ư nhân viên. H i đ ng u đãi kinh t ộ ơ nhi m xã h i c a công ty, m t c quan tr c thu c SAI, đã nghiên c u r t nhi u ứ ế qui ph m đ o đ c nh v y. K t qu các cu c nghiên c u cho th y, các qui ớ ph m ki u đó r t khác nhau, thi u tính nh t quán, đ c bi nh ng qui đ nh pháp lu t s t ế t là khi so sánh v i ự ụ ể i và khó đánh giá vì không có chu n m c c th .
ề ế
ộ ẩ ườ ư ng, lao đ ng... Các nhà s n xu t g p ph i
ữ ấ ặ ứ ầ ộ i nh ng y u ả ỏ
ườ ề ố ử ớ ộ ấ ả ề ườ ỏ ơ ớ i tiêu dùng ngày càng quan tâm h n t ộ ả ườ i lao đ ng. Nhu c u ch ng t ng và xã h i, l n lên, đòi h i
V phía xã h i, ng ộ ủ ả ộ ấ ạ ấ ả ớ ủ ề i ch v các
ả ệ ấ ộ ố xã h i c a s n ph m nh môi tr t ộ ứ m t s c ép xã h i trong v n đ đ i x v i ng ộ ớ ộ ề ả m t n n s n xu t s ch, c v góc đ môi tr ộ ự ố m t s th ng nh t trong các nhà s n xu t, các nhà qu n lý và gi ề ị ạ d ng qui đ nh chung v trách nhi m xã h i.
ự ượ ả
SA 8000 đ ệ ụ ế ậ
ả ế ằ ắ ệ ố ệ ả ấ
ệ ộ ồ
ộ ấ ượ ng theo ISO 9000 c xây d ng trên mô hình qu n lý ch t l ệ ế ầ ụ ụ ph c v cho vi c đánh giá theo tinh th n ISO: phát hi n và ti n hành các hành ườ ừ ộ đ ng kh c ph c phòng ng a, khuy n khích c i ti n th ng xuyên, t p trung ứ ệ ự ủ vào h th ng qu n lý, cung c p các tài li u làm b ng ch ng cho hi u l c c a ế ố ắ ả ệ ố h th ng qu n lý đó. Ngoài ra SA 8000 bao g m 3 y u t b t bu c cho vi c ề ặ đánh giá v m t xã h i:
ự ặ ầ ố ụ ẩ ớ i
ộ ∙ B các tiêu chu n áp d ng trong các lĩnh v c đ c thù v i các yêu c u t thi u; ể
ư
ả ệ ườ ả ∙ Các chuyên gia đánh giá ph i tham kh o ý ki n c a các bên quan tâm nh các ủ ổ ứ ch c phi chính ph , nghi p đoàn và ng t ế ủ ộ i lao đ ng;
ườ ế ạ
ề ấ ộ i lao đ ng, các t ợ ớ ổ ứ i t ổ ch c
ơ ế ứ ứ ậ ∙ C ch phàn nàn và khi u n i cho phép các cá nhân ng ả ch c và các bên quan tâm khác ph n ánh các v n đ không phù h p t ch ng nh n.
2. Áp d ng
ụ ở ệ Doanh nghi p ( Công ty c ph n ổ ầ may Sài Gòn 3)
ộ ạ ầ ố ế
ề ậ ệ và c nh tranh toàn c u, trách ộ
ợ ồ ấ ế ệ ể ế qu c t ở ẩ ộ
ẩ ề ế ợ
ủ ầ ộ
ố ả ệ ộ ộ ố ớ ệ ệ ự ạ ủ ế ộ ườ ng.
ệ ả
ệ ệ ộ
ệ ả
ệ ấ ả
ạ ậ ệ
ự ệ ấ ượ ệ ộ ố ả ộ ứ ườ ộ ỏ Trong b i c nh h i nh p kinh t ữ nhi m xã h i doanh nghi p đang tr thành m t trong nh ng đi u ki n ràng bu c đ i v i các h p đ ng xu t kh u sang các n n kinh t phát tri n, bu c các ấ ộ ệ ồ ả doanh nghi p xu t kh u ph i tuân th khi ký k t h p đ ng. Trách nhi m xã h i ề ể ệ ố doanh nghi p th hi n qua các yêu c u v tuân th ch đ lao đ ng t t, an toàn ẩ ả ẩ ả ệ ệ v sinh th c ph m, s n ph m s ch và b o v môi tr ệ ễ ứ ưở Theo TS Nguy n Đình Cung Phó Vi n tr ng Vi n Nghiên c u Qu n lý Kinh ỉ ệ ệ ế Ư ự T , th c hi n trách nhi m xã h i doanh nghi p không ch giúp doanh nghi p t ả ỷ ệ ị ươ l ng hi u, gi m t nhân viên thôi gi m chi phí, tăng doanh thu, tăng giá tr th ị ườ ạ ệ ng. Bên c nh vi c, c i thi n năng su t và tăng kh năng c nh tranh trên th tr ể đó, vi c th c hi n trách nhi m xã h i doanh nghi p cũng có th tăng thu nh p, ọ i lao đ ng và gia đình h . nâng cao ch t l ệ ng cu c s ng và s c kh e cho ng
ể ượ ự ệ ầ ổ ệ c giá tr c a vi c th c hi n t ộ t trách nhi m xã h i công ty c ph n
ệ ố ệ ị ủ ủ ộ ư ệ ộ Hi u đ may Sài Gòn 3 đã ch đ ng đ a trách nhi m xã h i doanh nghi p vào trong
ể ủ ự
ệ ừ ộ ạ
ệ ủ ợ ươ
ộ ủ ự ủ ấ ủ ề ệ ố ổ ệ c phát tri n c a mình. Doanh nghi p cũng đã tham gia tích c c vào các ỹ ụ thi n. Vi c ng h n n nhân bão l t, thiên tai, đóng góp cho Qu ệ ủ Ủ ộ ừ thi n c a y ban Trung i nghèo hay các đ t phát đ ng ng h t ng ự ự ộ t Nam đ u có s ng h tích c c và th c ch t c a doanh
ế ượ chi n l ạ ộ ho t đ ng t ườ Vì Ng ặ ậ M t tr n T qu c Vi nghi p. ệ
ề ề ộ ơ ủ ệ
ể ồ ư ộ
ệ ữ ủ
ồ ự ầ ộ ộ c
ả ướ ể ả ự ụ ệ Dù còn có nhi u đánh giá khác nhau v đ ng c c a vi c đóng góp này và ệ ớ ấ ự li u có th đ ng nh t s đóng góp v i trách nhi m xã h i hay không, nh ng ể ồ ộ ế ư ự nhân cho c ng đ ng có th nh ng đóng góp tài chính c a khu v c kinh t t ướ ổ ớ ồ xem là m t ngu n l c đáng k góp ph n “đ ng cam c ng kh ” v i Nhà n th c hi n m c tiêu xóa đói gi m nghèo trên c n c.
ề ả ượ ặ ả i
ệ ộ ả ệ ườ ấ ượ ộ ứ ụ ứ
ố ậ ị ệ ị
i h u là l ế ộ ẽ ượ ồ
c đ t và gi ỏ i tiêu dùng, đòi h i doanh ớ ả ợ ng, an toàn và v i giá c h p ậ ợ i nhu n. Đòi ệ c doanh nghi p đáp ng tho đáng, n u vi c đó đ ng ợ ệ ậ ấ ộ ủ V n đ trách nhi m xã h i c a doanh nghi p cũng ph i đ ế quy t theo cùng m t logic. Xã h i, t c là ng ệ ẩ nghi p cung ng s n ph m, d ch v có ch t l ụ ầ ề lý; v ph n mình, doanh nghi p xác đ nh m c tiêu t ả ứ ỏ ủ h i c a xã h i s đ ờ i nhu n. c bài toán l th i cho phép doanh nghi p gi ệ ả ượ i đ
ạ ệ ệ ư
ằ ự ắ ộ ầ ộ ệ
ồ ự ọ ư ể ệ ạ ả
ế ượ ộ ầ ủ ộ ườ ệ ả
ươ ể
ự ề ầ
ế ạ ả ự ề ữ ệ ả ữ
ộ ủ ệ ả c th c hi n d án trách nhi m xã h i c n linh ho t nh ng đ m Chi n l ợ ả i ích xã h i và doanh nghi p. Các b o m t nguyên t c quan tr ng là cân b ng l ụ ệ nhu c u c a c ng đ ng nh phát tri n giáo d c, t o công ăn vi c làm, b o v ộ ư ạ ầ ủ ớ ng ... ph i song hành v i các nhu c u c a doanh nghi p nh t o đ ng môi tr ệ ạ ơ ệ ố ng hi u ... c cho nhân viên, phát tri n quan h đ i tác, t o danh ti ng và th ủ ự ề Ngoài ra, các yêu c u v năng l c đi u hành, tính minh b ch và s tham gia c a ầ ủ ự các bên liên quan cũng là nh ng yêu c u cho vi c đ m b o s b n v ng c a d ệ án trách nhi m xã h i c a doanh nghi p.
ế ệ ọ ẵ
ế ệ
ề ụ ầ ệ ỏ ự ả ạ ư ươ
ư ấ ơ ộ ư ậ ữ ể ạ ự ử ể ị
ữ ầ ủ ể ộ
ệ ệ ộ ụ ệ ổ ả ầ ệ ề
ườ ự ệ ệ i ích chung cho ng
ườ ử ụ ướ ươ ệ ằ ng trình trách H u h t doanh nghi p cho r ng h s n sàng th c hi n các ch ị ỏ ả ờ i đang b b nhi m xã h i nh ng làm th nào cho có hi u qu l i là câu tr l ệ ố t ng ti n t ng . Nh v y, v n đ m c đích là đã rõ ràng nh ng đ t o ra ph ả ầ c n có nh ng đ n v tiên phong th nghi m đ xây d ng nh ng mô hình kh ứ ụ d ng, hi u qu và có th nhân ra trên di n r ng đáp ng nhu c u c a xã h i. Và ộ ỉ công ty c ph n may Sài Gòn 3 đang áp d ng các ch tiêu v trách nhi m xã h i ợ ầ vào doanh nghi p, góp ph n th c hi n muc đích vì l i lao ộ ộ i s d ng lao đ ng, và Nhà n đ ng, ng c ta.
Ự
Ụ
Ạ
Ẩ
Ở
III.
CÔNG TY
Ổ
TH C TR NG ÁP D NG TIÊU CHU N SA 8000 C PHÀN MAY SÀI GÒN 3.
Ự Ụ Ạ Ạ 1. TH C TR NG ÁP D NG T I CÔNG TY
a. Quy trình áp d ngụ
ầ ệ ả
ủ ấ
ệ ả ườ ế ớ ơ ớ
i là ng ệ ệ ế
i ta ngày càng chú ý nhi u h n t ố ử ườ ữ ệ ệ ạ ứ ệ ộ ở ố ả ế Trong b i c nh toàn c u hoá, các doanh nghi p luôn ph i quan tâm đ n môi ộ ườ tr ng xã h i trong công vi c s n xu t kinh doanh c a mình. Ngày nay xu ướ ng trên toàn th gi h i nh ng nhân ố t khuy n khích doanh nghi p đ i x có trách nhi m, nh t là trách nhi m trong ệ ả c i thi n quan h xã h i, môi tr ề ấ ng và đ o đ c, văn hoá doanh nghi p.
ổ ữ ấ ả
ặ ầ ầ ề ệ ẩ ặ
ạ ớ ổ ề ầ ầ ả ầ ả
t Nam, đ c bi ủ ế ỗ ế ệ ơ ộ Công ty c ph n may Sài Gòn 3 là m t trong nh ng công ty s n xu t hàng ệ t chuyên v nhi u chu n lo i qu n may m c hàng đ u Vi khác nhau, s n ph m ch y u là hàng qu n jeans, qu n kaki v i t ng s n ượ l ẩ ng h n 9 tri u chi c m i năm.
ế ờ
ừ ộ
ế ế ả
ấ
ề ch c s n xu t. Chính đi u này đã giúp Sài Gòn 3 ơ ị ả ấ
ầ ị ơ ể ổ Sài Gòn 3 đã phát tri n và n đ nh h n 20 năm nh vào tinh th n đoàn k t ọ ỏ ể ủ ậ c a t p th năng đ ng và không ng ng h c h i cùng ệ ớ ớ ự ầ ư t k và qu n công ngh m i trong thi v i s đ u t ổ ứ ả lý t ộ ở ữ tr thành m t trong nh ng đ n v s n xu t hàng may ủ ả ướ ặ c. m c uy tín c a c n
ệ ả ẩ ẩ ng s n ph m theo tiêu chu n qu c
ạ ộ
ể ề ả ữ ơ ữ ơ ộ ấ ượ ự ố S phát tri n công ngh và duy trì ch t l ủ ự ế luôn là n n t ng cho ho t đ ng c a công ty vì Sài Gòn 3 luôn coi đó là s t ể ậ ợ i cho nh ng c h i phát tri n và thành công h n n a. thu n l
ả
ế ự ộ ươ ủ ằ
ượ ả ng trình phát tri n nh m t ệ ể ơ ẩ
ệ ả ạ ộ ơ ế ủ ệ ầ ạ
ắ c cam k t ch c ch n cho ch ệ ệ ớ ể ớ ự ỗ ợ ủ ụ ủ ế ằ
ộ Thông qua đ i ngũ qu n lý trong công ty và s đ ng viên nhân viên c a mình, ớ ắ i công ty đã có đ ự s gia tăng và c i thi n văn hóa doanh nghi p, thúc đ y thành n i làm vi c sáng t o và hi u qu , t o ra m t n i làm vi c v i tinh th n đoàn k t c a 2800 công nhân viên v i s h tr c a các đoàn th nh m đ n m c tiêu chung c a doanh nghi p.ệ
ệ ấ
ậ ự ế ả ệ ộ ế t ki m,… th t s đã phát
ệ ượ ừ ể ệ ả Doanh nghi p duy trì các phong trào thi đua lao đ ng s n xu t, phong trào phát huy ý ki n, phong trào bàn tay vàng, phong trào ti huy và có hi u qu giúp doanh nghi p v t qua khó khăn và phát tri n. t đó
ủ ề ố ộ
ướ ứ ề ộ ạ ộ phong trào thi đua tr thành m t ho t đ ng truy n th ng lâu dài c a công ty ượ ổ ứ đ ở ụ ch c liên t c hàng năm d i nhi u hình th c và n i dung phong phú. c t
ệ ố ấ ượ ụ ệ ả Doanh nghi p áp d ng các h th ng qu n lý ch t l ng :
ISO 9001: 2000
ệ ố
SA 8000 ậ ả ả H th ng qu n lý 5S, Kaizen Nh t B n Factoty Improvement Program
ấ ả ấ ựợ ề ữ ủ ự ả ẩ “T t c cho ch t l ể ng s n ph m vì s phát tri n b n v ng c a công ty.”
ể ng cao n đ nh là m t trong nh ng đi m c b n c a c chu trình s n
ị ả ổ ể ơ ả ủ ả ị ế ổ ề ấ ượ ả ng và
ộ ế ọ ủ ư ể
ệ ố ả ệ ố ệ ể ặ ế ị ượ ả ưỡ c b o d ủ ổ ứ ch c ư ệ t đã đ a ra ng ặ ư t b đ
ề ặ ữ ấ ượ Ch t l ẩ ấ ừ khâu ki m v i cho đ n thành ph m. Cam k t n đ nh v ch t l xu t t ể ạ ể đi m m nh c a mình, tham v ng đ phát tri n luôn là đ c tr ng c a t ả ấ ủ doanh nghi p và h th ng s n xu t c a chúng tôi. Các l u ý đ c bi ấ ơ cho phát tri n và s n xu t n i mà các h th ng và thi đi u đ n.
ự ạ b. Phân tích th c tr ng
ổ ầ ộ Công ty C ph n may Sài Gòn 3
ủ ộ
ng và
ổ ấ ả ị ộ ố ị ố ẹ ườ ọ ạ ợ ế ẽ i ích cho c ng i l cam k t s đem l ồ ờ ồ đ ng, các c đông và cán b công nhân viên c a Công ty, đ ng th i cũng cam ợ ề ấ ượ ẩ ế k t cung c p s n ph m, d ch v th a mãn yêu c u, mong đ i v ch t l ạ t o giá tr cu c s ng t ụ ỏ ơ t đ p h n cho m i ng ầ i.
ấ ượ ụ ể ủ ượ ị <> Chính sách ch t l ng c th c a công ty đ ụ ể c xác đ nh c th
ụ
ư nh sau: 1. Công ty áp d ng HTQLCL theo tiêu chu n ISO 9001:2000 và HTQL ẩ ấ ượ ẩ ả ả ả ẩ ng s n ph m
ủ
ệ ấ ệ ủ ể ng ISO 9001:2000, HTQL TNXH SA 8000 c a công ty ượ c th u hi u và là trách nhi m trong công vi c c a
ượ ừ ả ẩ ộ ồ ả ả ng s n ph m không ng ng đ c nâng cao, đ m b o đ đ ng
ị TNXH theo tiêu chu n SA 8000: 2000, đ m b o ch t l ầ ứ đáp ng yêu c u khách hàng. ấ ượ ệ ố 2. H th ng ch t l ượ ệ ấ đ c hu n luy n, đ ỗ m i thành viên. ấ ượ 3. Ch t l ổ ề đ u và n đ nh.
ả
ườ 4. T t c s n ph m do công ty s n xu t trong môi tr ệ ệ ề ộ
ẩ ầ ộ Ướ ủ ộ ợ ệ ng làm vi c phù h p ề ủ ệ t Nam và các Công c C ng Hòa Xã H i Ch Nghĩa Vi c
ấ ấ ả ả ớ ộ v i các yêu c u v trách nhi m xã h i và đi u ki n lao đ ng c a pháp ậ ướ lu t n ố ế . qu c t
Ệ Ớ CÔNG TY LÀM VI C V I:
(cid:0) Khách hàng Mang đ n l ế ợ
ằ ẩ ị i ích cho ụ ả khách hàng b ng s n ph m và d ch v
ch t l ng cao.
ế ợ ầ ư ậ ưở ứ i nhu n cho nhà đ u t tin t ng vào tri th c và ấ ượ (cid:0) Nhà Đ u T ầ
ư Mang đ n l ự ủ tính chính tr c c a chúng tôi.
(cid:0) Nhân Viên Mang đ n s t ế ự ự ầ
ộ ố tin trong cu c s ng cho nhân viên thông qua s ự
(cid:0) Nhà Cung C p ấ Mang đ n s hài lòng cho
ủ ọ đóng góp đ y ý nghĩa c a h . ế ự ấ ị nhà cung c p qua các giao d ch
ạ ằ công b ng và minh b ch.
.
Ệ Ệ LÝ DO DOANH NGHI P LÀM VI C…
ợ ề ữ ầ ư ậ ị ế ủ ư i nhu n b n v ngcho nhà đ u t cũng nh nâng cao v th c a
Duy trì l Công ty.
ườ ự Trung th c trong môi tr ng kinh doanh.
ệ ơ ườ ọ ề N i làm vi c cũng là tr ứ ng h c v tri th c và tính cách.
ấ ợ ụ ấ ượ ả ẩ ị i ích cho khách hàng qua các s n ph m và d ch v ch t l ng
Cung c p l cao.
ứ ệ ượ ượ ể ậ ấ S m nh này đ ị c xác đ nh và đ ể c th u hi u trong t p th .
CÔNG NHÂN VIÊN LÀM VI C V I M C TIÊU:
Ệ Ớ Ụ
ụ ấ ượ ẩ ị
ứ ả ằ cho khách hàng b ng s n ph m và d ch v ch t l ưở ầ ư ậ cho nhà đ u t tin t ng cao ự ng vào tri th c và tính chính tr c i ích i nhu n
ự ầ ộ ố cho nhân viên thông qua s đóng góp đ y tin trong cu c s ng
ế ợ Mang đ n l ế ợ Mang đ n l ủ c a chúng tôi. ế ự ự Mang đ n s t ủ ọ ý nghĩa c a h .
ấ ằ ị cho nhà cung c p qua các giao d ch công b ng và minh
ế ự Mang đ n s hài lòng b ch.ạ
Đ I V I C NG Đ NG:
Ố Ớ Ộ Ồ
ụ ồ M c tiêu công ty h
ớ ướ ng t ủ ả ắ ề ầ ứ ệ ọ ộ i ích cho c ng đ ng, ý ồ i là mang l th c sâu s c v t m quan tr ng c a b o v môi tr ạ ợ i l ộ ườ ng và c ng đ ng.
ệ i quy t công ăn vi c làm cho hàng ngàn
ế ộ ườ ộ ả ầ Sài Gòn 3 đã góp ph n gi ộ ỏ ớ ng ế i lao đ ng v i ch đ đãi ng th a đáng.
Ố Ớ Ố Ớ
Đ I V I NHÂN VIÊN: Đ I V I NHÂN VIÊN:
ộ ệ ệ ớ
ả ậ ấ ượ ẩ
ộ ạ ượ ộ
ườ ạ ầ t v i tác phong công nghi p. ng làm vi c t
ế ộ ị
ế ố ộ
ệ ố ớ ỡ ẫ ạ ủ ủ ộ ế ự ầ ứ ự Sài Gòn 3 là m t doanh nghi p uy tín trong lĩnh v c D t May. V i ch ng ệ ố ệ ố ng theo tiêu chu n ISO 9001:2000 và H th ng nh n H th ng Qu n lý ch t l ữ ệ trách nhi m xã h i theo SA 8000; công ty là m t trong nh ng công ty t o đ c ệ T o b u không khí tâm ộ m t môi tr ế ự ổ lý n đ nh,đoàn k t, giúp đ l n nhau, s quan tâm đ n nhân viên m t cách ố ớ ậ ệ nhi t tình c a b ph n lãnh đ o đ i v i nhân viên đó là m t trong các y u t góp ph n đ n s thành công c a công ty.
ầ ế ệ Doanh nghi p đã góp ph n gi i quy t công ăn vi c làm cho hàng ngàn
ườ ế ộ ộ ệ ớ ả ộ ỏ ng i lao đ ng v i ch đ đãi ng th a đáng.
Đ I V I MÔI TR
Ố Ớ ƯỜ NG:
ả ớ Sài Gòn 3 h ng.
ớ i hình nh c a m t công ty thân thi n v i môi tr ệ ộ ể ệ ặ ọ
ướ ng t ự ạ ấ ể ườ ề ẩ ườ ủ ả ế Công ty tôn tr ng, th c hi n và cam k t ki m soát nghiêm ng t quy trình s n xu t đ không vi ph m các tiêu chu n v môi tr ng.
ệ ẫ
ả ế ụ ế ấ ể ố ộ
ườ ế ế
ạ ộ
ấ ể ả Cùng v i quá trình phát tri n s n xu t, Sài Gòn 3 v n ti p t c th c hi n ưở ữ ả ệ i đa nh ng nh h ờ ạ c quy ho ch cho ngành công nghi p nhu m, không nh h ư ng. V lâu dài, công ty có k ho ch di d i m t s nhà máy đ n các khu ưở ụ ề ệ ượ ự ụ ầ ư ả ứ ướ ắ ớ các bi n pháp gi m thi u t tr công nghi p đ ế đ n khu v c dân c xung quanh. Tr ự ng tác đ ng x u đ n môi ộ ố ệ c m t, công liên t c đ u t ng và ng d ng
ệ ố ử ướ ả ể ạ ượ ả ng trình nâng c p h th ng x lý n c th i và khói th i đ đ t đ c
ươ ị ế các ch ự ổ s n đ nh và k t qu t ấ ả ố ơ t h n.
ồ ợ Kí h p đ ng.
ấ ượ ệ ả ẩ Nâng cao ch t l ng s n ph m, uy tín Doanh nghi p.
ệ ủ ệ ề ả ườ ộ ệ C i thi n đi u ki n làm vi c c a ng i lao đ ng.
ầ ủ ố ệ ả ặ ẩ
ự Th c hi n theo yêu c u c a đ i tác : mua s n ph m, đ t hàng gia công,…
ườ ầ ư ướ ớ n c ngoài (bên mua ) th i nh ng y u t
ị ấ ướ ng quan tâm t ủ
ữ ệ ệ ệ ẩ
ự ơ ở ẩ
ế ố ọ c và uy tín c a doanh nghi p h trên ộ ừ ng v i nh ng tiêu chu n cao. T đó th c hi n trách nhi m xã h i ệ ể ụ ằ ộ
ị ườ ế ự ượ ố ớ ươ ự ủ i ích kinh t và xã h i và nh v y s nâng cao đ
ợ ộ
ng trên c s nâng cao tiêu chu n ữ , s cân b ng hài hoà gi a m c tiêu kinh ệ ủ ng hi u c a mình. Còn đ i v i ệ i ích trong th c hi n trách nhi m xã h i là duy trì ồ ệ ớ ượ ợ ợ Các nhà đ u t ả ế ư ơ ả vĩ mô, qu n tr đ t n c b n nh kinh t ớ ữ ị ườ ữ nh ng th tr ớ ộ ủ c a doanh nghi p v i đ ng l c c a th tr ạ ợ i l lao đ ng có th mang l ư ậ ẽ ộ ế t ấ các nhà cung c p (bên bán ) l ồ ượ đ c th ự c các h p đ ng m i. ặ c các h p đ ng ho c thu hút thêm đ
ướ ủ ể : c. Các b c tri n khai c a SA8000
ế ạ Lãnh đ o cam k t.
ế ạ ậ Đánh giá và l p k ho ch.
ế ậ ệ ố ệ ệ ộ Thi t l p h th ng trách nhi m xã h i và tài li u.
ệ ố ụ Áp d ng h th ng.
ả ế Đánh giá, c i ti n.
ứ ậ Ch ng nh n.
ự ệ d. Kinh phí th c hi n
ể ạ ượ ả ố ẽ ả DN, nhà máy đ đ t đ c SA 8000 s ph i t n thêm chi phí ( kho ng
ứ ạ ộ ầ ướ 10.000USD và c 3 năm làm l ư i m t l n). Nh ng chi phí này tr c tiên ph c v ụ ụ
ợ ủ ọ ố ể ệ ủ ệ cho l i ích c a chính DN, nhà máy và nó cũng th hi n trách nhi m c a h đ i
ộ ớ v i xã h i.
ợ ạ e. L i ích đem l i
ẩ ệ ừ ng ườ i ạ ợ i l i ích t Vi c th c hi n qu n lý theo tiêu chu n SA8000 mang l
ự ế
ủ ứ ổ ộ i lao đ ng, các t ả lao đ ng đ n công ty và các bên h u quan khác : ườ L i ích đ ng trên quan đi m c a ng ch c công
ữ ể ủ ch c phi chính ph :
ượ ch c công đoàn và vi c th ng l
ươ ề
ậ ổ ứ ụ ằ ự ệ ệ ề ệ ề ế ấ
ạ ề
ế ả ượ ườ ậ c làm
ả ứ ệ ẻ ạ ng lành m nh v an toàn, s c kho và môi tr ộ i lao đ ng đ ườ ng.
ệ ộ ứ ợ ổ ứ đoàn và t ể ậ ạ ơ ộ ng t p th . + T o c h i thành l p t ộ ạ ộ + Đây là m t công c nh m đào t o công nhân v quy n lao đ ng ơ ộ ế ề ớ + T o c h i làm vi c tr c ti p v i doanh nghi p v các v n đ liên quan đ n ộ quy n lao đ ng. ề ứ ủ + Nh n th c c a công ty v cam k t đ m b o cho ng vi c trong môi tr ợ ườ ứ ề ể ủ ệ
L i ích đ ng trên quan đi m c a doanh nghi p: ủ ệ
ả ồ ệ ả ẩ ự ệ ề
ệ ạ ợ + Nâng cao uy tín và hình nh c a doanh nghi p. ộ + C i thi n và duy trì ngu n lao đ ng. ả + Đ y m nh vi c th c hi n và qu n lý dây chuy n cung c p t ủ L i ích trên quan đi m c a khách hàng và nhà đ u t
ự ố ớ ế ị ấ ố ơ t h n ầ ư : ữ ể ạ
ưở ự ẩ ả ộ
c t o ra trong m t môi ệ ự
ị ườ ẩ ủ + Thu hút s quan tâm và t o lòng tin c a khách hàng đ i v i nh ng quy t đ nh mua hàng ạ + T o ra s tin t ng cao h n r ng các s n ph m đ ườ ng làm vi c an toàn và công b ng mà công ty đã cam k t th c hi n. tr ở ộ + M r ng đ ơ ằ ằ ạ ả c th ph n các lo i s n ph m trên th tr ượ ạ ế ng.
ệ ượ ộ ầ ơ ả ị Nói m t cách đ n gi n :
ả ứ ưỡ ừ ữ S n ph m đ ng
ọ ộ ộ nh ng lao đ ng b áp b c, c ạ
ệ ể ễ ượ ạ c t o ra không t ẻ ế ạ ng hi u, có th d dàng
ố ỹ ươ c kh i Châu âu và Châu m .
ợ
ượ ệ c công vi c mang tính ch t t p trung s v c a
ậ i nhu n. ấ ậ ậ ự ụ ủ ự ờ
ầ
ề ơ ệ ố ườ ệ ế ọ i đoàn k t, làm vi c
ấ ị ẩ ộ ép, lao đ ng tr em,...(g i nom na là lao đ ng s ch) ạ ợ T o l i th c nh tranh, nâng cao th ấ ướ ẩ xu t kh u cho các n ệ ế t ki m chi phí, tăng doanh thu và l Ti ả i phóng đ Gi ạ ệ ạ lãnh đ o. Giúp lãnh đ o có nhi u th i gian t p trung vào th c hi n ế ượ chi n l c mang t m vĩ mô h n. ạ ộ Các ho t đ ng có tính h th ng, m i ng ả ườ ng tho i mái. trong môi tr ấ Nâng su t lao đ ng tăng. ề ợ Và r t nhi u l ộ i ích khác...
ở ạ f. Khó khăn, tr ng i
(cid:0) ự ứ ể ậ ế ề ữ t v CSR trong và gi a
ệ ớ t l n trong nh n th c và hi u bi ệ ệ Có s khác bi các doanh nghi p Vi
(cid:0) Vi c m t công ty áp d ng đ ng th i nhi u b quy t c ng x không
t Nam. ụ ờ ộ ồ ề ử ắ ứ
ộ ả ạ i hi u qu . (cid:0) ẩ ệ ự
(cid:0) ộ ộ ắ ứ ộ ậ ệ ồ ố ớ ệ
ệ ụ ấ ặ t gi a B lu t lao đ ng và b quy t c ng x c a khách đ t ầ làm thêm
(cid:0) ự ự ế ụ ả đang c n tr l ở ợ i
ẫ ủ ạ ề ng ti m năng mang l
(cid:0) Mâu thu n trong các quy đ nh c a nhà n
ệ ế ệ ị c khi n cho vi c áp d ng b
ụ ố
ệ mang l ế ặ ậ ể ự ỹ Thi u ngu n tài chính và k thu t đ th c hi n các chu n m c CSR (đ c ệ t là đ i v i các DNNVV) bi ử ủ ữ ự S khác bi ề ờ hàng gây nh m l n cho doanh nghi p, ví d trong v n đ gi ạ ộ hay ho t đ ng c a công đoàn. ệ ế S thi u minh b ch trong vi c áp d ng CSR trên th c t ị ườ ích th tr ẫ ắ ứ ng, phúc l (cid:0) ệ ừ ề ụ ữ
ỏ ồ ữ ề ơ
ươ ượ ế ạ ữ c nh ng ch
ắ ề ạ i cho doanh nghi p. ụ ướ ủ ộ ệ ư ứ ả ử ạ i hi u qu mong mu n, ví d nh m c quy t c ng x không đem l ể ụ ệ ợ ươ i và các đi u ki n tuy n d ng. l ở ạ Có nh ng e ng i khi áp d ng CSR doanh nghi p v a và nh (DNVVN) ệ ớ ặ g p nhi u khó khăn h n nh ng doanh nghi p l n vì các ngu n tài nguyên ứ ể ủ ng trình c a DNVVN quá h n ch không th đáp ng đ CSR đ t ti n.
(cid:0) Ẩ Ớ Ộ Ủ Ị
Ậ Ở Ệ SO SÁNH CÁC B TIÊU CHU N V I QUY Đ NH C A PHÁP LU T VI T NAM
ậ ộ ộ + B Lu t Lao đ ng.
ủ ề ứ ươ ị ị ố + Ngh đ nh Chính ph v m c l ng t ể i thi u
ả ộ ể + B o hi m xã h i.
ậ + Lu t công đoàn
ậ ạ ề + Lu t d y ngh .
ư ị + Thông t ị , ngh đ nh.
ẩ + Tiêu chu n cho ngành.
ả ậ ộ
N c ta có B lu t Lao đ ng, Lu t B o v môi tr ệ ị ộ ậ ẫ ệ ệ ướ ướ ị ngh đ nh h ư ng d n thi hành nh ng doanh nghi p Vi ườ t Nam ch a th ữ ng và nh ng ể ư
ộ
ẩ ệ ị ệ ữ ữ ố ệ ể các n
ệ Ở ộ ủ
ả ả ự ệ ề ọ ạ ộ ườ ệ
ằ ự hi n m t cách rõ ràng vi c th c hành nh ng văn b n pháp quy đó b ng ướ nh ng tiêu chu n ki m đ nh và công b hi u qu th c hi n. c ố khác, m i quan tâm c a lãnh đ o doanh nghi p v lao đ ng và môi ộ ệ ượ c gom chung vào m t khái ni m g i là trách nhi m xã h i ng đ tr doanh nghi p.ệ
ố ớ
ẩ ả ệ ự ả ả ệ ng và ng ấ ượ
ị ệ
ủ ả ả
ể ớ ị
ệ ậ ệ t ch t ả ụ ự ậ ủ
ổ ủ
ị ẩ ụ ượ ươ ấ ượ ậ
ệ ầ ư ẩ ả ị
ị ỉ ớ ứ ngân hàng, nhà cung ng các s n ph m, d ch v ự ạ ọ ườ ụ ị
ọ ế ế ấ ả ệ ạ ả t k , v.v.. Trong t
ỉ ự ự ệ ế
ợ ọ ộ
ồ ằ ệ ố
ừ ả ữ ủ ả ả ệ ả ợ
ậ ủ ợ ọ
ư ậ ạ ớ ố ệ ụ ậ
ể ỉ ứ
ự ự ả ừ ộ
ừ ộ
ả ườ ị ườ i tiêu dùng, doanh nghi p ph i b o đ m Đ i v i th tr ả ụ ị ữ ả ng s n ph m, d ch v , th c hi n đúng các ch “tín”, b o đ m ch t l ế ẩ ự ụ ấ ượ ẩ tiêu chu n ch t l ng c a s n ph m, d ch v , th c hi n các cam k t ả ả ư ị d ch v sau khi bán nh đã b o đ m v i khách hàng, không qu ng cáo ế ạ ế ấ ả t c các ho t quá s th t. Pháp lu t không th quy đ nh và ti ả ả ệ ộ ng hi u đ ng c a doanh nghi p. Chính doanh nghi p ph i b o đ m th ả ị ấ ượ ằ ủ ng, tính n đ nh c a ch t l c a mình b ng cách duy trì ch t l ng s n ủ ỏ t ra kh i các quy đ nh c a pháp lu t. Trong kinh ph m, d ch v không v ệ doanh, doanh nghi p có quan h không ch v i khách hàng, mà còn quan ụ ệ ớ h v i các nhà đ u t ệ ệ ợ tr giúp, các vi n khoa h c, tr ng đ i h c th c hi n các d ch v nghiên ố ứ t c các m i quan h đó, doanh c u, gi ng d y, thi ậ ậ ệ nghi p không ch th c hi n đúng các cam k t theo Lu t Dân s , Lu t ấ ả ừ ỏ b tham v ng làm “giàu nhanh” m t cách b t H p đ ng, mà còn ph i t chính b ng cách l a đ o khách hàng và đ i tác. Vi c làm giàu c a doanh ả ớ nghi p không nh ng ph i phù h p v i pháp lu t, mà còn ph i b o đ m ợ i ích chính đáng và h p pháp c a khách hàng và đ i tác. và tôn tr ng l v i trách nhi m xã Nh v y, cách làm giàu “ch p d t” là hoàn toàn xa l ệ ậ ọ ạ ợ ộ nguy n hay kêu g i đ o đ c, lu t h i. Không th ch trông đ i vào s t ạ ặ ệ ườ i tiêu dùng, xã h i ph i phát hi n, ngăn ch n và tr ng ph t pháp, ng ờ ồ ộ các hành đ ng gian trá, l a đ o, đ ng th i khuy n khích, ng h các doanh ả làm ế chính ủ đáng. ệ nghi p ăn
ộ ả ệ ườ
ậ
ườ ố ộ ườ ấ ủ ộ ả ỉ
ứ
ườ ả c nâng cao trình đ chuyên môn, chăm lo s c kho ề ườ ọ
ộ ồ ợ ợ
ế ậ ộ
ườ ằ ả ộ
ườ ử ụ ổ ườ ữ ể
ự ư ế
ộ ố ớ i lao đ ng là tài Đ i v i ng i lao đ ng, doanh nghi p ph i coi ng ả ớ ầ ấ ộ s n l n nh t c a mình, chăm lo cu c s ng v t ch t và tinh th n cho ả ấ ứ ườ i lao đ ng không ch tái s n xu t s c ng i lao đ ng, b o đ m cho ng ộ ẻ ượ ộ lao đ ng, mà còn đ ộ ả i lao đ ng cũng ph i tôn tr ng các cam cho ng i lao đ ng. V phía ng ộ ế ớ ệ ệ ạ k t trong h p đ ng lao đ ng, làm vi c t i doanh nghi p phù h p v i ả ồ ưỡ ượ ữ ng, nâng cao trình đ . Lu t pháp ph i nh ng cam k t khi đ c b i d ữ ợ ự ả i lao b o đ m s cân b ng l i s d ng lao đ ng và ng i ích gi a ng ả ả ộ đ ng, gi a hai bên ph i th ng xuyên trao đ i thông tin đ thông c m ự ể ầ ẫ t hay s u đãi thái quác ho l n nhau, tránh s hi u l m không c n thi ộ m t ầ bên.
ợ ả ườ
ế ầ th ng vì l sau.
ấ ẩ ệ ế ớ ệ mai ị ứ ị
ộ
ộ ả ự ấ ướ ỏ ệ các n
ệ ẩ ừ c nh p kh u đã đòi h i doanh nghi p xu t kh u t ạ ư ả
ệ ẩ
ả ả ả ợ
ỏ ể ự ệ ượ ị
ệ ọ ả i ích Doanh nghi p cũng c n ph i tôn tr ng và b o v môi tr ệ ủ các h c a ế ề i hi n nay đã có r t nhi u tiêu chu n, đ nh m c quy đ nh ch Trên th gi ể ộ ạ đ h ch toán xã h i (social accounting), ki m toán xã h i (social auditing) ế ế ộ t k t qu th c hi n. Hi n nay, và báo cáo cho xã h i (social reporting) bi ướ ậ ệ ẩ các n c ị ủ ể t Nam ph i tuân th hàng lo t quy đ nh đang phát tri n nh Vi ư (guidelines) hay tiêu chu n (standards), nh SA 8000, AA1000, ISO ệ i ích kinh doanh, doanh nghi p ph i b o đ m s tuân 14000, v.v.. Vì l ể ế ụ ủ c đòi h i đ có th ti p t c duy trì quan h kinh th các quy đ nh đ doanh.
ậ ế ể ự ự
ế ế ế ự
ộ ấ ệ ự ề ở ệ ế ủ
ở ậ
ạ
ệ ể ấ ệ
ế ủ
ủ ợ ỷ ề
USD ti n th ố ổ ẹ ề ấ ả
ố ở ắ ệ ặ ọ
ươ
ậ
ộ ủ ệ ẩ
ậ ể ự ế ự ệ
ồ ủ ệ ấ đây là có th trông c y đ n đâu vào s t V n đ nguy n c a ậ ế doanh nghi p, n u thi u khung pháp lu t, thi u ch tài và s giám sát ầ c n thi t c a xã h i dân s và công chúng. Kinh nghi m cho th y, mãnh ự ủ ợ l c c a l i nhu n có th làm cho doanh nhân tr nên mù quáng, vô trách ủ ự ự ằ ệ nhi m b ng cách che d u các hành vi ph m pháp c a mình và s t ả ầ ả ấ ỏ ủ nguy n c a doanh nghi p là r t m ng manh. Ngay c sau khi ph i c u ề ọ ẫ ườ ằ ứ c u chính ph tr giúp b ng ti n đóng thu c a ng i dân, h v n chia ổ ưở ả nhau c 18 t ng (CNN, ngày 30.1.2009) làm cho t ng ả th ng Obama ph i th t lên là “đáng h th n”; song v n đ không ph i là ơ ữ qu m ng, mà là làm cho h có trách nhi m h n và ngăn ch n nh ng ư ậ ố ể ấ ư ậ hành vi nh v y trong t ng lai. Nh v y, có th th y vai trò then ch t ị ứ ượ ẩ ủ ệ ố c a h th ng lu t pháp, các tiêu chu n v đ o đ c đ c quy đ nh thành tiêu chu n pháp lu t đ th c hi n trách nhi m xã h i c a cá nhân và ằ doanh nghi p nh m ch ng lòng tham và ki m soát các hành vi làm giàu ứ ạ vô đ o đ c, ề ạ ệ ể ộ cho c ng đ ng. ạ gây nguy h i
ầ
ạ ộ ự
ặ ạ ướ ế ổ ả c, rõ ràng là c n ph i có vai trò b sung ướ ồ ự ủ c, đ ng ư ợ ạ i, l m l
ề ủ ướ ứ ủ ướ Bên c nh vai trò c a nhà n ủ ằ c a xã h i dân s nh m phát huy các m t tích c c c a nhà n ờ ổ th i b sung cho nhà n c, giám sát và h n ch các hành vi t ụ d ng ch c quy n c a nhà n c.
ộ ệ ư ậ ề Hi n nay, Vi
ơ ấ ứ ộ t Nam ch a có Lu t v các h i, khái ni m xã h i dân c đang đ m
ả ng ngày càng l n các công vi c và b quá t
ở ộ ượ
ả ộ ệ i. B máy ả ọ c m r ng h n; m c dù đã có s kêu g i gi m ư ầ ệ ư
ệ
ừ ấ ộ ố ẩ ẩ
ứ ấ ơ ế ệ ệ ướ ậ ự ư ượ c chính th c ch p nh n, các c quan nhà n s ch a đ ị ớ ố ượ ộ ậ nh n m t kh i l ự ơ ướ ặ nhà n c ngày càng đ ẫ ượ ố ấ ế biên ch , nh ng c p xã hi n nay v n đ c giao (theo th ng kê ch a đ y ế ạ ế ủ ế c m đ t pháo đ n h n ch sinh con th ba, xoá đói đ ) đ n 320 vi c (t ị ồ ơ ể ệ ế ả gi m nghèo, đăng ký h kh u đ n chu n b h s đ trình c p huy n ầ ủ ớ ộ ấ ổ ỏ ở ữ ấ c p s đ s h u đ t đai, v.v.) v i b máy đ y đ lên đ n h n 100
ệ ệ ả
ườ ư ả ệ ấ ượ ẩ ụ ể ự c không th th c hi n có hi u qu các nhi m v , ự ng an toàn th c ph m, ch t l ụ ị ng d ch v
ướ ộ i. B máy nhà n ng ả ấ ượ nh b o đ m ch t l ắ massage, c t tóc, v.v..
ậ ượ ổ ự ạ i m t cách sâu
ế ệ ố ừ ế c đ i m i và xây d ng l ị ộ ế ậ ồ ị ớ ộ Hi n pháp đ n h th ng lu t, ngh đ nh song còn thi u đ ng b ,
ệ ố ị ở ượ ẩ ộ c chu n b b i các B khác nhau, đ c ban hành vào
ẫ ờ ớ
ề ả ậ ớ
ự ậ ậ H th ng lu t pháp đã đ ộ r ng, t ậ ượ ữ gi a các lu t đ ữ ể nh ng th i đi m khác nhau còn không ít ch ng chéo, mâu thu n v i nhau. ệ Vi c th c thi lu t pháp còn có nhi u v n đ ph i đ i m i, kho ng cách ả ữ gi a lu t trên văn b n và lu t trong th c t ồ ả ổ ấ ề ớ ự ế còn l n.
ạ ơ ế ả ư ượ ướ c qu n lý còn ch a đ
ầ ủ ả ề
ụ ể ơ ụ ể ướ ướ ệ ậ
c th ch ấ c pháp lu t và ổ ế ị ch c th c hi n làm cho quá trình quy t đ nh và t
ố ộ ề ệ ổ ứ ệ ứ ứ ạ ự ấ ể ế Do c ch Đ ng lãnh đ o, Nhà n ế ị ả hoá đ y đ và c th , c quan đ ng có quy n quy t đ nh cao nh t, trong ủ ị c, c th là Chính ph ch u trách nhi m tr khi Nhà n ệ ự Qu c h i v vi c t ư ơ ồ ch c th c hi n khá ph c t p, nh s đ sau đây cho th y.
ả ệ ệ ư ệ ự ủ
ệ ư ủ ề ụ ệ ệ ấ
ậ ư ụ
ớ ố
ễ ộ ị ể ẩ
ươ ư ệ ọ
ế ẩ ế ệ ề ạ
ậ H qu là hi u l c c a pháp lu t ch a cao, trách nhi m c a doanh ự nghi p trong th c thi pháp lu t ch a cao. Đã xu t hi n nhi u v vi c gây ư ậ ị ả ứ b c xúc trong d lu n, nh v công ty Vedan làm ô nhi m sông Th V i ượ ử ệ ư i b n B ch u trách nhi m c x lý nghiêm minh; có t nh ng không đ ệ ự ộ ộ ề ấ ượ ng th c ph m (B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn, B v ch t l ệ ộ ộ ng, B Khoa h c và Công ngh , B Y t ), nh ng trách nhi m Công th ự ư ch a rõ ràng và tình tr ng v sinh an toàn th c ph m còn nhi u thi u sót kéo dài.
ệ ệ ệ ộ ề
ậ ệ ớ ấ ấ
ả ạ ng hi u, có nhãn hi u đăng ký, ho t ộ ượ c ự ệ ệ c. Các doanh nghi p này th c hi n ả
ố ẩ
ầ ủ ơ
ệ ệ ượ ế ượ ộ ự ệ ạ ng, h n ch l
ệ
Vi ệ ệ ủ ạ
ủ
ư ỹ ặ
ạ ẽ ề ệ ừ ố ề ậ ặ
ề ộ
ơ ớ ấ ự ệ ệ
ế ể ồ ế ế ạ ươ Các doanh nghi p l n, có th ẩ ự ạ ộ đ ng trên lĩnh v c xu t kh u đ t trình đ v trách nhi m xã h i đ ậ ượ ẩ các nhà nh p kh u ch p nh n đ ẩ ầ ủ đ y đ nghiêm túc các tiêu chu n SA 8000, ISPO 14000, b o đ m trình ế ệ ộ ệ t. Các doanh nghi p này đã có chi n đ v sinh và an toàn th c ph m t ể ự ạ ượ ộ ả c dài h n đ th c hi n ngày càng đ y đ h n trách nhi m xã h i c l ả ườ ệ ề ả v b o v môi tr ng khá ng khí th i v.v.. M t hi n t ổ ế ở ạ ự t Nam là các doanh nghi p tích c c tham gia vào các ho t ph bi n ỡ ạ ụ ừ ộ t, thiên tai hay tai n n, đ ng t thi n, nh giúp đ n n nhân c a bão l ổ ứ ầ ả đóng góp vào Qu xoá đói gi m nghèo c a các t ch c qu n chúng khác ị ế ự ủ ự nhau. Bên c nh m t tích c c c a s đóng góp, do thi u quy đ nh pháp ế ướ ấ c thu , lu t ch t ch v vi c kh u tr s ti n đóng góp vào chi phí tr ủ ự ạ v.v., nên còn có không ít ý ki n khác nhau v đ ng c lành m nh c a s đóng góp này và li u có th đ ng nh t s đóng góp v i trách nhi m xã ộ h i hay không. Bên c nh ý ki n hoan nghênh, có không ít ý ki n cho
ụ ệ ả ộ ơ
ằ r ng, m t s doanh nghi p có đ ng c “đánh bóng hình nh” và có m c đích v l
ộ ố ụ ợ i. ạ ậ ế
ấ ị ướ ặ ẽ ề ệ
ề ộ
ấ ự ơ ớ ệ
ế ể ồ ế ệ ạ ế ằ
ệ ả ơ
ộ ệ ư ệ ậ ở Hi n nay, Vi
ự ủ ự Bên c nh m t tích c c c a s đóng góp, do thi u quy đ nh pháp lu t ế ừ ố ề ặ c thu , v.v., ch t ch v vi c kh u tr s ti n đóng góp vào chi phí tr ủ ự ạ nên còn có không ít ý ki n khác nhau v đ ng c lành m nh c a s đóng ộ góp này và li u có th đ ng nh t s đóng góp v i trách nhi m xã h i hay ộ ố không. Bên c nh ý ki n hoan nghênh, có không ít ý ki n cho r ng, m t s ụ ợ doanh nghi p có đ ng c “đánh bóng hình nh” và có m c đích v l i. ề ẫ ng d n v ể ụ ướ ộ
ế ồ t Nam ch a có khung pháp lu t và h ả ệ ệ vi c các doanh nghi p ph i có báo cáo v h ch toán xã h i, ki m toán xã ộ ể ộ ộ h i và báo cáo xã h i đ c ng đ ng bi ề ạ t và giám sát.
ế ị ề ậ V lu t pháp ch đ nh các th ch kinh t
ư ệ ng, Vi ộ t Nam đã ề ế ị ườ th tr ể ậ
ậ ạ ế ự ậ ạ ệ
ẩ ệ ể ự
ạ ề ự ế còn nhi u h n ch . Vi
ư ộ
ề
ộ ư ượ ề ố ệ ờ
ị ườ ị ư ạ ế ạ ộ ấ ộ ng b t đ ng
ệ (cid:0) ượ ứ ệ ạ ứ c nhanh chóng hoàn thi n. ậ t Nam đã đ c nh n th c và b Vi ướ ầ c đ u
ầ ượ ệ i, trách nhi m xã h i ự ệ ắ ớ
ộ ở ắ ằ ẽ ượ ề ướ ộ ơ ể ế c, th ch kinh t ớ ự ế ị ườ th tr
ế ủ ể ế ư ban hành lu t C nh tranh, nh ng ch a có Lu t Ki m soát đ c quy n và ề ề ậ ạ ệ vi c th c hi n Lu t C nh tranh còn có nhi u h n ch . Các lu t pháp v ư ế ự ượ k toán, ki m toán, các chu n m c đã đ c ban hành, nh ng vi c th c ậ ề ẩ ệ ế ệ t Nam đang chu n b Lu t v hi n trong th c t ề ế ậ ệ ẩ ậ ề Quy n ti p c n thông tin, song ch a có lu t v Hi p h i và ch a chu n ế ậ ề ậ ị b Lu t v V n đ ng hành lanh. Thông tin kinh t còn nhi u h n ch , ị ố c công b công khai và k p th i. Các ho t đ ng nhi u s li u ch a đ ố ớ ị ườ giám sát đ i v i ngân hàng, th tr ng ch ng khoán, th tr ơ ả s n còn s khai và c n đ Tóm l ể ủ ấ ượ c th c hi n. Ch c ch n r ng, cùng v i quá trình phát tri n c a đ t đ ệ ủ ệ ướ c, trách nhi m đó s đ n c đ cao h n cùng v i s hoàn thi n c a ể ậ ng và các th khung pháp lu t, b máy nhà n ự ộ ch c a xã h i dân s .
Ậ 2. NH N XÉT
Ư ể a. u đi m:
ợ ệ <> L i ích cho doanh nghi p
ơ ấ ề
ự ệ ộ
ệ ế ạ ộ ủ ằ ữ ệ ơ ệ ớ ượ ủ ế + N u nhìn xa, cái đ c c a doanh nghi p l n h n r t nhi u khi ệ ệ doanh nghi p th c hi n trách nhi m xã h i. Trách nhi m xã h i c a doanh ị nghi p đóng vai trò ki n t o lòng trung thành n i khách hàng b ng nh ng giá tr
ượ ệ ả ẽ c thi n c m trong lòng dân chúng, và s bán
ề ầ ề ấ ơ ạ ứ ấ đ o đ c r t "phong cách", gây đ hàng nhi u h n g p nhi u l n.
ạ ữ
ệ ọ
ệ ố ẹ t đ p gi a các nhân ế ặ ng, ọ t là m i ng
ệ ạ ủ ệ ể
ế ự ủ
ộ ầ + Doanh nghi p còn t o nên m t b u không khí t ươ ạ ộ ệ ặ t là khi h cùng tham gia vào các ho t đ ng hi n t ng ngày l viên, đ c bi ỹ ườ ề ặ ặ i đ u có trích qu ho c các công tác tình nguy n viên, và đ c bi ẽ ữ ệ đúng quy trình công ngh đ công đo n c a mình sau cùng s trách nhi m gi ự ể ẽ ệ đóng góp vào s an toàn cho xã h i. Vi c này s giúp ch ng r i ro, tâm đi m ệ ế ượ ủ ữ trong nh ng chi n l ộ c c a doanh nghi p.
ặ ồ ợ + Duy trì ho c ký thêm h p đ ng;
ấ ượ ấ ả ẩ + Tăng năng su t và ch t l ng s n ph m;
ỏ ệ ả ố + Gi m s công nhân b vi c;
ạ ộ ơ ộ ể ễ + Tăng uy tín xã h i đ d dàng ho t đ ng h n.
ạ ượ ệ ệ ẩ ớ + Doanh nghi p đ t đ ồ c tiêu chu n SA 8000 đ ng nghĩa v i vi c đã
ị ườ ề ấ ả ả ả ỏ có gi y thông hành vào nhi u th tr ng khó tính, đòi h i DN ph i đ m b o
ệ ạ ộ ế ượ trách nhi m xã h i. Bên c nh đó, DN cũng ti ệ t ki m đ ế ờ c chi phí, th i gian ti p
ướ ơ ở ả ấ ủ ể chuyên gia n c ngoài vào ki m tra c s s n xu t c a mình.
ợ ườ ộ <> L i ích cho ng i lao đ ng
ệ ươ ả ệ ộ ỉ + B o v th ị ng hi u không b xã h i ch trích;
ề ữ ở ộ ị ườ ẩ ộ + Nâng cao uy tín c a s n ph m m t cách b n v ng; m r ng th tr ng và
ế ề ư ủ ả ả u th v giá c ;
ượ ươ ầ ư ệ ộ + Đ c tham gia các ch ng trình đ u t vì Trách nhi m xã h i .
ệ ổ ứ ủ ệ ộ <> Kinh nghi m cho t ch c lao đ ng, Chính Ph Vi t Nam
ượ ch c công đoàn và vi c th ng l
ệ ề
ậ ổ ứ ụ ằ ệ ươ ề ề ự ề ế ệ ạ
ề quan đ n quy n lao đ ng. ậ ế ả ườ ượ c
ể ậ ạ ơ ộ ng t p th . + T o c h i thành l p t ộ ộ ạ + Đây là m t công c nh m đào t o công nhân v quy n lao đ ng ấ ớ ơ ộ + T o c h i làm vi c tr c ti p v i doanh nghi p v các v n đ liên ế ề + Nh n th c c a công ty v cam k t đ m b o cho ng ạ ệ ộ ứ ủ ườ ả ứ ề ẻ ng lành m nh v an toàn, s c kho và môi tr ộ i lao đ ng đ ườ ng. làm vi c trong môi tr
ượ b. Nh ể c đi m:
+ Đôi khi công vi c quá b n r n, các ban lãnh đ o máy xao nhãng, không
ệ ề ệ ầ ủ ớ ậ ộ ạ ệ i đi u ki n làm vi c cho công nhân. quan tâm đ y đ t
ẽ ả ị ưở ế ấ ng đ n năng su t công nhân và
ệ ị ể + E ng i vi c ki m tra đ nh kì s nh h ệ ạ ợ t h i. l ạ ậ i nhu n b thi
ể ạ ượ ả ố ấ ề + Đ đ t đ c SA8000 ph i t n r t nhi u kinh phí.
+ Các khó khăn trong quá trình tri n khai d án th ấ ng xu t phát t ừ ự s
ủ ứ ề ế ấ ậ
ườ ề ặ ạ ự ạ ệ ữ ộ ị
ườ ế ự ể ộ ế i liên quan, thi u vi c ho ch đ nh m t cách chi ự ệ ướ c tri n khai, thi u s phân công trách nhi m rõ ràng trong nhóm d ế ệ t các b
ể ạ thi u quan tâm c a lãnh đ o cao nh t, thi u đào t o v m t nh n th c v trách nhi m xã h i cho nh ng ng ế ti án.
Ả Ộ Ố Ể
Ế Ầ Ư
Ị IV. GI I PHÁP, KI N NGH 1. M T S ĐI M C N L U Ý
ẳ ươ ẩ ớ ng
ừ ễ đã không đ
ộ ố ư i WTO cũng nh các di n đàn qu c ố ế ướ c qu c t , cũng không ả ỉ ở ậ ậ ủ ớ ữ ủ ả
ậ ị ệ ệ ớ ệ ắ ướ ế ầ ị c h t c n kh ng đ nh là vi c g n tiêu chu n lao đ ng v i th 1. Tr ậ ạ ố ế ạ ượ c th a nh n t m i qu c t ả ế khác. B i v y, các CoC không ph i là các công t ữ ả ph i tho thu n gi a chính ph v i chính ph mà ch là tho thu n gi a ụ doanh nghi p v i doanh nghi p (bên bán và bên mua hàng hoá, d ch v ).
ế ệ
ố ậ ậ ớ ả ố ự ệ ỗ ợ ợ b t c qu c gia nào ph i phù h p v i lu t qu c gia và h tr
ệ ệ ậ ố ứ 2. Các CoC không thay th , không đ ng trên lu t qu c gia. Vi c th c hi n ở ấ ứ ố các CoC ự vi c th c hi n lu t qu c gia.
ầ ớ ự ệ
ố ế qu c t ư ề ố
ướ c và thông l ọ ệ ộ ậ ả ứ
ở ự ộ ậ ạ ủ (ví 3. Ph n l n n i dung c a CoC d a trên các công ấ ụ các CoC là đ a ra d ILO) và lu t qu c gia. Tuy nhiên v n đ quan tr ng ữ ệ ể cách th c qu n lý, theo dõi, ki m tra và đánh giá vi c th c hi n nh ng quy ị đ nh này (các công ty b n hàng hay công ty đánh giá đ c l p).
ệ ự ự
ự ắ nguy n, hoàn toàn không mang tính b t ị ồ ộ ộ ệ ể
ướ ộ ể ệ ệ ữ ớ
ộ ừ ư ế ợ ệ ủ ướ i cũng nh chính ph n phía chính ph s t
ệ ệ 4. Vi c th c hi n các CoC là t ộ ạ ể ộ bu c. Tuy nhiên, có th m t công ty b n hàng n c ngoài nào đó quy đ nh ệ ắ vi c th c hi n m t b CoC nào đó là b t bu c đ có th ký k t h p đ ng ạ ươ ng m i thì đó là quan h gi a doanh nghi p v i doanh nghi p, không th ậ ủ ở ạ ự ắ ả ph i là s b t bu c t c nh p hàng.
ị ệ ượ c
ệ ượ ố ớ
ủ ủ ế ệ
i ầ m i quan tâm thu n tuý ố sang m i quan ể ủ ể ủ ệ ỗ
ộ ộ ủ c quy đ nh trong các CoC đ 5. Trách nhi m xã h i c a doanh nghi p đ ể ả ộ ệ ủ ệ hi u là trách nhi m c a doanh nghi p đ i v i toàn xã h i thông qua s n ụ ạ ườ ẩ ph m c a mình. Đây là vi c làm th ng xuyên, liên t c, ch y u ngay t ể ừ ố ệ ơ n i làm vi c. Đó cũng chính là quá trình chuy n t ế ỗ ề ệ ỗ ưở ế ng c a m i doanh nghi p, c a m i n n kinh t đ n tăng tr ế ự ự tâm đ n s phát tri n mà m i doanh nghi p đóng góp vào s phát tri n ủ chung c a xã h i.
ị ệ ệ ể ệ ộ ủ ệ
ả
ự ệ ệ ự ệ ẩ ả
c a ứ c và trong khi làm ra s n ph m, ch ạ ượ ộ ệ ấ
c th c hi n tr ả ậ ủ ệ ả ể ệ 6. Vi c th c hi n các quy đ nh th hi n th hi n Trách nhi m xã h i c a ấ ầ ư ủ ộ doanh nghi p trong các CoC là m t kho n chi phí mang tính c t đ u t ướ doanh nghi p, đ không ph i là m t đóng góp cu doanh nghi p mang tính ch t nhân đ o, t ẩ thi n đ ừ i nhu n c a doanh nghi p sau khi đã bán s n ph m. ả ệ ượ c trích ra t ừ ợ l
ế ể ự ượ ệ ậ ợ ớ
c hi u đúng và th c hi n đúng, phù h p v i lu t ề ộ ự ệ ệ
ợ ố ứ ấ
ề ợ ủ ẩ t
ủ ộ ườ i lao đ ng đ ố ứ ự ậ
ườ ơ 7. N u CSR và CoC đ ệ pháp qu c gia thì vi c th c hi n CSR chính là m t vi c làm mà các bên đ u ạ ệ ượ i: th nh t là uy tín và tính c nh tranh c a doanh nghi p đ c tăng lên; có l ượ ả ố ả ứ c b o đ m t i và nhân ph m c a ng th hai là quy n l ượ ố ơ ệ ệ ơ h n; và th ba là vi c th c hi n lu t pháp qu c gia cũng đ c t ầ ư ố ơ ế ủ ả ề ạ t cũng cao h n, môi tr c nh tranh c a c n n kinh t t h n, tính t h n. ng đ u t
ệ ệ ệ ự ộ ố
ủ ệ ụ ể ả ậ ộ
ứ ồ
ộ ậ ớ ỉ ủ ỉ ự ự ứ ự ọ
ộ ế ị ệ ớ ạ ủ ộ 8. Vi c th c hi n Trách nhi m xã h i chính là vi c c th hoá m t s quy ứ ị ộ ố đ nh chính c a B lu t Lao đ ng và m t s văn b n lu t pháp khác ch ệ ệ ệ ả ấ không đ ng nghĩa v i vi c doanh nghi p ph i l y ch ng ch nào đó. Vi c đi ộ ộ ẩ ụ ể ấ l y m t ch ng ch c a m t b tiêu chu n c th nào đó s l a ch n và t ệ quy t đ nh c a doanh nghi p trong quan h v i b n hàng.
ệ ố ệ ế ệ
ể ự t Nam có th th c hi n ậ ớ ủ ợ
ủ ủ ợ 9. C s lu t pháp, h th ng thi ượ ủ đ ệ Vi ơ ở ậ ế ủ t ch c a Vi ụ c m c tiêu c a CSR hay c a các CoC sao cho phù h p v i lu t pháp c a t Nam và hài hoà l i ích c a các bên tham gia.
Ị Ế 2. KI N NGH
ệ ự ệ ộ Th c hi n Trách nhi m xã h i c a doanh nghi p Vi
ườ ệ
ặ i ích cho xã h i, đ c bi
ủ ộ
ệ ộ ủ t Nam là m t công ậ ừ ợ ộ i ích cho doanh nghi p, ng h i nh p, v a l ủ ạ ả t là nâng cao kh năng c nh tranh c a doanh ệ ố ơ ệ ậ t h n lu t pháp lao đ ng tai Vi ự ệ ỗ ợ ự ọ
ệ ệ hi n đ i.C n vi c này đ i v i doanh nghi p Vi
ố ộ ế ệ ẽ ạ ồ ấ ệ ở ậ ừ ề ệ ể ỏ ệ vi c không th b qua trên con đ ộ ừ ợ v a l ệ nghi p, c a qu c gia và h tr th c hi n t t ệ Nam, cũng là n i dung quan tr ng trong xây d ng văn hoá doanh nghi p trong ố ớ ớ ề n n kinh t t Nam m i ch là ấ ắ ầ bây gi b t đ u song s là v n đ mang tính ch t lâu dài. B i v y, ngay t ỉ ờ
ả ề ệ ng và t o đi u ki n cho doanh
ướ ộ ủ ộ ệ ệ ạ ị ữ chúng ta ph i có nh ng hành đ ng đ nh h ệ ố ự nghi p th c hi n t t Trách nhi m xã h i c a mình.
ệ ướ ườ ấ ả Vi c làm quan tr ng nh t và tr
ng thông ệ ể ọ ườ ề ả c tiên lúc này là ph i tăng c ấ ủ ấ i hi u đúng b n ch t c a v n đ "Trách nhi m
ể ử ệ ấ ộ
ạ ị ọ ề tin, tuyên truy n đ m i ng ả ắ ứ ộ xã h i" và các B Quy t c ng x , nh t là trong các doanh nghi p, các nhà qu n lý, ho ch đ nh chính sách vĩ mô.
ầ t
ệ ẽ ự ứ ơ ả ộ ử i các doanh nghi p đã ở các doanh nghi p
ự ộ ặ
ả ắ ứ ẩ ệ ậ ợ ữ ể
ủ ự ư i cũng nh các rào ự ế ệ ả ị ế i pháp xúc ti n th c hi n đó khuy n ngh các gi
ớ ệ ự ế ạ C n có các nghiên c u c b n, kh o sát th c t ệ ấ ệ th c hi n và s th c hi n các B Quy t c ng x , nh t là ấ thu c các ngành đang tham gia vào xu t kh u các m t hang ch l c (giày da, ạ ỷ ả ệ d t may, thu s n đông l nh…) đ phát hi n nh ng thu n l ứ ừ ả c n, khó khăn, thách th c, t ờ trong th i gian t i;
ỗ ợ ủ Nghiên c u các c ch , chính sách h tr c a nhà n c đ các doanh
ệ ệ ậ ướ ể ệ ự t trong quá trình th c hi n Trách ả ệ ầ ề ệ ắ ứ ớ ệ
ệ đ c i thi n các đi u ki n v ề
ệ
c ph i h tr cho vay t ộ ừ ỹ ỗ qu h ư ề ể ạ ị ỹ ươ ư ể ợ ả ỗ ợ ng m i… v i m t chính sách u tiên, u đãi
ơ ế ứ ậ ợ ệ ộ ượ ặ c thu n l nghi p vào cu c đ i. Đ c bi ộ ử ộ nhi m xã h i và các B Quy t c ng x , các doanh nghi p c n ph i có chi phí, ầ ư ể ả ấ ầ ư khá l n nh t là đ u t th m chí chi phí đ u t ệ ạ ườ ộ ng. Trong đi u ki n c nh tranh, nhi u khi doanh sinh lao đ ng và môi tr ở ậ ướ ổ nghi p không ch u n i, b i v y có th nhà n ớ ế tr phát tri n, qu xúc ti n th nào đó;
ề ệ Hình thành kênh thông tin v Trách nhi m xã h i cho các doanh nghi p,
ấ ộ ắ ứ ậ ộ
ử ư ấ ộ ự ệ
ộ ộ ệ ề
ủ ỷ ả ộ ộ ẩ ng, Văn phòng Th ng
ệ ệ ạ ệ ậ ề ấ nh t là cung c p các thông tin c p nh t v các B quy t c ng x ; t v n cho ệ ệ các doanh nghi p trong quá trình th c hi n Trách nhi m xã h i và các B quy ệ ử ở ộ ắ ứ đây vai trò c a các hi p h i ngh nghi p (H i d t may, H i t c ng x … ủ ươ ấ ộ giày da, H i xu t kh u thu s n…) c a H i Công th ộ m i và Công nghi p Vi ệ ươ ấ ớ t Nam, các B , ngành là r t l n;
ề ấ ố ượ ự ệ ệ ng doanh nghi p th c hi n Trách
ệ Đây là v n đ r t lâu dài, tuy đ i t ớ ấ
ủ ế ỹ ệ ươ ớ
ẩ ng lai các doanh ế ầ ướ ự ệ ả c cũng c n thi t ph i th c
ệ ấ ệ ộ nhi m xã h i hi n nay m i ch y u là các doanh nghi p có hàng xu t kh u ị ườ ậ sang các th tr ng l n (EU, M , Nh t…) song trong t ấ nghi p cung c p các hàng hoá tiêu dùng trong n ộ ệ hi n Trách nhi m xã h i.
ứ ự
ạ ở ậ ạ ầ ế ượ ệ ệ ộ
ế B i v y, chúng ta c n ph i b t tay ngay vào nghiên c u, xây d ng k ộ ủ ề ể ợ ự trình th c hi n Trách nhi m xã h i c a ớ ớ i phù h p v i phát tri n n n kinh
ả ắ c và l ệ t Nam trong 10, 15năm t ậ ộ ho ch dài h n có tính chi n l ệ các doanh nghi p Vi ế t và quá trình h i nh p.
Ầ
Ậ
Ế
PH N III. K T LU N
ự ầ ủ ấ ẽ
ườ ỏ ể ả ạ ơ
ầ . Kinh doanh th c ch t là khai thác nhu c u c a con ng i: các nhu c u đang, s ể ạ và có th t o ra. B n không th bán máy tính trên sao h a. Đ n gi n vì trên đó không có nhu c uầ
ủ ư ậ ệ
ạ
ự ữ ề ệ ượ ặ ấ ợ i thành xã h i. c đ t ra là trên c s c a
ố Nh v y, s giàu có c a các doanh nghi p suy cho cùng là do các khách hàng ộ ậ ẻ ạ t o ra. Nh ng khách hàng này già, tr , gái, trai t p h p nhau l ệ ơ ở ủ ộ ủ Và v n đ trách nhi m xã h i c a doanh nghi p đ ệ ư ậ m i quan h nh v y.
ề ứ ữ ự ộ ố ữ ề
ủ ể ả ề ầ ấ
ể ấ ữ ề ầ
ề ặ ả ầ
ữ ể ầ ộ ự ầ ử ụ ậ
ề ộ ệ ề ằ ỗ
ụ i v n ph thu c ệ ủ ệ ố
ị ư ậ ệ ố ớ ả ộ Th c ra, trong cu c s ng chúng ta đ u là nh ng nhà cung ng và đ u là nh ng ừ khách hàng c a nhau. Ngày nay, ít ai v a có th s n xu t ph n m m máy tính, ừ ể v a có th nuôi bò l y s a và làm ra pho mát. Bán ph n m m máy tính đ mua ữ ẩ ượ ạ s a và bán s a đ mua ph n m m máy tính (ho c các s n ph m đ c t o ra ế nhà s d ng ph n m m máy tính) vì v y là m t s c n thi t khách quan. Cho ộ ườ ẫ dù các quan h xã h i là nh ng nh t và nhi u khi m i con ng ẫ l n nhau trong quá trình này. Nh v y, trách nhi m c a các doanh nghi p đ i ớ v i xã h i cũng chính là trách nhi m đ i v i b n thân mình.
ộ ữ ể ợ ồ ạ ể ấ
i bên ngoài nh ng cá th h p thành. Nh ng cá th đó là t ư
ị ự ộ ọ
ộ ữ ườ ế ờ ươ ng” doanh nhân là nh ng ng
ữ ể ế ộ ộ i lép v . Trong m t xã h i bao c p, ị ườ ể ế ậ ự ng. M t xã h i t n t ượ ổ ộ ộ ộ ẽ ả ị ắ ủ
ề ấ ả ọ ề ự ề ự ồ ấ ộ ồ ạ i ả c do kinh doanh t c m i ngu n trong đó có quy n t do/dân ch cho t
Xã h i không t n t t ả c chúng ta, trong đó có các doanh nhân. Chúng ta có th bi n đ i xã h i nh ng ắ ủ ồ đ ng th i cũng ch u s tác đ ng sâu s c c a nó. Trong m t xã h i “tr ng nông, ứ c th doanh nhân b trói chân tay và không th ti p c n th tr theo nguyên t c c a pháp quy n mà chúng ta đang xây d ng s b o đ m đ ủ quy n t ủ c a các doanh nhân.
ủ ố ộ
ự ủ ả ủ ấ ả ọ t c m i ng ệ ệ ề ạ
ệ ướ ể ể ệ ệ ệ ườ ộ ủ i
ứ ề ộ ư ậ ộ Xây d ng và c ng c m t xã h i nh v y là trách nhi m c a t i ộ và c a c các doanh nhân. Đó cũng là m t khía c nh v trách nhi m xã h i c a ộ ủ doanh nghi p. Trách nhi m xã h i c a doanh nghi p có th bi u hi n d nhi u hình th c và n i dung khác nhau.
ộ ề ườ ườ ng. Môi tr ng s ng trong lành
ướ ế ầ ấ ủ ầ ọ ứ ườ ệ Tr c h t, đó là trách nhi m xã h i v môi tr là nhu c u đ u tiên và quan tr ng nh t c a con ng ố i. Tuy nhiên, c nhìn vào
ặ ầ
ị ộ ầ ủ ồ ẽ ấ
ứ ư ầ ụ ữ t c chúng ta, c a c các
ụ ỏ
ổ ủ ấ ả ấ gì đ y. Và trong ph i c a t ế ư ồ ả ủ
ế ệ ữ ị ả ị ấ ượ ứ
ấ ớ ệ ng lai xa làm v t t
ạ ộ ủ ấ ấ ả
ạ ệ ư ứ ộ ả ệ ủ
ệ ạ ủ ậ ự ổ ị ướ c đen đ c và hôi n ng c a sông Tô L ch hay b u không khí đ y b i và dòng n ủ ầ khói c a Hà N i. Chúng ta s th y nhu c u đ u tiên đang b hy sinh cho nh ng ủ ả ứ ầ nhu c u th ba, th t ấ ẽ ế doanh nhân b i bám nh b hóng bám lên giàn b p. Chúng ta s bi n m t kh i ố ườ ng s ng hành tinh này sau dăm b y th h n a, nêu quá trình h y ho i môi tr ẻ c. Trong cái vi c đ a s c kho và không b ch m d t và không b đ o ng ầ ươ th n này doanh nghi p đóng m t vai trò r t l n. Ph n t ạ ớ l n các ch t th i không th phân h y là do ho t đ ng s n xu t, kinh doanh t o ra. V y trách nhi m xã h i đ u tiên c a các doanh nghi p là không kinh doanh nên s t n h i c a môi tr ậ ế ầ ể ộ ầ ườ ng.
ệ ứ ở ươ ỉ c đi u ch nh b i l ng
ệ ệ ạ ể ắ ể
ộ ươ ữ ượ ề ả ỏ ề ng, ngoài nh ng thôi thúc c a l
ọ ườ ủ ươ ở ờ ư ể ươ ế i nh th th
ng tâm. Tuy ạ đ i. N u đ o lý đó ộ ạ ng thân là đ o lý s ng ộ ố ể
ấ ộ
ả ư ậ ẽ ượ ự ậ ấ ở
ộ ạ ộ ự ủ ề ế ộ Hai là, trách nhi m đ o lý. Đây là th trách nhi m đ ẳ tâm. Ch ng ai có th b t bu c các doanh nghi p ph i b ti n ra đ xây nhà tình ặ ớ nghĩa ho c l p h c tình th ươ ng ng nhiên, th ọ ộ ràng bu c m i thành viên trong xã h i thì nó không th không ràng bu c các ạ ọ ộ doanh nhân. Ngoài ra, m t xã h i nhân b n và bác ái là r t quan tr ng cho ho t ộ đ ng kinh doanh. B i vì trong xã h i nh v y, s giàu có s đ c ch p nh n. Thi u đi u này, đ ng l c c a ho t đ ng kinh doanh s b t ẽ ị ướ ỏ c b .
ệ ệ ượ ướ ế ệ
ướ ế
ướ ể ệ c th hi n tr ỉ ể ả c có ngu n kinh phí chăm lo cho các nhu c u c a xã h i. V c b n các
ướ ạ ự
ả ớ ng
ướ ằ ề ổ ộ ủ Trách nhi m xã h i c a doanh nghi p đ ệ ế thu . Các doanh nghi p đóng thu không ph i ch đ nuôi Nhà n ộ ồ Nhà n ủ ả ệ ạ doanh nghi p t o ra c a c i Nhà n ằ ự ph i có tr ề ự s công b ng v nghèo kh thì đi u đó chúng an c h t qua vi c đóng ể c, mà là đ ề ơ ả ầ ủ ủ ả ư ằ c t o ra. s công b ng. Nh ng c a c i ỉ ượ ưở ể ẩ c h c, s công b ng m i có th x y ra. N u chúng ta ch đ ề c gì nhi u. ế ủ ượ i đ
ậ ự ế ủ ữ ề ệ
ủ ươ ữ Nh ng đóng góp ngoài thu c a các doanh nghi p đ u th t s là nh ng đóng góp c a l ng tâm.
ợ ố ữ ườ ạ ự ơ i s hài lòng l n h n
ở ớ ầ ữ ọ
ả ế ọ ề
ể ế ọ ư ậ ả ầ c s hài lòng nh v y. Đ k t h p vi c gi
ễ ế ọ
ủ ạ ộ
ề ề ả ủ ữ ể ạ ộ ng h p, nh ng đóng góp này mang l Trong đa s các tr ệ ề cho các doanh nhân. B i vì h đã chi ti n cho nh ng vi c mà h cho là c n ả ế ố ớ ữ t. Đ i v i nh ng kho n ti n đóng thu không ph i lúc nào các doanh nhân thi ế ệ ậ ượ ự i quy t các nhu c u cũng nh n đ ộ ớ ự ế ớ ề ướ ủ i đã tìm cách xã h i v i s hài lòng c a các doanh nhân, nhi u n c nên th gi ữ ế ế ả mi n gi m thu cho các doanh nhân n u h có nh ng đóng góp ngoài thu cho ổ ứ ệ ch c phi chính ph hình xã h i. Cách làm này còn t o đi u ki n cho các t ộ thành và phát tri n. Và đó là n n t ng c a m t xã h i công dân v ng m nh.

