Những hành vi không tốt ở trẻ
1. Lý do dẫn đến những hành vi không tốt
Tất cả trẻ em đều có những thời điểm cư xử không đúng
đắn. Đó là một phần bình thường trong con đường lớn lên,
trưởng thành của trẻ. Nhưng những hành vi không tốt cũng
bị ảnh hưởng mạnh mẽ từ những người xung quanh và môi
trường trẻ tham gia vào. Dưới đây là một số lý do khiến
một đứa trẻ có thể vướng vào hành vi không tốt:
• Nhu cầu ngủ trưa
• Trẻ cảm thấy ốm, bệnh.
• Nhu cầu về thức ăn, đồ uống.
• Có quá nhiều sự kích thích.
• Trẻ cảm thấy buồn chán.
• Trẻ cảm thấy thất vọng.
• Trẻ cảm thấy sợ người lạ xung quanh.
• Trẻ muốn ý thức được sức mạnh và cảm nhận được sự tự
kiểm soát.
• Muốn được chú ý.
2. Phòng chống những hành vi không phù hợp
Bạn có thể phòng chống tránh không cho một vài hành vi
xấu của trẻ xảy ra bằng cách luyện tập theo những lời
khuyên nhỏ sau:
Sử dụng những từ ngữ khuyến khích - Khi bé đang cư xử
tốt, chúng xứng đáng nhận được sự chú ý và đánh giá cao
của bạn. Chúng sẽ học được rằng những hành vi tốt là một
cách để được chú ý.
Sử dụng những phương pháp tích cực - Nói với trẻ những
gì bạn muốn trẻ làm hơn là những gì bạn không muốn trẻ
làm. Thay đổi từ cách nói "Đừng làm những thứ này" sang
cách nói "Con hãy làm những thứ này" sẽ khá tốn công sức
và thời gian luyện tập, nhưng kết quả cuối cùng xứng đáng
để bạn nỗ lực. "Hãy làm những điều này" đưa ra những ý
tưởng khả quan hơn so với những việc không hay trẻ không
nên làm, và cách nói đó cũng dễ dàng giúp trẻ hiểu rõ hơn.
Đặt ra các giới hạn - Các giới hạn cho trẻ biết được những
điều cha mẹ kỳ vọng ở chúng. Quá nhiều luật lệ và yêu cầu
có thể làm trẻ nghẹt thở, nhưng đặt ra một số giới hạn trong
những vấn đề quan trọng thực sự giúp giảm thiểu những
xung đột, và điều này là cần thiết để có thể đưa ra những
quyết định phạt trẻ. Giới hạn sẽ hiệu quả nhất khi chúng
phù hợp với khả năng của trẻ; giới hạn được thể hiện rõ
ràng, các điều khoản tích cực; giới hạn được thực thi một
cách nhất quán và có nền tảng dựa trên các lý do trẻ nhận
thức được. Ví dụ: Trẻ không có đủ giấc ngủ trưa sẽ trở nên
mệt mỏi cuối ngày. Bạn nhấn mạnh rằng sau bữa trưa, bé
cần phải dành 1 giờ thực hiện các hoạt động thật yên tĩnh,
tốt nhất là thư giãn.
Đưa ra những lựa chọn - Khi bé được cho phép để tự mình
đưa ra một lựa chọn nhỏ (Ví dụ: Một quả táo hay nho khô
cho bữa ăn vặt, xem chương trình thiếu nhi trên ti vi hay
nghe mẹ kể chuyện trước khi đi ngủ) chúng học cách để ra
một quyết định đơn giản và sẽ được chuẩn bị cho cách ra
những quyết định quan trọng hơn trong tương lai. Chúng
cảm thấy một cảm giác về quyền lực và điều khiển nhiều
hơn cuộc sống của mình khi chúng có thể có vài sự lựa
chọn.
Sử dụng sự hài hước - Trẻ luôn phản ứng tích cực với sự
hài hước. Hài hước hiệu quả trong việc phá vỡ những căng
thẳng và tránh một cuộc đối đầu. Ví dụ: Trẻ bỏ áo khoác ở
ngoài hiên. Bạn có thể nói: "Mẹ thấy có một cái áo khoác
bị lạc ngoài hiên kìa. Hy vọng một ai đó có thể giúp cái áo
khoác tội nghiệp đó tìm đúng đường về nhà".
Cảnh báo - Để một đứa trẻ biết trước những gì được mong
đợi để xóa đi sự thay đổi dẫn đến các hành vi cư xử xấu và
giảm thiểu sự phản kháng ương bướng. Ví dụ: Trẻ đang
mải chơi. Bạn hãy nhắc cho bé biết rằng 10 phút nữa sẽ tới
giờ ăn trưa.
Lên kế hoạch trước - Bạn có thể chuẩn bị trước để ngăn
ngừa các hành vi cư xử không tốt. Ví dụ: Bạn biết bé dễ trở
nên cáu kỉnh khi chán, vì vậy bạn hãy mang theo một túi đồ
chơi và chuẩn bị sẵn một vài trò chơi khi bạn đưa bé đi
chơi.
Thay đổi cách sắp đặt đồ vật, môi trường - Bạn có thể thay
đổi môi trường của con, nhờ đó mà một số hành vi không
hay nhất định của bé sẽ được phòng ngừa. Ví dụ: Trẻ mới
biết đi thích xé rách báo, vì vậy bạn hãy đặt sách báo ở
ngoài tầm với của trẻ.
Làm gương - Hãy thường xuyên sử dụng các hành vi bạn
muốn trẻ học tập. Ví dụ: Bạn muốn bé để ai đó nói xong
mới đặt ra câu hỏi, vì vậy đừng cắt ngang khi trẻ đang nói.
Khi hành vi không phù hợp của trẻ xảy ra, điều quan trọng
là cố gắng xác định nguyên nhân của hành vi. Bằng cách
hiểu rõ nguyên nhân tại sao bé lại cư xử theo cách không
hay đó, bạn có thể đưa ra được những cách thức điều chỉnh
phù hợp.
3. Đối phó với những vấn đề liên quan tới hành vi, cư xử
Dưới đây là một vài ý tưởng để đối phó với những vấn đề
cư xử hay gặp.
Chuyển hướng sự chú ý - Điều này khá hiệu quả đối với trẻ
trước tuổi biết đi, vì chúng dễ dàng bị phân tâm. Chuyển
hướng sự chú ý của trẻ khỏi một hành vi bạn không mong
muốn, bằng cách thay thế bởi một đồ chơi khác hay hướng
trẻ tới một hoạt động khác là cách dễ dàng để tránh xảy ra
một cuộc đương đầu vô bổ với trẻ - những đứa trẻ còn quá
nhỏ để hiểu và học từ bất cứ phương pháp nào khác.
Thời gian yên lặng - Một khoảng thời gian yên lặng có thể
được sử dụng để tách một bọn trẻ đang đánh nhau, cãi
nhau; hay trẻ đang quá khích. Bạn cần giải thích một cách
bình tĩnh cho trẻ rằng chúng phải ngồi yên một chỗ trong
vòng 3 phút (bạn có thể muốn đưa ra một khoảng thời gian